Thiên 11 — Thiên Nổi và chìm

 Thiên về Phù và Trầm (phù: nổi; trầm: chìm)

 Kế đến lại phải phân biệt phù và trầm. Nói phù trầm là nói về biểu và lý (biểu: phía ngoài, lớp nông trên mặt; lý: phía trong, lớp sâu bên dưới) của mạch. Mạch (ở đây là long mạch: dòng sinh khí chạy ngầm theo thế đất, thế núi) có âm có dương (âm và dương là hai mặt đối lập mà nương nhau của vạn vật: âm thuộc tĩnh, chìm, thu vào; dương thuộc động, nổi, phát ra), cho nên có phù có trầm. Mạch dương thường lộ ra ở bên ngoài, vì thế mà nổi. Mạch âm thường thu vào bên trong (?), vì thế mà chìm.

 Đại để, nhà địa lý (người xem phong thủy, xem thế đất để chọn chỗ đặt nhà, đặt mộ) xem mạch cũng không khác gì thầy thuốc xem mạch. Thầy thuốc giỏi xét mạch thuộc âm hay dương mà dùng thuốc. Nhà địa lý giỏi xét mạch nổi hay chìm mà định huyệt (huyệt: điểm chính xác nơi sinh khí tụ lại, chỗ để đặt mộ hoặc dựng nhà). Lẽ của hai bên là một.

 Ba âm sinh từ trời (ba âm: ba quẻ âm trong Bát quái là Tốn, Ly, Đoài, tức ba quẻ "con gái", do quẻ Càn tượng trời biến ra), vì âm có gốc ở dương. Cho nên mạch âm ắt trên nhỏ dưới lớn, và miệng mạch (chỗ mạch đi ra, lộ ra để kết huyệt) ắt tròn. Ba dương mọc ra từ đất (ba dương: ba quẻ dương là Chấn, Khảm, Cấn, tức ba quẻ "con trai", do quẻ Khôn tượng đất biến ra), vì dương có gốc ở âm. Cho nên mạch dương ắt trên lớn dưới nhỏ, và miệng mạch ắt nhọn.

 Người đời sau xem mạch không cần hỏi gì nhiều, chỉ cần thấy miệng nhọn thì đều là dương, mạch ấy nổi ở bên ngoài; miệng tròn thì đều là âm, mạch ấy chìm ở bên trong. Đây là phép nhất định, không thay đổi.

 Nếu lại suy rộng ra, thì chỗ lồi lên là mạch nổi, chỗ lõm xuống là mạch chìm; chỗ nhỏ mảnh là mạch nổi, chỗ thô nặng là mạch chìm; giữa nhiều chỗ cao mà có một chỗ thấp là mạch nổi, giữa nhiều chỗ thấp mà có một chỗ cao là mạch chìm. Đem những điều này phối hợp, đối chiếu với nhau thì sẽ nắm được lẽ âm dương.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video