Thiên 1 — Phẩm 1 – Tựa

# Kinh Đại Bát-nê-hoàn do Phật nói

 # Kinh Đại Bát-nê-hoàn do Phật nói (Bát-nê-hoàn: sự nhập diệt trọn vẹn của Phật, tức Phật rời bỏ thân xác, vào hẳn cõi tịch diệt, không còn sinh tử)

 Kinh Đại Bát-nê-hoàn do Phật nói

 Đời Đông Tấn, Pháp Hiển dịch

 Kinh Đại Bát-nê-hoàn do Phật nói, quyển thứ nhất

 Sa-môn (người xuất gia tu hành) Pháp Hiển, người đất Bình Dương, đời Đông Tấn dịch

 Phẩm Tựa, thứ nhất

 Tôi nghe như vầy. Một thời Phật ở thành Câu-di (Kushinagar, một thành ở miền bắc Ấn Độ), tại vùng đất quê của dòng Lực sĩ (tộc người Mạt-la). Ngài ở bên bờ sông Hi-liên, trong rừng Kiên Cố, giữa hai cây song thọ (hai cây sa-la mọc thành cặp). Tám trăm ức tỳ-kheo (tăng sĩ nam đã nhận đủ giới luật; ức là một số rất lớn) vây quanh Ngài trước sau. Đó là ngày rằm tháng hai, lúc Ngài sắp nhập Bát-nê-hoàn.

 Bấy giờ chúng sinh ai nấy đều vui vẻ, tự cho mình trong sạch, không có ý nghi ngờ hay chán ngán. Bỗng họ tự nhận biết rằng: hôm nay đức Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đã đến từ chân lý), Ứng Cúng (bậc xứng đáng nhận sự cúng dường của trời người), Đẳng Chánh Giác (bậc giác ngộ chân chính và trọn vẹn), là bậc thương xót thế gian, che chở thế gian, làm nơi nương tựa cho thế gian, nhìn mọi chúng sinh bình đẳng như nhìn đứa con một, là bậc Đại Mâu-ni (bậc thánh lớn lặng lẽ, một danh xưng của Phật) điềm đạm, tịch lặng, đáng tôn kính, đang báo cho chúng sinh biết rằng nay Ngài sắp diệt độ (chết hẳn, vào cõi Niết-bàn, ra khỏi vòng sinh tử). Ai có điều nghi ngờ, khó hiểu, đều nên đến hỏi, vì đây là lần hỏi cuối cùng. Biết như thế rồi, ai nấy đều ôm lòng buồn rầu.

 Bấy giờ đức Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, chỉ Phật) từ khuôn mặt phóng ra nhiều thứ ánh sáng: xanh, vàng, đỏ, trắng, màu pha lê, màu hồng. Ánh sáng rực rỡ lạ thường, chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới (hệ thống vũ trụ gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật), cho đến tất cả cõi Phật trong mười phương. Chúng sinh trong sáu đường (sáu nẻo luân hồi: trời, người, a-tu-la, súc sinh, quỷ đói, địa ngục) ai được ánh sáng ấy chiếu tới thì tội lỗi nhơ bẩn và mọi phiền não (những tâm xấu làm khổ mình như tham, giận, si mê) đều tiêu hết. Ai nấy đều đau xót khóc lóc, nước mắt rơi như mưa, nói với nhau rằng:

 “Than ôi các bạn, thế gian trống rỗng rồi! Than ôi các bạn, phước của chúng sinh đã hết! Than ôi các bạn, khổ đau sẽ tăng thêm! Như Lai chẳng bao lâu nữa sẽ nhập Bát-nê-hoàn. Sao mà nhanh quá, thế gian trống rỗng! Sao mà nhanh quá, con mắt của thế gian sắp tắt! Chúng ta hãy cùng mau đến chỗ Phật lễ bái cúng dường (dâng lễ vật tỏ lòng tôn kính), khuyên thỉnh Thế Tôn đừng nhập Bát-nê-hoàn, mà ở lại đời một kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) hoặc hơn một kiếp. Nếu Phật nhập Nê-hoàn thì ai sẽ là người thân hiền lành, từ bi dẫn dắt chúng ta? Ai sẽ cứu chúng ta khỏi các tai nạn? Vì vậy các bạn ơi, điều gì chưa hiểu rõ thì hãy đến hỏi Như Lai để giải quyết mối nghi.”

