Thiên 0 — Lời tựa

 # Thiên phi hiển thánh lục (sách ghi chép những lần hiện linh của Thiên phi; Thiên phi nghĩa là "Bà phi trên trời", tức nữ thần biển Ma Tổ, người được dân đi biển thờ cúng)

 Thiên phi hiển thánh lục

 Lời tựa thứ nhất

 Lời tựa thứ hai

 Lời tựa thứ ba

 Thiên phi hiển thánh lục

 Phụ lục: Nguồn gốc và nhân quả của Đức Thiên thượng Thánh mẫu (Đức Thánh Mẫu trên trời, một danh hiệu khác của Thiên phi)

 Khảo về dòng dõi, chi phái của Thiên hậu (Hoàng hậu trên trời, danh hiệu cao hơn được phong cho Thiên phi)

 Khảo về từ đường thờ tổ ở cảng Hiền Lương

 Khảo về miếu ở Mi Châu

 Chín chuyện ghi sự linh ứng với các sứ thần đi sắc phong (quan được vua sai mang sắc chỉ sang phong vương cho nước ngoài)

 Hai chuyện kể điều lạ

 Hai chuyện linh dị với sứ thần sắc phong họ Uông

 Hai chuyện linh ứng với quan huyện lệnh (quan đứng đầu một huyện) Phủ Điền

 Chuyện linh ứng với quan tổng binh (quan võ chỉ huy quân đội một vùng) họ Tô

 Lời bạt (bài viết đặt cuối sách) thứ nhất

 Lời bạt thứ hai

 Lời cuối sách

 Lời tựa thứ nhất

 Tôi từng nghe: cảnh đẹp của các núi nổi tiếng, sông lớn trong thiên hạ thường có nhiều điều kỳ lạ, do tinh hoa của trời đất tỏa ra. Bởi nơi đất thiêng hội tụ, nếu không sinh ra thánh nhân để làm hưng thịnh □□□ (chữ mất), giữ trọng trách làm vua, làm thầy, thì cũng sinh ra bậc thần nhân để cai quản cõi dương, sắp đặt cõi âm, mở rộng sự sinh thành giáo hóa của trời đất. Đó là lẽ thường, tất nhiên phải có.

 Ngoài khơi đất Phủ (tức huyện Phủ Điền, tỉnh Phúc Kiến) quê tôi có Mi Châu, là một hòn đảo lẻ loi sừng sững giữa biển lớn. Biển mênh mông bát ngát, như nuốt vào rồi nhả ra cả mặt trời lẫn mặt trăng. Núi cao chót vót (?) nổi màu xanh, đá lởm chởm cao vút ánh sắc tía. Thiên phi tu hành ở nơi ấy, há chẳng phải chính là chỗ tinh hoa núi sông tỏa ra sao?

 Xét theo gia phả thì Thiên phi là con gái ông Nguyện, giữ chức Đô tuần (quan coi việc tuần tra, canh phòng), người trong họ chúng tôi. Bà giáng sinh năm Kiến Long thứ nhất đời Tống (năm 960). Lúc sinh ra đã có điềm linh dị. Bé thì thông minh sáng dạ, lớn lên thì biến hóa như thần. Bà bay lên trời giữa ban ngày trên núi Mi, tương truyền là Đại sĩ (tức Bồ Tát Quán Thế Âm) chuyển thân xuống trần. Sự linh thiêng của bà trong việc cứu đời, giúp người, đỡ kẻ lâm nguy, cứu người gặp hiểm cũng giống như "thuyền từ, bè báu" (hình ảnh nhà Phật: lòng từ bi như con thuyền chở chúng sinh qua biển khổ) cứu thoát mọi khổ nạn, đều xuất phát từ bản tính từ bi. Vậy há chẳng phải Đại sĩ lần lượt biến hóa, lần lượt hiện ra ở cõi người sao?

 Từ khi nhà Tống dựng nghiệp đến nay, uy linh của bà rực rỡ, ai cầu cũng được ứng nghiệm. Càng qua nhiều đời, thánh đức càng sáng tỏ, công đức của thần rộng lớn, đặc biệt rõ rệt trên sông Trường Giang, sông Hoài, sông Hoàng Hà và ngoài biển cả. Trên thì bảo vệ việc chuyên chở cho nhà nước, dưới thì cứu vớt dân chúng khỏi chìm đắm. Nhờ vậy mà thuyền nước ngoài neo đậu, ghe chở lương thực lên kinh, thuyền buôn ra khơi buổi sáng, thuyền chài qua lại buổi chiều, đều vượt biển các nước mà không gặp sóng gió, đỗ nơi chân trời mà như đi trên đường bằng.

