Phẩm thứ mười ba: Bồ-tát mười phương (Bồ-tát: người phát nguyện tu thành Phật để cứu độ chúng sinh; mười phương: tám hướng cùng phương trên và phương dưới, tức khắp mọi nơi).
Có lần Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây chỉ Phật Thích-ca) ở nước Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa), tại một nơi gọi là chỗ Pháp thanh tịnh. Khi ấy tự nhiên hiện ra tòa sư tử (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa giữa muôn loài) cùng màn trướng đan kết. Phật ngồi trên đó, hiện ra ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp khác thường trên thân của bậc Phật), ánh sáng tỏa chiếu khắp mười phương. Các vị Bồ-tát đều đến ra mắt và hỏi Phật: "Bồ-tát vì nhân duyên (nguyên nhân và điều kiện) gì mà có người ngu, có người lanh lợi, có người có trí tuệ, có người bay được, có người ngồi tu được tam-muội (trạng thái tâm tập trung sâu, lặng yên một chỗ) và thiền (pháp ngồi lặng, gom tâm lại), có người thấy suốt được mọi nơi; lại có người không bay được, có người không ngồi tu thiền, tu tam-muội được, hoặc được định ý (tâm an định) mà không giữ được lâu; trí tuệ thì có người dày có người mỏng? Cùng tu hạnh Bồ-tát, vì nhân duyên gì mà có dày có mỏng? Cùng có tâm, ý, thức (ba mặt của tâm trí: tâm là chỗ khởi niệm, ý là chỗ suy nghĩ, thức là chỗ nhận biết), cùng có mắt, tai, mũi, miệng, thân, vì nhân duyên gì mà việc tu hành lại khác nhau?"
Phật nói: "Lành thay, lành thay! Chư Phật mười phương trong quá khứ, chư Phật hiện tại và chư Phật sẽ ra đời về sau đều dạy rằng con người có thể hiệu kế (xem xét, đếm xét thật kỹ từng điều đang diễn ra) nơi tâm, ý, thức, mắt, tai, mũi, miệng, thân; đều nói đó là cùng một pháp." Phật nói: "Người nào hiệu kế được sáu tình (sáu căn: mắt, tai, mũi, miệng, thân và ý — những cửa tiếp xúc với bên ngoài) là hiệu kế được tất cả, thì được trí tuệ của chư Phật mười phương."
Phật bảo các Bồ-tát: "Các Bồ-tát có người dày người mỏng." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Thế nào là dày, mỏng?" Phật nói: "Bồ-tát dày là Bồ-tát tu đạo, theo đạo mà tu sâu. Bồ-tát mỏng là tu đạo mà không theo trọn được, nghĩa là sự tu có nhiều có ít, theo đạo thì ít. Đó là Bồ-tát mỏng."
Các Bồ-tát hỏi Phật: "Thế nào là Bồ-tát luôn theo đạo không lạc mất sự tu?" Phật nói: "Là Bồ-tát luôn giữ tâm, ý, thức khiến không lay động, quay về sự diệt tận (dứt sạch mọi khổ và phiền não), gieo mầm đạo. Là Bồ-tát giữ được mắt, khiến không vướng vào sắc (những hình sắc mắt thấy), quay về diệt tận, gieo mầm đạo. Là Bồ-tát giữ được tai, khiến không vướng vào tiếng, quay về diệt tận, gieo mầm đạo. Là Bồ-tát giữ được mũi, khiến không vướng vào mùi hương, quay về diệt tận, gieo mầm đạo. Là Bồ-tát giữ được miệng, khiến không vướng vào vị, quay về diệt tận, gieo mầm đạo. Là Bồ-tát giữ thân, khiến không vướng vào cảm giác mịn trơn, quay về diệt tận, gieo mầm đạo. Bồ-tát giữ được sáu tình như vậy, gặp tốt hay xấu đều không lay động, luôn giữ sự diệt tận. Đó là dày, theo đạo sâu."
Bồ-tát lại hỏi Phật: "Thế nào là sự tu của Bồ-tát mỏng?" Phật nói: "Là Bồ-tát lạc mất sự tu, có lúc giữ được sự tu, có lúc không. Có lúc Bồ-tát giữ được tâm, ý, thức mà theo đạo, có lúc không giữ được mắt, liền lạc mất sự tu, không theo đạo. Có lúc giữ được mắt mà không giữ được tai. Có lúc giữ được tai mà không giữ được mũi. Có lúc giữ được mũi mà không giữ được miệng. Có lúc giữ được miệng mà không giữ được thân. Có lúc giữ được thân mà không ngồi thiền được. Có lúc ngồi thiền được mà không hiệu kế được. Có lúc hiệu kế được mà không thực hành được. Có lúc thực hành được mà không phân biệt được. Có lúc phân biệt được mà không biết được những ý vi tế, nhỏ nhiệm. Vì thế, Bồ-tát theo đạo có lúc lạc mất sự tu, có lúc giữ được. Vì thế, Bồ-tát tu đạo dày mỏng không đều nhau."
Bồ-tát hỏi Phật: "Như vậy thì nên tu thế nào?" Phật nói: "Cốt yếu là Bồ-tát phải tự mình hiệu kế, phải tự biết mình có đi vào việc hiệu kế hay không. Người đi vào việc hiệu kế thì Bồ-tát ấy là lanh lợi; không biết hiệu kế là ngu." Hỏi rằng: "Nên hiệu kế cái lanh lợi, nên hiệu kế cái ngu, là thế nào?" Phật nói: "Đã hiệu kế được cái ngu thì liền hiệu kế được cái lanh lợi." Phật nói: "Con người có một trăm lẻ tám ái (lòng ưa thích, bám luyến) khiến cho ngu. Muốn hiệu kế để được lanh lợi thì có năm mươi phép hiệu kế. Biết được những tội nhỏ nhiệm trong năm mươi phép hiệu kế ấy thì được lanh lợi."
Các Bồ-tát hỏi Phật: "Năm mươi phép hiệu kế là gì?" Phật nói: "Năm mươi phép hiệu kế đều khởi từ gốc của tâm. Ai muốn biết thì: thứ nhất, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều ngu; thứ hai, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều nghi; thứ ba, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều điên đảo (thấy sai lệch, trái ngược với sự thật); thứ tư, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều dục (lòng tham muốn); thứ năm, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều đọa (sa rơi vào chỗ xấu); thứ sáu, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều ái; thứ bảy, phải hiệu kế một trăm lẻ tám mầm (cái gốc được gieo trồng, nảy sinh quả về sau); thứ tám, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều thức (sự ghi nhận, nhớ giữ); thứ chín, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều bám víu theo nhân duyên; thứ mười, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều gieo giống. Đó là mười phép hiệu kế."
