Thiên 1 — Kinh Phật nói về tiền thân của Phật Sư Tử Nguyệt (trọn kinh)

 # Kinh Phật nói về bản sinh (chuyện các đời trước) của Phật Sư Tử Nguyệt

 Kinh bản sinh của Phật Sư Tử Nguyệt

 Không rõ người dịch

 Kinh Phật nói về bản sinh của Phật Sư Tử Nguyệt

 Nay xếp vào loại kinh không rõ tên người dịch, ghi phụ vào danh mục kinh thời Tam Tần (thời các nước Tiền Tần, Hậu Tần, Tây Tần ở Trung Quốc).

 Tôi nghe như vầy. Một thuở, Phật (bậc đã giác ngộ hoàn toàn, ở đây chỉ Phật Thích-ca Mâu-ni) ở trong vườn trúc Ca-lan-đà tại thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở Ấn Độ xưa). Ngài ở cùng một nghìn hai trăm năm mươi vị tỷ-khiêu (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ) và một trăm vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh).

 Lúc ấy trong chúng có một vị tỷ-khiêu là Bồ-tát, tên Bà-tu-mật-đa. Ông dạo chơi trong vườn trúc, leo lên leo xuống cây, kêu như tiếng khỉ. Có lúc ông cầm ba cái chuông làm trò na-la (trò diễn xiếc, múa hát mua vui). Các vị trưởng giả (người giàu có, có địa vị trong xã hội) và khách đi đường tranh nhau kéo đến xem. Khi mọi người đã tụ lại, ông bay lên không trung, nhảy lên ngọn cây kêu tiếng khỉ. Tám vạn bốn nghìn con khỉ lông vàng ở núi Kỳ-xà-quật (tức núi Linh Thứu, gần thành Vương Xá) kéo đến chỗ Bồ-tát. Bồ-tát lại làm đủ các phép biến hóa khiến chúng vui mừng.

 Bấy giờ đám đông ai cũng nói: "Bọn sa-môn (người xuất gia tu hành) dòng Thích (tức đệ tử của Phật Thích-ca) giống như trẻ con làm trò, lừa phỉnh mê hoặc mọi người. Việc xấu họ làm chẳng ai tin dùng, lại còn cùng chim muông làm điều trái phép." Tiếng xấu như thế lan khắp thành Vương Xá.

 Có một người phạm chí (người tu theo đạo Bà-la-môn) tâu lên đại vương Tần-bà-sa-la (vua nước Ma-kiệt-đà, người hộ trì đạo Phật): "Tâu đại vương, bọn sa-môn dòng Thích làm các điều trái phép, lại cùng chim muông làm trò na-la." Vua nghe vậy thì không ưa các đệ tử dòng Thích, liền ra lệnh hỏi trưởng giả Ca-lan-đà: "Các đệ tử dòng Thích này tụ tập nhiều khỉ trong vườn của khanh để làm gì? Đức Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ cõi chân thật mà đến) có biết không?" Trưởng giả tâu vua: "Bà-tu-mật-đa làm các việc biến hóa, khiến bầy khỉ thảy đều vui mừng; chư thiên (các vị trời) rưới hoa xuống để cúng dường (dâng lễ vật để tỏ lòng tôn kính). Còn làm vậy để làm gì thì hạ thần không biết."

 Bấy giờ đại vương Tần-bà-sa-la cưỡi con voi quý, có người dẫn đường và theo hầu trước sau, đi đến chỗ Phật. Đến vườn trúc Ca-lan-đà, vua liền xuống voi. Từ xa vua thấy Đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) ở trên lầu nhiều tầng, thân màu vàng tía, vuông vức, cao một trượng sáu (khoảng gần năm mét), ngồi trên hoa bảy báu (bảy thứ quý như vàng, bạc, lưu ly, pha lê…). Ngài có đủ ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp (những nét đặc biệt trên thân Phật, là kết quả của công đức tu hành), tất cả đều phóng ánh sáng như núi vàng tía, như ở giữa lửa cháy, ánh vàng bao quanh, khiến cả đại chúng đều thành màu vàng. Tôn giả (tiếng tôn xưng bậc tu hành cao) Bà-tu-mật-đa và tám vạn bốn nghìn con khỉ cũng đều thành màu vàng.

