Phần Nguyệt Tạng thứ mười bốn (Nguyệt Tạng là tên một vị Bồ-tát), Phẩm thứ hai: Ma vương Ba-tuần đến chỗ Phật (Ba-tuần là tên vua ma ở cõi trời cao nhất của cõi dục, chuyên phá hoại việc tu hành).
Khi ấy, lại trong cung của ma vương, tất cả các loại rừng cây, trái, hoa, lá, mũ áo, chuỗi ngọc, những đồ trang sức, đều biến thành nửa vầng trăng mà hiện ra, phóng ánh sáng lớn chiếu vào cung ma vương, trong ngoài sáng suốt. Đàn cầm, đàn sắt, đàn không hầu, mọi nhạc khí, cùng những đồ trang sức bằng báu không phải nhạc khí, và các vật khác, đều tự nhiên phát ra những câu kệ (bài thơ tụng) như sau:
Bậc Đại Đạo sư không ai sánh bằng trên thế gian, tự tại bậc nhất trong mọi pháp,
Nay ở núi Khư-la-đế-ca, vì đại chúng mà hiển bày biển Phật pháp.
Ngài mở bày pháp thanh tịnh duy nhất, ai nghe ắt được bồ-đề (giác ngộ) thù thắng;
Ba-tuần hung dữ, ngươi chẳng bằng Ngài, Ngài sẽ khiến cõi ma của ngươi trống không cả.
Ngươi xưa từng làm một việc lành tà vạy, nay được quả báo tự tại như thế;
Nay theo lẽ ngươi phải sa sút, sao không mau đi gặp Đạo sư?
Tất cả chúng sinh đã đến kia, từng làm việc lành tà vạy hàng nghìn ức lần,
Đại chúng có kho phúc đều đến họp, nghe nhận pháp tối thượng không bệnh khổ.
Ai nấy hướng về Phật, lòng kính ngưỡng, thấy Đạo sư tôn quý mà tu cúng dường;
Nhờ lòng tin trong sạch mà diệt phiền não (những tâm trạng làm rối loạn, khổ não như tham, giận, si mê), không còn sinh lại nơi cõi dục (cõi còn ham muốn).
Chuyên tin lễ bái Đạo sư tôn quý, diệt sự trói buộc của khổ và phiền não trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc);
Hàng ức đời nhận quả báo tốt đẹp, mau làm bạn thân của ba cõi.
Lại làm vua pháp trong ba cõi, nói pháp chân thật độ chúng sinh;
Mọi pháp đều như bọt nước, tướng hữu vi (những gì do nhân duyên tạo tác) hiện ra như huyễn.
Quả báo phúc là vô thường, đều trống không, hãy mau lìa bỏ lỗi chấp có cái ta;
Mau phát tâm bồ-đề vô thượng, nhờ đó chắc chắn nhận phúc tốt đẹp.
Khi ấy ma vương Ba-tuần cùng các quan thuộc thấy nghe như thế, kinh hãi run sợ, từ trên giường ngã xuống, hai tay bịt tai mà nói: "Hãy xem sa-môn (người xuất gia tu hành) kia làm trò huyễn hoặc này, ắt muốn cướp đoạt thế lực của bọn ma chúng ta, khiến mọi hình ảnh đều thành nửa vầng trăng, lại phát ra đủ loại âm thanh như thế. Sa-môn Cù-đàm (họ của Phật Thích-ca, ở đây ma gọi Phật theo họ để tỏ ý không kính) hiện sức thần lớn, muốn thâu tóm hết cõi dục làm của mình. Hãy mau đánh trống tập hợp đại chúng đến cả nơi đây." Nói xong, liền đánh trống trong cung. Khi đánh trống, từ trong trống liền phát ra những câu kệ như sau:
Các pháp trống không vắng lặng, như gió hòa hợp, xa lìa mọi hình sắc nương dựa;
Tạo tác vô ích, lừa dối chúng sinh, sự tướng giả hiện ra như huyễn.
Vì nhân duyên hòa hợp mà thành chữ, như viết chữ trên hư không, chữ chẳng còn lại;
Ấm, giới (các nhóm hợp thành thân tâm và các yếu tố nhận thức) trống không vắng lặng, lìa mọi hình sắc, nghĩa vô thường hiện ra, chẳng tự thật có.
Âm thanh vào cửa tai, nghĩa vô thường hiện ra, chẳng dừng chốc lát;
Cái biết như huyễn, nếu phân biệt thì hiện rõ không có cái ta, chẳng tự tại.
