Thiên 37 — Khóa Bát chuyên và các quẻ nghiệm

 Mười hai: Khóa Bát chuyên

 Bát chuyên là khi can ngày và chi ngày cùng ở một vị trí. Ví dụ ngày Đinh Mùi: theo phép Lục Nhâm, can Đinh được gửi ở cung Mùi, nên can và chi cùng ở một vị trí. Khi đó tứ khóa (bốn khóa – bốn cặp trên dưới lập ra từ can ngày và chi ngày, làm nền để đoán) chỉ còn thành hai khóa. Nếu trong khóa có khắc thì vẫn chọn dụng (chọn thần làm khởi điểm cho tam truyền) theo ba phép: tặc khắc (lấy khóa có khắc giữa trên và dưới; dưới khắc trên gọi là "tặc", trên khắc dưới gọi là "khắc"), tỷ dụng (khi có nhiều khóa cùng khắc thì lấy khóa cùng âm dương với can ngày) và thiệp hại (khi vẫn không phân được thì đếm xem thần nào trải qua nhiều lần bị khắc hơn mà chọn). Nếu không có khắc với can thì không dùng phép dao khắc nữa (phép xét thần ở khóa khắc với can ngày từ xa khi bốn khóa không có khắc trên dưới), vì can và chi cùng một vị trí, không có khoảng cách xa. Lúc ấy dùng phép Bát chuyên. Ngày dương thì từ dương thần trên can (thần ở thiên bàn – bàn trời, vòng xoay – nằm trên can ngày) đếm thuận đến vị thứ ba thì dừng. Ngày âm thì từ âm thần trên chi (thần nằm trên dương thần của chi) đếm nghịch đến vị thứ ba thì dừng. Thần đó làm phát dụng (sơ truyền, bước khởi đầu của tam truyền – ba bước diễn biến sự việc: sơ truyền là đầu, trung truyền là giữa, mạt truyền là cuối). Còn trung truyền và mạt truyền thì đều lấy thần ở trên can ngày làm dụng.

 Quẻ Bát chuyên chủ về chuyện dâm loạn, buông thả.

 Thế nào là ngày dương thì từ dương thần trên can đếm thuận đến vị thứ ba thì dừng? Ví dụ ngày Canh là ngày dương, trên Canh có Sửu gia vào, Sửu là dương thần trên Canh, thì từ Sửu đếm thuận đến vị thứ ba là Mão, lấy Mão làm dụng.

 Thế nào là ngày âm thì từ âm thần trên chi đếm nghịch đến vị thứ ba thì dừng? Ví dụ ngày Đinh Mùi là ngày âm, trên chi Mùi có Thìn gia vào, Thìn là âm thần (?) trên chi Mùi. Nếu ở vị Thìn của địa bàn (bàn đất, cố định) có Sửu gia lên, thì Sửu là âm thần trên chi Mùi. Từ âm thần Sửu đếm nghịch đến vị thứ ba là Hợi, lấy Hợi làm dụng. Các trường hợp khác cứ theo đó mà suy.

 Năm Tân Mùi, tháng tư, tiết Lập hạ, nguyệt tướng Dậu (nguyệt tướng: chi tượng trưng cho vị trí mặt trời trong tháng, đặt lên giờ xem để lập thiên bàn); ngày Kỷ Mùi, giờ Mậu Thìn; tuần Giáp Thìn… (đúng nguyên văn: tuần Giáp Dần – tuần là chu kỳ mười ngày, quyết định hai chi bị "tuần không", tức trống rỗng, vô lực trong tuần đó). Xem về công danh. Khóa thuộc các cách: Bát chuyên, Tuyệt tự (tên một cách cục trong Lục Nhâm, ý là dứt đường con cháu nối dõi), Chú ấn (cách cục "đúc ấn", khi Tuất gia lên Tỵ trong tam truyền, tượng được trao ấn quan, thăng chức).