 Lúc ấy bầy khỉ thấy đại vương đến, con thì hát, con thì múa, đánh trống, thổi tù và ốc, làm đủ trò biến hóa; trong đó có con hái hoa dâng lên vua. Đại vương thấy vậy rồi, cùng đại chúng đến chỗ Phật, lạy Phật, đi vòng quanh về bên phải ba vòng (nghi thức tỏ lòng tôn kính), rồi lui ngồi một bên, thưa với Phật:

 "Bạch Thế Tôn, những con khỉ này đời trước có phúc gì mà thân màu vàng? Lại có tội gì mà sinh vào loài súc sinh? Tôn giả Bà-tu-mật-đa đời trước đã gieo trồng phúc gì mà sinh vào nhà trưởng giả, có lòng tin, hiểu nhà không phải chốn nương thân nên xuất gia học đạo? Lại có tội gì mà tuy sinh làm người, các giác quan đầy đủ, lại không giữ giới hạnh, kết bạn cùng bầy khỉ, giọng hát giọng nói đều như khỉ, khiến người ngoại đạo (người theo tôn giáo khác ngoài đạo Phật) cười chê chúng con? Cúi mong Thiên Tôn (bậc tôn quý nhất giữa trời và người, chỉ Phật) thương xót chúng con, phân tích giảng nói cho chúng con được hiểu rõ."

 Phật bảo đại vương: "Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Ta sẽ vì ông phân tích giảng giải. Về thuở quá khứ cách nay vô lượng ức kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài theo cách tính của đạo Phật), trước đó nữa có một vị Phật ra đời, hiệu là Nhiên Đăng (nghĩa là 'Đèn Sáng', một vị Phật thời quá khứ), có đầy đủ mười danh hiệu (mười tôn hiệu của một vị Phật như Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri…). Sau khi Phật ấy qua đời, có các tỷ-khiêu tu hành Phật pháp trong núi rừng đầm vắng. Họ thực hành đầy đủ hạnh a-lan-nhã (sống nơi vắng vẻ yên tĩnh, xa làng xóm) và mười hai hạnh đầu-đà (mười hai phép tu khổ hạnh như chỉ đi xin ăn, ngày ăn một bữa, mặc áo vá, ngồi dưới gốc cây…), giữ gìn giới cấm vững chắc như người giữ gìn con mắt. Nhờ đó họ liền chứng quả A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, thoát khỏi vòng sinh tử), có đủ tam minh (ba trí sáng suốt: biết các đời trước, thấy sự chết đi sinh lại của chúng sinh, biết phiền não đã dứt sạch), lục thông (sáu năng lực thần thông) và bát giải thoát (tám pháp thiền định giúp thoát khỏi mọi ràng buộc).

 Bấy giờ trong đầm vắng có một con khỉ đến chỗ vị A-la-hán, thấy vị ấy đang ngồi thiền nhập định (tập trung tâm ý, lắng yên vào trạng thái thiền sâu). Nó liền lấy tọa cụ (tấm vải lót ngồi của người tu) của vị A-la-hán khoác lên làm cà-sa (áo của người xuất gia), theo phép của sa-môn để trật vai phải (để hở vai phải, cách mặc áo tỏ lòng cung kính), tay bưng lư hương đi vòng quanh vị tỷ-khiêu. Lúc ấy vị tỷ-khiêu ra khỏi thiền định, thấy con khỉ có tâm lành tốt, liền búng tay (cử chỉ để thức tỉnh, gây chú ý) bảo khỉ: 'Pháp tử (con trong đạo pháp, tiếng gọi người học đạo)! Nay ngươi nên phát tâm cầu đạo vô thượng (đạo giác ngộ cao nhất, tức thành Phật).' Khỉ nghe vậy vui mừng nhảy nhót, năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và đầu chạm đất, cách lạy kính cẩn nhất) kính lạy vị tỷ-khiêu, rồi đứng dậy hái hoa rải lên vị ấy.

 Lúc ấy vị tỷ-khiêu liền vì khỉ nói về tam quy y (ba nơi nương tựa: Phật; Pháp là lời Phật dạy; Tăng là đoàn thể người xuất gia tu hành), bảo rằng: 'Pháp tử, nay ngươi theo học Phật pháp của ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai), nên cầu xin thọ tam quy y và ngũ giới (năm điều răn: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu).' Khỉ liền đứng dậy chắp tay thưa: 'Bạch Đại đức (tiếng tôn xưng vị tỷ-khiêu có đức hạnh), xin ghi nhận cho con: nay con muốn quy y Phật, Pháp, Tăng.' Vị tỷ-khiêu bảo: 'Ngươi hãy nói: Con quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng.' Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy. 'Quy y Phật xong, quy y Pháp xong, quy y Tăng xong.' Lần thứ hai, lần thứ ba cũng nói như vậy.