 Dù có gặp thác hiểm, gió dữ, nguy khốn chỉ trong một hơi thở, người trên thuyền hướng lên trời kêu khấn, thì thần phi liền thoáng hiện từ xa tới: hoặc ngửi thấy mùi hương nơi chỗ ngồi, hoặc thấy lửa sáng ở đầu cột buồm. Thế là giữa muôn lớp sóng dữ, chiếc thuyền nhỏ như cọng lau vẫn bay vượt qua, êm như sóng lặng. Nhờ đó mà dân vùng sông nước Đông Nam, những người lấy biển làm ruộng, được cùng với dân vùng đất màu mỡ ở Trung Châu (vùng đồng bằng trung tâm Trung Quốc) đua nhau làm nghề trồng dâu gai, cùng sống trong cảnh thái bình. Công của thần lớn lắm, rõ lắm! Suốt từ xưa đến nay không thể thiếu được!

 Vì thế các đời vua liên tiếp ban mệnh, ban ân sủng, nhiều lần sắc phong khen ngợi. Cung điện trên núi Mi đều do triều đình sai quan xây dựng. Đến nay cung điện lộng lẫy như ngọc, cây quý sum suê; lầu trang điểm (?) hướng về mặt trời mới mọc để đón ánh sáng, gác trời vươn thẳng lên chạm mây xanh. Ôi! Thật là kỳ lạ!

 Thời thượng cổ, ai có công đức với quốc gia đều được đưa vào tự điển (danh mục các vị thần được nhà nước chính thức thờ cúng). Huống chi Thiên phi giữ khôn nghi (khuôn phép, phẩm hạnh của bậc nữ giới; "khôn" là quẻ Khôn, tượng trưng cho đất và người mẹ), coi sóc thủy đức (quyền năng thuộc hành Thủy, tức cai quản sông nước), có công giúp nước che chở dân rõ ràng suốt trăm đời. Vậy thì nói rằng sự linh thiêng của thần sánh ngang mặt trời, mặt trăng đi khắp bầu trời, sánh ngang sông ngòi chảy khắp mặt đất, vận hành cùng trời đất không ngừng nghỉ, cũng là đúng.

 Tôi từ kinh đô trở về, tình cờ thấy trên bàn một quyển Hiển thánh lục, nâng lên đọc, bất giác kinh sợ đứng bật dậy mà nói: "Anh linh của Thiên phi sáng tỏ đến thế ư!" Tôi hổ thẹn được đứng vào hàng Trật tông (quan coi việc lễ nghi tế tự, tức quan bộ Lễ), coi giữ ba lễ (lễ tế trời, lễ tế đất và lễ cúng tổ tiên, người đã khuất). Mai sau, khi mở cuộc tế lễ chính thức, tế vọng núi sông theo thứ bậc, dâng chủy sưởng (muỗng múc lễ vật và rượu nếp thơm dùng trong lễ tế) để cầu thần ban phúc che chở, giúp nhà nước ta trị vì yên ổn muôn vạn năm không cùng, thì tôi rất mong mỏi điều ấy. Tiếc rằng cuốn Hiển thánh lục còn nhiều chỗ thiếu sót. Tôi tạm rửa tay viết lời tựa này, đợi người đời sau thu thập thêm rồi khắc in cho lưu truyền.

 Được ban đỗ Tiến sĩ (người đỗ kỳ thi cao nhất của triều đình), mang hàm Vinh lộc đại phu (hàm danh dự của quan văn, bậc tòng nhất phẩm; "phẩm" là thứ bậc quan lại, nhất phẩm là cao nhất), Thái tử thái bảo (chức danh dự, vốn là thầy dạy dỗ thái tử), Lễ bộ thượng thư (quan đứng đầu bộ Lễ), kiêm Hàn lâm viện học sĩ (quan văn học ở viện Hàn lâm, nơi soạn thảo văn thư cho vua), là cháu xa đời trong họ, Nghiêu Du (tức Lâm Nghiêu Du), xông hương tắm gội kính cẩn đề.

 Lời tựa thứ hai

 Vị thần Thiên phi ở Mi Châu, từ đời Tống đến nay đã gần tám trăm năm, nhiều lần hiện linh tích, đáng được ghi chép thành sách. Nay nhà sư Chiếu Thừa khắc in để truyền bá.

 Sách là để truyền lại điều đáng tin, nhưng sự đáng tin của thần vốn không cần đợi đến sách. Từ xưa, sách tự xưng ghi chép việc thật đã nhiều lắm, chúng tả những điều quái lạ, khác thường, khiến người đọc kinh ngạc □□ (chữ mất) mà còn ngờ vực. Vì sao ngờ? Vì thấy lạ. Linh tích của thần không phải chỉ một, nhưng tôi cho là không có gì đáng ngờ.

