Thiên 192 — Khóa Du Tử

 Lục Nhâm đại toàn, quyển chín (Lục Nhâm là một môn bói toán cổ của Trung Hoa: lấy giờ xem và "nguyệt tướng" xoay vòng mười hai địa chi để lập bốn khóa, ba truyền rồi đoán việc), phần Khóa kinh, tập ba (khóa kinh: phần trình bày các thể quẻ, tức các "khóa").

 Khóa Du Tử (khóa "người con đi xa", tượng người lang bạt).

 Khi một khóa (một thể quẻ lập ra lúc xem) có cả tam truyền (ba bước truyền của quẻ: sơ truyền là đầu, trung truyền là giữa, mạt truyền là cuối, chỉ diễn biến của việc) đều thuộc hành Thổ, lại gặp Tuần Đinh hoặc Thiên Mã làm dụng thần (chi được chọn làm sơ truyền, là điểm then chốt của việc), thì gọi là khóa Du Tử.
 Thổ ở đây là bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi. Đó là quý thần (chi của tháng cuối mỗi mùa) và là nơi ngũ hành quy về mộ (chỗ "vào mồ", tức nơi thu tàng, khép lại). Đó là thời của ngũ hành, chủ về kỳ đi tuần du, khảo xét thành tích.
 Tuần Đinh là chi mà can Đinh rơi vào trong mỗi tuần (mỗi chu kỳ mười ngày, khởi từ một ngày Giáp), chủ sự lay động, việc rất nhanh.
 Thiên Mã (thần "ngựa trời", chủ di chuyển) khởi từ Ngọ vào tháng Giêng, rồi đi thuận qua sáu vị dương. Nó cũng là thần của trạm dịch, tức trạm ngựa chuyển tin.
 Thân mình và thế việc đều lay động, khiến người ta thích đi xa, nên gọi là Du Tử. Người ở nhà mà xem được khóa này thì muốn đi; người đang đi xa mà xem được thì muốn về nhà. Xét tổng thể, khóa này thuộc thể quẻ Quán (một quẻ trong Kinh Dịch), là khóa "mây bèo tụ tán", ý nói như mây trôi bèo dạt, lúc tụ lúc tan.

 Lời tượng rằng: "Đinh, Mã gia lên quý thần (gia: chi ở thiên bàn nằm chồng lên chi ở địa bàn), bôn ba khắp đông tây. Đi xa thì tốt lành, ngồi giữ thì khốn cùng. Bệnh tật, sinh nở khó; kiện tụng nhiều điều dữ. Trời âm u mà không mưa; việc cưới hỏi lấy đâu mà thành."
 Nếu truyền đi ra dương thần thì người ấy muốn đi xa, ví như sơ truyền Mùi, trung truyền Tuất. Nếu truyền vào âm thần thì người ấy muốn lén trở về, ví như sơ truyền Tuất, trung truyền Mùi.
 Nếu kiêm khóa Trảm Quan (một thể khóa chủ việc phá cửa ải mà đi) thì là "tuyệt tích", tức bặt tăm dấu vết. Ví như Phạm Lãi rời nước Việt, Trương Lương về núi ở ẩn, đều là dáng không muốn để lộ tung tích.
 Nếu kiêm khóa Dâm Dật (thể khóa chủ chuyện trai gái lén lút) thì chủ việc tư dục, người ấy muốn đi xa. Nếu kiêm Thiên Khấu (thần sát chủ giặc cướp) thì chủ việc trộm cướp, người ấy muốn trốn thật xa. Nếu kiêm hành niên (chi chỉ năm vận hành theo tuổi người xem) rơi vào thân mình thì người ấy muốn bỏ trốn.
 Nếu kiêm Ngũ mộ, Tứ sát (các thần sát chủ chết chóc, tang tóc), thần tướng lại xấu, thì chủ việc gian truân trắc trở; trong năm có tai họa từ quan quyền; dù đi hay ở, ra hay vào, họa dữ đều dồn tới; sự phá bại sẽ ứng trong vòng ba năm. Việc này ứng với hào Sơ Lục quẻ Quán, là tượng xấu "nhìn như trẻ con".
 Nếu gặp Tam kỳ, Lục nghi (các thần đặc biệt tốt, có sức giải cứu), thần tướng tốt, lại ở sáu chỗ (hành niên, bản mệnh tức chi năm sinh, can ngày, chi ngày…) có thần cứu xung khắc lại cái xấu, thì có thể giải họa thành tốt. Khi ấy người đi xa sẽ về, người ra đi được thuận, việc phần nhiều vừa ý. Điều này ứng với hào Lục Tứ quẻ Quán, là tượng tốt "xem ánh sáng của nước".