 Bấy giờ mặt đất rung chuyển theo sáu cách (sáu kiểu chấn động: lay động, nổi lên, vọt lên, rung, gầm vang, va đập — điềm báo việc lớn). Lúc ấy tám trăm ức tỳ-kheo đều là A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), tâm được tự tại, việc cần làm đã làm xong, lìa mọi phiền não, chế ngự được các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), ví như rồng lớn (chỉ bậc có sức mạnh tinh thần lớn), thành tựu trí tuệ thấy rõ tính không (thấy mọi vật đều do duyên hợp, không có thực thể cố định), đã đạt được lợi ích cho chính mình (tức sự giải thoát). Họ như rừng chiên-đàn (gỗ đàn hương, ví đồ chúng thanh tịnh, thơm tho đạo đức) làm quyến thuộc vây quanh Phật, công đức đầy đủ, là con thật của Phật. Tên các vị là Tôn giả (tiếng tôn xưng vị tăng có đức cao) Ca-chiên-diên, Tôn giả Bạc-câu-la, Tôn giả Ưu-ba-nan-đà, v.v.

 Sáng sớm, các tỳ-kheo này dùng cành dương (cành cây để chà răng) súc miệng, rửa mặt cho sạch. Lúc ấy có ánh sáng màu nhiệm chiếu đến thân họ. Như mặt trời mới mọc chiếu vào lá cây xanh, các gân đỏ trong lá đều hiện rõ, các tỳ-kheo này cũng vậy: khắp thân, các khớp xương, mọi lỗ chân lông máu chảy ra như mưa, trong lòng đau khổ vô cùng. Vì thương xót muốn cho chúng sinh được an vui, vì muốn khai mở giáo pháp bí mật mang tính phương tiện (cách khéo léo tùy hoàn cảnh để dẫn dắt người) của Đại thừa (giáo pháp lớn, nhằm cứu độ tất cả chúng sinh cùng thành Phật), vì nhân duyên giáo hóa, họ vội súc miệng rửa mặt xong rồi đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới chân Ngài, đi vòng quanh trăm nghìn vòng, cung kính thăm hỏi rồi đứng sang một bên.

 Lại có hai mươi lăm ức tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ đã nhận đủ giới luật), đều là A-la-hán, tâm được tự tại, việc cần làm đã làm xong, lìa mọi phiền não, chế ngự được các căn ví như rồng lớn, thành tựu trí tuệ thấy tính không, đã đạt được lợi ích cho chính mình. Tên các vị là tỳ-kheo-ni Câu-lân-nữ Tu-bạt-đà-la, tỳ-kheo-ni Ưu-bà-nan-đà, tỳ-kheo-ni Hải Trí, v.v. Như mặt trời mới mọc chiếu vào lá cây xanh, gân đỏ đều hiện rõ, các tỳ-kheo-ni này cũng vậy: khắp thân, các khớp xương, mọi lỗ chân lông máu chảy như mưa, trong lòng đau khổ vô cùng. Vì thương xót muốn cho chúng sinh được an vui, vì muốn khai mở giáo pháp bí mật phương tiện của Đại thừa, vì nhân duyên giáo hóa, họ đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới chân Ngài, đi quanh trăm nghìn vòng, cung kính thăm hỏi rồi đứng sang một bên.

 Lại có các tỳ-kheo-ni vốn đều là Bồ-tát (người phát nguyện cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), là bậc anh hùng dũng mãnh trong loài người, đã đạt hạnh của Thập địa (mười cấp bậc tu chứng cao nhất của Bồ-tát). Vì nhân duyên giáo hóa nên họ hiện ra thân nữ. Họ an trú trong Tứ vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui theo cái vui của người, buông xả bình đẳng), có thể hiện ra thân Phật với đủ thứ biến hóa.