Mắt chuyển động nhanh chóng nên trống không vắng lặng, tương ưng với nghĩa tự tính là khổ;
Mũi với mùi hương, lưỡi với vị, thân với mọi sự xúc chạm,
Tâm cùng với vô thường đi đôi, mê hoặc chúng sinh khiến không hay biết.
Sáu cảnh như thế sinh ra mọi khổ, khiến đánh mất con đường niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ, thoát sinh tử);
Vì thế phàm phu trôi lăn trong năm đường (trời, người, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục), không thể lìa trói buộc mà được giải thoát.
Đối với các cảnh giới, trừ được khát ái (lòng ham muốn như cơn khát), thì mau đến được chốn tốt đẹp;
Tâm này tự tính là tướng thanh tịnh, quán như thế mà rõ biết đạo bồ-đề.
Nếu được tự tại với cảnh giới của mình, thì thương xót được mọi chúng sinh;
Nơi đó sẽ được bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, lấy công đức trí tuệ tự trang nghiêm.
Được trí bồ-đề tối thượng vô thượng, độ được vô lượng chúng sinh.
Khi nói kệ này, tất cả chúng sinh trong cung điện ma đều kinh hãi không yên. Đàn ông, đàn bà, con trai, con gái gọi nhau, đến chỗ ma vương, đứng trước mặt. Ma vương nói kệ bảo họ rằng:
Các ngươi đều thấy cung ma này trở nên xấu xa ghê tởm vô cùng như thế;
Các tiếng không dứt sinh khổ lớn, chắc chắn cướp mất thế lực của bọn ma ta.
Sa-môn Cù-đàm làm ra tiếng ấy, muốn diệt sức ma và việc trong cõi của ta;
Hãy mau đến chỗ Cù-đàm, cùng nhau khen ngợi mà quy y.
Khi ấy con ma tên Ương-cù-la-hiết liền dùng kệ thưa với cha:
Nay con thắng xe, mặc áo giáp, dẫn các chiến sĩ mạnh mẽ dũng cảm,
Cung, đao, giáo mác và vòng đao, những kẻ mặt đao, mặt trống, mặt các loài thú,
Quân ma, dạ-xoa (loài quỷ thần mạnh mẽ, đi nhanh), rồng, tu-la (a-tu-la, loài thần hiếu chiến) cùng các quyến thuộc đầy hư không,
Mau kéo đến chỗ Cù-đàm lòng ác ấy, nghiền nát hắn tan như tro bụi.
Khi ấy ma vương nói kệ đáp:
Ta từ xưa đến nay đối với người ấy đã từng gây vô lượng trở ngại ác;
Con cũng nên thấy nơi cây bồ-đề, Cù-đàm đã thắng ta và quân chúng.
Bọn ta nhiều lần quấy nhiễu như thế, Cù-đàm luôn thắng bọn ta;
Chẳng thấy trời, rồng, a-tu-la nào lay động được một sợi lông của người ấy.
Khi ấy lại có một đại thần của ma tên là San-lô-già-na nói kệ:
Chúng ta nên mau bỏ cõi dục, chỉ lo tự giữ cung điện của mình;
Cù-đàm xưa nay chưa đến đây, nay nếu đến thì ngăn lại, chớ cho tiến vào.
Khi ấy ma vương rất mực lo buồn, im lặng không đáp.
Lại có đại thần tên Khởi Bố Úy nói kệ:
Chỉ có sức khéo léo mới hàng phục được kẻ thù, hãy dùng lời nịnh hót giả dối giả làm thân;
Chúng ta dẫn quân đến chỗ ấy, dối trá mà khen sa-môn kia.
Lại có đại thần tên Tỳ-xiển-đà-hành nói kệ:
Xưa cung điện này đông đúc đầy người, sa-môn xâm đoạt nay đã vơi đi;
Người đã theo về Ngài rất đông, chúng ta cũng nên đến quy y.
Khi ấy ma vương nghe lời ấy liền giận viên quan kia; giận rồi lại im lặng.
Lại có đại thần tên Lão Trí nói kệ:
Sức Cù-đàm tác động vào các cung điện, phát ra đủ loại tiếng lạ này;
Nếu chúng ta không mau đến đó, sa-môn ắt sẽ mau đến đây.
Nơi này không ai che chở ngăn giữ được, dùng sức ngăn cản vị tiên Cù-đàm kia.
Chúng ta thà cùng tất cả mọi người mau đến quy y vị đại sa-môn ấy.
