Thiên 23 — Bàn về phép đoán

 Bàn về phép xem

 Thánh nhân làm Kinh Dịch, biến hóa thông suốt không theo một lối; há riêng phép xem Lục Nhâm (một phép bói cổ dựa trên can chi, thiên bàn địa bàn) lại không như thế sao. Khóa có bảy trăm hai mươi, trong đó tốt ít xấu nhiều, người đời theo đó không chút nghi ngờ (?). Các sách Kiềm, Nhâm, Lịch Kiềm (?) phép tắc chưa hẳn không mâu thuẫn nhau; các nhà Viên, Lý, Lưu, Thiệu lời đoán chưa hẳn không khác nhau. Đều không thể vì nắm một điều mà bỏ trăm điều.

 Chẳng hạn truyền sinh ra can ngày là tốt, nhưng dùng để xem con cháu hiền hay không thì lại xấu. Truyền làm thoát khí của can ngày (can ngày sinh ra nó, bị rút sức) là xấu, nhưng dùng để xem sinh đẻ nhanh chậm thì lại tốt. Truyền khắc can ngày là xấu, nhưng người làm quan xem thì lại tốt. Can ngày khắc truyền là tốt, nhưng xem bệnh lâu ngày thì lại xấu. Quý Nhân đến chỗ ngục (cung Thìn, Tuất) hoặc đến nhị phân (Mão, Dậu — ứng với Xuân phân, Thu phân) là điều kỵ; nhưng nếu Mão Dậu Thìn Tuất là cung của can ngày hay niên mệnh thì cũng kỵ chăng? Quý Nhân ở đất khải mông (?), làm việc không nhất quán, là điều kỵ; nhưng nếu xem thi cử tuyển chọn thì lại là được làm quan liêm, thi đỗ (?), thì cũng kỵ chăng? Tức là nêu một góc thì suy ra được ba góc.

 Cho nên có người luận theo thể khóa (như các khóa Tri Nhất, Bỉ Dụng, Nhuận Hạ, Khúc Trực — tên các kiểu khóa theo cách lập và theo cục ngũ hành); có người luận theo thể truyền (như Đăng Tam Thiên — lên ba tầng trời, Thiệp Tam Uyên — lội ba vực sâu, tên các kiểu tam truyền); có người luận theo dụng thần đặt chồng lên nhau (lấy chỗ trên dưới của dụng thần đặt lên nhau mà đoán tốt xấu); có người luận theo thần đặt chồng lên nhau (lấy mười hai thần ở các cung lần lượt đặt lên nhau mà đoán tốt xấu); có người đoán tốt xấu theo chính thời (giờ xem); có người luận theo dụng (tức nói: khí vượng thì chủ việc quan phủ, khí tướng thì chủ vợ và tiền của, tử khí thì tang chế nổi lên, tù khí thì việc dữ động, gặp hình phạt quan, lúc hưu khí thì lo âu bệnh tật, đại loại thế) (?); có người luận theo khắc (tức nói: trên khắc dưới thì việc do đàn ông gây ra; dưới hại trên thì việc do đàn bà gây ra; tướng khắc thần, thần khắc can ngày thì họa từ ngoài đến; can ngày khắc thần, thần khắc tướng thì họa từ trong khởi lên; phục ngâm — thiên bàn nằm trùng đúng địa bàn — thì việc gần; phản ngâm — thiên bàn nằm đối xung với địa bàn — thì việc xa, đại loại thế).

 Các loại ấy tuy có chỗ làm căn cứ, nghề ấy tuy có chỗ đáng trưng ra, nhưng rốt cuộc không tránh khỏi cái bệnh nắm một bỏ trăm. Một khóa mà nghìn vạn người xem thì mỗi người mỗi khác; một lần xem mà nghìn vạn người ứng thì cũng không giống nhau. Nắm được cái diệu của biến hóa thì ít khi không ứng nghiệm.

 Phàm xem việc, nên xét âm thần và dương thần trên thiên bàn và địa bàn (thiên bàn là vòng mười hai địa chi xoay chuyển, địa bàn là vòng mười hai địa chi cố định). Mọi việc đã có dương thì không thể không có âm. Phần âm của việc tức là bóng và tiếng vang của việc, ắt phải tham khảo để định tốt xấu. Trong mười hai thiên tướng, chỉ có Quý Nhân ban ngày và Quý Nhân ban đêm làm âm thần cho nhau; các tướng còn lại đều có âm thần riêng. Như Đằng Xà đóng trên chữ Thân của thiên bàn, mà nằm ở vị trí Tý của địa bàn, thì chữ Thìn nằm trên vị trí Thân của địa bàn chính là âm thần của Đằng Xà. Các âm thần khác chủ tốt xấu thế nào, đã nói kỹ ở thiên Xem chỗ dựa chính.

◄ Trước

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video