@@THIEN 1@@
Chín loại khóa (khóa: trong phép bói Lục Nhâm, mỗi quẻ lập ra gọi là một "khóa", trong đó có "tứ khóa" là bốn cặp ký hiệu được lập từ ngày giờ xem bói) là cửa ngõ của phép bói, kèm các thức mẫu.
Một là Khắc tặc (cách lấy "dụng" theo quan hệ khắc nhau trong bốn khóa; "dụng", còn gọi là "phát dụng" hay "sơ truyền", là ký hiệu khởi đầu của ba "truyền" — ba bước diễn biến của sự việc. Mỗi khóa có chữ ở trên và chữ ở dưới: chữ dưới khắc chữ trên gọi là "tặc", chữ trên khắc chữ dưới gọi là "khắc"). Có "tặc" thì gọi là Trùng Thẩm (nghĩa là "xét lại cho kỹ"); có "khắc" thì gọi là Nguyên Thủ (nghĩa là "đứng đầu").
Hai là Tỷ dụng (khi trong bốn khóa có từ hai chỗ khắc trở lên thì so sánh, chọn chữ cùng tính âm hay dương với can ngày để làm dụng; "can ngày" là thiên can của ngày xem bói), gọi là Tri Nhất (nghĩa là "biết chọn lấy một").
Ba là Thiệp hại (khi có nhiều chỗ khắc mà không phân được bằng cách so âm dương, thì đếm xem chữ nào phải trải qua nhiều lần bị khắc hơn trên đường quay về vị trí gốc, tức "lội qua chỗ hại" sâu hơn, để chọn làm dụng). Nếu dụng là chữ thuộc nhóm "trọng" (Tý, Ngọ, Mão, Dậu) hoặc nhóm "quý" (Thìn, Tuất, Sửu, Mùi) thì gọi là Sát Vi (nghĩa là "xét chỗ nhỏ nhặt"); nếu dụng là chữ thuộc nhóm "mạnh" (Dần, Thân, Tị, Hợi) thì gọi là Kiến Cơ (nghĩa là "thấy được điềm báo từ sớm").
Bốn là Dao khắc (khi bốn khóa không có chữ trên chữ dưới nào khắc nhau, thì xét quan hệ khắc "từ xa" giữa can ngày với các chữ ở trên của các khóa). Can ngày khắc từ xa chữ ở trên (nguyên văn chép là "xã", có lẽ là "thần" — chữ ở trên (?)) thì gọi là Đạn Xạ (nghĩa là "bắn đạn"); chữ ở trên khắc từ xa can ngày thì gọi là Hao Thỉ (nghĩa là "mũi tên bằng cỏ hao", ý nói sức sát thương yếu).
Năm là Mão tinh (sao Mão; cách dùng khi không có khắc gần, cũng không có khắc xa, thì căn cứ vào vị trí chữ Dậu để lấy dụng). Ngày [âm] (?) thì lấy chữ nằm dưới chữ Dậu của thiên bàn làm dụng, gọi là Đông Xà Yểm Mục (nghĩa là "rắn mùa đông che mắt"); ngày dương thì lấy chữ nằm trên chữ Dậu của địa bàn làm dụng, gọi là Hổ Thị (nghĩa là "hổ rình nhìn") (thiên bàn là vòng mười hai chi xoay chuyển theo giờ xem bói; địa bàn là vòng mười hai chi cố định bên dưới; ngày dương, ngày âm là ngày có can dương hay can âm). [Chữ "âm" cuối câu này có lẽ chép lạc chỗ (?).]
Sáu là Phục ngâm (trường hợp thiên bàn trùng khớp với địa bàn, mỗi chữ nằm đè đúng lên chính nó). Lấy chữ ở trên [can ngày] làm dụng, gọi là Tự Nhậm (nghĩa là "tự gánh vác"). Ngày âm thì lấy chữ nằm trên chi ngày làm dụng, gọi là Tự [Tín] (nghĩa là "tự tin vào mình"). Nếu có khắc thì vẫn lấy chỗ khắc như thường, gọi là Bất [Ngu] (nghĩa là "điều không lường trước") (nguyên văn chép "bất canh", có lẽ là "bất ngu" (?)). Nếu không có khắc (nguyên văn chép "nguyên khắc", có lẽ là "vô khắc" (?)) thì ngày dương lấy chữ trên can ngày, [gọi là Tự] Tín (?) (câu này nguyên văn bị đảo lộn).