 (Bảng khóa dưới đây: bên trái là vòng thiên bàn gồm mười hai chi, kèm tên thiên tướng – mười hai vị thần đi theo các chi: Quý Nhân, Đằng Xà, Chu Tước, Lục Hợp, Câu Trần, Thanh Long, Thiên Không, Bạch Hổ, Thái Thường, Huyền Vũ, Thái Âm, Thiên Hậu; ở giữa là tứ khóa; bên phải là tam truyền kèm lục thân – quan hệ của hành với can ngày: Phụ mẫu là hành sinh ra can ngày, Huynh đệ là cùng hành, Quan quỷ là hành khắc can ngày, Thê tài là hành bị can ngày khắc, Tử tôn là hành do can ngày sinh ra.)
Đằng Xà, Quý Nhân

 Chu Tước | Tuất Hợi Tý Sửu | Thiên Hậu  —  Bạch Hổ, Quý Nhân | Bạch Hổ, Quý Nhân  —  Phụ mẫu: Đinh Tỵ, Bạch Hổ

 Lục Hợp | Dậu … Dần | Thái Âm  —  Tỵ trên Tý | Tỵ trên Tý  —  Huynh đệ: Nhâm Tuất, Chu Tước

 Câu Trần | Thân … Mão | Huyền Vũ  —  Tý trên Mùi | Tý trên Kỷ  —  Quan quỷ: Ất Mão, Huyền Vũ

 Thanh Long | Mùi Ngọ Tỵ Thìn | Thái Thường

 Thiên Không, Bạch Hổ

 Lời đoán: người đang làm quan thì trong tháng sẽ được thăng chuyển, nhưng khó giữ chức lâu. Bởi vì nguyệt kiến (chi của tháng) là Tỵ mang Bạch Hổ, mà với ngày Mùi thì Tỵ là dịch mã (sao "ngựa trạm", chủ đi lại, thay đổi chỗ ở, chức vụ), cả hai đều ở phát dụng, nên sức càng mạnh. Lại thêm Tuất gia lên vị Tỵ là cách Chú ấn; Chú ấn "cưỡi xe", nghĩa là cưỡi dịch mã, ắt ứng việc thăng chuyển. Nhưng ngại Quý Nhân ở chỗ tuần không và lục hại (quan hệ hại nhau giữa hai chi, ở đây là Tý với Mùi), nên khó giữ chức lâu. Về sau quả đúng như lời xem.

 Đây là khóa Bát chuyên lấy dụng theo phép thiệp hại.

 Cách tính Lộc

 Lộc của Giáp ở Dần; lộc của Ất ở Mão – không ở Mão mà ở Thìn; lộc của Bính, Mậu ở Tỵ; lộc của Đinh, Kỷ ở Ngọ – không ở Ngọ mà ở Mùi; lộc của Canh ở Thân; lộc của Tân ở Dậu – không ở Dậu mà ở Tuất; lộc của Nhâm ở Hợi; lộc của Quý ở Tý – không ở Tý mà ở Sửu.

 Lộc chính là giai đoạn lâm quan của ngũ hành (trong vòng mười hai giai đoạn từ sinh ra, lớn lên, thịnh rồi suy đến tuyệt; lâm quan ví như người trưởng thành ra làm quan, là lúc khí lực mạnh). Can dương có sức, can âm thực ra không có sức. Vì vậy can dương ở phương lâm quan là Dần, Thân, Tỵ, Hợi, còn can âm thực ra ở phương quan đới (giai đoạn ngay trước lâm quan, ví như người mới đội mũ trưởng thành) là Thìn, Tuất, Sửu, Mùi.

 Cách tính Dịch mã

 Các ngày Thân, Tý, Thìn thì mã ở Dần; Dần, Ngọ, Tuất thì mã ở Thân; Hợi, Mão, Mùi thì mã ở Tỵ; Tỵ, Dậu, Sửu thì mã ở Hợi.

 Năm Tân Tỵ, tháng mười, tiết Tiểu tuyết, nguyệt tướng Dần; ngày Kỷ Mùi, giờ Quý Dậu; tuần Giáp Dần. Xem về công danh. Khóa thuộc các cách: Bát chuyên, Chú ấn, Tuyệt tự.