Phật nói: "Bồ-tát lại có mười phép hiệu kế. Thứ nhất, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều đóng chặn sự sinh. Thứ hai, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều dừng hành động. Thứ ba, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều cắt đứt sinh tử (vòng sinh ra rồi chết đi, chết rồi lại sinh, không dứt). Thứ tư, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều diệt và không diệt. Thứ năm, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều tội đi vào chỗ không (trống rỗng, không có thực thể) mà không còn thấy. Thứ sáu, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều không bỏ sự dứt hết (?). Thứ bảy, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều không bỏ thanh tịnh mà đi vào thanh tịnh. Thứ tám, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều tinh chuyên quay về giới (giới: những điều răn cấm người tu phải giữ) (?). Thứ chín, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều tiến vào đạo. Thứ mười, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều nhẫn nhịn và giữ giới. Đó là mười phép hiệu kế của Bồ-tát."
"Bồ-tát lại có mười phép hiệu kế. Thứ nhất, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều nhẫn nhục trên đường đạo (?). Thứ hai, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều hợp với nguyện cầu đạo. Thứ ba, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều lấy lòng tin gốc mà vào đạo. Thứ tư, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều ra khỏi ngu, vào trí tuệ. Thứ năm, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều vui mừng mà diệt (?). Thứ sáu, phải hiệu kế một trăm lẻ tám nỗi buồn thương vì chưa thành Phật. Thứ bảy, phải hiệu kế một trăm lẻ tám nỗi lo vì chưa thành Phật. Thứ tám, phải hiệu kế một trăm lẻ tám nỗi phiền não vì chưa thành Phật. Thứ chín, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều chưa được sự sáng suốt về kinh của Phật, chưa được chỗ cốt yếu của Nê-hoàn (tức Niết-bàn: cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử) của Phật. Thứ mười, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều cốt yếu để ra khỏi tội mà chưa được cốt yếu để vào Nê-hoàn. Đó là mười phép hiệu kế của Bồ-tát."
Phật nói: "Bồ-tát lại có mười phép hiệu kế. Thứ nhất, phải hiệu kế một trăm lẻ tám pháp cầu vào trí tuệ, ra khỏi tội. Thứ hai, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều cầu vào pháp không, rồi vượt ra khỏi cả không. Thứ ba, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều: khi pháp tội khởi lên từ không thì phải biết khi nó diệt sẽ trở về không. Thứ tư, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều giữ pháp không để hiểu pháp dứt hết. Thứ năm, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều pháp đã dứt hết thì không sinh lại. Thứ sáu, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều Nê-hoàn sống mãi không diệt. Thứ bảy, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều niệm về các tướng tương ứng (?). Thứ tám, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều niệm buông bỏ các tướng. Thứ chín, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều niệm về các tướng lẫn lộn, phải biết tướng lẫn lộn. Thứ mười, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều nhận lấy tướng sống mãi không diệt (?). Đó là mười phép hiệu kế của Bồ-tát."
Phật nói: "Bồ-tát lại có mười phép hiệu kế. Thứ nhất, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều về gốc ngọn, thành bại của sinh tử và muôn vật trong mười phương. Thứ hai, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều về thành bại trong mười phương để làm chứng. Thứ ba, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều rằng mọi thứ người trong mười phương có được đều là ngu. Thứ tư, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều, lấy cái ngu trong mười phương làm chứng. Thứ năm, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều, lấy việc các A-la-hán (bậc tu hành đã dứt hết phiền não, không còn tái sinh) trong mười phương nhập Nê-hoàn rồi đi mất, không còn gì, để làm chứng. Thứ sáu, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều, lấy việc các Bích-chi-phật (bậc tự mình giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên, không có thầy chỉ dạy) trong mười phương nhập Nê-hoàn rồi đi mất để làm chứng. Thứ bảy, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều, lấy việc các bậc thầy của các ông trong quá khứ ở mười phương nhập Nê-hoàn rồi đi mất để làm chứng. Thứ tám, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều rằng chư Phật hiện tại trong mười phương rồi cũng sẽ nhập Nê-hoàn mà đi; nay ta làm Phật Thích-ca Văn (tức Phật Thích-ca Mâu-ni), làm chủ trời đất, biến hóa tự tại, rốt cuộc cũng sẽ nhập Nê-hoàn mà đi; các ông hãy lấy ta làm chứng. Thứ chín, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều rằng chư Phật sẽ ra đời trong mười phương rồi cũng sẽ nhập Nê-hoàn mà đi, hãy lấy đó làm chứng. Thứ mười, phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều dốc sức dẹp bỏ lòng tham, cầu thành Phật như ta, rồi cũng sẽ Bát-nê-hoàn (nhập Niết-bàn hoàn toàn, tức Phật qua đời) mà đi. Hợp lại là năm mươi phép hiệu kế của Bồ-tát." Các Bồ-tát đều cúi đầu sát đất lạy và vâng nhận lời dạy.
Các Bồ-tát hỏi Phật: "Phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều ngu khởi từ gốc của tâm là thế nào?" Phật bảo các Bồ-tát: "Nếu có Bồ-tát trong tâm có điều nghĩ tưởng mà không tự biết tâm sinh, tâm diệt, trong đó có ngũ ấm (năm nhóm hợp thành con người: thân xác, cảm giác, tưởng tượng nhận biết hình tướng, sự tạo tác của tâm, và sự nhận biết), trong đó có tập (sự tích tụ thói quen và nghiệp, là gốc sinh ra khổ), mà không biết, thế là ngu. Chuyển vào ý: ý có điều nghĩ tưởng mà không tự biết ý sinh, ý diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không tự biết, thế là ngu. Chuyển vào thức: thức có điều nhận biết mà không tự biết thức sinh, thức diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu.
Chuyển vào mắt: mắt thấy sắc đẹp mà không tự biết mình vướng, không tự biết nó diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Mắt thấy sắc vừa (không đẹp không xấu) mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Mắt thấy sắc xấu mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu.
Chuyển vào tai: tai nghe tiếng hay mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Tai nghe tiếng vừa mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Tai nghe tiếng dở mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu.
Chuyển vào mũi: mũi ngửi hương thơm mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Mũi ngửi mùi vừa mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Mũi ngửi mùi hôi mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu.
Chuyển vào miệng: miệng được vị ngon và lời nói hay mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Miệng được vị vừa và lời nói bình thường mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Miệng được vị dở và lời nói xấu mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu.
Chuyển vào thân: thân được thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân, mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Thân được thứ mềm mịn vừa phải mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Thân gặp thứ xấu, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân, mà không tự biết vướng, không tự biết diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là ngu. Bồ-tát tu đạo, cốt yếu phải sổ tức (đếm hơi thở để gom tâm) mà hiệu kế như vậy." Các Bồ-tát liền cúi đầu lạy, vâng nhận mà làm theo.
