# Kinh Phật nói về Chánh Cung Kính
Kinh Phật nói về Chánh Cung Kính (sự cung kính đúng đắn), một quyển.
Thuộc loại kinh được dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (dòng Phật giáo chủ trương tu hành để cứu độ cả mình lẫn mọi người).
Kinh Phật nói về Chánh Cung Kính, một quyển.
Đời Nguyên Ngụy (tức triều Bắc Ngụy ở Trung Hoa), Tam tạng (danh hiệu của vị thầy thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Phật-đà Phiến-đa dịch.
Kinh Phật nói về Chánh Cung Kính
Tôi nghe như vầy (câu mở đầu của kinh Phật, là lời của người thuật lại kinh, xác nhận mình đã nghe chính Phật nói). Một thời, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây chỉ Phật Thích-ca) ở nước Xá-vệ (một nước lớn ở miền bắc Ấn Độ thời xưa), tại vườn Kỳ thụ Cấp Cô Độc (khu vườn có cây của thái tử Kỳ-đà, do trưởng giả Cấp Cô Độc mua lại để dâng cúng Phật làm nơi ở và giảng pháp). Cùng ở với Phật có hai trăm năm mươi vị Tỳ-kheo (người đàn ông xuất gia, đã thọ đủ giới luật của người tu) thuộc hàng Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu giải thoát cho bản thân).
Lại có năm trăm vị Bồ-tát (người tu hành đã phát nguyện thành Phật và cứu độ tất cả chúng sinh), đều là hạt giống của Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đến từ chân lý), dùng cách tạm thời hóa thân đi vào sáu đường (sáu cõi mà chúng sinh luân hồi qua lại: trời, người, a-tu-la, súc sinh, ngạ quỷ, địa ngục) để giúp Phật truyền bá giáo hóa. Các vị ấy biết rõ căn cơ (khả năng, trình độ tiếp nhận đạo) của chúng sinh, có uy đức tự tại, làm sáng tỏ những lời dạy khéo léo và sâu kín của Như Lai.
Tên các vị ấy là: Bồ-tát Sinh Nghi, Bồ-tát Bảo Đức, Bồ-tát Quang Minh Vương, Bồ-tát Tuệ Đăng, Bồ-tát Đức Trăn, Bồ-tát Tất-đạt, Bồ-tát Vô Úy, Bồ-tát Giác Thủ, Bồ-tát Tài Thủ, Bồ-tát Bảo Thủ, Bồ-tát Đức Thủ, Bồ-tát Mục Thủ, Bồ-tát Tiến Thủ, Bồ-tát Pháp Thủ, Bồ-tát Trí Thủ, Bồ-tát Hiền Thủ. Có tất cả năm trăm vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có công hạnh cao) như vậy cùng ở đó.
Lúc ấy, tôn giả A-nan (người em họ và là thị giả theo hầu Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ giỏi) thưa với Phật rằng: “Thưa Thế Tôn (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính), những người con trai, con gái có lòng lành, ưa thích pháp (giáo lý Phật dạy), thì nên kính pháp và kính pháp sư (vị thầy giảng dạy giáo lý Phật) như thế nào?”
Lúc ấy, Thế Tôn bảo A-nan: “Thôi, thôi, A-nan! Chúng sinh ngày nay không thể cung kính, cũng không biết kính pháp.”
A-nan thưa với Phật: “Thưa Thế Tôn, nay con ưa thích pháp và kính pháp, đã kính và sẽ còn kính. Thưa Thế Tôn, từ khi con được gần gũi Như Lai đến nay, chưa từng được nghe pháp môn (cánh cửa đi vào đạo, tức một phần giáo lý) như thế này. Vì không được nghe nên khi cung kính Như Lai, con hẳn đã sai lễ nghi phép tắc. Nay nếu được nghe thì có thể tu hành việc này cho đúng pháp.
Thưa Thế Tôn, lại có những người con trai, con gái có lòng lành, ưa thích pháp, nghe pháp môn này thì liền tu hành được. Thưa Thế Tôn, lại có những Tỳ-kheo xuất gia trong pháp của Như Lai, nghèo khổ hèn kém, chỉ cầu áo mặc cơm ăn, không ưa cầu pháp và không kính pháp sư. Tuy họ gần gũi Phật pháp, nhưng hành vi thấp hèn không che giấu được, ắt sẽ lộ ra.
Thưa Thế Tôn, vì vậy nay con, vì chính mình ở hiện tại và vì tất cả Tỳ-kheo trong tương lai, xin hỏi Như Lai về cách kính pháp như vậy. Thưa Thế Tôn, chúng con làm sao được tu chánh hạnh (lối sống, việc làm chân chính đúng với đạo)? Cúi mong Như Lai giảng giải cho chúng con.”