Khi ấy trong các cung điện ấy, đại chúng cư ngụ gồm đàn ông, đàn bà, quyến thuộc lớn nhỏ, đều họp thành một phe, lại nói rằng: "Đại vương nay hãy dẫn các quyến thuộc mau đến chỗ ấy, chúng tôi sẽ ở lại giữ gìn các thành ấp, cung điện này." Khi ấy ma vương liền nói: "Đúng vậy, đúng vậy. Ta sẽ cùng vua trời Tha Hóa Tự Tại (cõi trời cao nhất của cõi dục, hưởng thú vui do người khác biến hóa ra) và các quân chúng, quyến thuộc lớn nhỏ đến chỗ ấy; cùng với trời Hóa (Hóa Lạc thiên, cõi trời tự biến hóa ra thú vui), trời Đâu-suất-đà, trời Tu-dạ-ma (các cõi trời ở cõi dục), Thích-đề-hoàn-nhân (tức Đế Thích, vua cõi trời Đao-lợi) và quân chúng của họ cùng đến chỗ ấy; lại cùng Thiên vương Tỳ-sa-môn (vị Thiên vương giữ phương bắc) và các quân chúng, Thiên vương Tỳ-lâu-lặc-xoa (vị Thiên vương giữ phương nam) và quân chúng cưu-bàn-trà (loài quỷ hình như cái bình, hút tinh khí người), Thiên vương Đề-đầu-lại-tra (vị Thiên vương giữ phương đông) và quân chúng càn-thát-bà (thần âm nhạc cõi trời), khẩn-na-la (thần ca múa), Thiên vương Tỳ-lâu-bác-xoa (vị Thiên vương giữ phương tây) và các chúng rồng, đến chỗ ấy."
Khi nói lời ấy, lại có một đại thần phụ tá của ma vương tên là San-già-la-noa thưa: "Đại vương, nay tất cả cung điện của các trời đều trống vắng. Các trời cõi dục cùng các thiên nữ và mọi quyến thuộc đều ở chỗ đại sa-môn Cù-đàm nghe pháp. Cũng vậy, khẩn-na-la, rồng, quỷ, dạ-xoa, ca-lâu-la (chim thần cánh vàng), cưu-bàn-trà đều ở nơi ấy dùng đủ cách cúng dường sa-môn Cù-đàm, nghe nhận pháp của ông ta."
Khi ấy ma vương tự quan sát, thấy mọi cung điện trong cõi dục đều trống vắng; tất cả trời, người, phi nhân (loài không phải người) trong cõi dục đều tụ họp ở chỗ Cù-đàm ngồi nghe pháp, chỉ có a-tu-la chưa đến đó. Ma vương bèn nói: "Nay ta sẽ cùng các a-tu-la đến chỗ ấy, làm cho hội chúng đều rối loạn, không có được lòng tin chân chính; chớ để Cù-đàm dạy đại chúng rằng các pháp như huyễn, không đi không đến, không hợp không tan, không sinh không diệt, khiến cõi dục của ta đều trống vắng." Lại nói: "Nay ta sẽ cùng các a-tu-la và quân chúng mau đến chỗ ấy, ngăn các chúng sinh không cho họ mau vượt qua biển khổ đến bờ bên kia; vì nhờ sức sa-môn mà họ mau quay lưng với pháp chết (vòng sinh tử), làm thế lực trong cõi của ta giảm đi. Nay ta mau đến ngăn giữ những người và phi nhân ấy."
Bấy giờ ma Ba-tuần liền dùng cảnh giới thần thông của ma, nghĩ đến bốn vua a-tu-la cùng quân chúng và mọi quyến thuộc, muốn họ mau đến họp trên đỉnh núi Tu-di (núi lớn ở trung tâm thế giới), rồi sau cùng nhau xuống đến chỗ sa-môn Cù-đàm, giả bày lời hay, khiêm nhường khen ngợi, tỏ vẻ quy y, tìm cớ để được gặp; rồi sẽ dùng mưu mẹo khiến đại chúng đều sinh sợ hãi, cắt đứt lòng tin chân chính, lại không để họ sinh lòng tôn kính đối với Cù-đàm; nhờ đó khiến sa-môn Cù-đàm chán ghét đời mà mau vào niết-bàn. Ma vương như thế nhiều lần trông ngóng chúng a-tu-la; nhưng các a-tu-la, vì được thần lực của Phật gia hộ, nên mờ mịt không biết sự trông ngóng của ma.
