Thứ mười lăm: Dùng Du đô để xét giặc
Muốn biết giặc đến hay không, cần phải suy tính; lấy Du đô (thần sát chỉ quân giặc, định theo can ngày) làm mốc mà xem. Du đô đặt lên can chi ngày thì giặc sắp đến ngay hôm nay; ở vị trí trước một bậc thì đến ngày mai; trước hai, ba bậc thì theo thứ tự ngày mà phải phòng ngự; nếu đến đậu ở vị trí trước bốn bậc thì giặc không đến vây đánh.
Đã có tin tức của giặc, nên quyết đoán giặc đến hay không, có hại hay không, để chuẩn bị trước. Du đô đến đậu ở chi mạnh (Dần, Thân, Tị, Hợi) thì tin hão; đến chi trọng (Tý, Ngọ, Mão, Dậu) thì giặc đang giữa đường; đến chi quý (Thìn, Tuất, Sửu, Mùi) thì giặc đến nhanh. Thiên Cương (chi Thìn) đặt lên chi mạnh, trọng, quý cũng theo loại ấy mà suy. Nếu Du đô đến đậu ngay trên can chi ngày thì giặc đến ngay hôm ấy. Đến đậu ở chi trước một bậc thì giặc đến sau một ngày. Đến đậu ở chi trước hai bậc thì giặc đến sau hai ngày. Đến đậu ở chi trước ba bậc thì giặc đến sau ba ngày. Đến đậu ở chi thứ tư thì giặc không đến.
Thần Du đô vượng tướng (khí ngũ hành đang mạnh theo mùa) mà can chi ngày sợ nó (bị nó khắc), thì thế giặc lấn lướt, khó giữ. Du đô hòa hợp với chỗ nó đến thì vui vì có quân giặc đầu hàng; sợ chỗ dưới (bị chỗ dưới khắc) thì giặc khó xâm phạm, là lúc đánh lớn. Ở phía đông nam thì tai họa hơi nặng; đến đậu ở phía tây bắc thì tai họa nhẹ. Không thấy Du đô thì xem Thiên Ất (Thiên Ất quý nhân, vị đứng đầu mười hai thiên tướng); chỗ nó đến cũng suy như tướng Du đô. Tý, Thìn, Tị, Mùi đặt lên ngày hôm nay thì trộm cướp hung hăng, chạy nhanh như bay.
Du đô đặt lên can chi trong thế vượng tướng mà lại khắc can ngày (khắc: ngũ hành chế ngự nhau), thì chủ thế giặc lấn lướt, khó mà khắc chế, giữ được. Nếu nó ở thế tù, tử (khí suy kiệt) mà không khắc thì không có gì xấu. Bài Binh Trướng Phú nói: "Du đô tù tử, can chi ngày không bị khắc thì không có gì xấu, vì trên dưới can ngày chế ngự nhau mà đến" (?), chính là ý này. Nếu Du đô tù tử mà can chi không có gì khắc chế, thì giặc có thể không đến; có khắc chế thì cũng đến. Giả như mùa xuân ngày Bính Thìn, nguyệt tướng (chi ứng với vị trí mặt trời trong tháng) Hợi, giờ Sửu, đếm thuận đến Thìn thấy Dần là Du đô, đặt lên chi ngày; Dần thuộc Mộc đang vượng, lại khắc Thìn Thổ, đó đúng là "thần Du đô vượng tướng mà can chi sợ nó". Ngày Ất Dậu, nguyệt tướng Sửu, giờ Tị, đếm thuận đến Thìn thấy Tý là Du đô; Tý thuộc Thủy vượng vào mùa đông, đặt trên Thìn bị khắc, là đất hưu (khí đang nghỉ, yếu), chủ giặc không đến, yên ổn không lo. Tướng Du đô tù tử lại không bị khắc chế, thì chủ giặc đến rồi lại tự bỏ chạy; như ngày Đinh Sửu, giờ Tý, nguyệt tướng Thìn, Tị là Du đô, đặt lên trên Sửu, Hỏa và Thổ tương sinh, Du đô đã tù tử lại không bị khắc chế, nên giặc lại tự bỏ chạy.
Lại nữa, Du đô hưu tù mà đặt lên đất vượng tướng thì giặc đánh thành trì; nếu được Câu trần (thiên tướng chủ việc binh, bắt bớ) khắc chế Du đô thì quân giặc ắt thua, không khắc chế thì cũng không thua. Giả như tháng hai ngày Giáp Tý, giờ Tý, nguyệt tướng Tuất (?), đặt Tuất lên Tý, đếm thuận đến Mão thấy Sửu là Du đô; Thổ ở thế tử, Mộc ở thế vượng, đó là Du đô ở thế tử đặt lên đất vượng, chủ giặc đánh thành trì; may mà Thái Xung (chi Mão) mang Câu trần khắc Thổ của Du đô, vì thế giặc thua.
Trên dưới tương sinh là "vui": Du đô đặt lên mà trên dưới tương sinh thì chủ có quân giặc đầu hàng. Nếu Du đô đặt lên can chi mà bị chỗ dưới khắc, ấy là "sợ chỗ dưới", nên đánh. Bài Binh Trướng Phú nói: "Đất tốt thì không đánh, sợ thì giao chiến", chính là vậy. Như hai ngày Bính, Tân lấy Dần làm Du đô, đến đậu trên đất Hợi, Tý, Thủy với Mộc tương sinh là "vui", chủ không đánh mà giặc hàng. Nếu Du đô bị thần ở dưới khắc chế thì có thể đánh, đánh thì giặc ắt thua; cho nên nói "khó xâm phạm", "sợ chỗ dưới", tức là giặc khó đến xâm phạm ta.
Lại nữa, đặt nguyệt tướng lên chi giờ, trên can chi và trong khóa truyền không thấy Du đô (khóa: các cặp trên dưới lập từ can chi ngày; truyền: ba bước truyền rút ra từ khóa), tức là nó cách xa ngày. Khi đó xem chỗ Thiên Ất đến đậu, xét y như phép Du đô. Nếu Thiên Ất cũng cách xa ngày thì chủ giặc đã đi sang cõi khác, không đến.
Lại nữa, đặt nguyệt tướng lên chi giờ, trên can chi thấy Tý, Thìn, Tị, Mùi đến đậu trên can chi ngày, thì chủ giặc đến rồi tự quay về.
"Nhanh như bay" là nói chạy nhanh như bay. "Ở phía đông nam thì tai họa hơi nặng; đến đậu ở phía tây bắc thì tai họa nhẹ" — hai câu này không biết ý muốn nói gì; vì lấy từ sách Binh Cơ Tổng Yếu nên giữ lại.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video