Thiên 139 — Binh chiêm 41: Hành quân gặp điềm lạ

 Mục thứ bốn mươi mốt: Gặp điều lạ khi hành quân (khi đang cầm quân mà chủ tướng bỗng thấy trong lòng xao động thì mới xem quẻ; lòng không xao động thì không cần xem).

 Đang hành quân bỗng gặp vật quái lạ, thì dựa vào cầm tinh (con vật tượng trưng gắn với mỗi sao, mỗi cung trên trời) trong thiên tượng (hình tượng trên bầu trời), xét theo loài mà đoán. Nếu trong các loại thần (chi hoặc thần đại diện cho loại sự vật đang xem) không có vật ấy, thì xét tứ khóa (bốn cặp vị trí lập ra từ can ngày và chi ngày, là phần gốc của một quẻ Lục Nhâm) và đoán theo tam truyền (ba vị trí đầu, giữa, cuối rút ra từ tứ khóa, cho biết diễn biến của sự việc).

 Lúc hành quân mà thấy thứ không phải thường thấy thì gọi là quái, không nhất thiết phải là yêu tinh núi hay ma quỷ dưới nước. Xem đó là vật gì, rồi lấy cầm tinh của hai mươi tám chòm sao (hai mươi tám nhóm sao chia dọc theo đường đi của mặt trời, mặt trăng) trên trời để biết nó thuộc cung nào, lành hay dữ. Nếu loại thần không ghi vật ấy thì lấy tứ khóa, tam truyền mà đoán lành dữ.
 Cách làm: lấy nguyệt tướng (cung mà mặt trời đang đi qua trong tháng, gọi theo tên thần của cung ấy) đặt lên giờ xem để xoay ra thiên bàn (vòng mười hai chi tượng trưng cho trời, xoay chồng lên địa bàn cố định), xem loại thần trên thiên bàn đóng trên chi nào của địa bàn. Lấy thần ở vị trí ấy so với can ngày (can của ngày xem quẻ), xét sinh khắc (quan hệ ngũ hành giúp nhau hay chống nhau) mà định lành dữ; lại xét thêm thiên tướng (mười hai vị thần tướng như Quý nhân, Đằng Xà, Chu Tước… phân bố trên thiên bàn) cho kỹ, thì điều tốt xấu sẽ hiện ra.

 Phụ: các phép xem khi gặp điều lạ lúc hành quân.

 Chia loài vật theo cung:

 Cung Tý: chuột, bọ cạp, chim én; cung Sửu: tê giác, trâu bò; hổ, báo, mèo, cầy thì tìm ở cung Dần. Cung Mão: thỏ, lừa, la, cùng với cáo; cá, rồng, giao long (loài rồng dưới nước), thận (loài thủy quái tương truyền nhả hơi thành ảo ảnh lâu đài), cá khô thì tìm ở cung Thìn. Rắn, thằn lằn, lươn, giun đất thuộc cung Tị; thiên mã (ngựa trời), hoẵng, hươu, chim sẻ đứng đầu cung Ngọ.
 Chim gáy, chim ưng, chim nhạn, bồ câu, dê, cò quắm thuộc cung Mùi; cung Thân có chim bằng (chim cực lớn trong truyền thuyết), ngỗng, khỉ và vượn. Gà, vịt, chim chóc, chim khách, quạ thuộc cung Dậu; chó sói rừng, chó, sói, chó ngao thì ở cung Tuất (thuộc Thổ). Lợn, heo con, con tê tê (?), gấu đều thuộc cung Hợi. Trong mười hai cung, các loài vật đã đủ cả.

 Trong quân thấy rồng:

 Hễ trong quân vô cớ thấy rồng thì trong một trăm ngày có tai họa đổ máu. Rồng phun lửa thì báo sẽ có đại chiến hỗn loạn. Nếu bỗng thấy người cưỡi rồng bay lên trời thì chiếu chỉ của vua sắp đến ngay. Rồng cuốn mây xoay vòng như cối xay thì đại tướng sẽ dấy binh.
 Lại nói: rồng rơi xuống đất thì có lụt lội; rồng kêu thì có mưa lớn. Nghe rồng nói tiếng người là điềm thánh nhân ra đời, quan văn quan võ tranh nhau, đại quân làm loạn. Thấy rồng hút nước thì kiêng ra quân; thấy rồng từ dưới nước lên thì ra quân thắng lớn.

