Thiên 29 — Thiên Cương (Thìn)

 Thiên Cương (thần ứng với chi Thìn).

 Là thần hành Thổ (một trong ngũ hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Sau tiết Thu phân (một trong hai mươi bốn tiết khí), mặt trời đi vào thứ Thọ Tinh (một trong mười hai khu vực chia dọc đường đi của mặt trời). Thần này là nguyệt tướng tháng tám; nguyệt tướng là vị thần ứng với cung mặt trời đang đi qua trong tháng, dùng để xoay bàn bói.

 Thiên Cương là chỗ cán sao Bắc Đẩu chỉ tới. Lại có nghĩa là tháng tám cành nhánh cứng rắn.

 Thần Thiên Cương màu vàng, mặt tròn đầy, nhiều râu, vốn là người coi ngục thời xưa. Can Ất được ký ở trên nó (ký là gửi: thiên can được xếp nương ở chi này). Hành Thủy và Thổ nhập mộ ở dưới nó (mộ là giai đoạn một hành bị thu cất vào kho). Thần mang tượng của Câu Trần (thiên tướng thuộc hành Thổ, chủ tranh chấp, dây dưa, kiện tụng).

 Các thứ ứng với thần này như sau:
- âm: Thương (một trong năm âm cổ);
- số: năm;
- vị: ngọt;
- sao: Giác, Cang (hai trong hai mươi tám tú, tức các chòm sao dọc đường đi của mặt trời, mặt trăng);
- cầm (các con vật ứng với các tú): giao long, cá, rồng;
- cung: Thiên Xứng (tức Thiên Bình, một trong mười hai cung hoàng đạo);
- phân dã (vùng đất ứng với vùng trời này): nước Trịnh, châu Tương;
- con giáp: rồng;
- vị trí: phương Đông Nam, nghiêng về phía Đông nhiều hơn.

 Thần chủ việc tranh đấu kiện tụng, chết chóc tang ma, việc cũ về ruộng nhà. Lại nói: Thìn là ngục trời, Tuất là ngục đất, chuyên chủ việc ngục tụng, quan phủ.

 Về loại tượng, thần là sao Thiên Khốc (sao khóc trời). Lại là thần ngục, Hữu Thiên Mục (mắt phải của trời), Thiên La (lưới trời).

 Về người, thần là:
- tể công (quan đầu triều);
- giám ti, tức quan giám sát [chú: gia lên nguyệt kiến]. Gia là thần trên thiên bàn đặt đè lên một chi của địa bàn. Nguyệt kiến là chi của tháng đang xem;
- đại tướng quân, quân phụ (?), người đánh cá (?);
- kẻ giết mổ [chú: Bạch Hổ gia lên đất Tử, lại gia lên Kim]. Bạch Hổ là thiên tướng chủ tang tóc, máu me. Đất Tử là chỗ một hành đến lúc chết.

 Về việc:
- chiếu chỉ;
- việc quan [chú: Chu Tước, Câu Trần khắc can ngày, gia vào ngày Nhâm, Quý]. Chu Tước là thiên tướng chủ văn thư, kiện tụng. Khắc là chế ngự theo ngũ hành tương khắc. Can ngày là thiên can của ngày xem;
- ngang ngạnh hung ác, cứng rắn, quái dữ, lừa lọc tranh giành;
- giết chóc đánh nhau [chú: làm phát dụng mà khắc can ngày]. Phát dụng là thần được chọn làm khởi đầu của tam truyền, tức ba bước diễn biến của quẻ;
- lay động;
- buồn thương [chú: Bạch Hổ gia vào];
- kinh sợ [chú: ở trên can chi ngày];
- lo nghĩ [chú: làm sơ truyền hoặc mạt truyền, lại gia lên Thổ]. Sơ truyền là bước đầu, mạt truyền là bước cuối của tam truyền;
- có mang [chú: Thiên Hậu]. Thiên Hậu là thiên tướng chủ đàn bà;
- mộng tà [chú: Đằng Xà phát ra mộng, gia lên hành niên]. Đằng Xà là thiên tướng chủ kinh sợ, quái lạ. Hành niên là chi tuổi vận hành của người hỏi;
- thắt cổ tự tử [chú: Đằng Xà, Bạch Hổ khắc can ngày].