 Kế đến là sám hối (bày tỏ, ăn năn tội lỗi đã làm và nguyện không tái phạm). Vị ấy bảo khỉ: 'Từ vô lượng kiếp trong các thân đời trước, ngươi đã tham muốn, giận dữ, ngu si, có tà kiến (thấy biết sai lệch), ganh ghét, kiêu căng, phỉ báng, phá giới, làm các việc ác, đủ cả mười điều ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói hai lưỡi, nói lời độc ác, nói thêu dệt, tham lam, giận dữ, tà kiến); phạm tội ngũ nghịch (năm tội nặng nhất: giết cha, giết mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của chúng tăng), phỉ báng kinh Phương Đẳng (kinh điển Đại thừa), dâm loạn với tỷ-khiêu-ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), trộm của tăng-kỳ (tài vật chung của chúng tăng), gây ra vô lượng vô biên tội nặng. Nay ta đã hết phần sinh, không còn chịu thân đời sau, là bậc đại A-la-hán, có thể trừ được vô lượng tội nặng của chúng sinh. Vì sao vậy? Khi ta mới sinh ra đã cùng sinh với lòng đại bi (lòng thương xót lớn, muốn cứu khổ cho mọi chúng sinh). Pháp của các bậc hiền thánh ba đời đều như vậy, cũng đều sinh ra đời cùng với lòng đại bi.' Vị ấy ân cần như thế ba lần vì khỉ nói pháp ra khỏi tội, sám hối.

 Sám hối xong, vị ấy bảo khỉ: 'Pháp tử, nay ngươi đã thanh tịnh, đó gọi là bố-tát (nghi thức làm trong sạch thân tâm, sám hối lỗi lầm, giữ gìn giới luật). Từ hôm nay cho đến trọn đời, ngươi thọ giới không giết hại. Chư Phật ba đời và các vị A-la-hán (?) mãi mãi không giết hại, thân, miệng, ý đều trong sạch; ngươi cũng phải như thế.' Khỉ thưa với vị A-la-hán: 'Con nguyện thành Phật. Vâng theo lời Đại đức, từ hôm nay cho đến khi thành Phật, con trọn không giết hại.' Vị A-la-hán nghe lời khỉ nói, thân tâm vui mừng, liền truyền ngũ giới: 'Pháp tử, từ hôm nay đến trọn đời, ngươi theo học Phật pháp. Chư Phật ba đời và các chúng Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu chứng) có thân nghiệp (việc làm của thân) trong sạch, thường không giết hại, giữ giới không giết hại; ngươi cũng như thế, trọn đời giữ giới không giết hại. Ngươi có giữ được không?' Khỉ đáp: 'Con giữ được.' Kế đến thọ giới không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu, cũng theo cách như trên.

 Thọ giới xong, vị A-la-hán bảo: 'Ngươi hãy phát nguyện. Ngươi là súc sinh, thân hiện tại bị ngăn trở việc tu đạo; chỉ cần siêng năng tinh tấn cầu A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (quả giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn, tức quả vị Phật).' Khỉ phát nguyện xong, mừng rỡ nhảy nhót chạy lên núi cao, leo cây múa giỡn, rơi xuống đất mà chết. Nhờ được vị A-la-hán truyền ngũ giới nên phá được nghiệp súc sinh; khi chết liền sinh lên cõi trời Đâu-suất (cõi trời thứ tư trong sáu cõi trời của cõi Dục, nơi các vị Bồ-tát sắp thành Phật cư ngụ), gặp được vị Bồ-tát nhất sinh bổ xứ (Bồ-tát chỉ còn một đời nữa là thành Phật, sẽ thay thế ngôi vị Phật trước). Bồ-tát vì vị ấy nói về tâm đạo vô thượng. Vị ấy liền mang hoa trời xuống đầm vắng cúng dường vị A-la-hán. A-la-hán thấy vậy liền mỉm cười bảo: 'Thiên vương (tiếng gọi tôn vị trời)! Quả báo thiện ác như bóng theo hình, trọn không rời nhau.' Bấy giờ vị A-la-hán nói bài kệ (bài thơ ngắn trong kinh Phật) rằng:

 Nghiệp (việc làm thiện ác cùng sức quả báo của nó) tô điểm cho thân, / Theo người đến mọi nẻo tái sinh.