Các Bồ-tát nói: "Phật tuy đã nói về cái ngu cho chúng con, nhưng chúng con chưa hiểu." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Giả sử con biết một trăm lẻ tám điều ngu, biết chỗ vướng, biết chỗ diệt và đã diệt, thì là ngu hay lanh lợi?" Phật đáp các Bồ-tát: "Tuy biết chỗ vướng, biết chỗ diệt, nhưng vẫn còn ngu, chưa hiểu." Các Bồ-tát lại hỏi Phật: "Khi chưa nghe Phật nói về phép đếm hơi thở thì chúng con ngu; chúng con nghe Phật nói rồi thì đã biết, vì sao vẫn là ngu?" Phật bảo các Bồ-tát: "Ví như Bồ-tát mới học, chưa bay được, chỉ nghe tai nói về chư Phật mười phương mà muốn nguyện được đến đó, nhưng rốt cuộc chưa bay được. Như vậy là đã thấy được chư Phật mười phương hay chưa?" Các Bồ-tát đáp: "Như vậy là chỉ có lòng nguyện, rốt cuộc là chưa thấy chư Phật mười phương." Phật bảo các Bồ-tát: "Các ông nay tuy nghe ta nói về chỗ vướng và chỗ diệt của một trăm lẻ tám điều ngu, cũng ví như Bồ-tát mới học chỉ nguyện muốn đến cõi nước của chư Phật mười phương mà không bay đến được."
Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Bồ-tát mới học vì sao nguyện đến cõi nước chư Phật mười phương mà không bay đến được?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Vì chưa phá được cái ngu, chưa diệt được tội, nên chưa bay đến được cõi nước chư Phật mười phương." Phật nói: "Ví như các Bồ-tát chỉ nói được về chỗ vướng, nói được về chỗ diệt, chỉ nói mà không làm, gọi là ngu." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Từ đâu mà được lanh lợi?" Phật bảo các Bồ-tát: "Chỗ vướng là ngu, cốt yếu phải diệt nó. Không vướng thì mới là không ngu, nhưng vẫn chưa phải là lanh lợi." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Vì sao vẫn chưa phải là lanh lợi?" Phật bảo các Bồ-tát: "Vì còn một trăm lẻ tám điều nghi chưa giải được."
Các Bồ-tát hỏi Phật: "Một trăm lẻ tám điều nghi là gì?" Phật nói: "Bồ-tát không tự biết tâm sinh, tâm diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Không tự biết ý sinh, ý diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Không tự biết thức sinh, thức diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi.
Chuyển vào mắt: mắt thấy sắc đẹp mà không tự biết nó sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Mắt thấy sắc vừa mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Mắt thấy sắc xấu mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi.
Chuyển vào tai: tai nghe tiếng hay mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Tai nghe tiếng vừa mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Tai nghe tiếng dở mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi.
Chuyển vào mũi: mũi ngửi hương thơm mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Mũi ngửi mùi vừa mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Mũi ngửi mùi hôi mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không tự biết, thế là nghi.
Chuyển vào miệng: miệng được vị ngon và lời nói hay mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Miệng được vị vừa và lời nói bình thường mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Miệng được vị dở và lời nói xấu mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi.
Chuyển vào thân: thân được thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân, mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Thân được thứ mềm mịn vừa phải mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi. Thân gặp thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân, mà không tự biết sinh diệt, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, không biết, thế là nghi."
Phật nói: "Bồ-tát không bỏ được những điều ấy thì chưa đáng là Bồ-tát." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Vì sao không đáng là Bồ-tát?" Phật nói: "Vì không tu An-ban thủ ý (phép giữ ý bằng cách theo dõi hơi thở ra vào), không hiệu kế một trăm lẻ tám điều điên đảo." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Một trăm lẻ tám điều điên đảo là gì?" Phật nói: "Là những điều tâm Bồ-tát hay nghĩ tưởng chính là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói rằng mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ lâu dài), thế là điên đảo. Chuyển làm ý: những điều ý hay nghĩ tưởng là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, là điên đảo. Ý chuyển làm thức: những điều thức hay nhận biết là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, thế là điên đảo.
Chuyển vào mắt: những sắc đẹp mắt hay nhìn là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, thế là điên đảo. Những sắc vừa mắt hay nhìn là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, thế là điên đảo. Những sắc xấu mắt hay nhìn là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, thế là điên đảo.
Chuyển vào tai: những tiếng hay tai hay nghe là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, thế là điên đảo. Những tiếng vừa tai hay nghe là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, thế là điên đảo. Những tiếng dở tai hay nghe là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo.
Chuyển vào mũi: những hương thơm mũi hay ngửi là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo. Những mùi vừa mũi hay ngửi là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo. Những mùi hôi mũi hay ngửi là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo.
Chuyển vào miệng: những vị ngon và lời nói hay miệng hay được là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo. Những vị vừa và lời nói bình thường miệng hay được là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo. Những vị dở và lời nói xấu miệng hay được là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo.
Chuyển vào thân: những thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân hay được là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo. Những thứ mềm mịn vừa phải thân hay được là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo. Những thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân hay gặp là tội sinh tử, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, mà tự nói mình không có tội; như vậy sinh tử vô số kiếp, đó là điên đảo."
Phật nói: "Đó là một trăm lẻ tám điều điên đảo. Như vậy Bồ-tát là chưa hiểu." Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con tuy còn điên đảo trong sinh tử, nhưng chúng con muốn nương theo kinh pháp mà độ người (giúp người thoát khổ)." Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông độ người là muốn cầu cho người ta đạt đạo gì?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con muốn khiến mọi người đều được đạo Phật." Phật nói: "Bọn các ông đông đảo như thế, vì sao không tự mình thành Phật, mà chỉ kéo bầy theo nhau?" Các Bồ-tát nói: "Chúng con tuy theo nhau nhưng không rời sự tu theo kinh." Phật hỏi các Bồ-tát: "Bọn các ông có thể trong một ngày cùng nhau thành Phật hay không?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con không thể cùng thành Phật." Phật hỏi các Bồ-tát: "Vì sao vậy?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Trong bọn chúng con có người tướng tốt chưa đủ, trong bọn chúng con có người công đức (điều lành đã làm và phước báo tích được) chưa đầy, trong bọn chúng con có người tội sinh tử chưa hết."
