Hà Khôi (thần ứng với chi Tuất).
Là thần hành Thổ (một trong ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Sau tiết Xuân phân (một trong hai mươi bốn tiết khí), mặt trời đi vào thứ Giáng Lâu (một trong mười hai khu vực chia dọc đường đi của mặt trời). Thần này là nguyệt tướng tháng hai; nguyệt tướng là vị thần ứng với cung mặt trời đang đi qua trong tháng, dùng để xoay bàn bói.
Hà Khôi tức là Thiên Khôi, ngôi sao thứ nhất của đấu khôi (bốn sao làm phần "gáo" của chòm Bắc Đẩu). Sao này chỉ đến chi Tuất nên có tên như vậy. Tháng kiến Mão (tháng hai, tháng mà cán Bắc Đẩu chỉ về Mão) muôn vật đều sinh gốc rễ, theo loại mà tụ họp lại; "khôi" có nghĩa là tụ họp.
Thần Hà Khôi vốn là người coi ngục thời xưa. Can Tân được ký ở trên nó (ký là gửi: thiên can được xếp nương ở chi này trên bàn bói). Hành Hỏa nhập mộ ở dưới nó (mộ là giai đoạn một hành bị cất giấu, thu vào kho). Thần mang tượng của Thiên Không (thiên tướng thuộc hành Thổ, chủ hư không, dối trá).
Các thứ ứng với thần này như sau:
- âm: Thương (một trong năm âm cổ Cung, Thương, Giốc, Chủy, Vũ);
- số: năm;
- vị: ngọt;
- sao: Khuê, Lâu (hai trong hai mươi tám tú, tức hai mươi tám chòm sao dọc đường đi của mặt trời, mặt trăng);
- cầm (các con vật ứng với các tú): sói, chó, chó rừng;
- cung: Bạch Dương (một trong mười hai cung hoàng đạo);
- phân dã (vùng đất ứng với vùng trời này): nước Lỗ, châu Từ;
- con giáp: chó;
- vị trí: phương Tây Bắc.
Thần chủ những việc sau:
- dối trá, lừa gạt;
- ấn thao (ấn quan và dải đeo ấn, tức quan chức);
- tôi tớ bỏ trốn;
- nếu làm phát dụng thì là tượng việc cũ làm lại mới. Phát dụng là thần được chọn làm khởi đầu của tam truyền, tức ba bước diễn biến của quẻ;
- hư hao, mất tiền của;
- kéo theo đông người.
Bản dịch nhập chữ "ấn thao" ngay tại đây để người đọc hiểu nghĩa, các lần sau dùng lại không giải thích nữa.
Về loại tượng, thần là sao Thiên Đấu Khôi. Lại là Thiên La (lưới trời), là Kế Đô (một sao ảo trong chiêm tinh), là thần binh, là thần Yếm [chú: làm Huyền Vũ]. Huyền Vũ là thiên tướng chủ trộm cướp. Lại là Địa Hộ (cửa đất).
Về người, thần là:
- giám ti, tức quan giám sát [chú: gia lên nguyệt kiến]. Gia là thần trên thiên bàn đặt đè lên một chi của địa bàn. Nguyệt kiến là chi của tháng đang xem;
- đô hạt, tức quan cai quản chung [chú: gia lên thái tuế]. Thái tuế là chi của năm đang xem;
- quan trưởng [chú: làm Chu Tước mà gia lên nhật thần]. Chu Tước là thiên tướng chủ văn thư, kiện tụng. Nhật thần là can và chi của ngày xem;
- quan tư trực (quan xét xử), người lành, bậc trưởng giả, sư sãi đạo sĩ, thợ săn, trẻ nhỏ, tôi tớ, kẻ đồ tể hung ác;
- giặc cướp [chú: làm Bạch Hổ mà khắc chi ngày]. Bạch Hổ là thiên tướng chủ tang tóc, máu me. Khắc là chế ngự theo ngũ hành tương khắc;
- binh lính [chú: Tuất gia Thân, Thân gia Tuất];
- cậu, bố vợ, em gái;
- kẻ nghèo ăn xin [chú: làm Huyền Vũ, Thiên Không].
Về thân thể, thần là mệnh môn (huyệt sinh mệnh ở vùng thận theo y học cổ truyền), bàng quang, bàn chân, đùi [chú: gia lên niên mệnh thì chủ bệnh chân]. Niên mệnh là chi năm sinh và chi tuổi vận hành của người hỏi.
Về nơi chốn:
- thành quách, chùa quán, gò đồi;
- lao ngục [chú: làm Câu Trần thì càng đúng]. Câu Trần là thiên tướng chủ tranh chấp, ngục tụng;
- lò gốm lò rèn [chú: làm Đằng Xà gia lên Tỵ, Ngọ]. Đằng Xà là thiên tướng chủ kinh sợ, quái lạ;
- nhà trống, nhà ở của tôi tớ, đồ bằng đất;
- mồ mả [chú: làm Bạch Hổ mà phát dụng];
- tường vách (?) [chú: ngày Giáp gia lên Dần].