 Ví như dùng nguyệt tướng tháng Ba (nguyệt tướng: chi chỉ vị trí mặt trời trong tháng, đem đặt lên giờ xem để xoay thiên bàn), xem ngày Ất Tỵ giờ Ngọ: tam truyền là Thổ, lại gặp Đinh, Mã làm dụng, nên là khóa Du Tử.

 Mùi – Long (sơ truyền; Long là Thanh Long, thần tướng tốt chủ tiền tài, vui mừng)

 Tuất – Tước (trung truyền; Tước là Chu Tước, thần tướng chủ văn thư, cãi cọ)

 Sửu – Hậu (mạt truyền; Hậu là Thiên Hậu, thần tướng chủ đàn bà, ân trạch)

 Xà  Câu  Tước  Long (các thần tướng trên bốn khóa: Đằng Xà chủ kinh sợ, quái lạ; Câu Trận chủ tranh đấu, kiện tụng; Chu Tước; Thanh Long)

 Hợi  Thân  Tuất  Mùi

 Thân  Tỵ  Mùi  Ất (hàng dưới của bốn khóa; Ất là can ngày)

 Thân Dậu Tuất Hợi (thiên bàn xếp quanh địa bàn)

 Mùi    Tý

 Ngọ    Sửu

 Tỵ Thìn Mão Dần

 Sách "Đính ngoa" (sách sửa chỗ sai) viết:

 Du Tử là khi tam truyền đều thuộc Thổ, lại hoặc thấy Tuần Đinh, hoặc thấy hai Mã (Thiên Mã và Dịch Mã, đều là thần chủ di chuyển). Thổ là quý thần, có tượng đi khắp nơi, tuần du. Tuần Đinh và hai Mã đều chủ lay động, khiến người ta thích đi xa, nên gọi là Du Tử. Nếu thấy Thiên Mã thì còn gọi là khóa Hải Giác (góc biển).

 Khi xem, khóa này chủ lợi cho việc đi xa, không lợi cho việc ở yên; bệnh thì dữ, hôn nhân bị cản trở, kẻ trốn khó bắt, trời âm u mà không mưa.
 Nếu hai khóa của chi ngày gia lên hai khóa của can ngày làm dụng (?), hoặc Truyền Tống (tức chi Thân) mang Bạch Hổ (thần tướng chủ máu me, tang tóc) làm dụng, thì sự lay động càng chắc chắn.
 Mùi, Tuất, Sửu là từ âm truyền sang dương: người ấy đang ở nhà mà muốn đi xa. Sửu, Tuất, Mùi là từ dương truyền sang âm: người ấy đang ở ngoài mà nhớ về.
 Sửu gia Thìn gọi là Phá du (đi chơi mà gặp phá hỏng). Tuất gia Mùi gọi là Suy du (đi chơi lúc suy). Phản ngâm (các chi trên thiên bàn nằm đối xung với vị trí gốc) bốn quý thì gọi là Phục du (đi rồi lại đi).
 Nếu trong truyền gặp thần mộ, thần sát hại thì chủ có kẻ thù bức bách. Nếu trong truyền gặp Lục Hợp (thần tướng chủ hòa hợp, mai mối), Thanh Long cùng với dịch mã thì chủ vươn bay muôn dặm.
 Kiêm khóa Trảm Quan thì là "tuyệt tích", như Phạm Lãi, Trương Lương về núi rồi mất tăm dấu (?). Kiêm Dâm Dật thì vì chuyện riêng tư dục mà muốn trốn. Kiêm Thiên Khấu thì vì làm trộm mà muốn trốn. Kiêm hành niên thì chủ bản thân người ấy muốn trốn, nên mới đến hỏi. Kiêm Ngũ mộ, Tứ sát, thần tướng xấu, thì chủ việc gian truân, phá bại.

 Khóa này mang tượng lay động bất định, nhìn chung là xấu. Nếu gặp Tam kỳ, Lục nghi, thần tướng tốt, lại ở sáu chỗ có thần cứu xung khắc, thì có thể hóa dữ thành lành, chủ người đi xa được như ý.

 Sách "Quán Nguyệt kinh" viết:

 "Loại nào gọi là Du Tử? Giống với Ngũ Phần (năm nấm mồ) và Giá Sắc (cấy gặt). Tam truyền đều là bốn quý, việc dữ cũng dồn đánh tới."

 Thổ làm tam truyền thì gọi là quẻ Du Tử, chủ việc dữ nổi lên.

 "Người bệnh ắt khó khỏi, kẻ trốn chạy đông chạy tây."

 Chủ bệnh tật dằng dai, người nhà ly tán.

 "Hao của trong vòng ba năm, tai họa quan quyền ngay trong năm. Tam truyền nếu có cứu, thì họa trái lại hóa hanh thông."