 Không hề mất, như tờ khế ước; / Nghiệp như người mang nợ tiền của.

 Nay ngươi sinh lên trời / Là nhờ nghiệp giữ năm giới.

 Thân trước đọa làm khỉ / Là do thói phạm giới.

 Giữ giới là thang lên trời, / Phá giới là vạc nước sôi.

 Ta thấy người giữ giới / Ánh sáng tô điểm thân,

 Đài lầu bảy báu đẹp, / Chư thiên làm kẻ hầu,

 Giường màn bằng các báu, / Chuỗi hoa ngọc ma-ni (một loại ngọc báu quý),

 Gặp được Phật tương lai, / Vui nghe giảng pháp cao quý.

 Ta thấy người phá giới / Đọa trong ngục nê-lê (địa ngục),

 Cày sắt cày trên lưỡi, / Nằm trên giường sắt nung,

 Đồng chảy tràn bốn phía / Thiêu nấu nát thân mình,

 Hoặc ở núi dao nhọn, / Rừng gươm và phân sôi,

 Sông tro, ngục băng giá, / Nuốt hòn sắt, uống đồng sôi.

 Những việc khổ như thế / Thường làm chuỗi ngọc đeo thân.

 Nếu muốn thoát các nạn, / Không đọa ba đường ác (địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh),

 Dạo trên nẻo trời người, / Vượt lên đến niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau và sinh tử),

 Phải siêng giữ giới sạch, / Bố thí, sống bằng nghề chân chính trong sạch.

 Vị A-la-hán nói bài kệ này xong thì im lặng. Vị thiên tử (vị trời) vốn là khỉ thưa: "Bạch Đại đức, thân trước của con đã làm nghiệp tội gì mà sinh làm khỉ? Lại có phúc gì mà gặp được Đại đức, được thoát khỏi thân súc sinh mà sinh lên trời?"

 A-la-hán đáp: "Nay ngươi hãy lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Về thuở quá khứ, ở cõi Diêm-phù-đề (châu lục loài người sinh sống, tức thế gian này) có Phật ra đời hiệu là Bảo Tuệ Như Lai, Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường), Chánh Biến Tri (bậc hiểu biết đúng đắn, cùng khắp), có đủ mười danh hiệu, xuất hiện ở đời. Sau khi Phật ấy dùng ba cách thị hiện (ba cách giáo hóa: hiện thần thông, đọc biết tâm người, thuyết pháp) rồi nhập bát-niết-bàn (Phật qua đời, vào cảnh tịch diệt hoàn toàn), trong thời tượng pháp (thời kỳ sau khi Phật qua đời, giáo pháp chỉ còn hình thức tương tự, người tu chứng ít dần) có một tỷ-khiêu tên Liên Hoa Tạng. Ông kết thân nhiều với vua chúa, trưởng giả, cư sĩ (người tu tại gia), sống tà mạng (kiếm lợi lộc bằng cách bất chính), dua nịnh quanh co, không giữ giới hạnh.

 Khi thân hoại mạng chung, vì tội lừa dối mê hoặc người, chỉ trong khoảng một tráng sĩ co duỗi cánh tay, ông liền rơi vào đại địa ngục A-tỳ (địa ngục nặng nhất, khổ không lúc nào ngừng). Như hoa sen nở, thân ông phủ khắp mười tám ngăn của ngục. Hòn sắt nóng như mưa từ đỉnh đầu chui vào; trăm nghìn ngọn lửa dữ cùng bánh xe sắt nóng từ trên không rơi xuống, nhiều vô lượng vô biên. Tuổi thọ trong địa ngục A-tỳ là một kiếp; hết kiếp lại sinh trở lại. Cứ thế trải qua các đại địa ngục, đủ tám vạn bốn nghìn kiếp. Ra khỏi địa ngục thì đọa vào loài ngạ quỷ (quỷ đói, chịu khổ đói khát triền miên), nuốt đồng chảy, ăn hòn sắt nóng. Trải qua tám vạn bốn nghìn năm mới ra khỏi loài ngạ quỷ. Năm trăm đời luôn làm thân bò, lại năm trăm đời sinh làm lạc đà, năm trăm đời làm heo, năm trăm đời làm chó, năm trăm đời làm khỉ.

