Hình (sự xung khắc gây tổn hại giữa các địa chi)
Hình nghĩa là làm tổn thương, là làm tàn hại.
Cách tính như sau: xếp mười hai địa chi (mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, dùng để chỉ phương hướng, giờ, tháng…) thành một vòng tròn. Lấy chỗ giữa Sửu và Dần làm mốc, chia vòng ra hai ngả đi xuống, cứ đếm đến chi thứ tư thì chi đầu hình chi ấy. Lúc mới chia ra thì có ba chi hình nhau, chi nào xung (đứng đối diện trên vòng mười hai chi, cách nhau sáu cung) với chi ở giữa thì là tự hình (tự mình hại mình). Đến cuối, chỗ hai ngả gặp nhau, thì có hai chi hình nhau, chi nào xung với chi đứng đầu thì là tự hình.
Vì vậy Sửu hình Tuất, Tuất hình Mùi, Mùi hình Thìn; Thìn xung Tuất nên là tự hình. Dần hình Tỵ, Tỵ hình Thân, Thân hình Hợi; Hợi xung Tỵ nên là tự hình. Tý hình Mão, Mão hình Ngọ; Ngọ xung Tý nên là tự hình. Mão hình Tý, Tý hình Dậu; Dậu xung Mão nên là tự hình.
Do đó Thìn, Hợi, Ngọ, Dậu là tự hình; Tý với Mão, Mão với Tý là hỗ hình (hai chi hình lẫn nhau); Sửu–Tuất–Mùi và Dần–Tỵ–Thân là bằng hình (ba chi kết bè hình nhau theo chuỗi). Vì thế gọi là tam hình (ba loại hình).
Phàm bằng hình thì chỉ Sửu hình được Tuất, Tuất hình được Mùi, chứ Mùi không hình được Tuất, Tuất không hình được Sửu. Chỉ Dần hình được Tỵ, Tỵ hình được Thân, chứ Thân không hình được Tỵ, Tỵ không hình được Dần. Thế mà các sách lưu hành ở đời (?) lại có thuyết cho Mùi hình Sửu, Thân hình Dần; đó là vì không xét kỹ rằng chi xung với chi đứng đầu là tự hình, nên đã lầm lấy quan hệ xung mà cho là hình.
Phàm khi chi mang hình đi vào tam truyền (ba bước diễn biến của quẻ: sơ truyền, trung truyền, mạt truyền) mà lại đóng trên can ngày (thiên can của ngày xem quẻ, tượng trưng cho bản thân người hỏi), thì ắt chủ về thương tật, tàn hại.
Tự hình chủ về việc tự mình buông thả, tự mình làm càn, đến nỗi thất bại; việc làm không suôn sẻ thành tựu, chết không được chết lành.
Phàm hỗ hình chủ về vô lễ, vô nghĩa, kẻ lớn phóng đãng, kẻ nhỏ dâm loạn. Tý hình Mão là tử và bại hình nhau (tử, bại: các giai đoạn suy tàn trong vòng mười hai giai đoạn sinh – vượng – tử của ngũ hành; Tý là đất "bại" của hành Mộc, Mão là đất "tử" của hành Thủy), nên nhà cửa không ngay chính, trên dưới không hòa thuận. Mão hình Tý là vào chỗ sáng mà ra chỗ tối (?) (Mão là phương mặt trời mọc, Tý là lúc nửa đêm tối nhất), nên con cái không theo khuôn phép, đường thủy đường bộ đều không thông.
Phàm bằng hình chủ về vô tình vô ơn, dùng uy lấn át, cậy thế ép người. Dần hình Tỵ là trong hình có hại (Dần và Tỵ đồng thời là cặp lục hại, tức cặp chi gây hại ngầm cho nhau), nên mọi việc làm đều khó khăn, tai họa kiện tụng dồn dập kéo đến. Sửu hình Tuất là trong hình có quỷ (quỷ: yếu tố khắc chế, gây họa), nên sang hèn khinh nhục lẫn nhau, bệnh tật và tù ngục cùng ập tới. Tỵ hình Thân, Tuất hình Mùi là trong hình có phá (đồng thời là cặp lục phá, tức cặp chi làm hỏng việc của nhau), nên lớn nhỏ bất hòa, bản thân và gia đình tan tác.
Phàm hình ở vị trí phát dụng (khóa khởi đầu của quẻ, tức sơ truyền, là chỗ chủ chốt để đoán sự việc), ắt sẽ gặp thương tổn. Hình can ngày thì lo cho đàn ông, hình chi ngày (địa chi của ngày xem quẻ, tượng trưng cho nhà cửa, người phía mình) thì lo cho đàn bà, hình chi giờ (giờ lúc xem quẻ) thì lo cho sự việc đang hỏi.
Phàm giờ hình ngày thì lo về kẻ tiểu nhân; ngày hình giờ thì lo về người quân tử.
Phàm chi đang vượng (đang lúc mạnh theo mùa) mà hình chi đang suy thì phúc lấn át họa; chi đang ở thế tử (đang lúc yếu nhất theo mùa) mà hình chi đang vượng thì tai họa nổi lên.
Phàm phát dụng hình nguyệt kiến (địa chi ứng với tháng hiện tại) thì không nên ra đối chất kiện tụng; hình nhật âm (âm thần của can ngày, tức chi ở khóa thứ hai, chủ về những việc ngầm liên quan đến bản thân) thì không nên đi xa; hình cả can lẫn chi ngày thì mọi việc đều không yên.
Hình can thì ứng việc ở bên ngoài và đến nhanh; hình chi thì ứng việc ở bên trong và đến chậm.
Phàm khi chi ở thiên bàn (vòng chi xoay ở trên) và chi ở địa bàn (vòng chi cố định ở dưới) hình nhau mà ở vị trí phát dụng, lại là nhật quỷ (hành khắc can ngày, chủ về tai họa, quan tụng đối với bản thân), thì chủ về sự việc lật lọng, trái ngang, việc công việc tư đều đáng lo.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video