Phật bảo các Bồ-tát: "Bọn các ông có người tướng chưa đủ, có người công đức chưa đầy, có người tội chưa hết. Như lời các ông nói, người tướng chưa đủ thì tự mình còn không thành Phật được, làm sao khiến người khác thành Phật? Các ông công đức chưa đầy thì tự mình không thành Phật được, làm sao khiến người khác thành Phật?" Phật nói: "Các ông tội sinh tử trong ý chưa hết thì tự mình không thành Phật được, làm sao khiến người khác thành Phật?" Các Bồ-tát đều cúi đầu lạy, hổ thẹn.
Các Bồ-tát lại hỏi Phật: "Như vậy, chúng con vì nhân duyên gì mà không thành Phật?" Phật đáp các Bồ-tát: "Các ông là vì không tu An-ban thủ ý để hiệu kế một trăm lẻ tám dục dục (lòng muốn chồng lên lòng muốn, muốn rồi lại muốn) mà không bỏ được." Các Bồ-tát nói: "Tu An-ban thủ ý, hiệu kế mà bỏ một trăm lẻ tám dục dục là thế nào?" Phật đáp các Bồ-tát: "Những điều tâm các ông nghĩ, nghĩ rồi lại nghĩ, là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là dục dục. Chuyển vào ý: ý nghĩ lại là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Chuyển vào thức: thức là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục.
Chuyển vào mắt: sắc đẹp mắt thấy là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Sắc vừa mắt thấy là dục dục; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Sắc xấu mắt thấy là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục.
Chuyển vào tai: tiếng hay tai nghe là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Tiếng vừa tai nghe là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Tiếng dở tai nghe là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục.
Chuyển vào mũi: hương thơm mũi ngửi là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Mùi vừa mũi ngửi là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Mùi hôi mũi ngửi là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục.
Chuyển vào miệng: vị ngon và lời nói miệng được là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Vị vừa và lời nói miệng được là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Vị dở và lời nói xấu miệng được là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục.
Chuyển vào thân: thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân được là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Thứ mềm mịn vừa phải, vừa ý thân mà thân được là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục. Thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, đau đớn, không vừa ý thân mà thân gặp là dục; trong dục có ngũ ấm, trong đó có tập, là dục dục."
Phật nói: "Này các Bồ-tát, các ông chỉ vì không hiểu dục dục." Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con không có dục dục." Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông có muốn cầu thành Phật để độ người mười phương không?" Các Bồ-tát nói: "Đúng vậy, chúng con muốn cầu thành Phật để độ người mười phương." Phật đáp các Bồ-tát: "Như vậy là dục dục, sao lại nói không có dục?" Phật hỏi các Bồ-tát: "Ý các ông có nghĩ đến những người khổ nhọc ở mười phương không?" Các Bồ-tát nói: "Đúng vậy, chúng con nghĩ đến những người khổ nhọc." Phật nói: "Các ông nghĩ đến những người khổ nhọc là dục, sao lại nói không có dục?"
Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông đến chỗ chư Phật mười phương hỏi kinh, nay các ông có quên không?" Các Bồ-tát đáp: "Kinh chúng con đã hỏi, chúng con đều nhớ, không quên." Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông nhớ kinh chư Phật mười phương đã nói, có truyền lại, giảng kinh cho người khác không?" Các Bồ-tát nói: "Đúng vậy, ngày nào chúng con cũng đi giảng kinh cho người." Phật nói: "Các ông giảng kinh cho người, có muốn cho người ta hiểu không?" Các Bồ-tát nói: "Đúng vậy, muốn cho người ta hiểu." Phật nói: "Như các ông giảng kinh cho người là vì muốn cho người ta hiểu, như vậy là dục dục, sao lại nói không có dục?"
Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Các ông giảng kinh cho người, có dạy người ta bố thí (đem của cải, vật dụng cho người hoặc dâng cúng) không?" Các Bồ-tát nói: "Đúng vậy, chúng con dạy người bố thí." Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông dạy người bố thí, thì đem thứ gì dâng Phật?" Các Bồ-tát đáp: "Trước hết chúng con muốn người ta đem hoa sắc đẹp." Phật nói: "Các ông không muốn sắc, vì sao lại bảo người ta đem hoa đẹp năm màu, vừa mắt, dâng Phật? Như vậy là các ông muốn sắc, sao lại nói chúng con không muốn sắc?"
Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Các ông nghe chư Phật mười phương giảng kinh, có thấy êm tai không?" Các Bồ-tát đáp: "Chư Phật mười phương giảng kinh cho chúng con, êm tai, chúng con đều vui mừng." Phật nói: "Như các ông nghe kinh mà vui mừng là dục, sao lại nói không có dục?" Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Các ông có muốn dạy người đốt hương dâng Phật không?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Ngày nào chúng con cũng tự đi hái các thứ hoa, hương thơm quý, đem dâng lên Phật." Phật nói: "Như các ông đi hái các thứ hoa hương, muốn được thứ vừa mũi đem dâng Phật." Phật nói: "Như các ông muốn được hương hoa vừa mũi, như vậy là dục, sao lại nói không có dục?"
Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Các ông giảng kinh cho người, có muốn cho trơn miệng không?" Các Bồ-tát nói: "Chúng con giảng kinh cho người, muốn phân giải cho trơn miệng, muốn cho người ta hiểu ý." Phật nói: "Như các ông muốn trơn miệng là dục, sao lại nói không muốn?" Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Các ông có muốn đủ ba mươi hai tướng cho vừa ý thân không?" Các Bồ-tát nói: "Chúng con khổ nhọc tu cho đủ tướng, chỉ là muốn vừa ý thân thôi." Phật nói: "Như các ông muốn vừa ý thân là dục, sao lại nói không muốn?" Các Bồ-tát cúi đầu lạy, ai nấy đều tự hổ thẹn.
Phật nói: "Như vậy Bồ-tát vẫn chưa có chỗ nương tựa." Các Bồ-tát cúi đầu lạy nói: "Xin Phật thương chúng con mà giảng cho." Phật nhân đó giảng rằng: "Tu đạo Bồ-tát, hoặc đếm hơi thở mà tu thiền, hoặc tự cậy mình đã có định ý, thì đều phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều đọa. Diệt được chúng thì đúng là thiền, không diệt được thì không đúng là thiền." Các Bồ-tát hỏi Phật (?), nói rằng: "Thiền là để bỏ điều ác. Diệt được một trăm lẻ tám điều đọa là bỏ điều ác; không diệt được là không bỏ điều ác. Hoặc khi xả thiền đứng dậy, hoặc lúc đi đứng ngồi dậy, gặp nhân duyên mà giảng kinh cho người, đối với muôn vật mình thấy, tự hiệu kế được một trăm lẻ tám điều đọa, khiến được không vướng, khiến được không đọa vào tội, đó là sự tu hiệu kế của Bồ-tát."