 Nhờ trước kia từng cúng dường vị tỷ-khiêu giữ giới, kết lời thề ước sâu nặng, nay lại gặp ta, được tắm gội trong sự giáo hóa trong sạch nên được sinh lên trời. Vị tỷ-khiêu giữ giới ấy chính là ta; vị tỷ-khiêu buông lung ấy chính là ngươi."

 Bấy giờ vị thiên tử vốn là khỉ nghe lời ấy, lòng kinh sợ, lông tóc dựng đứng, sám hối tội trước rồi trở về trời.

 Phật bảo đại vương: "Con khỉ ấy tuy là súc sinh, chỉ một lần gặp A-la-hán, thọ trì tam quy và ngũ giới, nhờ công đức ấy mà vượt qua nghiệp ác cực nặng của nghìn kiếp, được sinh lên trời, gặp vị Bồ-tát nhất sinh bổ xứ. Từ đó về sau gặp vô số Phật, tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dâm dục) trong sạch, đủ sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa đến bờ giác ngộ: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ), trụ trong Thủ-lăng-nghiêm tam-muội (một loại thiền định cao sâu, vững chắc, dũng mãnh), trụ ở bậc bất thoái (địa vị tu hành không còn lui sụt). Đến thân cuối cùng, kế sau Phật Di-lặc (vị Phật tương lai sẽ ra đời kế tiếp Phật Thích-ca), sẽ thành A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề.

 Vua của cõi ấy tên Bảo Quang, cõi nước trong sạch như cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai của cõi Dục, ở trên đỉnh núi Tu-di). Các chúng sinh sinh vào cõi nước ấy đều làm mười điều thiện (ngược lại với mười điều ác), giữ giới đầy đủ không thiếu sót. Danh hiệu của Phật ấy là Sư Tử Nguyệt Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc (trí tuệ và đức hạnh đầy đủ), Thiện Thệ (khéo đi đến cõi giải thoát), Thế Gian Giải (hiểu rõ thế gian), Vô Thượng Sĩ (bậc cao nhất, không ai hơn), Điều Ngự Trượng Phu (bậc khéo điều phục, dẫn dắt người tu), Thiên Nhân Sư (thầy của trời và người), Phật Thế Tôn. Nếu có chúng sinh nghe danh hiệu Phật ấy thì đời đời sinh ra ở đâu cũng thường được xa lìa thân súc sinh, trừ được tội sinh tử của vô lượng kiếp."

 Phật bảo đại vương: "Muốn biết Phật Sư Tử Nguyệt của cõi nước ấy là ai, thì chính là tỷ-khiêu Bà-tu-mật-đa trong hội này."

 Bấy giờ vua Tần-bà-sa-la nghe lời ấy, liền đứng dậy chắp tay, khắp mình toát mồ hôi, buồn khóc rơi lệ như mưa, ăn năn tự trách, hướng về Bà-tu-mật-đa cúi đầu sát đất, ôm chân làm lễ, sám hối tội trước.

 Phật bảo đại vương: "Muốn biết tám vạn bốn nghìn con khỉ màu vàng này là ai, thì về thuở quá khứ, thời Phật Câu-lâu-tần (vị Phật đầu tiên trong kiếp hiện tại), ở hai nước Ba-la-nại và Câu-thiểm-di (hai nước ở Ấn Độ xưa) có tất cả tám vạn bốn nghìn tỷ-khiêu-ni làm các điều trái phép. Họ cùng người bạch y (người thế tục, sống tại gia) đưa thư nhắn tin qua lại, phạm các giới cấm nặng, trang điểm thân thể như con gái càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời, giỏi ca múa) mà không biết hổ thẹn, lấy dâm dục làm chuỗi ngọc, lấy các việc phạm giới làm tràng hoa, dựng cờ kiêu mạn, đánh trống tự cao, gảy đàn buông lung, hát khúc ca xấu ác, điên cuồng ngu dốt như con khỉ ngây dại; thấy vị tỷ-khiêu hiền lành có đức thì nhìn như nhìn giặc.