 Đằng Xà, Quý Nhân

 Chu Tước | Tuất Hợi Tý Sửu | Thiên Hậu  —  Bạch Hổ, Quý Nhân | Bạch Hổ, Quý Nhân  —  Phụ mẫu: Đinh Tỵ, Bạch Hổ

 Lục Hợp | Dậu … Dần | Thái Âm  —  Tỵ trên Tý | Tỵ trên Tý  —  Huynh đệ: Nhâm Tuất, Chu Tước

 Câu Trần | Thân … Mão | Huyền Vũ  —  Tý trên Mùi | Tý trên Kỷ  —  Quan quỷ: Ất Mão, Thái Âm

 Thanh Long | Mùi Ngọ Tỵ Thìn | Thái Thường  —  Thiên Không, Bạch Hổ

 Lời đoán: đến tháng trọng đông (tháng giữa mùa đông, tức tháng mười một) ắt có điềm được khởi dụng làm quan. Có người hỏi: lấy gì mà biết? Đáp: Quý Nhân trên can tuy gặp tuần không, may là Quý Nhân thuộc Thổ mà ở trên Mùi Thổ, là khí đang tiến lên; đến trọng đông, Tý Thủy nắm lệnh tháng, thì tuần không được lấp đầy. Lại mừng là Tỵ mang Bạch Hổ, Tỵ là dịch mã của ngày Mùi, ở phát dụng, lại là tuế quân (chi của năm, năm Tân Tỵ) sinh cho can ngày. Lại nữa, với ngày Kỷ (?), Sửu là nhật mộ (mộ của can ngày – chỗ khí bị cất giữ, chôn vùi) mà gia lên vị Thân, tức là mộ Sửu của ngày Kỷ trùm lên Thân là chỗ trường sinh của ngày Kỷ. Với ngày Mùi, Thìn là chi mộ (mộ của chi ngày) mà Thìn gia lên vị Hợi, tức là mộ Thìn của ngày Mùi trùm lên Hợi là chỗ trường sinh của ngày Mùi. Đó là tượng đã bị bỏ rồi lại hưng lên. Được khởi dụng làm quan thì còn ngờ gì nữa? Về sau quả nhiên như vậy. Phàm người quân tử đang có chức quan mà gặp khóa này, ắt chủ được thăng quan chuyển chức, được gặp vua tâu việc. Mùa đông năm sau, người ấy được đề cử bổ vào Xa giá ty thuộc Bộ Binh (cơ quan coi về xe ngựa, trạm dịch).

 Đây là khóa Bát chuyên lấy dụng theo phép thiệp hại.

 Nhật mộ (mộ của can ngày):

 Can ngày: Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý

 Mộ tương ứng: Mùi, Tuất, Tuất, Sửu, Tuất, Sửu, Sửu, Thìn, Thìn, Mùi

 Đó là mộ của mười can, tính theo âm dương mà đi thuận hoặc nghịch.

 Chi mộ (mộ của chi ngày):

 Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi

 Năm Giáp Thân, tháng tư, tiết Lập hạ, nguyệt tướng Dậu; ngày Canh Thân, giờ Canh Thìn; tuần Giáp Dần. Xem về an nguy. Khóa Bát chuyên.

 Chu Tước, Đằng Xà

 Lục Hợp | Tuất Hợi Tý Sửu | Quý Nhân  —  Bạch Hổ, Quý Nhân | Bạch Hổ, Quý Nhân  —  Thê tài: Ất Mão, Thái Âm

 Câu Trần | Dậu … Dần | Thiên Hậu  —  Ngọ trên Sửu | Ngọ trên Sửu  —  Phụ mẫu: Ất Sửu, Quý Nhân

 Thanh Long | Thân … Mão | Thái Âm  —  Sửu trên Thân | Sửu trên Canh  —  Phụ mẫu: Ất Sửu, Quý Nhân

 Thiên Không | Mùi Ngọ Tỵ Thìn | Huyền Vũ  —  Bạch Hổ, Thái Thường

 Lời đoán: giặc sẽ từ núi phía tây đánh bất ngờ, trước đánh phía tây nam, sau đánh phía đông bắc, lại có nỗi lo biến cố dữ. Bởi vì Mão là Tặc phù (sao chỉ giặc cướp) gia lên Tuất làm phát dụng, mà khắc hai Quý Nhân ở trung truyền, mạt truyền và trên can, chi; hơn nữa Mùi mang Thiên Không ở trên Dần, chỗ ấy phòng bị lơ là, giặc ắt thừa chỗ trống mà vào. Âm thần Ngọ là âm thần của cả can lẫn chi, mang Bạch Hổ, khắc can và chi. Về sau quả nhiên giặc họ Lý đánh thành, bên trong có kẻ mở cửa ra hàng, vua đời trước tự thắt cổ.