Các Bồ-tát hỏi Phật: "Hiệu kế một trăm lẻ tám điều đọa thì phải khởi từ đâu?" Phật bảo các Bồ-tát: "Hiệu kế một trăm lẻ tám điều đọa là: trong những điều tâm Bồ-tát nghĩ tưởng có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Tâm chuyển làm ý, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Ý chuyển làm thức, trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa.
Chuyển vào mắt: trong sắc đẹp mắt thấy có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong sắc vừa mắt thấy có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong sắc xấu mắt thấy có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa.
Chuyển vào tai: trong tiếng hay tai nghe có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong tiếng vừa tai nghe có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong tiếng dở tai nghe có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa.
Chuyển vào mũi: trong hương thơm mũi ngửi có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong mùi vừa mũi ngửi có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong mùi hôi mũi ngửi có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa.
Chuyển vào miệng: trong vị ngon và lời nói hay miệng được có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong vị vừa và lời nói bình thường miệng được có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong vị dở và lời nói xấu miệng được có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa.
Chuyển vào thân: trong thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân được có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong thứ mềm mịn vừa phải, vừa ý thân mà thân được có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Trong thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân gặp có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là đọa. Đó là một trăm lẻ tám điều đọa."
Phật bảo các Bồ-tát: "Hiệu kế một trăm lẻ tám điều đọa: có kẻ không tự biết mình đọa vào tội, khổ đau sẽ đến về sau, cũng không biết xấu hổ, lại tự nói rằng mình đã cắt đứt được một trăm lẻ tám điều đọa mà tu đạo." Phật nói: "Người ấy ví như người đàn bà dâm đãng, hay ghen: lúc đầu dâm đãng, tự cho là thích thú, đến khi mình có mang thì không biết bào thai trong bụng mỗi ngày lớn thêm bao nhiêu. Người đàn bà dâm đãng hay ghen ấy vẫn tiếp tục dâm đãng, tự cho là thích. Đến khi đứa con đã thành hình đủ mười tháng, sắp sinh, đứa con sắp xoay mà chưa xoay, sắp ra mà chưa ra, người mẹ đau bụng, tự hổ thẹn, tự hối hận. Lúc đau sinh, tiếng kêu khóc của người đàn bà ấy vang đến tầng trời thứ bảy. Sau khi đứa con ra đời, cơn đau của người mẹ khỏi, thì lại nghĩ đến chuyện dâm đãng, không còn nghĩ đến hổ thẹn, không còn nghĩ đến đau đớn, lại dâm đãng như cũ. Khổ như thế không thể nói hết, mà người đàn bà ấy cũng không tự nhận ra được khổ đau."
Phật nói: "Bồ-tát tu đạo mà không hiệu kế một trăm lẻ tám điều đọa, thì ví như người đàn bà dâm đãng hay ghen kia, không tự biết tội mình nhiều ít, cũng không chán khổ đau, cũng không tự hiệu kế để quay lại hổ thẹn với tội, không biết khổ đau sinh tử trong năm đường (năm cõi chúng sinh luân hồi: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh, người, trời), không tự biết mình sẽ đọa vào ba đường ác (ba cõi khổ nhất: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh), không tự hổ thẹn với việc làm của mình mà còn nói 'ta đã vào đạo'. Như vậy đời đời tự chịu tai họa; đến khi quay lại tự hổ thẹn thì đã chẳng còn ích gì. Đệ tử học đạo hãy học cho kỹ." Các Bồ-tát đều vui mừng, cúi đầu lạy, vâng nhận mà làm theo.
Phật nói: "Bồ-tát như vậy vẫn chưa đáng gọi là hiểu." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Vì sao là chưa hiểu?" Phật nói: "Vì Bồ-tát chưa hiệu kế được một trăm lẻ tám điều ái." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Hiệu kế một trăm lẻ tám điều ái là thế nào?" Phật nói: "Bồ-tát tu thiền mà không thể chuyên một ý, một tâm để diệt chúng, chỉ vì vướng vào một trăm lẻ tám điều. Một là: tâm Bồ-tát có điều nghĩ tưởng mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Tâm chuyển làm ý mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Ý chuyển làm thức mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái.
Chuyển vào mắt: sắc đẹp mắt thấy mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Sắc vừa mắt thấy mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Sắc xấu mắt thấy mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái.
Chuyển vào tai: tiếng hay tai nghe mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Tiếng vừa tai nghe mà không diệt được, đó là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Tiếng dở tai nghe mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái.
Chuyển vào mũi: hương thơm mũi ngửi mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Mùi vừa mũi ngửi mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Mùi hôi mũi ngửi mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái.
Chuyển vào miệng: vị ngon và lời nói hay miệng được mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Vị vừa và lời nói bình thường miệng được mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Vị dở và lời nói xấu miệng được mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái.
Chuyển vào thân: thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân được, không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Thứ mềm mịn vừa phải thân được mà không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái. Thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, ngứa ngáy, không vừa ý thân mà thân gặp, không diệt được là ái; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là ái."
Phật nói: "Bồ-tát tu đạo mà không hiệu kế để dẹp bỏ một trăm lẻ tám điều ái, thì không tự biết tội đọa do một trăm lẻ tám điều ái. Ví như đứa trẻ mới sinh, từ nhỏ đến lớn không tự biết mỗi ngày mình lớn thêm bao nhiêu. Bồ-tát tu đạo mà không nhận biết được tội mình nhiều ít cũng giống như vậy. Nếu Bồ-tát tu đạo mà nhận biết được tội đọa do một trăm lẻ tám điều ái, thì liền tự hổ thẹn, liền tự cắt đứt, liền tự lìa bỏ, liền tự diệt trừ. Cắt đứt ái như vậy mới đáng là Bồ-tát." Phật nói như vậy, các Bồ-tát đều cúi đầu lạy, vâng nhận mà làm theo.
Phật nói: "Bồ-tát tu đạo phải hiệu kế một trăm lẻ tám mầm. Tu đạo mà không hiệu kế một trăm lẻ tám mầm thì không đáng là sự tu của Bồ-tát; trừ bỏ được mầm mới đáng là sự tu của Bồ-tát." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Trừ bỏ mầm là thế nào?" Phật bảo các Bồ-tát: "Bồ-tát ở riêng một nơi, nên ngồi tu thiền theo các bước: sổ tức (đếm hơi thở), tương tùy (theo dõi hơi thở), chỉ (dừng tâm một chỗ), quán (quán sát), hoàn (quay tâm trở về), tịnh (tâm trong sạch). Được thanh tịnh là trừ được mầm, không thanh tịnh là không trừ được mầm. Như vậy, khi xả thiền đứng dậy, dù ở giữa đám đông, cũng phải thực hành hiệu kế, phải cắt bỏ mầm."