 Bấy giờ ở đời ấy có một tỷ-khiêu-ni tên Thiện An Ổn, đã chứng A-la-hán, có đủ tam minh, lục thông, bát giải thoát, đến chỗ các tỷ-khiêu-ni bảo rằng: 'Này các chị em, Thế Tôn khi còn tại thế thường nói bài kệ này:

 Nếu có tỷ-khiêu-ni / Không tu tám kính pháp (tám điều tỷ-khiêu-ni phải tôn kính, tuân theo đối với tỷ-khiêu),

 Đó chẳng phải gái dòng Thích (con gái trong đạo Phật), / Giống như kẻ chiên-đà-la (giai cấp bị coi là thấp hèn nhất ở Ấn Độ xưa).

 Nếu có tỷ-khiêu-ni / Buông lung phạm tám giới trọng (tám tội nặng nhất của tỷ-khiêu-ni, phạm thì bị loại khỏi tăng đoàn),

 Nên biết những người ấy / Là giặc lớn giữa trời người.

 Mãi ở ngục A-tỳ, / Trải qua mười tám ngăn;

 Ba đường ác còn lại / Là vườn rừng quen chốn của mình.

 Trăm nghìn vô lượng kiếp / Không nghe tên Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng),

 Lại ăn hòn sắt nung, / Ở băng giá, ôm cột đồng.

 Tội như thế hết rồi, / Sinh làm thân bồ câu,

 Rắn độc cùng chồn chuột, / Rết, cuốn chiếu các loài.

 Các loài tạp như thế / Đều phải trải qua hết.'

 Các tỷ-khiêu-ni nghe vị tỷ-khiêu-ni A-la-hán nói bài kệ xong, trong lòng ôm giận, mắng chửi bằng lời ác: "Con khỉ già này từ đâu đến, nói lời ác, nói dối, nói càn về địa ngục!" Bấy giờ vị A-la-hán thấy những người ác sinh tâm không lành, liền khởi lòng từ bi, thân bay lên hư không làm mười tám phép biến hóa (các phép thần thông như thân trên phun nước, thân dưới phun lửa, đi đứng nằm ngồi trên không…). Những người ác thấy phép biến hóa rồi, mỗi người tháo vòng vàng rải lên vị A-la-hán ni, nguyện rằng: "Nguyện đời đời thân chúng con có màu vàng. Những điều ác làm trước kia nay xin sám hối hết. Cúi mong ngài thương xót chúng con, nhận sự cúng dường của chúng con." Vị tỷ-khiêu-ni A-la-hán liền từ trên không xuống, nhận các thứ cúng dường của những người nữ ác.

 Những người ác ấy khi thân hoại mạng chung đọa vào ngục A-tỳ, như hoa sen nở phủ khắp trong ngục, lại lần lượt trải qua mười tám đại ngục khác; ở mỗi ngục tuổi thọ đều đúng một đại kiếp. Cứ xoay vần như thế suốt chín mươi hai kiếp luôn ở địa ngục. Ra khỏi địa ngục, năm trăm đời luôn làm ngạ quỷ; ra khỏi ngạ quỷ, một nghìn đời thường làm khỉ, thân màu vàng.

 Đại vương nên biết, tám vạn bốn nghìn tỷ-khiêu-ni phạm giới mắng vị A-la-hán thuở ấy, nay chính là tám vạn bốn nghìn con khỉ màu vàng trong hội này. Người cúng dường các tỷ-khiêu-ni ác thuở ấy nay chính là đại vương. Bầy khỉ này do thói quen đời trước nên cầm hoa, cầm hương cúng dường đại vương. Những kẻ làm ô uế giới hạnh của các tỷ-khiêu-ni ấy thuở đó, nay là Cù-ca-lê (một tỷ-khiêu thời Phật) và năm trăm hoàng môn (thái giám hầu hạ trong cung) của vua."

 Phật bảo đại vương: "Nghiệp của thân, miệng, ý không thể không thận trọng." Bấy giờ Thế Tôn nói bài kệ rằng:

 Giới là thuốc cam lồ (thứ thuốc quý cõi trời, uống vào không chết), / Ai uống không già chết.

 Đức của giới đáng nương cậy, / Phúc báo luôn theo mình.

