Hai. Khẩu quyết về thức Lục Nhâm (Lục Nhâm: một môn bói cổ của Trung Hoa, dựa vào năm, tháng, ngày, giờ để lập quẻ trên một "thức bàn" gồm hai vòng mười hai địa chi chồng lên nhau).
Phàm lập quẻ Lục Nhâm, trước hết đặt cố định mười hai chi của địa bàn (vòng mười hai địa chi nằm yên, mỗi chi ứng với một phương vị cố định; địa chi là mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi). Tiếp đến lấy nguyệt lệnh (ở đây là nguyệt tướng: chi ứng với khoảng tiết khí đang hiện hành, dùng làm mốc để xoay thiên bàn); như tháng giêng, từ tiết Vũ thủy (tiết khí là hai mươi bốn mốc thời tiết chia đều trong năm; Vũ thủy rơi vào khoảng 19–20 tháng 2 dương lịch) trở đi thì dùng Hợi đặt lên giờ của ngày đem việc ra xem. Như ngày xem việc đang ở giờ Sửu, thì trên vị trí chi Sửu của địa bàn đặt chi Hợi của thiên bàn (vòng mười hai chi xoay được, đặt chồng lên địa bàn), rồi đi thuận theo mười hai chi; đều không phân biệt âm dương thuận nghịch. Sau đó lấy can ngày (thiên can của ngày; thiên can là mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý) của ngày xem việc. Như ngày xem việc là ngày Giáp, thì dương quý (Quý Nhân ban ngày; Quý Nhân là vị đứng đầu trong mười hai thần tướng, chủ điều tốt lành, được người trên giúp đỡ) ở Sửu; từ giờ Mão đến giờ Thân là giờ ban ngày, dùng dương quý ở Sửu. Ngày Giáp, âm quý (Quý Nhân ban đêm) ở Mùi; từ giờ Dậu đến giờ Dần là giờ ban đêm, dùng âm quý ở Mùi. Như ngày xem việc là ngày Giáp giờ Mão thì dùng dương quý ở Sửu; ngày Giáp giờ Dậu thì dùng âm quý ở Mùi. Còn muốn biết đường đi của mười hai thần theo Quý Nhân, thì lấy Thiên môn (cửa trời) là vị Hợi của địa bàn và Địa hộ (cửa đất) là vị Tỵ của địa bàn làm ranh giới. Quý Nhân lâm (đến đứng trên) sáu vị Hợi, Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn của địa bàn thì mười hai thần đi thuận; Quý Nhân lâm sáu vị Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất thì mười hai thần đi nghịch. Nói "Quý Nhân ở địa bàn" là nói Quý Nhân của thiên bàn đến đứng trên sáu vị của địa bàn, chứ không phải Quý Nhân nằm ở địa bàn. Nói "Quý Nhân đi thuận, đi nghịch" là nói mười hai chi đếm trên lòng bàn tay chia ra thuận nghịch, chứ không phải bản thân mười hai thần có thuận nghịch. Nói "dụng sự" là nói việc đem ra xem bói.
Tiếp theo lập tứ khóa (bốn cặp chi trên – dưới lập ra từ can ngày và chi ngày, là phần cốt lõi của quẻ). Trước hết lấy can của ngày xem việc dựng cột thứ nhất, rồi tra "bảng can chi cùng chỗ" (bảng cho biết mỗi thiên can gửi ở chi nào). Như ngày Giáp, can Giáp ở cùng chỗ với chi Dần, thì xem trên vị Dần của địa bàn chở thần trên là chi gì. Như trên Dần chở chi Tý làm thần trên, thì đặt Tý lên trên can ngày. Kế đó lấy chi Tý dựng cột thứ hai, rồi tìm xem trên vị Tý của địa bàn có chi nào cưỡi lên. Như có Sửu cưỡi lên, thì đặt Sửu lên trên Tý; chi nào cưỡi lên thì đặt chi ấy lên trên. Sau đó lại lấy chi ngày (?) dựng cột thứ ba; như ngày Tý thì lấy Tý dựng cột thứ ba, rồi tìm xem trên vị Tý của địa bàn có chi nào cưỡi lên, thì đặt chi ấy lên trên Tý. Kế nữa lấy chi đặt trên chi ngày dựng cột thứ tư, rồi tìm chi thần đặt trên cột thứ tư ấy; cách lập giống như cột thứ hai và cột thứ ba.