 Khóa này lấy dụng theo phép Bát chuyên.

 Trước đánh tây nam vì Mùi ở phương tây nam mà Thiên Không ở Mùi; sau đánh đông bắc vì Mùi mang Thiên Không gia lên Dần, mà Dần ở phương đông bắc.

 Năm Canh Dần, tháng năm, tiết Mang chủng, nguyệt tướng Thân; ngày Canh Thân, giờ Đinh Sửu; tuần Giáp Dần. Xem việc cùng vợ con đi xa tốt xấu thế nào. Khóa thuộc các cách: Bát chuyên, Tuyệt tự.

 Quý Nhân, Thiên Hậu

 Đằng Xà | Tý Sửu Dần Mão | Thái Âm  —  Lục Hợp, Thái Âm | Lục Hợp, Thái Âm  —  Phụ mẫu: Tuất, Lục Hợp

 Chu Tước | Hợi … Thìn | Huyền Vũ  —  Tuất trên Mão | Tuất trên Mão  —  Quan: Tỵ, Thái Thường

 Lục Hợp | Tuất … Tỵ | Thái Thường  —  Mão trên Thân | Mão trên Thân  —  Tử tôn: Tý, Đằng Xà

 Câu Trần | Dậu Thân Mùi Ngọ | Bạch Hổ

 Thanh Long, Thiên Không

 Lời đoán: cả nam lẫn nữ đi xa đều không được như ý, giữa đường bị cướp, chết nơi đất khách, có nỗi lo chìm đắm, vỡ thuyền. Bởi vì can Canh ứng với người nam, ở vị Thân làm thân mình, mà gia vào cung Sửu, tức là thân Canh vào Sửu; nhưng Sửu là mộ của Canh, lại là chỗ tuần không trong tuần. Chi Thân ứng với người nữ gia lên Sửu, cũng là ở chỗ mộ, chỗ trống không. Trung truyền Tỵ là Kiếp sát (sao cướp đoạt) của ngày Thân, lại hình khắc chi ngày. Mạt truyền Tý là chỗ "tử" (chết) của Canh, Tỵ là chỗ "sinh" của Canh, mà Tý gia lên vị Tỵ, tức là chỗ sinh ở địa bàn lại chở khí chết ở thiên bàn. Lại nữa Tý và Tỵ gia lên nhau, ghép thành hình chữ "chết". Thêm Tuất gia lên Mão làm phát dụng, là cách "sông và giếng gia nhau" (Tuất ứng với sông, Mão ứng với giếng, chủ nạn nước); Mão bị can khắc, chủ xe thuyền hư vỡ, tai họa ắt đến. Về sau, cách Giang Tây hơn trăm dặm, năm người cả nam lẫn nữ bị cướp giết chết.

 Đây là khóa Bát chuyên lấy dụng theo phép tri nhất (khi có nhiều khóa cùng khắc thì chọn khóa cùng âm dương với can ngày).

 Vì sao không lấy Mão trên Thân? Vì ngày Canh thuộc dương, nên không lấy Mão trên Thân mà lấy Tuất trên Mão.

 Kiếp sát: các ngày Thân, Tý, Thìn thì ở Tỵ; các ngày Tỵ, Dậu, Sửu thì ở Dần; các ngày Dần, Ngọ, Tuất thì ở Hợi; các ngày Hợi, Mão, Mùi thì ở Thân.

 Năm Tân Mão, tháng hai, tiết Xuân phân, nguyệt tướng Tuất; ngày Đinh Mùi, giờ Quý Mão; tuần Giáp Thìn. Xem bệnh. Khóa Bát chuyên.