 Lại có các Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, bậc Bồ-tát có địa vị cao) nhiều như số cát một sông Hằng, là bậc anh hùng dũng mãnh trong loài người, mọi công đức đều đã đầy đủ. Họ dùng thân phương tiện, rất ưa thích Đại thừa, hướng thẳng về Đại thừa, đói khát Đại thừa, tha thiết cầu Đại thừa, khát khao ngưỡng mộ Đại thừa. Họ khéo tùy thuận tất cả thế gian: ai chưa được cứu độ thì cứu độ, ai chưa được giải thoát thì giúp cho giải thoát. Trong vô số kiếp họ tu giữ giới luật trong sạch để cứu thoát chúng sinh; trong vô số kiếp tu giữ giới trong sạch để an ủi chúng sinh; trong vô số kiếp tu giữ giới trong sạch để làm hưng thịnh Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là giáo lý, Tăng là đoàn thể người tu); trong vô số kiếp tu giữ giới trong sạch để chuyển bánh xe chánh pháp (tức truyền bá giáo pháp chân chính); trong vô số kiếp tu giữ giới trong sạch để thành tựu sự trang nghiêm lớn lao; trong vô số kiếp tu giữ giới trong sạch để chỗ tu hành được vững chắc. Vô lượng công đức như thế họ đều thành tựu, nhìn chúng sinh bình đẳng như nhìn đứa con một. Tên các vị là Bồ-tát Hải Đức, Bồ-tát Vô Tận Trí, v.v. Như mặt trời mới mọc chiếu vào lá cây xanh, gân đỏ đều hiện rõ, các Bồ-tát này cũng vậy: khắp thân, các khớp xương, mọi lỗ chân lông máu chảy như mưa, trong lòng đau khổ vô cùng. Vì thương nghĩ muốn cho chúng sinh được an vui, vì muốn khai mở giáo pháp bí mật phương tiện của Đại thừa, vì nhân duyên giáo hóa, họ đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới chân Ngài, đi quanh trăm nghìn vòng, cung kính thăm hỏi rồi đứng sang một bên.

 Lại có các ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tại gia đã quy y Phật) giữ năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), nhiều như số cát hai sông Hằng. Họ rất ưa thích tất cả các pháp đối trị (các khái niệm đối lập từng cặp, dùng để soi xét lẫn nhau): khổ và vui, thường (còn mãi không đổi) và vô thường (luôn đổi thay), ngã (cái “ta” có thực) và vô ngã, không và chẳng phải không, có chỗ nương và không chỗ nương, chúng sinh và chẳng phải chúng sinh, hằng còn và chẳng hằng còn, lành và chẳng lành, hữu vi (do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt) và vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt), Nê-hoàn và chẳng phải Nê-hoàn. Họ rất ưa thích những pháp đối trị như thế, muốn nghe nghĩa lý màu nhiệm để xiển dương pháp lớn. Trong vô số kiếp họ tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt dục nhiễm) trong sạch không hề sứt mẻ. Họ muốn thực hành Đại thừa và giảng rộng cho người khác. Tu giữ giới trong sạch, họ muốn học cho vững chắc Đại thừa, muốn học cách tùy thuận thế gian, muốn học cách cứu thoát thế gian, muốn học cách làm hưng thịnh Tam bảo, muốn học cách chuyển bánh xe pháp, muốn học cách thành tựu sự trang nghiêm lớn. Vô lượng công đức như thế họ đều đầy đủ, nhìn chúng sinh bình đẳng như nhìn đứa con một. Tên các vị là ưu-bà-tắc Quang Vô Cấu Xưng Vương, ưu-bà-tắc Thiện Đức, v.v.

 Các ưu-bà-tắc đông như cát hai sông Hằng ấy, vào buổi sáng sớm, vì muốn cúng dường Như Lai, mỗi người làm năm nghìn bộ giường màn bằng gỗ chiên-đàn, giường màn bằng gỗ trầm hương, giường màn bằng các thứ báu, giường màn bằng hương cõi trời, giường màn kết hoa uất kim hương, v.v. Các giường màn ấy đều được xông bằng hương chiên-đàn Ngưu Đầu (loại đàn hương quý nhất, mọc ở núi Ngưu Đầu), trang hoàng bằng đủ thứ thất bảo (bảy thứ báu: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xa cừ, xích châu, mã não) kỳ lạ, trang trí bằng dây vàng và lưới báu phủ lên trên. Màu xanh phát ánh xanh, màu vàng phát ánh vàng, màu đỏ phát ánh đỏ, màu trắng phát ánh trắng, màu hồng phát ánh hồng, màu pha lê phát ánh pha lê, màu ngọc như ý (ngọc báu đáp ứng mọi điều mong muốn) phát ánh ngọc như ý. Dùng đủ các màu như thế để trang hoàng, có màn che vây quanh đẹp đẽ hiếm có, trên phủ lưới bằng bảy báu, bốn mặt xung quanh treo phướn báu, xoa lên đủ thứ hương thơm, lấy sợi vàng dệt thành dải rủ xuống. Bên trong màn báu cũng trang hoàng đủ màu lạ như trên, dệt bằng bảy báu làm nệm, mềm mại, xông thơm, trải ở trong.