 Trong quân thấy rắn:

 Rắn là điềm rất dữ. Nếu thấy ở phương Dần, phương Thân thì cũng có việc mưu ngầm, đồng thời báo quân địch sắp đến. Rắn vào doanh trại cắn người thì ban đêm có giặc lẻn đánh úp trại. Rắn nằm giữa đường thì phải phòng quân địch phía trước; nếu không cắn người thì không hại gì.
 Rắn cuộn tròn trên chiêng trống thì đại tướng phải lo nghĩ vất vả, không được ra trận. Rắn chắn ngang đường thì nếu đóng trại, đặt phục binh, giữ chắc thì tránh được nạn. Rắn trốn xuống nước thì có tin vui, nên tiến quân gấp. Rắn vào trướng hoặc cuộn trên giường thì không được giết, báo có việc vui; nếu cúng tế thần núi thần sông thì quân địch tự thua mà đến hàng. Rắn từ trong doanh bò ra ngoài thì báo quân sẽ tan rã, đại tướng nên làm lễ giải trừ thì tốt.

 Trong quân thấy trâu bò:

 Lúc hành quân thấy trâu húc nhau xông vào trận là điềm quân thua. Nếu hai con trâu húc nhau, con thắng chạy về phía mình thì mình thắng, con thua chạy về phía mình thì mình thua chạy tan tác.

 Trong quân thấy ngựa:

 Ngựa là long câu (ngựa quý, ví như con của rồng). Thấy ngựa nhảy múa là điềm vui, có ý sắp thôi đánh nhau, dứt tranh chấp. Ngựa ăn cát sỏi thì gặp quân địch sẽ thắng lớn. Ngựa bỗng mọc sừng thì báo có việc mưu ngầm. Ngựa bỗng đẻ ra con có hình người thì đại chiến sắp nổ ra. Ngựa nhìn trăng mà hí thì có đại quân kéo đến, phòng bị trước thì tốt.
 Ngựa nói tiếng người thì báo tướng sĩ bị tai họa thương vong; nếu nói lời lành thì nên giữ chắc doanh trại, nếu nói lời dữ (?) thì nên giết ngựa để tế. Ngựa đẻ con rồi tự ăn con thì báo có mưu ngầm hại quân lính, nên giết con vật ấy chia cho quân ăn thì tốt, hoặc giết rồi chôn ở phương hình (phương có quan hệ hình hại, xung phạm với ngày tháng).
 Ngựa ra trận mà xòe đuôi thì báo trước thắng sau bị tổn thương, nên giữ cẩn thận, đừng đánh; trong ba mươi ngày ra trận thì bất lợi cho chủ tướng. Ngựa ngoảnh lại gập gối (?) và cắn áo chủ thì có gian tế. Ngựa đẻ ngựa con màu xanh là điềm tướng quân đánh thắng, được phong đất.

 Xem điềm chim:

 Trong quân có chim bay đến đậu trên chiêng trống, cờ xí thì quân khách (bên đi đánh, tức quân địch kéo đến) sắp tới; nếu làm tổ ở đó thì tướng gặp điều dữ. Chim xuống nước hóa thành con sò, thành con cá là điềm tranh giành đất đai. Đàn chim theo quân ta ra trận thì quân địch không đánh mà chạy; nếu đàn chim xông vào trận thì quân giặc thắng, chim lại kêu thì cực dữ.

 Chim ưng, chim cắt vào doanh bắt chim là tượng quân địch chia nhau đến cướp phá; bắt được chim rồi bay đi thì rất dữ, chưa bắt được mà bay đi thì tốt.

 Đàn chim bay đến đậu trên cột cờ lớn thì phải phòng quân mai phục, trong quân nên phòng bị, ra trận không tốt.

 Chim lớn không biết tên bay vào doanh thì quân địch đang bày mưu gian, dấy quân giữ chắc thì tốt.

 Quạ vừa bay vừa kêu thì phải phòng quân tan vỡ.

 Chim gáy, bồ câu đánh nhau và kêu trong doanh thì trong bảy ngày có tai họa binh đao bất ngờ; nếu không thì doanh trại có phen hoảng sợ vô cớ.

 Gà rừng vừa bay vừa kêu vào doanh thì báo quân khó đóng yên, có họa binh đao. Nếu bay từ phía sau ra phía trước thì ứng vào doanh khác; bay từ phía trước ra phía sau thì ứng vào trại mình.

 Cú vọ bay kêu phía trước phía sau thì lòng quân mất nhuệ khí, thế quân không vững; chủ tướng nên vỗ về quân lính, nói rõ hiệu lệnh thì tốt.