 Về thân thể: ruột, ngực. Lại là xác chết, là người mù một mắt mà vẫn nhìn được.

 Về nơi chốn:
- hành lang, chùa quán, mương rãnh, lan can đá, mồ mả, ruộng vườn, đất trồng lúa mì;
- nước biển [chú: Thiên Hậu gia lên Hợi];
- giếng [chú: Huyền Vũ gia lên Tỵ]. Huyền Vũ là thiên tướng chủ trộm cướp, thuộc Thủy;
- sườn núi [chú: Thiên Không]. Thiên Không là thiên tướng chủ hư không.

 Về đồ vật:
- áo giáp mũ trụ;
- lưới [chú: gia lên Hỏa];
- đồ vớt lọc (?), gông cùm, cối lăn, cối giã, chum vại, tiền của, mũ chậu, da lông, áo rách, keo sơn.

 Về lương thực và loài vật:
- ngũ cốc, gạo và lúa mì, đồ mặn tanh;
- loài có vảy [chú: gia lên Thủy];
- cá để ăn [chú: gia lên Hợi].

 Về họ người, thần ứng với các họ Mã, Quách, Kiều, Trịnh, Khâu, Nhạc, Long, Trần, Điền, Bàng [chú: gia Câu Trần], Chu [chú: gia lên Dậu].

 Thơ:

Thiên Cương vốn là cá [chú: mang Thanh Long, mùa thu, mùa đông, buổi tối thì đúng]. Mang là thần trên thiên bàn đi kèm một thiên tướng. Thanh Long là thiên tướng chủ tiền của, vui mừng.
Là loài rồng [chú: mang Thanh Long, mùa xuân, mùa hạ, buổi sáng thì đúng].
Là lừa dối [chú: mang Chu Tước].
Là lưới bủa [chú: mang Đằng Xà].
Là kẻ ác [chú: mang Bạch Hổ].

 Là chiến đấu [chú: mang Câu Trần].
Là ao đầm [chú: mang Thiên Hậu].
Là quan hai nghìn thạch [chú: mang Thái Thường]. Quan hai nghìn thạch là quan lớn, hưởng bổng hai nghìn thạch thóc, như quận thú. Thái Thường là thiên tướng chủ áo mũ, lộc lương.
Là mắt phải [chú: mang Huyền Vũ, chủ yêu tà].
Là quan ngu (?) [chú: mang Thái Âm]. Thái Âm là thiên tướng chủ việc kín đáo.
Là giết mổ [chú: mang thần Lục Hợp]. Lục Hợp là thiên tướng chủ hòa hợp, giao dịch.

 Thanh Long lâm Thìn, mùa xuân, mùa hạ thì chủ rồng, mùa thu, mùa đông thì chủ cá. Lại buổi sáng là rồng, buổi tối là cá.

 Chu Tước lâm thì gọi là lừa dối. Đằng Xà lâm thì gọi là lưới bủa, quấn vướng: ngày Nhâm là đàn bà quấn vướng, ngày Quý là trộm cướp ràng buộc nhau.

 Thiên Cương là thần dữ, Bạch Hổ là tướng ác, cùng nhau chủ kẻ ác.

 Câu Trần chủ chiến đấu, Thiên Hậu chủ ao đầm, Thái Thường chủ quan hai nghìn thạch. Huyền Vũ lâm Thìn gọi là Hữu Mục Tướng Quân (tướng quân mắt phải), ở dưới ngôi Bắc Đẩu, coi việc yêu tà, trộm cướp, chủ giặc khó bắt.

 Thái Âm chủ quan ngu, tức là các quan hầu cận bên trái bên phải.

 Lục Hợp chủ giết mổ.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video