Các Bồ-tát hỏi Phật: "Hiệu kế để trừ bỏ mầm là thế nào?" Phật nói: "Tu đạo mà không được nhất tâm định ý (tâm chuyên một, an định) là không diệt được mầm." Phật nói: "Không được nhất tâm định ý là: trong điều tâm nghĩ tưởng có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Chuyển vào ý: trong ý có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Chuyển vào thức: trong thức có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm.
Chuyển vào mắt: trong sắc đẹp mắt thấy có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong sắc vừa mắt thấy có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong sắc xấu mắt thấy có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm.
Chuyển vào tai: trong tiếng hay tai nghe có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong tiếng vừa tai nghe có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong tiếng dở tai nghe có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm.
Chuyển vào mũi: trong hương thơm mũi ngửi có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong mùi vừa mũi ngửi có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong mùi hôi mũi ngửi có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm.
Chuyển vào miệng: trong vị ngon và lời nói hay miệng được có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong vị vừa và lời nói bình thường miệng được có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong vị dở và lời nói xấu miệng được có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm.
Chuyển vào thân: trong thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân được có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong thứ mềm mịn vừa phải thân được có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Trong thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân gặp có ngũ ấm, trong đó có tập, liền sinh mầm. Như vậy là mầm chưa dứt."
Phật nói: "Nếu có Bồ-tát tu đạo mà nói 'ta không có những mầm ấy', như vậy là kiêu căng tự cao, là tự gieo mầm, liền không thể tự cứu mình thoát ra, liền không có ý sáng suốt, không thể biết tội do mầm gây ra nhiều ít. Ví như trên thân mọc lông, người ấy cũng không thể tự đếm từng sợi, không thể tự biết lông nhiều hay ít. Các Bồ-tát tu đạo mà không thể tự trừ tội của mình, lại nói 'ta cầu đạo Phật, muốn độ người mười phương'; như vậy tự độ mình còn chưa được, làm sao độ được mười phương? Bồ-tát tu đạo mà trừ được mầm thì liền độ được mười phương; không trừ mầm thì không độ được mười phương." Phật nói như vậy, các Bồ-tát đều vui mừng vâng nhận mà làm theo.
Phật nói: "Bồ-tát như vậy vẫn chưa đáng gọi là hiểu." Các Bồ-tát lại cúi đầu lạy nói: "Như vậy là chưa hiểu, xin Phật giảng cho chúng con hiểu." Phật nói: "Bồ-tát có một trăm lẻ tám tội thức (tội được ghi giữ lại trong thức); không diệt được thì không đáng là Bồ-tát." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Một trăm lẻ tám tội thức là gì?" Phật nói: "Là điều tâm Bồ-tát nghĩ tưởng là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Chuyển vào ý: điều ý nghĩ rồi lại nghĩ là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Chuyển vào thức: điều thức nhớ nghĩ không quên là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức.
Chuyển vào mắt: sắc đẹp mắt thấy là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Sắc vừa mắt thấy là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Sắc xấu mắt thấy là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức.
Chuyển vào tai: tiếng hay tai nghe là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Tiếng vừa tai nghe là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Tiếng dở tai nghe là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức.
Chuyển vào mũi: hương thơm mũi ngửi là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Mùi vừa mũi ngửi là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Mùi hôi mũi ngửi là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức.
Chuyển vào miệng: vị ngon và lời nói hay miệng được là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Vị vừa và lời nói bình thường miệng được là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Vị dở và lời nói xấu miệng được là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức.
Chuyển vào thân: thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân được là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Thứ mềm mịn vừa phải thân được là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức. Thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân gặp là tội; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, là thức; đó là tội thức."
Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông có những tội ấy không?" Các Bồ-tát nói: "Chúng con chỉ có ngũ ấm, không có tội." Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Trong thiên hạ, cái gì khiến người ta có tội, không đắc đạo?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Người trong thiên hạ đều vì tham mà không đắc đạo." Phật nói: "Người trong thiên hạ tham sinh tử, là vì có ngũ ấm và tập phải không?" Các Bồ-tát nói: "Là có tội." Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông đem thân hiện tại này mà thành Phật, hay còn phải sinh tử nữa?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con còn phải sinh tử nữa, không phải từ thân hiện tại này mà thành Phật." Phật hỏi các Bồ-tát: "Các ông rốt cuộc phải trải qua bao nhiêu lần sinh tử nữa thì thành Phật?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Sinh tử của chúng con còn chưa có hạn định." Phật lại hỏi các Bồ-tát: "Vì sao không có hạn định?" Các Bồ-tát nói: "Chúng con không tự biết tội phước của mình nhiều ít, vì thế chúng con không biết hạn định."
Phật bảo các Bồ-tát: "Như vậy thì các ông với người trong thiên hạ có gì khác?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con bay đến được cõi nước chư Phật mười phương, chúng con hiểu được lời Phật dạy." Phật nói: "Các ông bay đến được cõi nước chư Phật mười phương, hiểu được lời chư Phật mười phương dạy, vậy sao các ông không thành Phật ngay bây giờ, sao còn phải hẹn sinh tử nữa?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Vì chúng con còn tội gốc (tội từ trước) chưa hết, vì công đức phước báo theo bản nguyện chưa đầy, vì thế chúng con chưa thành Phật ngay được." Phật nói: "Các ông nói người trong thiên hạ chỉ vì ngũ ấm và tập sinh tử mà có tội; nay các ông cũng còn phải sinh tử, có tập, có tội, sao các ông lại nói với ta là không có tội?" Các Bồ-tát đều hổ thẹn, cúi đầu lạy, vâng nhận mà làm theo.
Phật nói: "Ta tuy đã nói những điều ấy, Bồ-tát vẫn chưa hiểu." Các Bồ-tát cúi đầu lạy nói: "Xin Phật lại giảng cho chúng con hiểu." Phật nói: "Bồ-tát có một trăm lẻ tám nỗi đau do bám víu theo nhân duyên." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Một trăm lẻ tám nỗi đau do bám víu theo nhân duyên là gì?" Phật nói: "Tâm Bồ-tát có điều nghĩ tưởng là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Chuyển vào ý: ý có điều nghĩ tưởng là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Chuyển vào thức: thức có điều nhận biết là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử.
Chuyển vào mắt: sắc đẹp mắt thấy là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Sắc vừa mắt thấy là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Sắc xấu mắt thấy là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử.
Chuyển vào tai: tai nghe tiếng hay là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Tiếng vừa tai nghe là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Tiếng dở tai nghe là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử.
Chuyển vào mũi: hương thơm mũi ngửi là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Mùi vừa mũi ngửi là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Mùi hôi mũi ngửi là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử.
Chuyển vào miệng: vị ngon và lời nói hay miệng được là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Vị vừa và lời nói bình thường miệng được là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Vị dở và lời nói xấu miệng được là đau do nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử.