 Chim trắng bay vào quân báo tai họa binh đao; xem thêm nó làm tổ ở chỗ nào: ở phương vượng (phương có khí thịnh theo mùa) thì tai họa nhẹ, ở phương hình (phương hình hại, xung phạm) thì tai họa nặng.

 Chim ngậm hoa thả rơi trước quân thì đại tướng được lòng quân, ra trận có công, việc vui lớn sắp đến.

 Chim nhiều màu bay lượn, từ phương Tuế đức (phương có thần lành của năm) đến thì báo bệnh phát đột ngột, có quân mai phục xông vào trận; phải phòng điều quái lạ trong quân và mưu gian.

 Chim bách thiệt (một loài chim hót được nhiều giọng) kêu (?) ở doanh thì địch có mưu gian, canh năm có giặc đánh úp trại, phải phòng bị.

 Chim đỏ bay vào quân thì có thần trời giúp trận, báo điều vui.

 Ban đêm trong doanh có chim lạ kêu thì ở chỗ nó kêu dựng cờ, mài binh khí, làm lễ giải trừ thì tốt; kêu ở phương vượng thì còn được, ở phương kiêng kỵ thì giặc sẽ đến.

 Chim oanh hót trong doanh thì chủ tướng ra trận được tiếng tăm, lại được vua ban thưởng.

 Chim cút thành đàn bay vào quân thì báo quân lính nhiều kẻ dâm loạn, bỏ trốn; bắt được chim cút thì ra trận thắng, không bắt được thì lại bị địch làm hại.

 Chim đỗ quyên bay vào doanh thì giặc gặp dữ, ta gặp lành.

 Cò quắm bay vào doanh thì báo trời mưa.

 Hạc bay vào doanh thì báo triều đình có chiếu ban ơn sắp đến.

 Xem điềm sâu bọ:

 Trong doanh trại vô cớ có sâu bọ ra vào là điềm quân tan, người lìa.

 Chuột cắn dây da của binh khí thì báo quân tan rã; dời doanh thì tốt, ở nguyên chỗ cũ thì dữ. Chuột cắn cung tên, quần áo thì báo kẻ địch dùng tà thuật hại ta, nên dời doanh gấp. Chuột trắng đi theo quân, bắt được thì có công trận; phải lấy phương nó đến mà đoán quân địch ở đâu. Đàn chuột kéo ra khỏi doanh thì báo có công văn, có cháy, có giặc đến; nếu dời doanh thì tránh được tai họa.

 Ruồi, mạt bất thường tụ lại trong doanh thì báo quân lính bị dịch bệnh, kiết lỵ; dời doanh, cúng tế cầu khấn thì tránh được.

 Bướm bay tụ trong doanh thì phải phòng có quân gian; qua ba ngày thì không có gì (?); lại báo quân lính mê đắm sắc dục.

 Dế dũi, ếch nhái (?) tụ lại kêu phía trước phía sau quân thì phải phòng trong doanh có tai họa lớn; đại tướng nên ban thưởng, khao ba quân (toàn quân) thì tránh được kinh hãi.

 Xem điềm thú vật:

 Lúc hành quân có thú rừng xông vào trận là điềm không lành; bắt được thì hơi tốt, không bắt được thì rất dữ.

 Trong quân thấy thú lạ không biết tên thì xem nó có nanh vuốt hay không: có nanh vuốt thì trong vòng hai mươi mốt ngày (?) có quân địch đến làm hại người; không có nanh vuốt thì không đáng sợ.

 Sói, hổ vào quân thì trong hai mươi mốt ngày (?) phải phòng đánh nhau: bên ra quân trước thì dữ, bên dấy quân sau thì thắng; bắt được thì tốt, không bắt được thì dữ. Nếu khi hành quân phía trước phía sau có sói, hổ gầm thì phải phòng quân bất ngờ xâm phạm; ở phương Thân sẽ có giao tranh, ba quân nên giữ chắc thì tốt.

 Cáo rừng vào doanh thì báo lòng quân không yên; bắt được thì tốt, không bắt được thì dữ.

 Gấu vào trận, bắt được thì không tổn hại, không bắt được thì nó hại người; nếu từ phương Thiên đức (phương có thần ban phúc lớn của tháng) hoặc phương Thiên hỷ (phương có thần báo tin mừng) đến thì báo đại tướng sinh con.

