Thiên 1 — Kinh Phật nói về đồng tử Thệ (trọn kinh)

 Kinh Phật nói về đồng tử Thệ

 Kinh Phật nói về đồng tử Thệ

 Đời Tây Tấn, Chi Pháp Độ dịch

 Kinh Phật nói về đồng tử Thệ

 Đời Tây Tấn, sa môn (người xuất gia tu hành) Chi Pháp Độ dịch

 Tôi được nghe như thế này. Một thời, Phật (bậc đã tự giác ngộ hoàn toàn và chỉ dạy cho người khác giác ngộ) ở trong núi Kỳ Xà Quật (núi Linh Thứu, tức núi Kên Kên) thuộc thành La Duyệt Kỳ (thành Vương Xá, kinh đô nước Ma Kiệt Đà ở Ấn Độ xưa). Sáng sớm, Phật cùng các tỳ kheo (những người đàn ông xuất gia đã thọ đủ giới, sống bằng khất thực), khoác ca sa (áo của người xuất gia, may bằng những mảnh vải ghép lại), cầm ứng khí (bình bát, cái bát người xuất gia dùng để nhận thức ăn) vào thành phân vệ (đi khất thực, xin thức ăn từng nhà để nuôi thân).

 Phật đi đến cửa nhà một vị ca la việt (gia chủ, người chủ một gia đình giàu có, có thế lực) giàu có. Vị gia chủ ấy có người con trai mười sáu tuổi, tên là Thệ. Lúc ấy Thệ đang ở trong lớp cổng thứ ba, từ xa trông thấy Phật đi đến: thân Phật có tướng lạ khác thường, dung mạo đoan chính; tâm ý yên tĩnh, các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) lặng lẽ; từ cổ phát ra hào quang, chiếu rọi rực rỡ khác hẳn mọi thứ, ánh sáng bừng bừng mạnh mẽ, như mặt trời trong trẻo hay mặt trăng lúc tròn đầy, chiếu sáng khắp bên trong cổng.

 Thệ thấy Phật như vậy, trong lòng vui mừng, nghiêm trang kính phục, liền chạy lên nhà trên, nói kệ (bài thơ, câu văn vần trong kinh Phật) với mẹ rằng:

 "Sắc ánh vàng hơn trăm vẻ, hiếm có điều con được thấy được nghe;

 Nay Ngài đến đứng ở ngoài cổng, ta nên dâng cho Ngài điều Ngài cần.

 Uy nghi vượt hơn cả Phạm vương (vị vua cõi trời Phạm thiên, một cõi trời cao), dung nhan sáng rỡ khác hẳn các vị trời;

 Ngài đến đây chỉ vì thương xót con, xin mẹ lấy vật gì để dâng cho Ngài."

 Mẹ nghe Thệ nói, liền bảo rằng: "Người như con kể đó, há lại là kẻ nghèo khó sao? Sao lại phải đi xin ăn? Con lầm lẫn quá! Điều con vừa nói thật chẳng hợp lẽ chút nào." Bấy giờ Phật liền dùng thần túc (năng lực thần thông, có thể biến hóa và đi lại tự tại) hiện phép biến hóa, phóng ánh sáng từ thân chiếu suốt vào bên trong bảy lớp cổng, khắp nơi đều sáng rực. Thệ cảm được oai thần của Phật, lại nói kệ với mẹ rằng:

 "Ví như người thấy lửa, lại cố ý tự lao mình vào đó;

 Kẻ không hướng lòng thiện về Phật, tự hại mình cũng giống như thế.

 Trong cõi trời và cõi người, chỉ một mình Ngài là bậc tôn quý, bậc thánh tột bậc, không ai cao hơn;

 Đó là bậc đáng cúng dường (dâng cúng, phụng dưỡng) nhất, bố thí cho Ngài ắt được lợi lớn.

 Nay phần thức ăn mẹ đang có, xin lấy ra trao cho con,

 Con muốn đem dâng lên bậc tôn quý; niềm vui này khó mà thường gặp được."

