Khóa Độ ách (khóa vượt qua tai ách).
Phàm trong bốn khóa (bốn cặp chi trên – dưới lập ra từ can ngày và chi ngày, là phần gốc của một quẻ Lục Nhâm), có ba khóa mà chi trên khắc chi dưới, hoặc ba khóa mà chi dưới tặc chi trên (dưới khắc ngược lên trên gọi là "tặc", tức như kẻ dưới làm hại người trên), thì là khóa Độ ách. Vì trên là bậc tôn, dưới là bậc ti (người dưới). Ba trên khắc dưới thì người lớn ức hiếp người nhỏ, tất gặp tai ách, nên gọi là Độ ách. Ba dưới tặc trên thì người lớn không ngay chính, người nhỏ mới lấn lướt người lớn, cũng là Độ ách. Người xem thì nhà cửa kém lợi, già trẻ gặp tai họa. Khóa này thuộc thể quẻ Bác (quẻ thứ hai mươi ba trong Kinh Dịch, tượng bóc mòn, sụp đổ), là khóa sáu thân như băng với than (không dung hợp nhau).
Lời tượng nói: Việc lo cho già trẻ, bệnh tật lại đến lần nữa. Nhà cửa không tốt, ruột thịt càng trái nghịch nhau. Ra quân thì thất lợi, người đi xa nhiều tai họa. Nếu loại thần (thần đại diện cho người hay việc được hỏi) vượng tướng (đang mạnh theo mùa) thì họa đi phúc đến. Nếu phát dụng (thần được chọn làm điểm khởi đầu của quẻ, tức sơ truyền) là dương thần (thần ở khóa dương, tức khóa thứ nhất hoặc thứ ba) mà mang hung tướng (thiên tướng xấu trong mười hai thiên tướng), chủ chú bác, bậc trên gặp tai họa. Nếu là âm thần (thần ở khóa âm, tức khóa thứ hai hoặc thứ tư) thì chủ cô dì, người nhỏ gặp tai họa. Ứng với tượng quẻ Bác "không lợi có chỗ đi". Nếu thần ngày và dụng vượng tướng, mang cát tướng (thiên tướng tốt), chủ người nhỏ được sức người lớn, người lớn được sức người nhỏ, thì ứng với tượng hào Thượng Cửu quẻ Bác "người quân tử được xe".
Ví như ngày Giáp Tý, giờ Sửu, nguyệt tướng (địa chi đại diện vị trí mặt trời trong tháng, đặt lên giờ xem để xoay thiên bàn) là Thân, xem thấy ba trên đều khắc dưới, là khóa Ấu độ ách (độ ách về phía người nhỏ).
Dần – Bạch Hổ (dòng này và hai dòng sau là tam truyền: ba truyền sơ, trung, mạt, mỗi truyền ghi địa chi và thiên tướng đi kèm).
Dậu – Chu Tước.
Thìn – Huyền Vũ.
Bạch Hổ – Quý Nhân – Huyền Vũ – Chu Tước (thiên tướng trên bốn khóa).
Dần – Mùi – Thìn – Dậu (chi trên của bốn khóa).
Mùi – Tý – Dậu – Giáp (chi, can dưới của bốn khóa).
Tý Sửu Dần Mão (bốn dòng này là vòng thiên bàn).
Hợi … Thìn
Tuất … Tỵ
Dậu Thân Mùi Ngọ
Lại như ngày Nhâm Thân, giờ Tý, nguyệt tướng Mùi, xem thấy ba dưới đều tặc trên, là khóa Trưởng độ ách (độ ách về phía người lớn).
Ngọ – Huyền Vũ (tam truyền).
Sửu – Chu Tước.
Thân – Bạch Hổ.
Thanh Long – Quý Nhân – Chu Tước – Huyền Vũ.
Tuất – Mão – Sửu – Ngọ.
Mão – Thân – Ngọ – Nhâm.
Tý Sửu Dần Mão
Hợi … Thìn
Tuất … Tỵ
Dậu Thân Mùi Ngọ
Sách "Đính ngoa" (nghĩa là "Sửa chỗ sai").