Chuyển vào thân: thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân được là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Thứ mềm mịn vừa phải thân được là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử. Thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân gặp là đau do bám víu theo nhân duyên; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, sẽ vì nhân duyên ấy mà chịu đau đớn sinh tử."
Phật nói: "Các Bồ-tát vẫn chưa chán nỗi đau sinh tử do nhân duyên." Các Bồ-tát nói: "Chính vì chán nỗi đau sinh tử do nhân duyên nên chúng con mới làm Bồ-tát." Phật nói: "Các ông chán nỗi đau sinh tử, vì sao không gieo mầm đạo, mà lại gieo mầm tội, cái tội của nỗi đau sinh tử do nhân duyên?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Ngày nào chúng con cũng gieo mầm đạo." Phật nói: "Nếu các ông gieo mầm đạo, vì sao còn có một trăm lẻ tám nỗi đau sinh tử do nhân duyên?" Các Bồ-tát liền hổ thẹn, cúi đầu lạy, vâng nhận mà làm theo.
Các Bồ-tát đều cúi đầu lạy, hỏi Phật: "Phật tuy đã giảng kinh cho chúng con, nhưng chúng con chưa hiểu điều ấy." Phật nói: "Ta thấy các ông gieo một trăm lẻ tám nỗi đau, nên ta biết các ông chưa hiểu." Các Bồ-tát lại cúi đầu lạy nói: "Xin Phật giảng cho chúng con hiểu." Phật nói: "Tâm Bồ-tát có điều nghĩ tưởng, muốn được mà tâm không thể được, do đó có lúc mắc phải đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Chuyển vào ý: ý có điều nghĩ tưởng, nghĩ lại điều vừa ý và không vừa ý, là gieo đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Chuyển vào thức: thức có điều nhận biết không vừa với mình là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ.
Chuyển vào mắt: sắc đẹp mắt thấy là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Sắc vừa mắt thấy là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Sắc xấu mắt thấy là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ.
Chuyển vào tai: tiếng hay tai nghe là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Tiếng vừa tai nghe là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Tiếng dở tai nghe là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ.
Chuyển vào mũi: hương thơm mũi ngửi là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Mùi vừa mũi ngửi là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Mùi hôi mũi ngửi là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ.
Chuyển vào miệng: vị ngon và lời nói hay miệng được là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Vị vừa và lời nói bình thường miệng được là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Vị dở và lời nói xấu miệng được là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ.
Chuyển vào thân: thứ mềm mịn vừa ý thân mà thân được là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Thứ mềm mịn vừa phải thân được là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ. Thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân gặp là đau khổ; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là gieo đau khổ."
Phật nói: "Bồ-tát cắt đứt được một trăm lẻ tám nỗi đau khổ ấy mới đáng là sự tu của Bồ-tát; không cắt đứt được đau khổ thì không đáng là sự tu của Bồ-tát. Đó là mười phép hiệu kế của Bồ-tát." Phật nói: "Các Bồ-tát như vậy vẫn chưa hiểu, còn phải hiệu kế nữa." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Còn phải hiệu kế điều gì nữa?" Phật nói: "Bồ-tát phải hiệu kế một trăm lẻ tám điều đóng chặn sự sinh." Các Bồ-tát hỏi Phật: "Một trăm lẻ tám điều đóng chặn sự sinh là gì?"
Phật nói: "Tâm Bồ-tát xuyên suốt vào thống dưỡng, tư tưởng, sinh tử, thức (bốn nhóm thuộc về tâm trong ngũ ấm: thống dưỡng là cảm giác sướng khổ, tư tưởng là sự nhận biết hình tướng, sinh tử là sự tạo tác của tâm dẫn đến sinh tử, thức là sự nhận biết phân biệt); trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sự sinh." Phật nói: "Đóng tâm lại, không cho đi vào thống dưỡng, tư tưởng, sinh tử, thức, thì không còn ngũ ấm, không còn tập." Phật nói: "Đóng chặn ngũ ấm và tập, khiến tâm không lay động, là cắt đứt nỗi đau sinh tử. Người đóng chặn ấy (?) là vì (tâm) xuyên suốt vào đất, nước, lửa, gió, hư không (năm yếu tố cấu thành vật chất và không gian) cùng thống dưỡng, tư tưởng, sinh tử, thức; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sự sinh. Đóng ý lại thì ý không lay động, không nhận lấy đất, nước, lửa, gió, hư không, thống dưỡng, tư tưởng, sinh tử, thức; trong đó có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sự sinh (?). Đóng ý lại thì ý không lay động, không nhận lấy đất, nước, lửa, gió, hư không, thống dưỡng, tư tưởng, sinh tử, thức, không nhận lấy ngũ ấm và tập. Không đóng chặn thì rơi vào tội; đóng ý lại cho không lay động thì đi vào đạo. Đó là đóng chặn sự sinh.
Chuyển vào thức: thức cũng xuyên suốt vào đất, nước, lửa, gió, hư không, sắc, thống dưỡng, tư tưởng, sinh tử, thức, liền có ngũ ấm và tập, liền xâu chuỗi sinh tử. Không đóng chặn thì rơi vào nỗi đau sinh tử; đóng chặn thì đi vào đạo, không còn sinh tử.
Chuyển vào mắt: trong sắc đẹp mắt xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong sắc vừa mắt xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong sắc xấu mắt xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội.
Chuyển vào tai: trong tiếng hay tai xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong tiếng vừa tai xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong tiếng dở tai xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội.
Chuyển vào mũi: trong hương thơm mũi xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong mùi vừa mũi xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong mùi hôi mũi xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội.
Chuyển vào miệng: trong vị ngon và lời nói hay miệng xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong vị vừa và lời nói bình thường miệng xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong vị dở và lời nói xấu miệng xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội.
Chuyển vào thân: trong thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân mà thân xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong thứ mềm mịn vừa phải thân xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội. Trong thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân mà thân xuyên vào có ngũ ấm, trong đó có tập, đó là xâu chuỗi sinh tử; đóng chặn cho không lay động thì đi vào đạo, không đóng chặn thì rơi vào tội."