Phật bảo A-nan: “Người con trai, con gái có lòng lành, ưa thích và kính trọng pháp, nếu muốn đọc tụng kinh và thưa hỏi, thì nên đến chỗ Hòa thượng (vị thầy truyền giới, người thầy chính đã nhận mình làm đệ tử xuất gia) và A-xà-lê (vị thầy dạy dỗ, hướng dẫn phép tắc và kinh pháp cho đệ tử) có thể dạy kinh pháp (?). Đến nơi rồi thì hỏi Hòa thượng, A-xà-lê về chánh pháp (giáo pháp chân chính) của Như Lai, tùy điều lòng mình ưa thích. Nên biết rằng đối với pháp mà Hòa thượng, A-xà-lê thông hiểu, trước hết phải thưa xin xem thầy có cho phép hỏi hay không. Nếu thầy cho phép thì sau đó mới hỏi.
Dù số tuổi hạ (số năm tu tập kể từ khi thọ giới Tỳ-kheo) đã mười hay hai mươi năm, vì ưa thích pháp nên vẫn phải đến thưa thỉnh và thọ y chỉ (nương tựa vào thầy, sống dưới sự dạy dỗ và trông nom của thầy). Vì sao vậy? Trong pháp của Như Lai, tuy cho phép Tỳ-kheo đủ năm tuổi hạ được rời khỏi y chỉ, nhưng người ấy vẫn lấy lòng kính trọng ban đầu làm phép tắc, vì cầu pháp và ưa thích pháp. Vì sao vậy? Vì người ấy muốn thành tựu đức hạnh của chính mình.
A-nan, vị A-xà-lê kia nên cho y chỉ như thế này: hoặc nói “được”, hoặc nói “như vậy”, hoặc nói “ừ”, hoặc nói “có lợi” (?), hoặc nói lời dạy bảo, hoặc nói “hãy cẩn thận trong việc làm, chớ buông lung”, hãy tu hành ngay thẳng đúng pháp. Như thế là cho y chỉ. Tỳ-kheo thành tựu những pháp như thế thì có thể cho người khác y chỉ, và được gọi là thành tựu việc y chỉ.
Giả sử Tỳ-kheo đã trăm tuổi hạ mà không thông hiểu những câu như thế, thì người ấy còn phải thọ y chỉ, huống chi làm thầy y chỉ cho người khác. Nếu Tỳ-kheo chưa có tuổi hạ nào mà thành tựu những pháp như thế, thì theo lời dạy kín của hàng sa-môn (người xuất gia tu hành), liền được gọi là đã thọ y chỉ (?). Giả sử đã trăm tuổi hạ mà tự mình không thông hiểu các câu giới luật như thế, thì người ấy phải thọ y chỉ.
Trong đây, Tỳ-kheo tụng kinh phải có lòng kính trọng đối với A-xà-lê, và người đọc tụng, nhận kinh phải cung kính đúng cách. Trước mặt A-xà-lê không được nhe răng, không được nhìn chân (?), không được động đậy chân, không được gác chân lên nhau, không được nhón nhảy chân, không được đùa nghịch chân, không được ngồi chỗ cao. Thầy không hỏi thì không được nói. Không được làm trái lời thầy. Không được cứ nhìn chằm chằm vào mặt thầy. Phải đứng trước thầy cách ba khuỷu (đơn vị đo dài thời xưa, tính từ khuỷu tay đến đầu ngón tay giữa, khoảng nửa mét). Thầy cho ngồi mới ngồi. Ngồi rồi thì khởi lòng thương yêu kính mến đối với thầy.
Người tụng kinh ấy nên tụng cho thuộc trước; tụng thuộc rồi mới nhận kinh mới từ thầy, nhiều ít tùy ý. Trong các pháp môn, nếu có chỗ nghi ngờ thì trước hết phải thưa xin xem thầy có cho hỏi hay không; thầy cho phép rồi mới hỏi.
Nhận kinh xong, người ấy quỳ gối phải xuống đất, hai tay đỡ lấy chân thầy mà lạy. Nếu chỗ đất xấu thì theo lối đi mà lùi bước, đến chỗ đất bằng phẳng (rồi mới lạy). Nếu chỗ đất vốn bằng phẳng thì lạy chân thầy rồi mới đi; đi được mười khuỷu lại lạy thêm lần nữa, rồi mới theo đường mà đi. Người ấy nên nghĩ thế này: “A-xà-lê luôn ở ngay sau lưng ta, ta không thể xa rời A-xà-lê.”