Kế nữa là phép lập tam truyền (ba chi rút ra từ tứ khóa theo những phép nhất định, gồm sơ truyền, trung truyền, mạt truyền, cho biết diễn biến lúc đầu, lúc giữa, lúc cuối của sự việc); cách thức nói rõ trong các sơ đồ quẻ dưới đây.
Mười hai tướng (ở đây là mười hai nguyệt tướng: mỗi chi khi làm nguyệt tướng có một tên riêng và ứng với hai tiết khí):
Đại hàn, Lập xuân — Tý — Thần Hậu.
Đông chí, Tiểu hàn — Sửu — Đại Cát.
Tiểu tuyết, Đại tuyết — Dần — Công Tào.
Sương giáng, Lập đông — Mão — Thái Xung.
Thu phân, Hàn lộ — Thìn — Thiên Cương.
Xử thử, Bạch lộ — Tỵ — Thái Ất.
Đại thử, Lập thu — Ngọ — Thắng Quang.
Hạ chí, Tiểu thử — Mùi — Tiểu Cát.
Tiểu mãn, Mang chủng — Thân — Truyền Tống.
Cốc vũ, Lập hạ — Dậu — Tòng Khôi.
Xuân phân, Thanh minh — Tuất — Hà Khôi.
Vũ thủy, Kinh trập (?) — Hợi — Đăng Minh.
Mười hai thần (mười hai thần tướng đóng trên thiên bàn, mỗi thần mang một ý nghĩa lành dữ riêng):
Quý Nhân thuộc Thổ, Đằng Xà thuộc Hỏa, Chu Tước thuộc Hỏa, Lục Hợp thuộc Mộc, Câu Trần thuộc Thổ, Thanh Long thuộc Mộc, Thiên Không thuộc Thổ, Bạch Hổ thuộc Kim, Thái Thường thuộc Thổ, Huyền Vũ thuộc Thủy, Thái Âm thuộc Kim, Thiên Hậu thuộc Thủy (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ là ngũ hành: năm loại khí cấu thành vạn vật, sinh và khắc lẫn nhau).
Quý Nhân âm và dương:
Dương quý (Quý Nhân ban ngày): ngày Giáp ở Sửu, ngày Kỷ ở Tý, ngày Ất ở Tý, ngày Canh ở Sửu, ngày Bính ở Hợi, ngày Tân ở Ngọ, ngày Đinh ở Hợi, ngày Nhâm ở Tỵ, ngày Mậu ở Sửu, ngày Quý ở Tỵ.
Âm quý (Quý Nhân ban đêm): ngày Giáp ở Mùi, ngày Kỷ ở Thân, ngày Ất ở Thân, ngày Canh ở Mùi, ngày Bính ở Dậu, ngày Tân ở Dần, ngày Đinh ở Dậu, ngày Nhâm ở Mão, ngày Mậu ở Mùi, ngày Quý ở Mão.
Bính, Mậu ở Tỵ Ngọ Đinh, Kỷ ở Mùi Canh ở Thân
Ất ở Thìn Bảng can chi Dậu
Mão cùng chỗ Tân ở Tuất
Giáp ở Dần Quý ở Sửu Tý Nhâm ở Hợi
Bảng này dùng để lập khóa thứ hai của can ngày. Như ngày can Giáp, Giáp ở vị chi Dần, khi lập khóa thì lấy chi của thiên bàn cưỡi trên Dần đặt lên trên can Giáp. Như trên Dần cưỡi Tý thì đặt Tý lên Giáp; trên Dần cưỡi Sửu thì đặt Sửu lên Giáp; trên Dần cưỡi Dần thì đặt Dần lên Giáp. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video