Thiên 24 — Bài phú lẽ gốc và sự thịnh suy của ngũ hành

 **Bài phú "Ngũ hành nguyên lý tiêu tức"** (phú: một thể văn có vần, câu đối nhau; ngũ hành: năm yếu tố Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, mà môn đoán số mệnh dùng để xét sự sinh khắc trong lá số; nguyên lý: lẽ gốc; tiêu tức: lẽ suy và thịnh, mất và còn)

 Xét kỹ các bậc thánh nhân xưa, soi theo các bậc hiền tài đời trước: bàn chuyện sống chết thì hoàn toàn dựa vào Quỷ Cốc (Quỷ Cốc Tử, nhà học thuật thời Chiến Quốc, tương truyền là ông tổ của thuật đoán mệnh); suy lẽ thịnh suy thì đích thực theo Từ công (Từ Tử Bình, người đời Tống, đặt nền cho phép đoán số theo tám chữ). Dương sinh thì âm tử, dương tử thì âm sinh (các can dương và can âm có chỗ sống, chỗ chết ngược chiều nhau). Theo vòng tuần hoàn thuận nghịch ấy, sự biến hóa hiện ra rõ ràng!

 Dương mộc (can Giáp; thập can là mười "can": Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý, chia âm dương và gắn với ngũ hành) sinh ở Hợi, tử ở Ngọ (sinh: ngôi "trường sinh", lúc khí bắt đầu sống; tử: ngôi lúc khí suy tận; Tý, Sửu, Dần, Mão… là mười hai "chi", mỗi chi ứng một con giáp). Tuy việc còn mất ấy dễ thấy, nhưng âm mộc (can Ất) cưỡi ngựa (Ngọ) thì sinh, gặp lợn (Hợi) thì tử, biết vậy thì lành dữ có thể biết.

 Cấn (Dần) sinh ra Bính, gặp gà (Dậu) thì tử. Đoài (Dậu) sinh ra Đinh, gặp hổ (Dần) thì bị tổn hại. Mậu ẩn ở Dần (sinh ở Dần) mà tàn ở phương Tây (Dậu). Kỷ sinh ở Dậu mà mất ở Cấn (Dần). Canh gặp rắn (Tỵ) thì vươn lên mạnh mẽ, đại vận (vận mười năm một lần thay trong đời người) gặp chuột (Tý) thì cũng khó chống đỡ. Tân sinh ở Tý, tử ở đất Tốn (Tỵ). Nhâm sinh ở Thân, tàn ở phương Chấn (Mão). Thỏ (Mão) sinh ra Quý thủy thì cơm áo đầy đủ, vận đi đến đất khỉ (Thân) thì gặp tai ương.

 Chỗ sinh chỗ tử của mười can đều đoán theo cùng một lẽ; lá số (tạo hóa: ở đây chỉ lá số mệnh) cứ theo đó mà suy xét kỹ.

 Lại xét: nếu quyền (ở đây chỉ Thất sát, vị thần chủ uy quyền, khắc thân mạnh) và nhận (Dương nhận, vị thần hung chỉ sức mạnh quá đà của thân) cùng hiện rõ mà cân bằng nhau, thì địa vị lên đến bậc hầu vương. Nếu giữa đường hoặc mất hoặc lâm nguy, là do vận giúp cho quan (Chính quan, vị thần chỉ chức tước, khắc thân một cách chính đáng) vượng lên (?).

 Một đời được giàu được sang là vì thân (nhật chủ, tức can của ngày sinh, đại diện cho người đó) và sát (Thất sát) cân bằng nhau.

 Người đại quý thì dùng tài (thần Tài, chỉ của cải, là thứ mà thân khắc) chứ không dùng quan.

 Người nắm quyền thì dùng sát chứ không dùng ấn (thần Ấn, thứ sinh ra thân, chỉ sự che chở, học vấn).

 Ấn nhờ sát mà sinh.

 Quan nhờ tài mà vượng.

 Thực (Thực thần, thứ do thân sinh ra, chỉ phúc lộc, ăn uống, có tác dụng chế ngự Thất sát) đứng trước, sát đứng sau, thì công và danh đều trọn vẹn.

 Dậu phá Mão, Mão phá Ngọ (phá: quan hệ làm hư hại nhau giữa các chi), thì của cải và danh tiếng đều tốt đẹp.

 Được hưởng phúc là do ngũ hành quy lộc (lộc: ngôi đất mà can ngày ở đó thì khí cường thịnh; quy lộc: lộc của can ngày nằm ở trụ giờ).

 Sống thọ lâu là do bát tự (tám chữ: can và chi của năm, tháng, ngày, giờ sinh) cân bằng nhau.

 Hỏa bị che tối, mất ánh sáng là vì gặp giá sắc (nghĩa gốc là cày cấy gặt hái, chỉ hành Thổ: Mậu, Kỷ).

