Hai quân đối trận — mục thứ hai mươi lăm
Hai quân đối trận sắp giao đấu, trước hãy xem thế quân mà dùng kế đánh. Trận địch hình tròn thì nên dùng Hỏa; nếu là hình vuông thì nên theo Mộc. Cờ xí bỗng thấy màu xanh thì cũng phải dùng cờ mao trắng xông lên trước. Lại xét tám phương xem địch ra quân ở phương nào, chọn hướng khắc, hình địch và hướng tốt để giương cung.
Chủ khách đã định, thắng bại đã rõ, thì khi giao trận sắp đánh há lại không có cách dùng sao? Vì thế xem thế quân của địch ra sao mới ra kế lạ mà ứng. "Thế quân" là thế trận và hình dạng, màu sắc của cờ xí. Như trận địch bày hình tròn, đó là trận Kim, ta liền bày trận nhọn để phá (nhọn thuộc Hỏa, lấy Hỏa khắc Kim). Như trận địch hình vuông, đó là trận Thổ, ta bày trận dài để phá (dài thuộc Mộc, lấy Mộc khắc Thổ). Như cờ xí, áo quần địch đều toàn màu xanh, đó là khí Mộc, ta liền dùng cờ trắng giáp trắng mà ứng (trắng là màu Kim, Kim khắc Mộc). Màu của năm phương, lấy màu khắc được bên kia là thắng.
"Tám phương" là phương vị của tám quẻ. Nên dùng tám cửa của phép Kỳ Môn (một môn thuật số binh pháp) là Hưu, Sinh, Thương, Đỗ, Cảnh, Tử, Kinh, Khai, xếp theo vị trí tám quẻ, xem địch ra quân ở phương nào, ta thì chọn phương khắc và hình bên kia, ra từ cửa tốt mà giao đấu. (Như bên kia từ cửa Tử ra, ta từ cửa Sinh ra ứng, đó là chọn cửa tốt. Như bên kia từ phương Đoài — phương Tây, thuộc Kim — ra quân, ta từ phương Ly — phương Nam, thuộc Hỏa — giương cung, đó là khắc nó.) "Hình" là tam hình của mười hai địa chi.
Lấy chỗ đầy đánh chỗ trống, lấy chỗ trống đánh chỗ đầy; nhân kỳ binh của địch mà dùng chính binh, gặp chính binh lại dùng kỳ binh. Bên kia mệt, ta nhàn thì nên đánh gấp; quân ta đông, quân nó ít thì có thể vây.
Binh pháp nói: "Đầy thì làm cho như trống, trống thì làm cho như đầy." Như địch trống rỗng, ta lấy quân mạnh mà đánh, đó là lấy đầy đánh trống; như địch mạnh, ta bày thế trống mà đánh, đó là lấy trống đánh đầy. (Như Huyền Đức — tức Lưu Bị — nhân Lưu Chương yếu mà lấy được Ích Châu, là việc lấy đầy đánh trống. Trương Phi dùng hai mươi kỵ binh kéo củi tung bụi mà làm lui trăm vạn quân Tào, là việc lấy trống đánh đầy.)
Địch bày kỳ binh, ta nhân chỗ bất ngờ ấy mà dùng chính binh đánh lại (như Tào Tháo sai Thái Mạo trá hàng Chu Du, Chu Du bèn nhân đó dùng kế lạ phá Tào Tháo). Địch dùng chính binh đến, ta phá chính binh ấy mà dùng kỳ binh đánh (như việc Hàn Tín đánh lấy nước Triệu). Quân bên kia từ xa đến là mệt, ta nên đánh gấp. Quân bên kia ít, tướng yếu thì ta nên vây lại để chờ nó tự bại. Những phép hư hư thực thực, kỳ kỳ chính chính, chỗ dùng khéo rất nhiều mối, không thể nói một lời mà hết.
Nhuệ khí thì chớ đánh, khí suy thì đánh sẽ thắng; quân loạn thì nên lấy quân chỉnh tề đánh, quân lơi lỏng thì lấy quân tinh nhuệ đuổi. Địch đóng chỗ trũng thấp thì đúng lúc chặn nước mà dìm; thuận gió thì nhớ dùng sức lửa.
Binh pháp nói: "Nhuệ khí chớ đánh." Nhuệ khí là khí buổi sáng: sĩ tốt lúc sáng khí đang hăng, đến quá trưa thì suy, đánh lúc ấy thì thắng. "Loạn" là hàng ngũ, trận pháp của quân địch rối, ta lấy quân chỉnh tề đánh thì thắng. "Lơi lỏng" là chí khí quân bên kia lơi lỏng, quân ta tinh mạnh, đánh thì thắng. Như quân bên kia đóng ở chỗ trũng thấp, ta ở thượng nguồn chặn nước (?) mà dìm. Như ra trận thuận gió thì nên dùng lửa đốt. Đó là cách dùng việc người, không cần bói toán cầu khấn cũng biết.
Nếu dùng Lục Nhâm (môn bói dựng thiên bàn, địa bàn, bốn khóa, ba truyền) thì theo khẩu quyết trong Binh Cơ Tổng Yếu mà bói: "Phát dụng (thần chủ việc) là Hùng hay Thư thì định thua được; thắng bại thì sơ truyền (truyền thứ nhất trong ba truyền) cho thiên hạ phán. Trên hành niên, bản mệnh và chi ngày có không vong (ô trống), Bạch Hổ thì thắng; hành niên của mình có Quý Nhân vượng, Huyền Vũ suy thì thắng. Câu Trận, Huyền Vũ: đánh vào phương có lợi; Câu Trận úp lên phương mình đánh thì cần khắc mới hanh thông (?). Can chi ngày làm thương Huyền Vũ, giờ khắc Huyền Vũ thì thắng; Thiên Cương (chữ Thìn trên thiên bàn) ở Quý (Thìn, Tuất, Sửu, Mùi) thì thắng, ở Mạnh (Dần, Thân, Tỵ, Hợi) thì bại." Đây là khẩu quyết bói tổng yếu, lời giải thấy ở thiên "Chủ khách thắng bại" trước.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video