Độ ách: ba trên khắc dưới gọi là Ấu độ ách, ba dưới tặc trên gọi là Trưởng độ ách. Ba trên khắc dưới chủ người hèn kẻ nhỏ có tai nạn, nên gọi là Ấu độ ách. Ba dưới tặc trên chủ bậc tôn trưởng có tai nạn, nên gọi là Trưởng độ ách.
Xem thì chủ nhà cửa không tốt, ruột thịt trái nghịch lìa xa. Với Ấu độ ách, nếu tử tôn (hành do can ngày sinh ra, đại diện cho con cháu) phát dụng, hung thần vào chỗ mộ (chỗ khí bị thu vào, như bị chôn) thì người dưới càng hung. Với Trưởng độ ách, nếu phụ mẫu (hành sinh ra can ngày, đại diện cho cha mẹ, bậc trên) phát dụng, hung thần vào mộ thì người trên càng hung. Nếu người làm quan xem, chủ việc phát động từ ấp bên cạnh; ấy là điềm chim núi họp đàn, cùng khí loại thì thân nhau. Thần tướng tốt thì nhân động mà thành vui; thần tướng xấu thì ngoài mặt hợp mà trong lòng xa, hoặc ngược lại có kẻ ngầm hại, hoặc nếu cùng với hình (thế hình phạt giữa các chi), sát (thần sát xấu) và khí vượng tướng thì điều hung dễ thành. Nếu cùng với đức (thần đức, thần ban ơn) và hợp (chi hợp với nhau) thì không hại được.
Hai khóa này cùng với hai khóa dưới đây đều lấy chi "tỷ" (chi cùng tính âm dương với can ngày) làm dụng, đều không tốt; nhưng có cứu thì không đoán là hung. Như Hỏa khắc Kim thì Thủy là thần cứu, các trường hợp đều như vậy.
Sách "Quán nguyệt kinh" (nghĩa là "Kinh ngắm trăng").
Ba trên xuống khắc dưới, gốc rễ phải suy theo người lớn người nhỏ.
Trong bốn khóa mà ba trên khắc dưới là quẻ Trưởng ấu.
Tử tôn phát dụng trước thì người nhỏ ắt héo rũ.
Ngày Giáp, Ngày Ất mà thần Hỏa phát động làm dụng (Hỏa là hành do Mộc sinh ra, tức tử tôn), đó là tử tôn héo rũ bất lợi; "héo rũ" là một tên gọi của sự bất lợi.
Phụ mẫu lâm vào làm dụng, hung thần vào mộ thì đau buồn.
Ngày Giáp, Ất mà thần Thủy phát dụng là ứng vào phụ mẫu. Thần Thổ phát dụng là thê tài (hành do can ngày khắc, đại diện cho vợ và tiền của); thần Mộc phát dụng là tỷ hòa huynh đệ (cùng hành với can ngày, đại diện anh em).
Đây xét mạt truyền trong tam truyền; các quẻ đều như thế.
Các quẻ vào chỗ sinh, vào chỗ tử, vào chỗ mộ, tốt hay xấu, đã chú rõ trong phần chú quẻ Trùng thẩm.
Quẻ Độ ách.
Ba dưới chế ngự cái trên, sáu thân rốt cuộc gặp điều không ngờ. Việc cũng như quẻ Trưởng ấu; hung thì thầm than thở.
Hôm nay thần nào phát dụng thì tình thân giống như quẻ Trưởng ấu.
Gặp sinh khí thì vui mừng, gặp hưu tù (khí suy yếu, bị giam hãm theo mùa) thì rơi nước mắt. Ngũ hành đều như thế, suy xét phải có công phu.
Ba truyền vào chỗ sinh thì vui mừng, vào chỗ tử, chỗ mộ thì lo buồn. Phàm ngũ hành cần phải thật tinh thông, thì tai họa hay phúc tự nhiên thấy rõ.
Sách "Tụ trung kim" (nghĩa là "Vàng trong tay áo").
Ba trên khắc dưới là Trưởng ấu, ba dưới tặc trên là Độ ách. Trưởng ấu không lợi cho người nhỏ, Độ ách không lợi cho người lớn. Lại xét kỹ thần tướng tốt xấu, có cứu hay không cứu, cân nhắc mà dùng.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video