 Mỗi bộ giường màn đặt trên một cỗ xe báu. Xe ấy đẹp đẽ, trang hoàng bằng bảy báu, phía trước và phía sau đều có tràng (cột cờ trang trí), phướn, lọng báu. Mỗi lá phướn, mỗi cây lọng đều phủ lưới bảy báu, trang hoàng bảy báu xanh vàng đỏ trắng, cùng bốn loại hoa sen: ưu-bát-la (sen xanh), bát-đàm-ma (sen hồng), câu-mâu-đầu (sen vàng), phân-đà-lợi (sen trắng), cũng trang trí bằng bảy báu như trước. Họ kết các thứ báu làm tràng hoa. Trên tấm vải bông trắng (?) đẹp đẽ, họ vẽ hình các tiền thân (những đời trước) của Như Lai, thể hiện Bồ-tát từ lúc mới phát tâm cho đến khi thành Phật, các thân đã thọ và những khổ hạnh đã trải qua trong khoảng giữa đều được ghi đủ không sót. Hai bên đường tấu đủ thứ âm nhạc, các nhạc cụ đều làm bằng bảy báu, âm thanh êm hòa trang nhã, đều phát ra tiếng vô thường, khổ, không (tiếng nói lên rằng mọi vật đổi thay, đều khổ, đều không thật). Ai nấy đều nói: “Than ôi, thế gian trống rỗng!” Tiếng kêu khóc vang động trời đất.

 Để cúng dường, mỗi người mang theo hoa quý, bột hương và các thứ hương, lại sửa soạn nhiều món ăn ngon thượng hạng, dùng nước khe núi, đốt bằng củi thơm, khiến thức ăn mềm mịn, đủ cả hương lẫn vị. Họ lại quét tưới trong ngoài rừng Kiên Cố, rải cát bảy báu, phủ lên trên những tấm áo báu xông thơm. Chung quanh, họ bày ba mươi hai hàng tòa sư tử (tòa ngồi cao quý dành cho Phật và bậc thánh, ví Phật như sư tử là chúa muôn thú), đều trang hoàng bằng bảy báu, chạm khắc hoa văn, năm màu rực rỡ, dùng các thứ hương thơm màu nhiệm xông tòa, trải nệm bảy báu lên trên.

 Mọi việc sửa soạn xong, họ nghĩ rằng: “Tất cả chúng sinh cần gì muốn gì, ta đều cho hết: áo quần, đồ ăn uống, của cải, châu báu, đất nước, thành trì, vợ con, cho đến đầu, mắt, tủy, não, máu, thịt, da, thân thể. Dù nghèo hay giàu, sang hay hèn, cần gì đều cho được đầy đủ; chỉ trừ những thứ bố thí không trong sạch như sắc dục, thuốc độc và những thứ làm hại sinh mạng.” Các ưu-bà-tắc này phát tâm Bồ-tát và nghĩ rằng: “Chúng ta đem giường màn, xe báu và các vật dụng cúng dường này dâng lên Phật và chúng tăng; đây là sự cúng dường cuối cùng, là sự bố thí lớn.” Mỗi người lại nghĩ: “Phật và đại chúng nhận lễ cúng của ta xong, hôm nay Như Lai sẽ nhập Bát-nê-hoàn.” Nghĩ thế rồi, lòng họ đau xót rối bời. Như mặt trời mọc chiếu vào lá cây xanh, gân đỏ đều hiện rõ, các ưu-bà-tắc cũng vậy: khắp lỗ chân lông máu chảy như mưa, thân tâm đau đớn dữ dội, khóc lóc rơi lệ.

 Họ lại dựng bên rừng Kiên Cố một màn trướng lớn trang trí bằng bảy báu, cao rộng đẹp đẽ, chạm tới không trung. Trong màn ấy họ dựng nhà bằng bảy báu, bày biện thức ăn xong xuôi, rồi đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới chân Ngài. Tràng lọng cúng dường giăng đầy khắp không trung, đốt hương rải hoa như mây như mưa. Ai nấy đều thương nhớ buồn bã, làm rung động trời đất, đấm ngực kêu gào, nước mắt rơi như mưa, nói với nhau: “Than ôi các bạn, thế gian trống rỗng! Sao mà nhanh quá, con mắt của thế gian sắp tắt!” Họ cúi đầu sát đất, đồng thanh thỉnh Phật: “Cúi mong Phật và chúng tăng thương xót chúng con, cùng đại chúng nhận lời mời của chúng con. Nhận lời mời rồi hãy nhập Bát-nê-hoàn, để chúng con được dâng cơm cúng Phật và đại chúng mà hưởng phước của lần bố thí cuối cùng.”