 Thú rừng ban đêm đi qua doanh mà kêu thì dời doanh là tốt. Ban ngày kêu và chạy vòng quanh quân là điềm quân lính bỏ trốn; dời doanh và ban thưởng cho quân thì tránh được.

 Xem điềm quân khí:

 Trong quân, chiêng, trống, cờ được gọi là "Tam hoàng" (ba vật đứng đầu); cờ tinh (cờ nhỏ), tù và, cờ chỉ huy, chuông nhỏ, chuông lắc gọi là "Ngũ đế" (năm vật thứ hai). Đại tướng tiến quân thì đánh trống, thu quân thì đánh chiêng; khi đại quân xuất chinh thì dựng cờ; gọi quân thì dùng cờ chỉ huy; thúc quân thì thổi tù và; bày trận theo hình phương hướng thì dùng cờ tinh, cờ tinh tức là cờ nhỏ; truyền việc ra vào thì dùng chuông nhỏ, chuông lắc. Tất cả đều là đồ dùng trong quân.

 Nếu tiếng vang hùng tráng thì quân thắng, tiếng trầm yếu thì quân thua, không ra tiếng thì thế nước đã mất. Vô cớ tự kêu thì báo đại chiến sắp nổi lên. Vô cớ tự nứt vỡ thì thua, điều dữ đến rất nhanh. Bỗng phát ánh sáng rực rỡ thì quân khách (quân địch kéo đến) sắp tới. Hoặc như nhuộm máu, hoặc như trát bùn, hoặc rách nát tơi tả, thì không quá ba mươi ngày sẽ thua lớn.

 Cờ, cờ chỉ huy, dải cờ: không có gió mà như có gió, nếu chỉ về phía địch thì tướng ta thắng; nếu quay lưng về phía địch thì quân địch sẽ đến. Nếu có gió mà như không gió thì tướng có uy. Chĩa lên trên thì sẽ thay tướng. Nếu có gió mà rủ xuống thì quân sĩ tự phục tùng. Nếu bị lửa cháy thì vợ tướng đi lễ Phật (?). Nếu vô cớ tự bay lên thì quân tan.

 Kim, đá, tơ, tre, bầu, đất, da, gỗ là tám loại nhạc cụ. Nếu âm thanh hòa hợp thì báo đời có mừng thái bình; âm thanh lẫn tạp, chát chúa thì báo có việc loạn lạc, ly tán. Nếu trong đồ đựng thức ăn bỗng hóa màu máu thì tướng quân đánh thắng, có công.

 Chén đĩa tự phát tiếng thì có thích khách đến. Không dùng đến mà tự vỡ tung thì sẽ thay đại tướng; lại báo tù phạm bỏ trốn.

 Đao kiếm của tướng quân nổi vết máu thì đánh lớn có công; rút kiếm không ra khỏi vỏ thì có việc mưu ngầm.

 Đao kiếm tự gãy thì bên khách (bên đi đánh) tốt, bên chủ (bên giữ đất) dữ. Đao kiếm có ánh lửa thì có khách đến, phải phòng giao chiến. Đao kiếm tự kêu thì đánh lớn có công. Đao kiếm bị lửa đốt thì thượng tướng bị bãi chức. Đao kiếm hóa thành chim thì tướng sĩ tan tác, chết chóc. Đao kiếm hóa thành thần quỷ thì tướng sẽ lập công lớn. Đao kiếm rung như mái chèo lớn đang khua (?) thì sắp có đại chiến, lại báo quân tan. Đao kêu loạn xạ thì e có trận đánh hỗn loạn, phải phòng.

 Lừa ngựa chạy cuồng, cắn nhau thì việc quân bất lợi.

 Binh khí nói tiếng người: nói lời lành thì lành, nói lời dữ thì dữ.

 Chuồng ngựa bị cháy thì đại chiến sắp nổi lên. Áo giáp sắt phun lửa thì chẳng mấy ngày sẽ giao chiến.

 Mũi giáo bốc lửa thì quân địch sắp xâm lấn. Xe gỗ công thành tự chạy thì sẽ đi chinh phạt nghìn dặm. Xe nhẹ bị kẹt không đi được thì vua không ban chiếu. Nồi đồng canh đêm tự bay lên thì quân rút về, tướng bị thay.

 Xem điềm thành, doanh, nhà cửa

 Hễ thành, doanh, nhà cửa vô cớ có lửa sáng rực thì đất ấy sẽ hoang vắng, thường dân được làm quan.

 Thành, doanh phun ánh lửa màu đỏ thì quân tan.