 Âm mộc (Ất) bị tuyệt khí (cạn hết sinh khí) khi gặp Bính, Đinh (Hỏa).

 Hỏa mà hư (rỗng) thì mới có ngọn lửa.

 Kim mà đặc thì không phát ra tiếng.

 Nước tràn mà gỗ nổi trôi, đó là hoạt mộc (cây sống).

 Thổ dày nặng mà kim bị vùi lấp, đó là dương kim (Canh).

 Thủy quá thịnh thì nguy.

 Hỏa quá sáng thì tắt.

 Dương kim (Canh) bị luyện quá mức thì cách cục (kiểu bố cục chính của lá số) biến đổi, đời phải bôn ba.

 Âm mộc (Ất) về được chỗ ở của mình (quy viên: về đúng đất của hành mình) mà mất lệnh (không sinh vào tháng mà hành mình đang làm chủ), thì rốt cuộc vẫn là thân nhược (thân yếu).

 Thổ nặng che lấp hỏa khiến hỏa mất ánh sáng, nếu gặp mộc thì lại thành có ích.

 Thủy thịnh thì mộc trôi dạt không yên, nếu đi vào vận Thổ thì mới vinh hiển.

 Ngũ hành không được quá thịnh; bát tự cần phải trung hòa (các hành cân bằng, không lệch).

 Thổ chặn được dòng nước chảy thì trọn vẹn phúc và thọ.

 Thổ hư mà mộc thịnh, ắt bị thương tật; nếu vận gặp nguyên thần (một hung tinh, sao xấu chủ tai họa), ắt phải chết yểu.

 Mộc thịnh thì người có nhiều lòng nhân.

 Thổ mỏng thì người ít giữ chữ tín.

 Thủy vượng mà ở đúng chỗ của mình thì người có trí tuệ.

 Kim cứng thì người trọng nghĩa, lại có tài làm việc.

 Kim và thủy gặp nhau thì thông minh nhưng háo sắc.

 Thủy và thổ lẫn lộn thì ắt nhiều phần ngu muội.

 Sống lâu là nhờ trung hòa.

 Chết yểu là do thiên khô (lá số lệch hẳn về một phía, có hành bị khô kiệt).

 Thìn và Tuất khắc chế lại xung nhau (xung: hai chi đối nhau, va chạm nhau), ắt phạm vào hình danh (pháp luật, bị hình phạt).

 Tý và Mão tương hình (hình: quan hệ gây tổn hại; Tý Mão gọi là "hình vô lễ") trong nhà, thì hoàn toàn không có lễ nghĩa, đạo đức.

 Bỏ ấn mà theo tài thì phải phân rõ thiên chính (thiên: khác dấu âm dương thì là chính, cùng dấu thì là thiên; ví như Chính tài và Thiên tài).

 Bỏ tài mà theo sát thì phải luận cương nhu (cứng hay mềm).

 Thương quan (vị thần do thân sinh ra, khắc Chính quan, chỉ tài khéo nhưng ngang ngạnh) mà không có tài để nương tựa, thì dù khéo léo cũng nghèo.

 Thực thần chế ngự sát mà gặp kiêu (Kiêu thần, tức Thiên ấn, thứ khắc Thực thần), thì không nghèo cũng chết yểu.

 Đàn ông có nhiều dương nhận thì ắt lấy vợ hai lần.

 Đàn bà phạm thương quan thì phải tái giá.

 Kẻ nghèo hèn đều do chỗ vượng bị hình.

 Kẻ cô quả (góa bụa, cô độc) chỉ vì tài thần bị kiếp (bị Kiếp tài, tức anh em ngang vai với thân, cướp đoạt).

 Trừ bỏ sát, giữ lại quan, mới luận là có phúc.

 Trừ bỏ quan, giữ lại sát, thì có uy quyền.

 Đàn bà gặp thương quan mà lại được phu tinh (sao chỉ chồng), là vì tài trong mệnh có khí (có sức).

 Gặp kiêu thần mà mất con cái, là phúc mỏng, không người nối dõi nên cô độc.

 Ba chữ Tuất xung Thìn thì họa không nhỏ.

 Hai can không tạp (lá số chỉ có hai can, đứng xen nhau đều đặn, không lẫn can khác) thì lợi và danh đều có.

 Bính Tý và Tân Mão gặp nhau thì hoang dâm, phóng đãng.

 Tý, Ngọ, Mão, Dậu có đủ cả bốn, thì mê muội rượu chè sắc dục.

 Sát hiện ở thiên can mà không có gì chế ngự thì người hèn kém.

 Tài ẩn trong địa chi mà được ngầm sinh, thì là mệnh khác thường.

 Nhờ tài mà giàu có, là khi dương nhận cùng gặp lưu niên và đại vận (tuế vận: vận của từng năm và vận mười năm).

 Tham ăn, tính ngang trái, đa nghi, là do mệnh dùng kiêu thần mà có bệnh (bệnh: chỗ khiếm khuyết của lá số); lấy cháu trai làm con nối dõi, lấy con gái nuôi làm vợ.