Phật nói: "Sự tu của Bồ-tát, cốt yếu phải đóng chặn cho không lay động; còn lay động là chưa hiểu." Các Bồ-tát đáp Phật: "Chúng con sẽ ngồi thiền cho không lay động." Phật hỏi các Bồ-tát: "Thiền xong rồi có lay động lại không?" Các Bồ-tát đáp Phật: "Xả thiền rồi thì lại lay động." Phật hỏi các Bồ-tát: "Vì sao lại lay động?" Các Bồ-tát nói: "Tự nhiên mà lay động." Phật hỏi các Bồ-tát: "Vì sao tự nhiên lay động?" Các Bồ-tát nói: "Chúng con không hiểu, không biết do nhân duyên gì mà lay động." Phật nói: "Như vậy các Bồ-tát vẫn chưa hiểu." Các Bồ-tát nói: "Xin Phật lại giảng cho chúng con hiểu." Phật nói: "Sở dĩ Bồ-tát xả thiền rồi tự nhiên lay động là vì Bồ-tát có một trăm lẻ tám điều đóng chặn sự sinh mà lay động hay không lay động chưa dứt." Phật nói như vậy, các Bồ-tát đều cúi đầu lạy, vâng nhận mà làm theo.
Phật nói: "Bồ-tát như vậy vẫn chưa đáng gọi là hiểu." Các Bồ-tát nói: "Vì sao vẫn chưa hiểu?" Phật nói: "Chỉ vì Bồ-tát có gốc rễ mà không dừng lại, không giữ gìn một trăm lẻ tám hành động." Các Bồ-tát đều cúi đầu lạy nói: "Xin Phật lại giảng cho chúng con hiểu." Phật nói: "Tâm Bồ-tát vốn nghĩ tưởng nhiều điều, vì không dừng lại giữ gìn nên tâm vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Chuyển vào ý: ý vốn nghĩ tưởng nhiều điều, vì không dừng lại giữ gìn nên ý vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Chuyển vào thức: thức vốn nghĩ tưởng nhiều điều, vì không dừng lại giữ gìn nên thức vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động.
Chuyển vào mắt: mắt vốn thấy nhiều sắc đẹp, vì không dừng lại giữ gìn nên mắt vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Mắt vốn thấy nhiều sắc vừa, vì không dừng lại giữ gìn nên mắt vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Mắt vốn thấy nhiều sắc xấu, vì không dừng lại giữ gìn nên mắt vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động.
Chuyển vào tai: tai vốn nghe nhiều tiếng hay, vì không dừng lại giữ gìn nên tai vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Tai vốn nghe nhiều tiếng vừa, vì không dừng lại giữ gìn nên tai vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Tai vốn nghe nhiều tiếng dở, vì không dừng lại giữ gìn nên tai vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động.
Chuyển vào mũi: mũi vốn ngửi nhiều hương thơm, vì không dừng lại giữ gìn nên mũi vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Mũi vốn ngửi nhiều mùi vừa, vì không dừng lại giữ gìn nên mũi vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Mũi vốn ngửi nhiều mùi hôi, vì không dừng lại giữ gìn nên mũi vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động.
Chuyển vào miệng: miệng vốn được nhiều vị ngon và lời nói hay, vì không dừng lại giữ gìn nên miệng vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Miệng vốn được nhiều vị vừa và lời nói bình thường, vì không dừng lại giữ gìn nên miệng vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Miệng vốn được nhiều vị dở và lời nói xấu, vì không dừng lại giữ gìn nên miệng vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động.
Chuyển vào thân: thân vốn được nhiều thứ mềm mịn tốt, vừa ý thân, vì không dừng lại giữ gìn nên thân vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Thân vốn được nhiều thứ mềm mịn vừa phải, vì không dừng lại giữ gìn nên thân vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động. Thân vốn gặp nhiều thứ xấu, thô ráp, cứng rắn, khổ đau, không vừa ý thân, vì không dừng lại giữ gìn nên thân vốn có tội của một trăm lẻ tám hành động." Phật nói như vậy, các Bồ-tát đều vui mừng vâng nhận mà làm theo.
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập (Đại Phương Đẳng: tên gọi các kinh Đại thừa, nghĩa là giáo lý rộng lớn, bình đẳng; Đại Tập: tập hợp lớn), quyển thứ năm mươi chín.
Hai quyển từ đây trở xuống thì Đan tạng (bộ Đại tạng kinh khắc in thời nước Khiết Đan, tức nhà Liêu) không có, nên nay không có bản để đối chiếu. Còn hai bản Tống (Đại tạng kinh khắc in đời nhà Tống) và bản Hương (bản khắc cũ trong nước, tức bản Cao Ly cũ) (?), trong quyển này đều có ba chỗ văn bị đứt, ý nghĩa không liền mạch, khó tìm ra chỗ hiểu. Chỗ thứ nhất, ở tờ thứ chín, dòng mười bảy: dưới câu "có ngũ ấm, trong đó có" lại chép "những điều miệng hay được là vị vừa và lời nói bình thường…". Chỗ thứ hai, ở tờ thứ mười, dòng hai mươi mốt: dưới câu "nói người tướng chưa đủ thì tự mình không" lại chép "tập, mà tự nói mình không có tội…". Chỗ thứ ba, ở tờ thứ mười hai, dòng thứ hai: dưới câu "đó là điên đảo. Miệng" lại chép "thành Phật được, làm sao khiến người khác thành Phật". Đó là ba chỗ văn bị đứt. Nay căn cứ theo kinh Minh Độ (?) thì thấy ở đây cả hai bản đều chép nhầm: đem đoạn dưới câu "đó là điên đảo. Miệng", từ "những điều hay được là vị vừa và lời nói bình thường" cho đến "người tướng chưa đủ thì tự mình không", tổng cộng hai mươi bảy dòng, ba trăm bảy mươi chín chữ, chép dời lên đặt dưới câu "có ngũ ấm, trong đó có"; lại đem đoạn dưới câu "có ngũ ấm, trong đó có", từ "tập, mà tự nói mình không có tội" cho đến "đó là điên đảo. Miệng", tổng cộng hai mươi bảy dòng, ba trăm bảy mươi sáu chữ, chép lùi xuống đặt dưới câu "người tướng chưa đủ thì tự mình không". Vì thế khiến ba chỗ văn bị đứt, ý nghĩa không liền mạch. Nay theo kinh Minh Độ mà dời lên dời xuống để sửa lại cho đúng. Lại vì những người xem bản Hương cũ và bản Tống tạng, xin chép tóm tắt phần chính văn ở dưới đây.
"Trong đó có ngũ ấm, trong đó có" (liền nối) "tập, mà tự nói mình không có tội" cho đến "đó là điên đảo. Miệng" (liền nối) "những điều hay được là vị vừa và lời nói bình thường" cho đến "người tướng chưa đủ thì tự mình không" (liền nối) "thành Phật được, làm sao khiến người khác thành Phật" (vân vân).
Kinh Đại Phương Đẳng Đại Tập, quyển thứ sáu mươi.
Tam tạng (danh hiệu tôn xưng bậc tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (tức Ấn Độ) là Na-liên-đề-da-xá dịch vào đời Cao Tề (nhà Bắc Tề do họ Cao lập ra ở Trung Hoa).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video