 Cung điện có mùi hôi thối thì rất dữ.

 Cửa cung tự mở thì bề tôi làm phản; tự đóng thì báo quân giặc vào cõi.

 Nhà cửa tự có mùi thơm thì sinh người quý; lại có thuyết nói là thần tiên tự đến hội.

 Cung điện phát ra tiếng thì báo thay người, người ly tán. Rường cột tự gãy hỏng thì báo điều dữ. Lều trướng tự phát tiếng thì nên ban thưởng cho quân.

 Nhà cửa có tiếng quỷ gọi thì nên làm việc phúc; lại có thuyết nói là có người chết.

 Khóa không mở được thì phải phòng kẻ gian. Nhà cửa bỗng biến mất thì đất ấy ắt có giao tranh; nhà cửa bỗng tự nhiều thêm thì trong năm được mùa lớn.

 Trong cung điện bỗng có người Hồ (người dân tộc phương bắc, phương tây) hiện hình thì báo có đốt phá, giết chóc, chiến tranh, thay tướng, mất đất.

 Xem điềm sao Bắc Đẩu:

 Tử vi viên (vùng sao quanh cực bắc bầu trời) là ngai của Thiên hoàng (vua trời), sao Bắc Đẩu chầu quanh bảo vệ. Nếu có khí đỏ vào chòm Đẩu thì trong một năm hạn hán lớn, lại báo quân ngoài tràn vào cõi (?). Khí vàng vào Đẩu thì vua có ân, tôi có nghĩa, nước ngay thẳng, phép tắc rõ ràng. Khí trắng vào Đẩu thì trong tám tháng có đại quân giao chiến. Khí xanh vào Đẩu thì quan văn được quý, quan võ chịu phục. Khí đen vào Đẩu thì quân yêu tà nổi dậy mạnh, lại báo lụt lớn. Khí tía vào Đẩu thì vua thánh, tôi hiền.

 Viên Tử nói: Phàm xem điềm gặp điều lạ thì lấy nguyệt tướng đặt lên giờ, xem nhật lộc (chi nơi can ngày được hưởng lộc, ví dụ can Giáp có lộc ở Dần) đóng trên cung nào, rồi từ chỗ nhật lộc khởi đếm Ngũ phù, kế đó Thiên tào, Địa phủ, Phong bá, Lôi công, Vũ sư, Phong vân, Đường phù, Quốc ấn, Thiên quan, Địa thược, Thiên tặc, phân bố lên mười hai cung (mười hai vị thần này mỗi vị chủ một loại việc, giải ở dưới).
 Xem vật mình thấy, hoặc chim lạ bay đến, hoặc gió nổi cuốn cờ, hoặc ngựa hí, rắn vào, hoặc cờ không có gió mà tự động, hoặc chiêng trống không đánh mà tự kêu, là từ phương của vị thần nào đến, khởi lên từ phương của vị thần nào, rồi lấy chính giờ thấy điều ấy mà xem quẻ, thì lành dữ tự hiện ra.

 Như có chim từ phương Ngũ phù đến thì báo có tin vui, mọi việc mưu tính đều thuận lợi. Thiên tào cũng báo có công văn, có việc mừng, không có tai họa. Địa phủ thì đánh sẽ thành công, có niềm vui bất ngờ. Phong bá báo có cãi cọ, nên giữ chắc doanh trại. Lôi công báo mưa lớn như trút, dù có lệnh gọi cũng không nên ra, giữ yên để phòng tai họa. Vũ sư thì ra đi không nên đi đường xa, sẽ mưa lớn dầm dề. Phong vân báo có sự ghét bỏ, lại phải phòng có giặc, không được dấy quân.
 Đường phù báo tan vỡ lớn (?); hòa thuận với quan phủ, đại quân đến đây thì điều mong cầu được như ý. Quốc ấn báo có ơn vua, có chiếu mừng, hoặc được ban thưởng, việc giấy tờ và mưu cầu đều vừa ý. Thiên quan thì nên đặt phục binh giữ trại, dấy quân thì sẽ đau buồn. Địa thược thì phải phòng mất của, có lệnh gọi cũng đừng ra để tránh tai họa. Thiên tặc thì có cãi cọ, tranh giành ồn ào, có việc kinh hãi, lại phải phòng gian trá; thận trọng thì khỏi lo.

 Trên đây là mười hai điều: điều lành đến thì thuận nhận, điều dữ đến thì sửa mình làm điều đức để biến thành phúc.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video