Người ấy phải biết đúng giờ: mỗi ngày ba lần đến chỗ A-xà-lê. Nếu không đến thì phải bị xử phạt theo đúng phép. Nếu đến mà không gặp A-xà-lê thì nên dùng cỏ, gỗ, gậy, cục đất hay hòn đá để làm dấu cho biết. Nếu A-xà-lê đang ngồi tĩnh lặng trong phòng thì nên đi vòng quanh phòng lễ kính rồi mới đi.
Có việc gì muốn làm mà chưa hỏi thầy thì không được làm, trừ việc đi đại tiện, tiểu tiện. Không được nói lời thô lỗ, độc ác với thầy. Không được nhại lại lời thầy (?). Chỗ thầy ngồi, dù là giường đan bằng dây hay giường gỗ, đều không được ngồi lên. Nếu giường ấy hư thì phải sửa ngay.
Người ấy nên đến vào sáng sớm, biết đúng giờ mà đến, không được đến sai giờ. Đến rồi nên hỏi A-xà-lê: “Thầy cần gì, có việc gì phải làm, có vào xóm làng không?” Nếu thầy nói có vào, thì đối với áo, chăn của A-xà-lê, phải rửa tay, lấy áo mình lau tay, hai tay cầm áo của thầy đặt vào chỗ sạch. Trước hết dâng nước sạch cho thầy rửa tay, rồi mới trao áo cho thầy. Sau đó phủi bụi tấm an-đà-hội (tấm áo lót, mặc sát thân, một trong ba tấm áo của người xuất gia) rồi trao cho thầy; hoặc áo che thân, hoặc áo đi mưa, hoặc các áo khác và đồ dùng cần thiết. Người ấy phải kính thầy như vậy.
Không được khạc nhổ trước mặt A-xà-lê, dù ở trong chùa hay ở phía đông, phía tây chùa. Không được vắt vạt áo ngược sang trái hay sang phải (?). Không được quấn trùm đầu. Nơi thầy ở, có chỗ kinh hành (lối đi để đi qua đi lại chậm rãi, giữ tâm tĩnh lặng) thì phải quét dọn, tưới nước cho sạch. Mỗi ngày ba lần quạt cho thầy, ba lần lo việc tắm rửa cho thầy, ba lần thưa hỏi; lấy nước và đi xin thức ăn cho thầy. Nếu thầy có việc gì cần làm thì phải dốc sức mà làm.
Ăn xong nên xin bát của thầy để rửa. Nếu thầy đưa thì rửa bát thầy trước, rồi mới rửa bát của mình. Nếu thầy không đưa thì không được xin lần nữa. Vì sao vậy? A-nan, đời sau sẽ có Tỳ-kheo nghĩ thế này: “Bát của Như Lai Đẳng Chánh Giác (danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc giác ngộ chân chính, ngang bằng chư Phật) không có ai rửa”, nên vị ấy học theo ta mà muốn tự rửa lấy.
Như Lai cho phép những người như vậy (lo cho thầy): mùa hè tìm chỗ mát mẻ, mùa đông tìm chỗ ấm áp; những gì thầy cần thì đều nên đi lấy. Không được nhai cành dương (cành cây nhỏ, nhai cho tưa đầu ra để làm sạch răng) trước mặt thầy. Không được bàn nói thầy tốt hay xấu. Nếu thấy thầy từ xa thì phải đứng dậy đón tiếp.
A-nan, nếu theo ai đó mà đọc tụng, thưa hỏi dù chỉ một bài kệ bốn câu (bài thơ ngắn gồm bốn câu, tóm ý giáo lý), thì người ấy được gọi là A-xà-lê. Vì vậy, phải cung kính A-xà-lê. A-nan, nếu không kính A-xà-lê như thế, thì vì không kính nên sống trong hạnh không chân chính. Kẻ nói lỗi xấu của thầy, kẻ ấy không xem ta là Thế Tôn. Vì sao vậy? A-nan, người ấy không trọng Phật, không kính Pháp, không ở trong hàng Tăng (đoàn thể những người xuất gia tu hành). Vì sao vậy? A-nan, kẻ ngu như vậy không được gọi là sống trong chánh hạnh. A-nan, người sống trong chánh hạnh, ta mới vì người ấy mà giảng nói Phật pháp.”
Lúc ấy tôn giả A-nan khóc rơi nước mắt, thưa rằng: “Thưa Thế Tôn, trong đời vị lai (đời sau, thời tương lai), nếu có chúng sinh nào giữ được, làm được những hạnh như thế thì thật là hiếm có. Thưa Thế Tôn, con có thể làm và giữ được những hạnh như thế. Thưa Thế Tôn, nếu có Tỳ-kheo không cung kính Hòa thượng, A-xà-lê, lại còn nói lỗi của thầy, thì người ấy chịu quả báo gì?”