 Mẹ liền lấy hết áo đẹp và đồ ăn đang có đưa cho Thệ. Thệ cầm ra đến chỗ Phật, cúi đầu, đặt mặt sát đất lạy Phật, rồi lui đứng một bên, chắp tay thưa Phật rằng: "Nay con được thấy Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc đã đến từ chân lý như thật), lòng thành kính cung kính, dồn hết tâm ý vào Phật. Cúi xin Ngài thương xót nhận lấy vật con dâng cúng." Phật liền nhận lấy, và nói kệ cho Thệ rằng:

 "Con đã hàng phục được lòng keo kiệt, biết khéo tu tập việc bố thí;

 Hôm nay cúng dường Phật, những điều con mong nghĩ không gì là chẳng tốt lành."

 Thệ nghe lời Phật nói, liền tự nói kệ rằng:

 "Con không mong giàu sang, cũng chẳng mong làm Đế Thích hay Phạm vương (các vị vua của những cõi trời);

 Chỉ mong được trí tuệ tột bậc, như Phật, không gì cao hơn."

 Bấy giờ Thiên đế Thích (vua cõi trời Đao Lợi, vị chúa của các vị trời trên đỉnh núi Tu Di) xuống đứng trước mặt Thệ, nói kệ rằng:

 "Mới chỉ một lần bố thí, mà muốn cầu thành Phật thì khó lắm.

 Con đường tu đạo phải đời đời bố thí, chất chứa nhiều như báu vật bằng núi Tu Di (núi lớn nhất, ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo);

 Trải qua nghìn ức kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài; ức: đơn vị số rất lớn), luôn luôn thực hành lòng từ ái;

 Không thể nhờ một lần bố thí mà chứng được đạo giác ngộ cao tột."

 Thệ liền đáp Thiên đế Thích, nói kệ rằng:

 "Ví như người thợ lớn muốn đốn cây gỗ to,

 Vẫn không thể bổ một nhát rìu mà chặt đứt được cây lớn;

 Rìu chặt dần dần từng chút, có thể đốn hết gỗ cả núi Thái Sơn.

 Mọi việc đều bắt đầu từ chỗ nhỏ bé mà thành, cầu đạo cũng như thế;

 Rõ ràng không phải nhờ một lần bố thí mà thành được đạo lớn.

 Con có lòng tin và sự tinh tấn (siêng năng, cố gắng không ngừng trong việc tu tập), ắt sẽ làm người dẫn dắt cả thế gian."

 Thiên đế Thích lại vì Thệ nói kệ rằng:

 "Chẳng bằng cầu làm vị trời tôn quý; ngôi Đế Thích, Phạm vương dễ đạt được.

 Ít ai đáp ứng nổi giáo pháp của Phật; đạo Phật rất khó đạt được."

 Thệ đáp Thiên đế Thích, nói kệ rằng:

 "Giả sử cả một thiên hạ, khắp trong đó lửa cháy rực,

 Ta đem thân lao khắp vào đó, rốt cuộc cũng không bỏ ý nguyện thành Phật.

 Giả như hết thảy mọi người cùng nhau làm hại ta,

 Ta vẫn nguyện luôn hướng về họ bằng lòng từ, rốt cuộc không bỏ đạo lớn.

 Mong manh thay ngôi Đế Thích, Phạm thiên, những ngôi ấy đều thuộc về cái phải chết.

 Ta nguyện quy về bậc Nhất thiết trí (bậc biết hết thảy mọi điều, tức Phật), dũng mãnh như sư tử chúa."

 Thiên đế Thích lại vì Thệ nói một bài kệ rằng:

 "Hay thay, con được lợi ích tốt lành, lại có lòng kính Phật;

 Chuyên tâm hướng về đạo lớn, ta nghĩ con ắt sẽ thành Phật."

 Thệ đáp Thiên đế Thích, nói kệ rằng:

 "Thiên vương xin chớ nghi ngờ về đạo cao tột này;

 Ta tinh tấn không biếng nhác, rồi sẽ thành Phật ở thế gian."