 Thế Tôn biết thời điểm nên im lặng không nhận. Họ thỉnh ba lần như thế, Phật vẫn im lặng. Bấy giờ các ưu-bà-tắc hết mọi hy vọng, buồn rầu khổ não. Như người cha hiền chỉ có một đứa con, đứa con bỗng ốm chết, đưa tang trở về thì buồn rầu khổ não; các ưu-bà-tắc buồn rầu khổ não cũng như vậy. Họ làm lễ, đứng dậy rồi đứng sang một bên.

 Lại có các ưu-bà-di (nữ cư sĩ tại gia đã quy y Phật) nhiều như số cát ba sông Hằng, đều giữ năm giới, công đức đầy đủ, hiện thân nữ để giáo hóa cứu độ chúng sinh. Họ quở trách thân mình: thân này như bốn con rắn độc (ví bốn yếu tố đất, nước, lửa, gió hợp thành thân, luôn xung khắc nhau), có tám vạn loài trùng gặm ăn. Thân này hôi hám nhơ nhớp, bị tham dục mê hoặc, ví như xác chết, không có gì đáng ưa. Thân này không sạch, chín lỗ (hai mắt, hai tai, hai lỗ mũi, miệng, đường tiểu tiện và đường đại tiện) thường rỉ chảy. Máu, thịt, gân, xương nương tựa nhau giả hợp thành một tòa thành giả dối: tay chân và các khớp là tường lũy chống giặc; móng, răng, tai, mắt là lỗ châu mai; tâm giả dối như huyễn là vách che; buông lung, cợt nhả, kiêu mạn là lầu canh; vua “ý” là tên giặc dữ ở trong thành, tham lợi, phóng đãng, rong ruổi theo sáu cảnh (sáu đối tượng của giác quan: hình sắc, âm thanh, mùi, vị, xúc chạm, ý niệm). Tòa thành giặc như thế, chư Phật vứt bỏ, kẻ ngu lại ưa thích. Ba con quỷ la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người) là tham dục, giận dữ và ngu si nương ở trong đó.

 Thân này như rừng cây y-lan (loài cây có mùi hôi thối), không có gì đáng ưa; như bọt nước tụ lại, như thân cây chuối (rỗng ruột), không có gì bền chắc; như ánh chớp, như ảo ảnh hơi nóng bốc lên giữa đồng, như tiếng vang của tiếng gọi, như trăng dưới nước, như trò ảo thuật, như sóng biển; như cỏ đứng giữa dòng nước xiết, không trụ được trong chốc lát; như gò mả, bụi rậm đầy nhơ bẩn, cáo, sói, kên kên, diều hâu, cú vọ, chó đói và các loài trùng ác tranh nhau ở trong. Thân nhơ bẩn như thế làm sao chịu ở được! Dù lấy một sợi lông chấm nước biển lớn từng giọt, còn có thể biết được số giọt; còn thân như cây độc này có bốn trăm lẻ bốn thứ bệnh, vô lượng điều nhơ bẩn không thể kể xiết. Như Thế Tôn đã nói ví dụ: chặt hết cây cỏ trong thiên hạ làm thẻ đếm, nghiền đất đá cả mặt đất thành bụi nhỏ, còn có thể biết được số; còn những điều không sạch và vô lượng điều xấu ác của thân này thì nhiều hơn thế. Thân này tàn bạo, làm hại, diệt mất mọi điều lành.

 Các ưu-bà-di này có thể bỏ thân như nhổ bỏ nước bọt. Họ tu tập hạnh không, vô tướng, vô tác (ba cửa giải thoát: thấy mọi vật không có thực thể; không bám vào hình tướng; không mong cầu, không gượng tạo tác), rất ưa thích Đại thừa và thường giảng cho người khác. Tên các vị là ưu-bà-di Kỳ-bà Thi-lợi, ưu-bà-di Thắng Man, ưu-bà-di Tỳ-xá-khư, v.v. Vào buổi sáng sớm, ánh sáng chiếu đến rồi, họ liền biết điềm ấy, bèn ai nấy vội sửa soạn các đồ cúng dường hơn gấp bội những người trước, đến chỗ Phật, cúi đầu sát đất, thỉnh Phật và chúng tăng. Thế Tôn không nhận. Họ buồn rầu khổ não, đứng sang một bên.