Phật bảo A-nan: “Nếu có Tỳ-kheo không kính Hòa thượng, A-xà-lê, lại còn nói lỗi của thầy, ta nói người ấy là kẻ phàm phu ngu si. Vì sao vậy? A-nan, cái xấu có thật của A-xà-lê còn không được nói ra, huống chi là nói điều không có thật.
A-nan, trong đây, kẻ không cung kính Hòa thượng, A-xà-lê thì có một địa ngục riêng (?) tên là Diệt; người ấy khi chết sẽ sinh vào địa ngục đó. Sinh vào rồi liền có bốn cái đầu, thân thể lửa cháy rực như hòn sắt nung đỏ. Trong đó có loài trùng tên là chó sắt, thường cắn ăn cuống lưỡi của người ấy.
Chết ở nơi đó rồi, người ấy sinh vào loài súc sinh, làm hổ, sói, dã can (một loài thú hoang giống chó rừng, chồn cáo). Chúng sinh nào thấy cũng đều la lên: “Đó là hổ, sói, dã can!” Ai thấy cũng không vui thích. Vì lỗi miệng từ trước nên thường phải ăn phân dơ bẩn.
Chịu hết quả báo ấy rồi lại sinh làm người, nhưng luôn ở nơi biên địa xa xôi, chỗ không có Phật pháp. Tuy sinh làm người mà đủ mọi điều xấu ác, xa lìa công đức. Thân hình, sắc diện, sức lực không giống hình người; thân hình sinh ra không giống cha mẹ, không được cha mẹ thương yêu. Thường bị người chê bai nói xấu, xa lìa chư Phật. Đời đời ngu si, tối tăm, chậm lụt, không có trí tuệ, mau chóng rơi vào địa ngục. Vì sao vậy? Vì không cung kính người đã dạy dỗ, ban pháp, cứu vớt mình ra khỏi hoạn nạn. A-nan, những người như vậy thường xuyên phải chịu khổ.
A-nan, giả sử theo thầy mà đọc tụng, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn, thực hành) dù chỉ một bài kệ bốn câu, cùng với việc chép kinh và cúng dường (dâng lễ vật tỏ lòng tôn kính), thì trải qua số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) nhiều bằng số chữ ấy, dù đội thầy trên đầu, vác trên vai, cõng trên lưng, lại dùng tất cả đồ vật vui thích mà cúng dường thầy — A-nan, cúng dường như vậy rồi vẫn chưa thể đền đáp được ơn của A-xà-lê.”
Phật bảo A-nan: “Trong đời vị lai sẽ có những Tỳ-kheo xấu ác như thế, được kinh này rồi mà không cung kính A-xà-lê, Hòa thượng; vì không có đức hạnh nên nói lỗi của A-xà-lê, Hòa thượng. Nay ta báo trước rằng những Tỳ-kheo ngu si như thế sẽ rơi vào các địa ngục, chịu khổ não lớn.
A-nan, nay ta bảo ngươi và chính thức răn dạy: Như Lai đã nói về con đường của việc thiện và việc ác; chúng sinh làm thiện hay làm ác thế nào thì nhận quả báo như thế ấy. Vì vậy, A-nan, các ngươi nay phải khéo cung kính, phải khéo suy xét. A-nan, những người con trai, con gái có lòng lành, khéo cung kính, được pháp môn này, thì ca ngợi việc thoát ly khỏi thế gian, chê trách dục lạc là nhơ bẩn, sạch hết mọi bụi nhơ phiền não, được pháp nhãn tịnh (con mắt thấy rõ chân lý trở nên trong sạch, tức bước đầu chứng ngộ đạo).”
Lúc ấy A-nan sửa lại y phục, thưa với Phật: “Thưa Thế Tôn, pháp quan trọng này nên gọi là kinh gì? Tỳ-kheo, Tỳ-kheo-ni (người nữ xuất gia đã thọ đủ giới), Ưu-bà-tắc (người nam tu tại gia, đã quy y và giữ giới), Ưu-bà-di (người nữ tu tại gia, đã quy y và giữ giới) phải thọ trì, tu hành thế nào, để trong đời vị lai nối tiếp hạt giống Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) không để dứt mất?”
Phật bảo A-nan: “Kinh này tên là Chánh Cung Kính. Hãy thọ trì như vầy: tức là yêu kính Phật, yêu kính Pháp, yêu kính Tăng.”
Phật nói kinh này xong, tôn giả A-nan cùng các Tỳ-kheo và các Bồ-tát nghe lời Phật dạy, thảy đều vô cùng phấn khởi, vui mừng, kính cẩn làm theo.
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video