Thiên 35 — Muôn vật chuyển theo khí trời đất

 Muôn vật đều bị khí trời đất chuyển dời.

 Có người hỏi: "Cây mọc ở núi, thóc nảy mầm trong nhà, vì chúng có sinh khí (khí sống). Xương mục của người đã chết thì có sinh khí gì mà ban ơn được cho con cháu? Như Thái Vương (tổ nhà Chu) dời đến đất Bân, Chu Công bói chọn đất Lạc để dựng kinh đô, lập nước, thì có thể có thuyết về hình thế (dáng thế núi sông của một vùng đất); còn âm trạch (nhà của người chết, tức mộ phần) thì trước đó chưa từng nghe. Bậc đại nho Chu Tử Dương (tức Chu Hy, nhà nho lớn đời Tống) rất tin phong thủy (thuật xem đất dựa vào gió, nước, thế núi để chọn chỗ ở và chỗ chôn), vậy mà đời sau vẫn có người chê. Ông chuyên nói về lý khí (phần lý lẽ về khí, tính theo phương vị, âm dương, ngũ hành trên la bàn), lẽ nào chưa nghĩ đến điều ấy?"

 Tôi đáp: Người thời thượng cổ không tin phong thủy cũng như thời ấy người ta mặc cỏ, ở trên cây. Những việc tiện lợi cho dân đều dần dần mới nảy ra, huống chi phong thủy. Còn chuyện xương mục không biết gì: thuở nhỏ tôi cũng bị vướng vào thuyết ấy. Tình cờ tôi thả cây kim nổi trên chén nước, thấy nó cũng chỉ hướng nam bắc như la kinh (la bàn của thầy phong thủy), bấy giờ mới hiểu không phải cây kim và chén nước biết gì. Sở dĩ nó chỉ nam bắc là do khí tự nhiên của trời đất.

 Trời bọc bên ngoài đất, đất nằm trong trời, nên từ vật khôn, vật ngu đến loài sâu bọ bò lổm ngổm đều bị khí trời đất chuyển dời. Cho nên người chết không cần phải biết gì, mà xương người chết thật là gốc rễ của người sống. Cái ơn thấm đến con cháu là do khí trời đất làm ra. Cây quýt ở Giang Nam đem trồng sang Giang Bắc thì thành cây chỉ (một loại cam chua đắng), chẳng qua cũng do khí trời đất sai khiến. Biết quýt và chỉ bị khí sai khiến thì biết xương người chết cũng bị khí sai khiến.

 Hiểu thấu trời, đất, người thì gọi là nhà nho. Chu Tử là người tin vào cái lớn lao của trời đất. Còn sách táng của Thanh Điểu (tức Thanh Ô tiên sinh, người đời Hán, tương truyền là tác giả sách "Táng kinh") mà trước đó chưa nghe đến, ấy là vì đời trước chưa tới lúc mà thôi. Lẽ nào có thể vì người xưa mặc cỏ, ăn trái cây mà quay ra trách vải lụa, nhà cửa ngày nay sao?

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video