 Nếu trong truyền có Kỳ, Nghi làm thần cứu, hoặc gặp thần tốt, thì cũng được cứu mà thành tốt.

 Sách "Tâm kính" viết:

 "Tam truyền bốn quý có Lục Đinh, nếu không thì Thiên Mã cùng kiêm vào. Xem thân mình muốn đi, gọi là Du Tử; kẻ trốn sẽ dừng chân nơi chân trời góc biển."

 Tam truyền là bốn quý, lại có Lục Đinh, Thiên Mã, thì gọi là quẻ Thiên Nhai Địa Giác (chân trời góc đất).

 "Trung truyền thấy Thiên Khôi (tức chi Tuất) là Thiên Mã, mạt truyền tới Đại Cát (tức chi Sửu) thì việc ấy mới thành (?). Nếu gặp thần mộ kiêm sát hại, e có kẻ thù đến bức bách, gây hình phạt."

 Dụng thần là mộ của ngày hôm ấy mà lại kiêm sát, thì đó chính là quẻ Ngũ Phần Tứ Sát.

 Sách "Tụ trung kim" viết:

 Tam truyền đều là quý thần thì gọi là Du Tử. Nếu Lục Đinh trong tuần và Thiên Mã cùng lên quẻ, thì chủ người ấy nếu không đi xa thì ắt muốn bỏ trốn; xem việc bắt trộm thì khó bắt được.

 Sách "Chỉ khiếu" viết:

 Bốn quý truyền nhau theo thứ tự Sửu, Thìn, Mùi, Tuất:
 - Mùa xuân gọi là Giá Sắc (cấy gặt), sinh trưởng đúng thời.
 - Mùa hạ gọi là Du Tử, trôi dạt không định.
 - Mùa thu gọi là Địa Giác (góc đất), giữ một góc mà mất cả thiên hạ.
 - Mùa đông gọi là Ngũ Mộ, bỏ chốn triều đình phố chợ mà giữ gò hoang.
 Bốn quý truyền ngược theo thứ tự Sửu, Tuất, Mùi, Thìn:
 - Mùa xuân xem là Việt Khố (vượt kho), tiêu tiền của không đúng đạo.
 - Mùa hạ xem là Truyền Khôi, giao việc mà dùng không đúng người.
 - Mùa thu xem là Sát Mộ, thế sắp hưng, sắp nổi dậy.
 - Mùa đông xem là Phục Âm, thời cơ dần thu lại, dần ẩn đi.
 Bốn quý gọi là Giá Sắc. Thìn là lúc thúc bách của năm hào dương, theo Kinh Dịch là quẻ Quải; Tuất là lúc thúc bách của năm hào âm, theo Kinh Dịch là quẻ Bác. Hai chi này gọi là lão dương, lão âm (dương già, âm già). Người bệnh xem được thì hụt hơi; xem giá hàng thì giá cao.
 Thìn, Tuất mà không có Quý Nhân (thần tướng đứng đầu, tượng người sang, người giúp đỡ) thấy thì dữ. Thìn là Thiên Cương, Tuất là Thiên Khôi; Cương, Khôi (?) đè lên nhà thì nhà gặp dữ, đè lên người thì người khốn đốn. Nên mới nói: "Chuôi sao Bắc Đẩu biết thời tiết, nhân gian mỗi ngày bước sang mới."
 Thìn là đổi mới, Tuất là cũ kỹ, là họ hàng bên cậu bên bác. Xem bệnh thì hơi đầy ruột và lá lách, trẻ nhỏ gặp tai, sắp bị phù thũng; điều này xét theo quỷ (hành khắc can ngày) của ngày mà nói.
 Bốn quý là mộ, xem kiện tụng thì việc không chuyển động. Riêng Thìn, Tuất đối xung nhau, xem việc thì gấp gáp.
 Sửu, Mùi là nhà gốc của Quý Nhân và Thái Thường (thần tướng chủ ăn uống, lễ tiệc, áo mũ). Người xem được thì chủ anh em không đủ hòa khí; cũng chủ việc sửa sang mở rộng ruộng vườn; là tượng cậy thế làm oai.
 Ngày Nhâm, ngày Quý đều chủ không tốt; nhưng ngày Quý Mùi được khóa này thì có cứu, có của.
 Thìn, Tuất mang Bạch Hổ thì dữ nặng; mang Huyền Vũ (thần tướng chủ trộm cắp, mờ ám) thì có kẻ hung đồ quấy phá; dùng vào ngày Nhâm, Quý càng dữ. Bạch Hổ chủ nhà có việc linh cữu, để tang; nhưng ngày Ất được thì không ngại. Bạch Hổ và Đằng Xà chủ hao hụt.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video