Ma liền khởi ác ý đối với Phật và tất cả a-tu-la, bèn nói: "Hãy xem, một mình Cù-đàm trong cõi của ta đã được giải thoát, không thể kéo lại được. Ta ở cõi dục được tự tại hoàn toàn, thế mà bọn a-tu-la hèn hạ như súc sinh này không nghe lời ta. Ta sẽ gây cho chúng sự suy tổn lớn, khiến chúng mau bỏ cung điện đang cai quản. Sau đó ta sẽ dùng sức thần thông dẫn các quyến thuộc đến gặp Cù-đàm; lại cùng các đại thần, dũng tướng, quân tả hữu, đàn ông đàn bà theo hầu vây quanh, dùng ngũ âm (năm âm điệu của nhạc, chỉ âm nhạc nói chung) tối thắng bậc nhất mà tấu nhạc, đùa giỡn, ca múa; mọi y phục đồ trang sức, các thứ báu, hương hoa, cờ phướn, lọng báu, âm thanh hòa hợp, phải mau sửa soạn để đến gặp Cù-đàm. Nay ta cũng dẫn phu nhân, thể nữ (cung nữ) và đại chúng nam nữ vây quanh, lấy thần thông du hý tối thắng bậc nhất của cảnh giới ma, ngũ âm hòa hợp, đến gặp Cù-đàm. Vì sao? Trừ Cù-đàm ra, các đại chúng khác — trời, rồng, càn-thát-bà, người và a-tu-la v.v. — ta sẽ khiến đại chúng thế gian đều mê hoặc, sẽ dùng lưới dục bền chắc mà chụp bắt họ, không để họ mau vượt qua biển lớn sinh tử. Vì thế mà đến đó. Những người còn lại ở lại giữ cung điện này."
Bấy giờ ma Ba-tuần liền dẫn chín trăm sáu mươi vạn tần-bà-la (một con số cực lớn) quyến thuộc gồm đàn ông, đàn bà, con trai, con gái, đại thần, tả hữu, dùng thần thông của cảnh giới ma gia trì, làm kỹ nhạc ngũ âm, ca múa đùa giỡn tối thắng bậc nhất; mọi thứ khiến người ta vui thích, sinh lòng đắm nhiễm đều sắm sửa đủ cả. Khi ấy ma Ba-tuần đứng trong các cung ấy bảo rằng: "Tất cả hãy ra đi đến chỗ ấy." Rồi lại chắp tay nói kệ:
Chỉ Phật trừ sạch mọi phiền não, chỉ Phật giáo hóa được các thế gian;
Chỉ Phật thắp được đèn chánh pháp (giáo pháp chân chính), bậc tối thượng trong ba cõi, con xin quy y.
Khi ấy ma vương đã làm xong sức cảnh giới thần thông của ma như thế, từ cung ấy đi ra, lấy tay rải hoa. Hoa được rải ra khắp bốn thiên hạ (bốn châu lớn quanh núi Tu-di, tức cả thế giới) đều thành lọng hoa, dừng giữa hư không; khắp mọi nơi đều mưa đủ loại báu, đủ loại hoa, rơi xuống như mây. Ngay lúc ấy Đức Thế Tôn (đấng được cả thế gian tôn kính, tức Phật) vẫn đang nói về đệ nhất nghĩa đế (chân lý tối thượng, rốt ráo) của việc ở nơi a-lan-nhã (nơi vắng vẻ yên tĩnh để tu hành). Phật bảo đại chúng: "Các ngươi tất cả hãy giữ gìn thu nhiếp các căn (các giác quan), buộc tâm chuyên niệm, chớ để tán loạn. Ma Ba-tuần này dẫn nhiều chúng đến, ca múa đùa giỡn, tấu nhạc ngũ âm, các kỹ nghệ hòa hợp, lại có đàn bà và quyến thuộc lớn nhỏ vây quanh mà đến."
Khi ấy ma vương cùng các quyến thuộc liền đến núi Khư-la-đế, nơi các vị tiên Mâu-ni (bậc tiên tu hành lặng lẽ) nương ở. Đến chỗ Phật rồi, liền ở trên hư không phía trên Phật hóa ra lọng bảy báu, dọc ngang bảy do-tuần (đơn vị đo đường dài Ấn Độ xưa, mỗi do-tuần khoảng mười mấy cây số), che trên đỉnh đầu Phật. Lại đem chuỗi ngọc trân châu vô giá trang trí đặt trên Phật. Lại dùng đủ loại hoa báu, hương, hương xoa, hương bột, vòng hoa trời, cờ phướn, lọng báu, chuỗi ngọc trân châu kết sợi vàng và kỹ nhạc ngũ âm cúng dường Thế Tôn, đi quanh bên phải ba vòng, rồi nói kệ:
Nay con quy mạng Phật Thế Tôn, từ nay trọn không khởi lòng ác;
Tâm Cù-đàm an định, xin dung thứ cho con, con sẽ giữ gìn chánh pháp của Phật.