Bảy là Phản ngâm (trường hợp thiên bàn nằm ngược hẳn với địa bàn, mỗi chữ đè lên chữ đối xung với nó). Lấy [Dịch] mã (?) (một vị trí đặc biệt tính theo chi ngày, tượng trưng cho sự đi lại, xê dịch; nguyên văn để trống một chữ) làm dụng, gọi là Vô Thân (nghĩa là "không có người thân") (nguyên văn chép "nguyên thân", có lẽ là "vô thân" (?)). Trường hợp có khắc thì gọi là [Vô Y — nghĩa là "không nơi nương tựa"] (?), trường hợp không có khắc [thì gọi là Vô Thân] (?) (câu này nguyên văn bị sót chữ).
Tám là Biệt trách (trường hợp bốn khóa chỉ có ba khóa thực sự khác nhau, lại không có khắc gần hay khắc xa, thì phải lấy dụng từ chỗ khác). Lấy chữ thuộc "tam hợp" đứng phía trước chi ngày làm dụng (tam hợp: ba địa chi hợp thành một nhóm, như Thân–Tý–Thìn); cả hai trường hợp đều gọi là Vô Dâm (nghĩa là "không có sự dâm loạn"; sách khác chép là "Vu Dâm" — "dâm loạn rối ren" (?)). Ngày dương thì lấy chữ nằm trên vị trí của can hợp với can ngày làm dụng (can hợp: hai thiên can kết đôi với nhau, như Giáp hợp Kỷ); ngày âm [thì lấy tam hợp phía trước chi ngày] (?).
Chín là Bát chuyên (trường hợp can ngày và chi ngày cùng ở một vị trí, nên bốn khóa thực ra chỉ có hai, và không có khắc). [Ngày âm thì từ] chữ ở trên can ngày (?) — chữ ấy trên thiên bàn đếm ngược ba vị trí để làm dụng; cả hai trường hợp đều gọi là Duy Bạc Bất Tu (nghĩa là "rèm màn không sửa sang", ý nói chuyện trong nhà, trong phòng không giữ nghiêm). Ngày cương (ngày dương) thì từ chữ ở trên can ngày trên thiên bàn đếm xuôi ba vị trí để làm dụng; ngày nhu (ngày âm) thì dùng chữ ở trên của khóa thứ tư [làm mốc mà đếm] (?).
Đây là gốc rễ của phép bói. Tổng cộng có bảy trăm hai mươi cách "truyền" (bảy trăm hai mươi quẻ có thể lập ra), nhưng tóm lại không ra ngoài các cách trên.
Nguyên Thủ (thức mẫu của khóa Nguyên Thủ)
Tị (Tị là một trong mười hai địa chi — mười hai ký hiệu Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tị, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi, dùng để đánh dấu phương vị, giờ, ngày… Ba dòng này là ba truyền: sơ truyền, trung truyền, mạt truyền)
Sửu
Dậu
Tị Dậu Hợi Mão
Dậu Sửu Mão Đinh (Đinh là một trong mười thiên can — mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý; ở đây là can ngày)
Sửu Dần Mão Thìn
Tý Tị
Hợi Ngọ
Tuất Dậu Thân Mùi
Trùng Thẩm (thức mẫu của khóa Trùng Thẩm)
Thân
Hợi
Dần
Thìn Sửu Hợi Thân
Sửu Tuất Thân Bính
Thân Dậu Tuất Hợi
Mùi Tý
Ngọ Sửu
Tị Thìn Mão Dần
(Thân Hợi Dần). Hợi Tuất. Dậu. Thân.
Tri Nhất (thức mẫu của khóa Tri Nhất)
Tuất
Dậu
Thân
(Tuất Dậu Thân) Tuất Nhâm Mùi. Dậu Tuất Ngọ. Mão Thìn Tị Tý. Dần Mão Thìn Mão Dần Sửu.
Ngọ Canh. Ngọ Mùi Thân Dậu.
