Thiên 55 — Bài ký giếng Sư Tuyền

 Bài ký về giếng Sư Tuyền (giếng "Suối của quân đội")

 Năm thứ hai mươi mốt kể từ khi đức vua hiện nay lên ngôi, tức năm Nhâm Tuất, vào tháng đầu mùa đông, tôi vâng mệnh vua thống lĩnh thủy quân đi đánh Đài Loan. Những sĩ quan dũng mãnh như loài tì hưu, loài hổ, những binh sĩ mặc giáp da tê giác, được tuyển chọn, duyệt xét để theo quân, tổng cộng hơn ba vạn người. Toàn quân đóng tập trung ở vũng biển Bình Hải, chờ gió lớn để vượt sóng dữ, quét sạch sào huyệt giặc biển (nguyên văn là "hang cá mập", ví nơi giặc trú ẩn).

Đúng lúc ấy trời nắng hạn gay gắt, các mạch suối đều khô cạn, đường đi lấy nước của quân lính xa xôi, khó mà chở về được. Đất Bình Hải lại là vùng dân cư từng bị dời đi nơi khác, nằm nơi góc biển hẻo lánh, các giếng nước và phố chợ ngày trước đều đã bị lấp, bỏ hoang cả. Mới đầu chỉ tìm được một cái giếng trước hành cung Thiên Phi (miếu phụ thờ bà Thiên Phi, tức nữ thần biển Ma Tổ, vị thần che chở người đi biển). Giếng cách biển không đầy vài chục bước, nước mặn thấm vào nên vị vừa mặn vừa đắng. Lúc đầu giếng chưa đào tới mạch sâu, nên nước cũng dễ cạn. Hỏi người địa phương thì ai cũng nói giếng này xưa kia chỉ đủ cho trăm nhà dùng, đến giữa mùa đông, mưa không đến, nước khô, thì càng không đủ dùng. Nếu quả đúng như thế thì binh sĩ ba quân trông vào đâu để có nước nấu bữa sáng bữa tối?

 Tôi bèn dốc hết lòng thành, khấn cầu thần linh sáng suốt. Lạy khấn xong, chưa hết một buổi sáng mà nước suối đã dâng tràn, vị nước chuyển sang ngọt dịu. Tiếng dây gàu kéo nước, múc nước vang lên ngày đêm không ngớt; nước phun trào, tưới thấm khắp nơi, mà hầu như không thấy dấu hiệu vơi đầy gì cả. Cả ba vạn người đều nhờ đó có nước uống, không còn lo phải kêu xin nước, xin lương nữa (nguyên văn "hô Quý", điển trong sách Tả truyện: trong quân thiếu lương thiếu nước thì dùng ám hiệu gọi "Canh, Quý" để xin). Nếu không phải ánh thiêng của thần linh ngầm giúp đỡ, phù trợ quân đội, để diệt trừ khí dữ của giặc, che chở cho triều đình nhà vua, thì không thể có điềm lành lớn lao, ơn sâu rộng dồi dào đến thế. Vì vậy tôi khắc đá ghi lại điều lạ này, đặt tên giếng là Sư Tuyền, để làm rõ ơn thần ban cho.

 Trong Kinh Dịch có câu: "Trong đất có nước, gọi là quẻ Sư" (quẻ Sư: một trong sáu mươi tư quẻ của Kinh Dịch, chữ "sư" nghĩa là quân đội, đông người). Quân đội đi khắp thiên hạ cũng như nước chảy trong lòng đất. Quẻ ấy đã nêu rõ nghĩa "dung nạp dân, nuôi dưỡng đông người", thì ắt phải hợp với lẽ hài hòa "đi vào chỗ hiểm mà vẫn thuận theo lẽ phải". Do đó biết rằng quân đội phải lấy chính nghĩa mà dẫn dắt số đông thì mới làm tròn được mệnh lệnh của bậc quân vương: đánh dẹp kẻ phản nghịch, vỗ về kẻ quy thuận, cảm hóa muôn nước. Nay giương cờ ra ngoài biển, vừa khởi hành từ bờ biển mà điều kỳ lạ của thần linh đã hiện rõ, ơn huệ rộng mở lan khắp. Ấy chính là nhờ uy đức rực rỡ lớn lao của đấng thánh thiên tử, khiến trăm vị thần đều hết lòng thuận theo, núi biển đều bày ra điềm lạ. Quả thật là như vậy!

 Xưa kia tướng Nhị Sư (tức Lý Quảng Lợi, tướng nhà Hán, mang danh hiệu "Nhị Sư tướng quân" khi đi đánh nước Đại Uyển ở Tây Vực) đâm kiếm vào núi ở Đại Uyển mà nước chảy tràn ra; Cảnh Cung (tướng nhà Đông Hán) lạy khấn bên giếng ở thành Sơ Lặc (?) mà suối trong tuôn trào. Cả hai đều cứu được quân sĩ khỏi cơn khát, lập nên công lớn lạ lùng nơi xa muôn dặm. Nay giếng nuôi người không bao giờ cạn (lời quẻ Tỉnh trong Kinh Dịch: "giếng nuôi người mà không cùng"), ba quân được hưởng phúc. Tôi vốn kém cỏi, biết lấy gì đền đáp ơn ban lớn lao tốt lành này! Vì thế tôi khắc chuyện này vào phiến đá quý bền chắc, để ghi nhớ mãi không phai.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video