Thiên 1 — Thượng thiên (phần đầu)

 # Thanh Ô Kinh (Kinh của thuật xem đất chọn chỗ đặt mộ; "Thanh Ô" là tên gọi xưa của thuật phong thủy, tức thuật xem thế núi, dòng nước để chọn đất tốt)

 Thanh Ô Kinh

 —— Xư Lý Tử (soạn)

 Thiên thượng

 Thuở Bàn Cổ (vị thần mở ra trời đất theo truyền thuyết), mọi thứ còn hỗn độn, chưa tách bạch. Khí (thứ năng lượng sống vô hình mà người xưa cho là tạo nên và vận hành muôn vật) bắt đầu nảy mầm từ thái phác (trạng thái mộc mạc nguyên sơ, chưa phân chia). Rồi khí chia ra âm và dương (hai mặt đối lập mà bổ sung cho nhau của vạn vật: âm là tĩnh, tối, nặng; dương là động, sáng, nhẹ), thành phần trong và phần đục (khí trong nhẹ bay lên làm trời, khí đục nặng lắng xuống làm đất).

 Sinh ra, già đi, bệnh tật, chết đi, thật ra ai làm chủ những điều ấy? Nếu ban đầu không có gì cả thì cũng chẳng có gì để bàn.

 Nhưng đã không thể không có, thì lành và dữ (may và rủi, tốt và xấu) hiện ra thành hình. Giá mà không có thì còn gì bằng, nhưng đã có rồi thì việc gì phải ghét bỏ.

 Lẽ ấy ẩn trong chốn sâu thẳm mờ mịt, nhưng thật sự quyết định phúc và họa. Đem lời mà giảng ra thì dường như không nói được cho đúng hẳn.

 Thế nhưng xét đến kết cục cuối cùng thì không có gì nằm ngoài lẽ ấy. Nếu có thể xem nhẹ được thì cần gì đến ta phải nói ra.

 Lời lẽ tuy nhiều, nhưng đạo lý không vượt ra ngoài điều này. Núi sông hòa quyện kết tụ, núi đứng sừng sững, sông chảy mãi không dứt.

 Nếu không có đôi mắt tinh tường thì làm sao phân biệt được. Đất có phúc dày thì dáng thế ung dung, khoan thai, không gò bó chật chội.

 Bốn phía bao bọc, quây quần ngoảnh về, phải phân biệt núi chủ và núi khách (núi chủ là núi chính sau lưng nơi đặt mộ; núi khách là núi ở phía trước, đứng đối diện chầu về núi chủ). Núi thì cần đọng tụ vững chắc, nước thì cần trong và lặng.

 Núi chạy tới, nước vòng lại thì giàu sang, của cải dồi dào. Núi dừng mà nước chảy đi thì dù là vua cũng bị bắt làm tù binh, dù là chư hầu (vua nước nhỏ, phục tùng thiên tử) cũng bị giam cầm.

 Núi dừng lại chắc chắn, nước uốn khúc thì con cháu đông đúc hàng nghìn hàng vạn. Núi chạy đi, nước chảy thẳng thì phải theo người khác mà ăn nhờ ở đậu.

 Nước chảy ngang qua từ đông sang tây thì của cải châu báu không bao giờ hết. Dòng nước ba đường ngang, bốn đường dọc thì chức quan càng cao.

 Nước uốn chín khúc quanh co thì chắc chắn được đi trên sa đê (con đường đắp cát mà triều đình đời Đường làm riêng cho người mới nhận chức tể tướng; ý nói sẽ làm tể tướng). Núi và nước lớp lớp đan nhau khóa chặt thì được bậc quan cao nhất.

 Khí gặp gió thì tan, mạch (long mạch: đường khí chạy ngầm trong lòng đất theo dãy núi) gặp nước thì dừng. Thế đất ẩn tàng, uốn lượn quanh co là đất giàu sang.

 Huyệt (chỗ đất cụ thể để đặt mộ, nơi khí tụ lại) mà không chứa giữ được khí thì gọi là huyệt làm mục xương. Huyệt đặt chưa tới chỗ khí tụ thì chủ nhà bị tuyệt diệt.

 Huyệt mà khí bốc lên, rò rỉ ra thì quan tài lật nghiêng, quách (lớp hòm bên ngoài bọc quan tài) mục nát. Huyệt quay lưng lại, bị vây hãm thì có mạch nước lạnh nhỏ giọt vào.

 Những điều ấy thật đáng sợ, há có thể không thận trọng sao? Người chết trăm năm biến hóa, lìa thân xác mà trở về với bản thể ban đầu.

 Tinh thần (hồn phách) đi về chốn của nó, xương cốt trở về gốc là đất. Khí lành cảm ứng thì phúc từ người đã khuất truyền đến người sống (con cháu).

 Núi phía đông phun lửa thì núi phía tây nổi mây (ví như vật cùng khí thì cảm ứng qua lại với nhau, xương cốt tổ tiên với con cháu cũng vậy). Huyệt tốt mà ấm áp thì giàu sang kéo dài mãi.

 Nếu trái lại thì con cháu cô độc, nghèo khó. Núi trọc (không cây cỏ), núi đứt (mạch bị cắt ngang), núi đá, núi chạy lướt qua (không dừng lại), núi đơn độc (không có núi khác bao bọc), núi bị ép chật và núi nghiêng lệch,

 đều có thể sinh ra tai họa mới, có thể làm tiêu hết phúc đã có. Khí quý nâng đỡ lẫn nhau, nguồn gốc (mạch núi từ xa chạy tới) không bị đứt lìa,

 trước sau có núi che chắn bảo vệ, có chủ có khách. Nước không chảy tuôn đi mất, chỗ cửa nước bên ngoài thì hẹp mà lòng đất bên trong thì rộng.

 Vùng đồng bằng rộng lớn mênh mông, mịt mờ khó mà đo lường. Chỗ có đầm, bãi, ao, hồ là nơi chân long (long là dãy núi hay mạch đất chở khí, uốn lượn như rồng; chân long là mạch thật có khí) dừng nghỉ.

 Chỗ khí tụ phải tìm ở bên trong, chớ tìm ra bên ngoài. Hình (dáng đất ở gần, cụ thể) và thế (dáng núi từ xa, cái đà chạy tới) uốn cong chầu về thì người sống được hưởng phúc.

 Thế dừng lại mà hình ngẩng cao, trước có khe suối, sau có gò núi thì địa vị lên tới bậc vương hầu.

 Hình dừng lại mà thế co gọn, phía trước có án (núi nhỏ thấp ở trước mộ, như cái bàn bày trước mặt) vòng uốn thì giàu có như vườn Kim Cốc (vườn của phú hào Thạch Sùng đời Tấn, ví sự giàu có tột bậc), đầy ngọc biếc.

 Núi theo dòng nước mà hiện ra, đường mạch từ xa dằng dặc kéo tới; khí như được múc lên rồi rót vào huyệt, nên huyệt phải có thế ngoảnh lại nhìn về nguồn.

 Ánh sáng trời chiếu xuống, trăm sông cùng đổ về một chỗ. Nơi chân long dừng đậu, ai phân biệt được chỗ huyền vi (sâu kín, nhiệm mầu) của nó?

 Có khi đất mang dáng con cóc, dáng con trai già; có khi nằm giữa chợ búa, nơi nhà cửa đông người. Mạch lúc ẩn lúc hiện, lúc chìm lúc nổi, ai lần ra được nguồn gốc của nó?

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video