 Thế rồi Thiên đế Thích lặng im. Bấy giờ Phật vì Thệ nói kệ rằng:

 "Con ở những đời trước đã cung kính phụng thờ tám nghìn vị Phật,

 Lòng luôn nguyện cầu đạo lớn, muốn đem an ổn cho mọi loài chúng sinh.

 Từ nay về sau suốt mười hai ức kiếp, con không bao giờ rơi vào các đường ác (những cảnh giới khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh);

 Chỉ thường tu nhiều công đức và việc thiện, luôn giữ ý chí cao quý.

 Con sẽ trăm ức lần làm vua Già Ca Việt (Chuyển luân vương, vị vua thống trị cả thiên hạ bằng chính pháp),

 Cũng làm Tứ Thiên vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương), lần nào cũng thực hành chính pháp.

 Lại sẽ làm Đế Thích, chưa từng xa rời phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới, không dâm dục).

 Sau đó sinh lên cõi trời Đâu Thuật (cõi trời Đâu Suất, nơi vị Bồ Tát sắp thành Phật ở trước khi xuống trần), khi ấy đạo đức đã viên thành.

 Con sẽ ở giữa nghìn cõi nước, tại trung tâm ấy được thành Phật,

 Hiệu là Tu Di Kiếp; hết thảy mọi người không ai không phụng thờ.

 Nghìn cõi nước ấy, mỗi nước bề ngang rộng bốn trăm tám mươi dặm (lý: đơn vị đo đường dài của Trung Hoa xưa);

 Cung điện tường thành trang hoàng nghiêm chỉnh, tất cả đều làm bằng châu báu.

 Lúc hội thuyết pháp lần đầu, có sáu mươi nghìn ức người

 Làm đệ tử, được độ (được cứu vượt qua bể khổ), đều chứng quả A La Hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn phải sinh tử luân hồi).

 Lúc hội giảng kinh lần thứ hai, có bốn mươi nghìn ức người

 Đều vào được trí tuệ của bậc La Hán; số người được Phật ấy độ rất đông.

 Lúc hội giảng kinh lần thứ ba, số người được độ cũng rất nhiều,

 Lìa bỏ cấu nhiễm, vào trí tuệ trong sạch, đều đạt được vô sở trước (không còn dính mắc, chấp trước vào bất cứ điều gì).

 Khi ấy trong cõi Phật (thế giới do vị Phật ấy giáo hóa) không có những kẻ rối loạn, hung ác;

 Mọi người đều hướng về đạo pháp, ai nấy đều sống trung thực ngay thẳng.

 Nỗi lo khổ vì bệnh tật đều không còn, cũng không có loài quỷ ấy (?).

 Người thời ấy đều hòa thuận, cùng nhau nghĩ đến nhau, khiến nhau được yên ổn.

 Trời mỗi ngày mưa ba lần (?), chỉ vừa đủ để thấm lấp bụi đất.

 Lạnh nóng luôn điều hòa thích hợp; vị Phật ấy độ người thuộc đủ mọi loại.

 Những người nam nữ thuộc dòng dõi tốt lành, nếu muốn khởi lên ý thiện,

 Kính yêu Phật, thì nên cúng dường như thế này.

 Nay Ta trình bày rộng ra đây những điều mà Bồ Tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh) cần phải thực hành:

 Ngay trước mặt bậc Chính Giác (bậc giác ngộ chân chính hoàn toàn, tức Phật), liền được tuệ nhãn của Phật (con mắt trí tuệ thấy suốt chân lý).

 Các vị Phật nhiều không kể xiết, kinh pháp không thể nói hết;

 Nếu đem lòng kính vô số như thế, thì phúc báo cũng không thể đo lường."

 Phật nói xong lời thọ ký (lời Phật báo trước cho người tu rằng về sau sẽ thành Phật) ấy, con trai gia chủ là Thệ, Thiên đế Thích cùng các tỳ kheo nghe kinh đều vui mừng, ai nấy tiến lên lạy Phật rồi lui đi.

 Kinh đồng tử Thệ

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video