 Trong thiên hạ, chỗ biến động quái lạ không đâu hơn biển. Nay những người giương buồm qua lại, trên từ quan lại triều đình, dưới đến kẻ buôn bán, không ai không chiêm bái cung điện của bà, giữ lòng trong sạch mà kính thờ, rồi mới ra vào chốn "lầu con thận, hang con ngao" (con thận là loài thủy quái tương truyền nhả hơi thành lâu đài ảo ảnh, con ngao là rùa lớn ngoài biển; chỉ chốn biển khơi hiểm trở). Dù có lúc gió âm gào thét, cột buồm nghiêng đổ, mái chèo gãy nát, tính mạng chỉ còn trong khoảnh khắc, đến mức ý trời cứu giúp muôn vật gần như cũng đành chịu, thì nhờ thần linh che chở, như thấy hình bà, như nghe tiếng bà, trăm lần cầu trăm lần ứng nghiệm, bèn có thể biến sóng dữ thành dòng êm, vượt biển lớn như nằm trên chiếu gối. Những việc người đời cho là lạ lùng, hiếm thấy, đều có thể nhờ cậy vào bà mà coi như chuyện thường. Thế thì còn ngờ gì nữa?

 Tuy vậy, ban phúc cho người lành, giáng họa cho kẻ gian ác, trời vốn không sai; mà sự linh thiêng đối với người □ (chữ mất, có lẽ là "thiện") thì thần cũng chẳng mờ mịt. Nếu như những người chiêm bái trong thiên hạ kính cẩn cầu ơn thần, mà bọn trái lòng, trái nghĩa lại không bị vạch tội, thì người ta sẽ quen nhờn; quen nhờn thì coi thường; coi thường thì mầm tà vạy lại không sao ngăn dứt được. Cho nên có lúc thần răn đe một hai lần, chính là để làm vững lòng tin theo điều thiện.

 Bởi vậy, lòng chí thành cảm động được thần là lẽ tất nhiên; sự linh ứng nhanh như tiếng vang đáp lại thật là điều kỳ diệu không thể đo lường, không thể đoán biết. Những việc như chỉ một hơi thở mà thông tới được thần, ánh sáng và gió lành thoáng chốc hiện ra, quả thật là có chỗ dẫn dắt (?); cơ mầu của thần liên tiếp hiện ra, khiến người kinh ngạc ngoài sức tưởng tượng, chẳng thể đem so với những điều hoang đường trong các sách chép chuyện lạ khác. Vậy thì việc truyền bá cuốn sách này còn ngờ gì nữa?

 Nguyên được ban đỗ Tiến sĩ, mang hàm Thông nghị đại phu (hàm danh dự của quan văn bậc cao), Lễ bộ tả thị lang (phó quan bộ Lễ), kiêm Hàn lâm viện thị độc học sĩ (học sĩ viện Hàn lâm lo việc giảng đọc sách cho vua), Hoàng Khởi Hữu, xông hương tắm gội đề.

 Lời tựa thứ ba

 Thiên phi ở Mi Châu là cháu gái đời thứ chín của ông Thứ sử (quan đứng đầu một châu) Thiệu Châu đời Đường thuộc họ Lâm chúng tôi. Họ Lâm đều là con cháu ông Phi, người đỗ khoa Minh kinh (khoa thi về hiểu biết kinh sách) đời Đường, làm Thái tử chiêm sự (quan trông coi mọi việc trong phủ thái tử), được phong Thượng trụ quốc (tước công huân cao nhất). Như vậy các bậc ông cố, ông sơ của bà cũng là các vị tổ tiên của tôi.

 Gặp lúc loạn lạc thời Ngũ Quý (thời Ngũ Đại, năm triều đại ngắn ngủi nối nhau ở Trung Quốc vào thế kỷ 10), vì ông cố của bà bỏ quan về ở ẩn, sau dời nhà ra ven biển, bà từ đó mà sinh ra. Đến nay từ đường thờ tổ vẫn còn, tôi có đi qua chiêm bái. Sau đợt dời ranh giới (lệnh của triều Thanh buộc dân ven biển dời vào sâu trong đất liền), quê cũ thành gò hoang, miếu thờ sụp đổ, nên tôi đã sai thợ sắm gỗ đá sửa sang xây lại. Tôi từng nghe thần phi hiển hách, những chuyện lạ truyền lại rất thần kỳ, chẳng ai nghe mà không kinh sợ và ngờ là chuyện hoang đường.