 Giữ giới được yên ổn, / Sinh ra không hoạn nạn,

 Lại sẽ gặp chư Phật, / Nhận pháp được giải thoát.

 Phá giới đọa địa ngục, / Giống như bầy khỉ này,

 Sinh ra luôn hèn kém, / Khổ địa ngục bức bách thân.

 Đại vương hãy lắng nghe: / Dừng ác, làm các điều lành.

 Bấy giờ vua Tần-bà-sa-la nghe bài kệ, đối trước Phật sám hối, hổ thẹn ăn năn tự trách, bỗng nhiên tâm ý khai mở, chứng quả A-na-hàm (quả thánh thứ ba, không còn trở lại cõi Dục để tái sinh). Tám nghìn người trong đoàn tùy tùng của vua xin vua cho xuất gia; vua liền chấp thuận. Phật nói: "Thiện lai tỷ-khiêu (Lành thay, tỷ-khiêu đã đến)!" Râu tóc họ tự rụng, cà-sa tự khoác lên người, liền thành sa-môn. Khi cúi đầu lễ chân Phật, chưa kịp ngẩng đầu đã thành A-la-hán, có đủ tam minh, lục thông, bát giải thoát. Mười sáu nghìn người còn lại trong đoàn của vua đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề. Tám vạn chư thiên cũng đều phát tâm.

 Tám vạn bốn nghìn con khỉ màu vàng nghe nhân duyên đời xưa, hổ thẹn tự trách, đi vòng quanh Phật nghìn vòng, hướng về Phật sám hối, mỗi con cũng đều phát tâm bồ-đề vô thượng (tâm cầu giác ngộ cao nhất, tức cầu thành Phật). Tùy tuổi thọ dài ngắn, mỗi con tự mạng chung; sau khi mạng chung sẽ sinh lên cõi trời Đâu-suất, gặp Di-lặc, lại càng tiến lên, được bậc không thoái chuyển.

 Bấy giờ tôn giả Ma-ha Ca-diếp (một đại đệ tử của Phật) thấy việc ấy, bảo đại chúng: "Bồ-tát tu hạnh trong sạch nên có thể khiến cả súc sinh phát tâm cầu đạo. Bà-tu-mật-đa còn có thể làm Phật sự (việc giáo hóa, cứu độ chúng sinh của Phật) lớn như thế, huống gì các Bồ-tát khác có uy đức vô lượng."

 Bấy giờ các thiên tử, thần núi, thần đất, thiên long bát bộ (tám loài thần hộ trì Phật pháp: trời, rồng, dạ-xoa, càn-thát-bà, a-tu-la, ca-lâu-la, khẩn-na-la, ma-hầu-la-già) thấy bầy khỉ phát tâm bồ-đề, sẽ sinh lên trời, được bậc không thoái chuyển, lòng sinh vui mừng, thưa với Phật: "Bầy khỉ này bao giờ sẽ thành Phật?"

 Phật bảo đại chúng: "Qua trăm vạn ức na-do-tha (đơn vị số cực lớn) a-tăng-kỳ (số nhiều không đếm xuể) kiếp, nhiều như số cát sông Hằng, có kiếp tên Đại Quang; trong kiếp ấy chúng sẽ thành Phật. Tám vạn bốn nghìn vị Phật lần lượt ra đời trong cùng một kiếp, đều hiệu là Phổ Kim Quang Minh Vương Như Lai, Ứng Cúng, Chánh Biến Tri, Minh Hạnh Túc, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Điều Ngự Trượng Phu, Thiên Nhân Sư, Phật Thế Tôn."

 Đại chúng trong hội nghe Đức Thế Tôn thọ ký bồ-đề (báo trước việc sẽ thành Phật) cho bầy khỉ, liền tháo chuỗi ngọc quý nhất trên mình cúng dường Như Lai và chúng tỷ-khiêu, khác miệng cùng lời khen ngợi đức hạnh vô lượng của Thế Tôn: "Như Lai ra đời chính là vì những loài khỉ như thế này. Lành thay Thế Tôn! Khỉ nghe pháp còn được thành Phật, huống gì chúng con ở đời vị lai lại không thành Phật sao?" Đại chúng trong hội nghe Phật nói xong, vui mừng vâng làm, lạy Phật rồi lui ra.

 Kinh Phật nói về bản sinh của Phật Sư Tử Nguyệt

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video