Bản khắc mới, có tranh minh hoạ toàn bộ, soạn theo sử sách (dựa theo bộ sử biên niên "Thông giám"): Toàn truyện Chung Quỳ đời Đường, quyển thứ nhất.
Lời theo điệu "Chá cô thiên" (tên một điệu từ, tức thể thơ để hát theo nhạc) rằng:
Đời người gửi thân nơi trần thế, khác nào giấc mộng; ngày tháng chẳng dừng, trôi nhanh như thoi đưa.
Giàu sang có lúc, đều do số phận định sẵn; chẳng cần buồn phiền mà tự làm lỡ dở đời mình.
Gặp dịp thì uống rượu (?) và hát vang; yên lòng với mệnh trời mà cười ha hả.
Đấng nam nhi vốn có chí lớn vút tận trời xanh; trời chẳng chiều theo ta thì biết làm sao?
Vợ chồng Chung Huệ dạo chơi vườn hoa
Nói về đời nhà Đường có một vị đại thần họ Chung tên Huệ, tên chữ là Đức Uy, hiệu là Thạch Thất, người đất Hải Châu ở Tây Hạ (?). Ông lấy vợ là bà họ Đàm. Nhà ông nối đời theo nghiệp nho học, ông làm quan đến chức cao sang. Nhưng vì không có con nối dõi nên ông lui về ở ẩn, không ra làm quan nữa. Ông vui với đạo lớn của vua Nghiêu, vua Thuấn (hai vị vua hiền thời thượng cổ, được xem là mẫu mực của người trị nước), ngưỡng mộ khí tiết thanh cao của Bá Di, Thúc Tề (hai anh em cuối đời nhà Thương, thà chết đói chứ không chịu ăn thóc nhà Chu, được coi là biểu tượng của người trong sạch). Ông coi giàu sang như mây nổi, vứt bỏ xe ngựa và mũ áo quan như vứt đôi dép rách. Quả thật ông là bậc hào kiệt trong thiên hạ, là đấng trượng phu giữa cõi đời nhơ nhớp.
Lúc ấy đang giữa mùa xuân, cảnh vật tươi tốt, nắng xuân sáng đẹp. Người người đi dạo chơi, nhà nhà tranh nhau thưởng ngoạn. Một hôm Chung Huệ nói với vợ: "Nay đang tiết xuân ấm áp, lại thêm lúc rảnh rỗi, ta muốn cùng phu nhân đến đình Bách Hoa dạo chơi một phen, chẳng hay ý bà thế nào?"
Phu nhân đáp: "Như thế thì hay lắm, thiếp xin đi theo." Ông bèn sai đầy tớ sửa soạn tiệc rượu, rồi cùng nhau dạo vườn hoa. Vừa đến nơi, chỉ thấy: trăm hoa đẹp lạ, cây cỏ tươi thắm. Đôi uyên ương quấn cổ nhau bên bờ ao, bướm trắng đùa ghẹo nhau trên cành hoa. Xanh mờ mờ là dãy núi đẹp đẽ; biếc thăm thẳm là dòng nước cuộn sóng. Thật là cảnh đẹp nhất trong trời đất, là chốn Bồng Lai (cõi tiên trong truyền thuyết) giữa cõi người. Hai vợ chồng vui mừng lắm.
Bỗng nhiên lại thấy đàn quạ mớm mồi cho nhau, đàn nhạn vừa kêu vừa bay thành hàng. Chung Huệ trông thấy mà động lòng, bèn nói với phu nhân: "Loài chim còn được như thế, lẽ nào người lại không bằng chim sao? Ta tuổi đã quá nửa đời mà chẳng có lấy một đứa con. Gia tài vạn quan tiền, rồi ai sẽ nhận lấy? Sách có câu: Bất hiếu có ba điều, không có con nối dõi là tội lớn nhất." Nói xong, hai vợ chồng tuy vẫn uống rượu mà chẳng còn chút hứng thú nào, vội thu dọn về nhà. Ông bèn ngâm một bài tuyệt cú (thơ bốn câu) để tự giải khuây rằng:
Nhàn rỗi không việc, dạo đến đình hoa; trăm hoa tươi thắm làm xao động lòng người.
Người ta ngắm xuân phần nhiều thấy thư thái; riêng ta thương xuân mà buồn bã sâu nặng.
Từ đó hai vợ chồng thường mang nỗi lo buồn, lúc nào cũng ôm ngực thở dài. Một hôm vợ chồng trò chuyện, Chung Huệ nói với vợ: "Thóc chất đến mục, dây xâu tiền mục nát (ý nói của cải dư thừa), nhưng không có con thì cũng vô ích. Người có nguyện lành thì trời ắt chiều theo. Chi bằng đem gia tài này ra bố thí, giúp đỡ dân nghèo. Dù sau này không có con thì ắt cũng được báo đáp tốt."