 Gần đây tôi phụng mệnh vua đi sắc phong mà vượt biển xanh. Nhìn về phía nam chỉ thấy khói sóng mịt mù, không thấy bến bờ. Lúc ấy mùa gió mùa hạ đã qua, không tiện ra khơi, bèn làm lễ tế theo lời vua ban ở viện Di Sơn. Khấn vừa xong, gió bỗng xoay về hướng bắc, tôi cảm thấy rõ như có thần ngầm giúp đỡ. Bèn quyết tháo dây neo lên đường, cưỡi gió rẽ sóng, chèo ra giữa dòng; mây nước thấp sát liền nhau, trên dưới không bờ bến.

 Đặt mình giữa chốn mênh mông, tôi thầm nghĩ sóng gió cách trở, bấm đốt tay tính ngày đến nơi, e không thể tính bằng ngày tháng; vả lại nghe nói đường biển cực kỳ gian nan. Tôi vốn không quen chốn sâu hiểm, đành mặc cho chiếc thuyền nhỏ trôi đi, vậy mà chẳng hề gặp mối lo đá ngầm lạ, bãi đá dày đặc; chớp mắt đã nghìn dặm, mới hai ba ngày đêm đã đến thẳng nơi. Quan lại nước ấy ai cũng cho rằng chúng tôi như bay vượt qua hào trời Trường Giang (con sông hiểm trở như hào do trời đào) mà xuống. Đó há chẳng phải là được thần che chở trong lặng lẽ mà mình không hay biết sao!

 Đến khi lễ sắc phong xong xuôi, vừa định quay thuyền về thì sóng dữ cuộn trào, ầm ầm ngập trời; cột buồm rung lắc, thuyền xoay ngang, cột buồm và mái chèo đều gãy nứt, chao đảo giữa biển mênh mông, bốn bề không chỗ bám víu, chỉ trong chốc lát đã lâm vào cảnh mười phần chết chỉ một phần sống (?). Người trên thuyền đều nói chỉ có cầu thần mới thoát được tai họa. Quả nhiên, vừa khấn một lần thì thuyền đang nghiêng đã hơi yên, chỗ nứt cũng không vỡ ra. Thế nhưng biển lớn mênh mang, sóng xô dồn dập làm mờ cả trời đất; đêm xuống, bóng buồm chìm nổi, gần như không biết sẽ dừng lại nơi đâu.

 Không ngờ trong lúc trôi dạt giữa đêm tối đen, thấp thoáng có hai đốm lửa sáng lấp lánh phía trước cột buồm. Tôi thầm mừng có thần linh hiển hách, sáng tỏ trên trời, may ra nhờ đó mà được vô sự. Vì vậy thuyền theo sóng lướt nhanh (?), chiếc thuyền nhẹ đã vượt qua muôn trùng sóng. Lạ thay, sự hiển hiện lớn lao đến thế! Cảm ứng kỳ lạ khác thường như vậy, ai mà không khen là thần, ai mà không ngờ là hoang đường? Nếu không phải chính mình ở trong cảnh biến hiện ấy, sao biết ánh linh quang rực rỡ rõ ràng đến thế! Lại sao tin được những điều sách ghi chép truyền lại rành rành không sai đến thế!

 Tám trăm năm linh thiêng từ ái, đến nay càng thêm rạng rỡ, công giúp đời há chẳng lớn lao sao! Nay phụng chỉ vua chuẩn y, vinh dự ban thêm ân phong, đặc biệt nâng lên thành đại lễ tế hằng năm vào mùa xuân và mùa thu, để đáp lại ơn che chở lớn lao, há phải là việc quá đáng? Vì thế mà viết lời tựa này.

 Được ban xuất thân Tiến sĩ, làm Chủ sự (quan chức coi việc trong một ty) ty Thanh lại Giang Nam thuộc bộ Hộ, trước là Trung thư xá nhân (quan lo soạn thảo văn thư) soạn văn ở Nội các, được gia thêm một cấp, từng làm Đồng khảo quan (quan cùng chấm thi) kỳ thi ở Thuận Thiên (vùng kinh đô) năm Tân Dậu (năm 1681), phụng mệnh sang sắc phong cho nước Lưu Cầu (vương quốc trên quần đảo nay là Okinawa, Nhật Bản), được ban áo mãng bào (áo thêu hình con mãng, giống rồng) và đai ngọc, gia hàm Chính nhất phẩm, là cháu trong họ, Lân Xương (tức Lâm Lân Xương), rửa tay tắm gội kính cẩn ghi.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video