Thiên 17 — Hỏi 17: Trước hình thế, sau lý khí
Câu hỏi thứ mười bảy: Ông nói trước xét hình thế (hình dáng, đường thế của núi sông) rồi sau mới đến lý khí (phần xét luồng khí theo phương hướng, thời vận); nhưng nghe những lời ông đoán tốt xấu, lại có vẻ trọng lý khí mà nhẹ hình thế.
Đáp: Không phải thế. Lý khí xem từ đâu ra? Phàm phần đất (núi) trội hơn (?), tức là xét long (mạch núi) nào, huyệt (chỗ khí tụ để đặt mộ) nào, nên thu "đất" của nguyên (chu kỳ sáu mươi năm) nào ("đất" ở đây chỉ chỗ mà sơn tinh – con số của sao chủ về núi theo vận – được xếp lần lượt bay đến). Phần khí (nước) trội hơn, tức là xét hướng nào, dòng nước nào, nên thu "trời" của nguyên nào. Khí đúng vào nguyên của nó mà dùng thì là vượng khí (khí đang thịnh, tốt); trái với nguyên của nó mà dùng thì là tử khí (khí chết, xấu).
(Lời ghi thêm: cái gọi là đất trội, tức là núi non tốt hơn nước; cái gọi là khí trội, tức là nước tốt hơn núi non. Lại trong câu "nên thu 'đất' của nguyên nào", "nên thu 'trời' của nguyên nào", thì "đất" là chỉ núi, "trời" là chỉ hướng, cũng tức là nước.)