Phu nhân nói: "Lời tướng công thật là lời chí lý, bền vững như vàng đá. Thiếp nghe ở Tây Nhạc (ngọn núi lớn phía tây, một trong năm ngọn núi thiêng của Trung Hoa) có núi Hoa Sơn rất linh ứng. Thiếp với chàng hãy gột rửa lòng dạ, giữ trai giới (kiêng ăn mặn, kiêng chuyện vợ chồng, giữ thân tâm trong sạch trước khi cúng lễ), tắm gội sạch sẽ, cẩn thận chọn ngày lành, kính mời các nhà sư và đạo sĩ đến Hoa Sơn làm công quả (làm lễ cúng và việc thiện để cầu phúc), cầu xin có con nối dõi."
Chung Huệ nghe theo. Ông chọn ngày, sai đầy tớ đến quán Hưng Long (một đạo quán, tức nơi thờ tự của Đạo giáo) mời các nhà sư và đạo sĩ đến Hoa Sơn dựng đàn làm lễ tiếu (lễ cúng tế lớn của Đạo giáo để cầu phúc, cầu điều mong muốn). Hai vợ chồng cùng đến nơi, thành tâm khẩn cầu, như thế suốt bảy ngày bảy đêm. Từ đó trở đi, ông bà bố thí khắp nơi, rộng kết duyên lành: sửa cầu cống, dựng chùa chiền, tô sửa tượng thần, cứu giúp dân nghèo. Những người góa vợ, góa chồng, mồ côi, già không con cái đều được ông bà ban ơn. Người có học lẫn dân thường trong vùng ai ai cũng cảm phục, kính trọng.
Bỗng một đêm, bà Đàm nằm mộng thấy một vị thần mặc áo giáp vàng, tay nâng mặt trời đỏ; bà Đàm giành lấy mặt trời ấy nuốt vào bụng. Tỉnh dậy mới biết là mộng. Hôm sau, bà kể với chồng: "Đêm qua thiếp nằm mộng như thế như thế, chẳng hay là điềm báo gì?"
Chung Huệ nói: "Ấy hẳn là điềm sắp có con. Từ đời tổ tiên ta đến nay vốn làm lành tích đức, huống chi ta với phu nhân cả đời bố thí. Chắc trời thương vợ chồng ta nên mượn giấc mộng này báo cho bà biết." Hai người nói xong, thấm thoắt đã qua mấy tháng.
Bà Đàm tự biết mình đã mang thai. Đến khi sắp đủ tháng, bà thấy người mệt mỏi, ngồi nằm không yên. Một hôm bà nói với chồng: "Dạo này thiếp trong người khó chịu, bứt rứt không yên, lại thêm bụng đau mãi không dứt, biết làm sao bây giờ?"
Chung Huệ nói: "Phải chăng phu nhân không giữ gìn sức khỏe nên trong người mới bất an?" Ông liền sai đầy tớ đi mua một thang thuốc an thai cho phu nhân uống. Lời còn chưa dứt, bỗng thấy phu nhân ngất xỉu ngã xuống đất. Chung Huệ hoảng hốt, lay vợ mà gọi: "Tỉnh lại! Tỉnh lại!"
Phu nhân tỉnh dậy, nói: "Thiếp mơ thấy khói hương năm sắc quấn quanh người, thiếp muốn phẩy đi thì chợt nghe vị thần nói: 'Theo nhân duyên từ kiếp trước của bà (?), sao Vũ Khúc trên thượng giới (một ngôi sao trong chòm Bắc Đẩu, được tin là chủ về việc võ) nay gửi thân vào bà mà đầu thai. Mai sau đứa trẻ ắt thành chính quả (đạt được quả vị tu hành chân chính, tức thành thần thánh), về sau phúc đức tự khắc sẽ đến, cớ sao bà lại xua đi?'"
Bà vừa nói xong thì bụng hơi đau, ông liền sai người ra phố tìm bà đỡ. Chẳng bao lâu, bà sinh hạ một bé trai trong phòng. Chỉ thấy hào quang rực rỡ, khí tía (hơi khói màu đỏ tía, được coi là điềm lành báo có người phi thường ra đời) bốc lên ngùn ngụt. Ông liền sai nấu nước thơm tắm cho con, rồi mời vú nuôi về nuôi nấng (?). Muốn biết sự việc ra sao, xin nghe hồi sau giải rõ.
Bố thí cho các sa môn (tức các nhà sư Phật giáo) tốn hàng vạn tiền, rộng dắt dìu người có lòng tin cùng kết duyên lành.
Nhờ trời đã ban cho đứa con kỳ lân (ý nói đứa con quý, tài giỏi khác thường), ấy đều do từ trước đã gieo ruộng phúc (làm việc thiện, như gieo hạt trên ruộng để sau này gặt phúc).
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video