Về đồ vật:
- áo chầu [chú: làm Chu Tước], ấn thao, giày dép, khí giới;
- gông cùm [chú: làm Huyền Vũ mà lâm chỗ hình];
- gươm gậy, chuông thành, cuốc sắt, xẻng, giáo, khóa chìa, cối giã cối xay, đồ sành;
- đá [chú: làm Câu Trần gia lên Thân, Dậu];
- tràng hạt.
Lại là ngũ cốc, tơ ruộng (?).
Về họ người, thần ứng với các họ Ngụy, Vương, Lỗ, Từ, Lâu, Nghê, và phàm các chữ có bộ Thổ (đất) đứng bên, bộ Túc (chân) đứng bên.
Thơ:
Thiên Khôi là ấn thao [chú: mang Thái Thường]. Thái Thường là thiên tướng chủ áo mũ, lộc lương.
Là quan lại [chú: mang Chu Tước thì chủ kiện tụng].
Là đô quan [chú: mang Thanh Long là quan]. Thanh Long là thiên tướng chủ tiền của, vui mừng.
Là gò đất mả cao [chú: ngày Nhâm, Quý mang Bạch Hổ].
Là tụ họp đông người, nhóm Khôi lại [chú: Khôi chủ đông người, mang Câu Trần thì chủ tụ tập].
Là đức hợp [chú: mang Lục Hợp]. Lục Hợp là thiên tướng chủ hòa hợp, giao dịch.
Là tôi tớ [chú: mang Huyền Vũ là tớ trai, mang Thái Âm là tớ gái]. Thái Âm là thiên tướng chủ việc kín đáo.
Kiêm là bậc trưởng giả [chú: mang Thiên Hậu thì lợi cho người quân tử]. Thiên Hậu là thiên tướng chủ đàn bà.
Là chó, chó rừng, sói, gia súc [chú: mang Đằng Xà, sát Yếm thì chủ quái sói, hổ].
Đều là việc vui [chú: mang Thái Âm là việc hôn nhân].
Hà Khôi chủ ấn, Thái Thường chủ dải thao; nếu Khôi làm Thái Thường thì gọi là ấn thao. Chu Tước là văn thư, Chu Tước vào mộ ở Tuất, nên phàm nói về kiện tụng thì chủ về quan lại. Thanh Long là đô quan, Thiên Khôi là tụ họp đông người, nên phàm nói về chức quan thì ắt có quyền cai quản.
Khôi là thần dữ, Bạch Hổ là tướng dữ. Nếu xem vào ngày Nhâm, Quý thì Thiên Ất đi nghịch (Quý nhân xếp theo chiều ngược). Thiên Ất là Quý nhân, vị đứng đầu mười hai thiên tướng. Khi ấy Khôi làm Bạch Hổ mà khắc can ngày, gọi là sát Lũy Thổ (sát đắp mồ), người bệnh ắt chết.
Câu Trần là sao Thổ, Thiên Khôi là tụ họp đông người. Hai thần tướng này cùng lâm thì chủ việc nhóm họp, tụ tập đông người.
Lục Hợp là Mão, Mão hợp với Tuất. Lại là hợp với thần đứng trước chi năm ngôi (?), nên gọi là đức hợp.
Huyền Vũ là tớ trai, Thái Âm là tớ gái. Hai tướng này nếu lâm trên Tuất thì gọi là Âm Không cùng ngôi, tôi tớ chủ không tốt, không trốn thì cũng trộm.
Sáu ngày Bính mà Thiên Hậu lâm Tuất thì là sao quan. Sao quan là hành khắc can ngày; Thiên Hậu thuộc Thủy, khắc Hỏa của can Bính. Như vậy lợi cho người quân tử, nên nói là bậc trưởng giả, lợi gặp bậc đại nhân.
Đằng Xà lâm Tuất thì chủ quái về chó, chó rừng, sói. Xem vào mùa xuân có ba bậc:
- ngày Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là sát Thiên Cẩu (chó trời);
- ngày Tuất là sát Nguyệt Yếm (sát xấu theo tháng);
- ngày Giáp, Ất, Dần, Mão là Thiên Hỷ (sao vui mừng).
Ba điều ấy phải xét kỹ từng điều.
Lại nữa, các ngày Mậu, Kỷ, Thìn, Tuất, Sửu, Mùi mà Tuất mang Đằng Xà thì phần nhiều chủ việc quái lạ. Nếu là các ngày Giáp, Ất, Dần, Mão mà Tuất mang tướng lành thì chủ việc vui lành về hôn nhân, sinh nở.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video