Thiệp Hại (Ngọ Thìn Dần) (Ngọ Thìn Dần) Thìn [Quý?] (?) Tị Tuất. Tuất Tý Thìn Hợi. Thân Tuất Mão Dần Sửu Tý.
Kiến Cơ (Tý Mùi Dần) (Tý Mùi Dần) Tý Bính Mão Thìn Tị Ngọ. Mùi Tý Dần Mùi. Mùi Tý Sửu Thân. Dần Mùi Tý Hợi Tuất Dậu.
Sát Vi (Thìn Thân Tý) (Thìn Thân Tý) Tý Canh Tý Sửu Dần Mão. Thìn Tý Hợi Thìn. Tuất Ngọ Tuất Tị. Dần Nhâm Dậu Thân Mùi Ngọ.
Hao Thỉ (Tuất Sửu Thìn) (Tuất Sửu Thìn) Tị Dần Tuất Mão. Mùi Thìn Dậu Thìn. Tuất Mùi Thân Mùi Ngọ Tị.
Đạn Xạ (Tị Thân Hợi) (Tị Thân Hợi) Dần Nhâm Hợi Tý Sửu Dần. Tị Dần Tuất Mão. Hợi Dần Tuất Mão. Dần Hợi Thân Mùi Ngọ Tị.
Hổ Thị (Sửu Ngọ Dậu) (Sửu Ngọ Dậu) Dậu Mậu Tý Sửu Dần Mão. Sửu Dậu Tuất Tị. Tuất Ngọ Dậu Thân Mùi Ngọ. Tuất Đinh Hợi Tý Sửu Dần.
Đông Xà Yểm Mục (Ngọ Tuất Dần) (Ngọ Tuất Dần) Sửu Mậu Mão. Dần Dậu Thìn. Tị Dần Thân Mùi Ngọ Tị.
Bất Ngu (Sửu Tuất Mùi) (Sửu Tuất Mùi) Sửu Quý Thân Dậu Tuất Hợi. Sửu Sửu Mùi Tý. Sửu Sửu Ngọ Sửu. Sửu Sửu Tị Thìn Mão Dần.
Tự Nhậm (Tị Thân Dần) (Tị Thân Dần) Tị Bính Thân Dậu Tuất Hợi. Tị Tị Mùi Tý. Thìn Thìn Ngọ Sửu. Thìn Thìn Tị Thìn Mão Dần.
Tự Tín (Sửu Tuất Mùi) (Sửu Tuất Mùi) Mùi Mùi Mùi Tý. Sửu Sửu Ngọ Sửu. Sửu Sửu Tị Thìn Mão Dần.
Vô Y (Dần Thân Dần) (Dần Thân Dần) Dần Canh Dần Mão Thìn Tị. Thân Dần Sửu Ngọ. Thìn Tuất Tý Mùi. Tuất Thìn Hợi Tuất Dậu Thân.
Vô Thân (Hợi Mùi Thìn) (Hợi Mùi Thìn) Thìn Tân Dần Mão Thìn Tị. Tuất Thìn Sửu Ngọ. Mùi Sửu Tý Mùi. Sửu Mùi Hợi Tuất Dậu Thân. Ngọ Bính Dậu Tuất Hợi Tý.
Vô Dâm (Hợi Ngọ Ngọ) (Hợi Ngọ Ngọ) Mùi Tý Thân Sửu. Tị Thìn Mùi Dần. Ngọ Tị Ngọ Tị Thìn Mão.
Vô Dâm (Sửu Dậu Dậu) (Sửu Dậu Dậu) Dậu Tân Mùi Thân Dậu Tuất. Thân Dậu Ngọ Hợi. Thân Dậu Tị Tý. Mùi Thân Thìn Mão Dần Sửu.
Bất Tu Duy Bạc (Sửu Hợi Hợi) (Sửu Hợi Hợi) Hợi Giáp Tị Ngọ Mùi Thân. Thân Hợi Thìn Dậu. Hợi Dần Mão Tuất. Thân Hợi Dần Sửu Tý Hợi. Tuất Đinh Hợi Tý Sửu Dần.
Bất Tu Duy Bạc (Hợi Tuất Tuất) (Hợi Tuất Tuất) Sửu Tuất Tuất Mão. Tuất Mùi Dậu Thìn. Sửu Tuất Thân Mùi Ngọ Tị.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video