 Chu Tước, Lục Hợp

 Đằng Xà | Tý Sửu Dần Mão | Câu Trần  —  Thái Âm, Lục Hợp | Thái Âm, Lục Hợp  —  Thê tài: Kỷ Dậu, Thái Âm

 Quý Nhân | Hợi … Thìn | Thanh Long  —  Dậu trên Dần | Dậu trên Dần  —  Tử tôn: Giáp Thìn, Thanh Long

 Thiên Hậu | Tuất … Tỵ | Thiên Không  —  Dần trên Mùi | Dần trên Đinh  —  Quan quỷ: Tân Hợi, Quý Nhân

 Thái Âm | Dậu Thân Mùi Ngọ | Bạch Hổ

 Huyền Vũ, Thái Thường

 Lời đoán: bệnh này chủ tay chân không cử động được, hoàn toàn không còn chút sinh khí nào. Bởi vì Ngọ là lộc của Đinh mà ở trên Hợi; Đinh Hỏa trong vòng trường sinh (?) thì trường sinh ở Dần, tuyệt ở Hợi, tức là lộc của can ngày Đinh rơi vào đất tuyệt Hợi. Tỵ là dịch mã của ngày Mùi mà gia lên vị Tuất, tức là mã Tỵ vào mộ Tuất. Lại hành niên (năm tuổi đang đi của người bệnh) gặp Du hồn (sao chỉ hồn lìa khỏi xác), Tý gia lên vị Tỵ, ghép thành hình chữ "chết". Trong tam truyền, Dậu là chỗ "tử" của Đinh Hỏa trong vòng trường sinh. Dậu chở Thìn là vùng mộ, Hợi là đất tuyệt của Đinh, sao mà cứu được? Vì sao bệnh ở tay chân? Vì Mão gia lên Thân, Tuất gia lên Mão, nên biết là chứng phong điên, co giật. Ứng vào ngày nào? Bệnh lâu thì ứng vào chữ Mão; Mão gia lên Thân, nên sẽ chết vào giờ Tý ngày Thân.

 Đây là khóa Bát chuyên lấy dụng theo phép thiệp hại.

 Năm Canh Dần, tháng năm, ngày Giáp Dần, giờ Đinh Mão, vì trời hạn hán, nghe chim cưu kêu, liền lập một khóa xem có mưa không. Khóa thuộc các cách: Tuyệt tự, Bát chuyên.

 Chu Tước, Đằng Xà

 Lục Hợp | Tuất Hợi Tý Sửu | Quý Nhân

 Câu Trần | Dậu … Dần | Thiên Hậu  —  Đằng Xà, Thiên Không | Đằng Xà, Thiên Không  —  Phụ mẫu: Giáp Tý, Đằng Xà

 Thanh Long | Thân … Mão | Thái Âm  —  Tý trên Mùi | Tý trên Mùi  —  Tử tôn: Đinh Tỵ, Bạch Hổ

 Thiên Không | Mùi Ngọ Tỵ Thìn | Huyền Vũ  —  Mùi trên Dần | Mùi trên Giáp  —  Thê tài: Nhâm Tuất, Lục Hợp

 Bạch Hổ, Thái Thường

 Lời đoán: chim cưu tuy kêu gọi mưa, nhưng khóa này là tượng gió lớn mưa nhỏ. Bởi vì Tý là Thần Hậu (tên gọi của chi Tý khi làm nguyệt tướng) làm phát dụng mà gặp tuần không; trung truyền Tỵ mang Bạch Hổ; tháng tư thì Tỵ là Phong sát (sao chủ gió), lại là Đinh trong tuần (chi đi với can Đinh trong tuần Giáp Dần, tức Đinh Tỵ); lại Mùi là Phong bá (thần gió) ở trên can, mà Mùi lại ở trên chi ngày, hội với Dần, trong Dần có sao Cơ (một trong hai mươi tám chòm sao, tương truyền ưa gió). Vậy chủ hôm nay có gió chăng? Đêm nay giờ Tý thì tuần không được lấp đầy, chủ có mưa nhỏ chăng? Vì Tý đang ở thế hưu phế (khí suy, không đắc thời) lại gặp không vong, nên mưa chỉ rắc qua cho đỡ bụi mà thôi.

 Khóa này lấy dụng theo phép tri nhất.

 Phong bá (thần gió):

 Tháng: Giêng, Hai, Ba, Tư, Năm, Sáu, Bảy, Tám, Chín, Mười, Mười một, Mười hai

 Chi tương ứng: Thân, Mùi, Ngọ, Tỵ, Thìn, Mão, Dần, Sửu, Tý, Hợi, Tuất, Dậu

 Hết quyển "Đại Lục Nhâm tồn nghiệm" (sách ghi chép các khóa Lục Nhâm đã ứng nghiệm).

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video