Ở đời không ai bằng Thế Tôn, thương xót làm lợi ích cho chúng sinh;
Tự mình giải thoát, khiến người khác cũng được, cho nên con quy y bậc tối thắng tôn quý.
Chỉ Phật thương xót tất cả mọi người, đã vượt qua núi sinh tử phiền não;
Thường từ ái, vui độ chúng sinh, nay con mau quy y Ngài, bậc Thế Tôn.
Rõ biết hữu vi và vô vi (cái do tạo tác và cái không tạo tác), lìa cả hai như hoa sen không dính nước;
Thân là chỗ nương của công đức tích chứa và phạm hạnh (đời sống trong sạch), cho nên nay con quy y Phật.
Ở đời không có pháp nào vắng lặng, an định, không bệnh khổ, thanh tịnh, thường thắng, hàng phục phiền não,
Chỉ có chánh pháp và niết-bàn, cho nên con quy y Pháp không gì sánh bằng.
Ở đời không gì bằng chúng tăng, hòa hợp, giải thoát, là tám bậc đại trượng phu (tám bậc thánh: bốn bậc đang tiến đến và bốn bậc đã chứng quả);
Lìa được mọi trói buộc của phiền não, cho nên con quy y Tăng đại đức.
Ở chốn nhàn cư, lặng lẽ, mỗi ngày ăn một bữa, tâm thường tương ưng với đệ nhất nghĩa,
Từ bi thương nhớ các chúng sinh, con cũng quy y những vị ấy.
Làm cho giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) rực cháy, che chở nuôi dưỡng mọi thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu) của Phật;
Con khuyên tất cả chúng sinh dùng áo quý, món ăn ngon mà cúng dường.
Khi ấy trong hội, đại chúng các nơi đến, hoặc trời, hoặc người, càn-thát-bà v.v., đồng thanh khen rằng: "Lành thay, lành thay!" Khi ấy Thế Tôn bảo tuệ mạng (cách gọi tôn kính vị tỳ-kheo, ý nói người lấy trí tuệ làm mạng sống) Kiều-trần-như (một trong năm vị đệ tử đầu tiên của Phật), rồi nói kệ:
Ta đã bảo các chúng thanh văn: những ai tương ưng cầu giải thoát,
Hãy thường vui nương nơi bốn thánh chủng (bốn hạnh của bậc thánh: biết đủ về áo, về thức ăn, về chỗ ở, và vui tu đoạn trừ), nhờ đó làm đầy đủ đạo bồ-đề.
Như cây sai quả, tự mau gãy hại, tre lau kết hạt cũng như thế (tre lau ra hạt thì chết);
Như con la mang thai tự chết thân, kẻ không trí cầu lợi cũng như vậy.
Cũng như giữa mùa hạ, mưa đá dữ dội làm hư hại mọi lúa mạ;
Kẻ tham cầu lợi dưỡng (lợi lộc, sự cúng dưỡng) như thế ắt sẽ mau mất bồ-đề thù thắng.
Lại như các cây đang nở hoa, rồi lại bị lửa thiêu đốt;
Kẻ tham cầu lợi dưỡng như thế cũng sẽ lui mất đạo bồ-đề.
Nếu có tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) được cúng dường, ưa cầu lợi dưỡng, bám chặt không rời,
Ở đời không gì ác hơn thế, nên khiến họ không được đạo giải thoát.
Kẻ tham cầu lợi dưỡng như thế, đã được đạo rồi cũng trở lại mất.
Khi ấy ma vương nghe nói kệ xong, liền tự nghĩ: "Sa-môn Cù-đàm biết ta giả dối, giả vờ quy y." Hổ thẹn im lặng, lui ngồi một bên nghe pháp. Các đàn bà của ma, các căn, hình dáng, dung mạo, sắc sáng đều khô héo, biến thành xấu xí, lưng gù, chân què quặt, thấp bé, xấu xa tồi tệ. Tất cả đàn ông không còn ca múa đùa giỡn được nữa; nhạc ngũ âm đều tắc nghẽn, không phát ra tiếng được. Họ lui ngồi một bên nghe pháp.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video