 Ngày và giờ gặp Mão, Dậu, thì lúc mới sinh ra ắt phải dời đổi chỗ ở.

 Một đời kính tin thần linh là vì lá số gặp Tuất, Hợi.

 Âm khắc âm, dương khắc dương (thân khắc thứ cùng dấu, tức Thiên tài), thì tài thần có tác dụng.

 Quan nhiều thì thành ra không có quan, quá vượng thì nghiêng đổ, nguy nan.

 Sát nhiều thì thành ra không có sát, lại không gây hại.

 Tài nhiều thì thành ra không có tài, vận gặp lúc tài hóa thành sát thì sinh tai họa.

 Bát tự được cục (thành cách cục) mà mất chỗ ở của mình, thì cả đời không gặp thời.

 Tứ trụ (bốn cột: năm, tháng, ngày, giờ sinh) về đúng chỗ, lại đắc lệnh (sinh vào tháng hành mình làm chủ), thì tuổi trẻ đã hiển đạt.

 Mộc gặp cách loại tượng (cả lá số thuần một hành, ở đây là hành Mộc) thì vinh hiển, quý giá, thăng tiến cao.

 Mệnh dùng kiêu thần thì là người lo liệu việc cho nhà giàu (?).

 Tài và quan đều bại thì chết.

 Thực thần gặp kiêu thì mất.

 Rồng (Thìn) ẩn ở Hợi, Mão, thì buôn bán có lợi về tơ, lụa, bông vải (?).

 Ngày Đinh Tỵ là ngày cô loan (ngày chủ đường vợ chồng cô quạnh), hợp làm người con gái thông minh, giỏi thơ.

 Ngày sinh phạm lõa hình mộc dục (mộc dục: ngôi thứ hai trong vòng trường sinh, như lúc trẻ mới tắm gội, lõa thể; chủ đào hoa), thì dâm loạn, làm kỹ nữ.

 Lộc của can ngày nằm ở trụ giờ mà gặp tài, thì thanh cao, giàu sang.

 Quy lộc mà có tài thì được phúc.

 Quy lộc mà không có tài thì ắt phải nghèo.

 Tài và ấn lẫn lộn (tài khắc ấn) thì rốt cuộc khốn cùng.

 Thiên và chính lẫn lộn đục rối, ắt dẫn đến thương tật.

 Thái tuế (can chi của năm đang xét) kỵ gặp chiến đấu (can chi đánh khắc nhau với nó).

 Dương nhận không ưa bị hình, bị xung.

 Quý theo Mậu mà hợp (Mậu Quý hợp, gọi là "hợp vô tình", như già trẻ lấy nhau), già trẻ không có tình, phần nhiều là bất nhân.

 Canh gặp Bính quấy nhiễu, nào ngờ gặp chính quan mà lại không có bổng lộc.

 Bởi vì lộc gặp thất sát thì mới có danh tiếng.

 Không tòng, không hóa (tòng: thân quá yếu nên theo hẳn thế mạnh; hóa: can ngày hợp với can khác mà đổi thành hành khác), là người lận đận, mắc kẹt trên đường làm quan.

 Tòng hóa mà tòng được trọn, là bậc hiển đạt công danh.

 Hóa thành mà lộc vượng thì sống.

 Hóa thành mà lộc tuyệt thì chết.

 Làm người đứng đầu hàng sư sãi, đạo sĩ, thì dùng sát lại nhẹ.

 Nhận chức hiến đài (cơ quan ngự sử, chuyên can gián và vạch tội quan lại), là do thiên quan (tức Thất sát) đắc địa (ở chỗ thuận lợi).

 Các ngôi sinh địa (đất trường sinh) gặp nhau, thì tuổi tráng niên không được bổng lộc, về già sống thọ mà không trọn (?).

 Đinh gặp Mão mộc, lại gặp Kỷ thổ, là người bị kiêu đoạt thực (Thiên ấn khắc Thực thần).

 Hợi là thần tương (rượu của thần tiên), gặp Dậu kim thì là kẻ ham chén rượu.

 Tài gặp đất vượng thì người phần nhiều giàu có.

 Quan gặp trường sinh thì mệnh ắt vinh hiển.

 Đinh sinh ở Dậu kim; Bính, Tân gặp nó thì tuyệt tự (không có con nối dõi).

 Tài ở đất của sát, thì cha chết ở ngoài, không về được nhà.

 Ngày bát chuyên (tám ngày can chi cùng một hành: Giáp Dần, Ất Mão, Đinh Mùi, Kỷ Mùi, Canh Thân, Tân Dậu, Mậu Tuất, Quý Sửu), chi ngày cùng loại với can, thì năm có sát, vận có sát sẽ sinh tai họa.

 Nếu biết xem xét, đọc thuộc, ngẫm kỹ lẽ sang hèn, thì muôn phần không sai một.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video