 Lại có các đồng tử (thanh niên) dòng Ly-xa (dòng quý tộc ở thành Tỳ-xá-ly), nhiều như số cát bốn sông Hằng, gồm người ở trong thành Tỳ-xá-ly và người từ nơi khác đến, cùng các vua và đại thần các nước biên giới thuộc Diêm-phù-đề (châu lục loài người ở, tức cõi đời này). Họ đều ưa thích chánh pháp, chuyên tâm giữ giới hạnh, thành tựu nhiều đức tốt, hàng phục được những người theo học thuyết khác và những kẻ làm rối loạn giáo pháp. Họ có thể ban khắp pháp vô úy (giúp người không còn sợ hãi), giảng cho mọi người kho pháp vô tận, đều có thể tu tập pháp cam lộ (pháp như nước ngọt trời, làm hết khổ, được bất tử) màu nhiệm do chư Phật nói, dẹp tan các ma và những lý luận sai lệch của ngoại đạo (các giáo phái ngoài Phật giáo). Họ tự giữ giới luật và giúp các vị tăng giữ giới được sức mạnh, được yên ổn; tự giữ giới luật, thích nghe Đại thừa và giảng rộng cho người. Họ thương xót khắp mọi chúng sinh, đức hạnh đều như những người đã kể trên. Tên các vị là đồng tử Ly-xa Tịnh Ly Cấu Tạng, đồng tử Ly-xa Thường Khoái Tịnh, đồng tử Ly-xa Hằng Thủy Ly Cấu Tịnh, v.v.

 Các vị Ly-xa này mỗi người sửa soạn tám mươi bốn ức giường màn bằng gỗ chiên-đàn, giường màn bằng gỗ trầm hương, giường màn bằng uất kim hương, giường màn bằng gỗ bách, giường màn bằng gỗ thơm đâu-lâu, mỗi thứ cũng tám mươi bốn ức, chạm khắc hoa văn, trang hoàng bảy báu, năm màu rực rỡ, trang trí như trước. Mỗi người sửa soạn tám vạn bốn nghìn ngựa báu, tám vạn bốn nghìn voi chúa lớn, tám vạn bốn nghìn xe báu bốn ngựa kéo, đều kết ngọc thần và châu báu sáng trang sức, đẹp đẽ đoan nghiêm, chạy nhanh như gió. Họ lại sửa soạn tám vạn bốn nghìn viên ngọc thần minh nguyệt (ngọc sáng như trăng), ngày đêm luôn sáng; tràng, lọng, phướn, hoa, màn trướng báu lớn, vải trắng vẽ hình, thứ tự như trước. Lọng hoa báu rộng một do-tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, khoảng mười mấy cây số); vải mịn vẽ màu làm tranh rộng ba mươi hai do-tuần; màn cao lớn mỗi tấm trăm do-tuần; phướn mỗi lá dài một nghìn do-tuần, trang trí bảy báu như trước. Hương cơm của họ thơm xa một do-tuần. Họ bày giường tòa ở rừng Kiên Cố, đồ cúng dường đều đầy đủ, rồi đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, lễ xong đứng sang một bên.

 Lại có các đại trưởng giả (người giàu có, có uy tín trong xã hội) trong cõi Diêm-phù-đề, nhiều như số cát năm sông Hằng, rất ưa thích chánh pháp, chuyên tâm giữ giới hạnh, thành tựu nhiều đức tốt, hàng phục được những người theo học thuyết khác và những kẻ làm rối loạn giáo pháp, rất ưa thích Đại thừa. Tên các vị là Nguyệt Quang Vương, trưởng giả Chiêm-bặc Hoa Thủ, trưởng giả Pháp Thủ (?), v.v. Những con trai, con gái của các trưởng giả như thế, nhiều như số cát năm sông Hằng, vào buổi sáng sớm, nhờ oai thần của Phật, sửa soạn các đồ cúng dường hơn gấp bội những người trước, đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên.

 Lại có quyến thuộc trong ngoài của vua nước Tỳ-xá-ly, cùng các vị chủ, vua cai trị các thành ấp lớn nhỏ, làng xóm, dân miền quê trong cõi Diêm-phù-đề — trừ vua A-xà-thế (vua nước Ma-kiệt-đà), còn các vua khác như vua Nguyệt Ly Cấu Tạng, vua Nhật Ly Cấu, v.v., nhiều như số cát sáu sông Hằng, mỗi vị dẫn theo một trăm tám mươi vạn ức quyến thuộc, đều mạnh mẽ, sức như rồng voi, đi nhanh như gió, rất ưa thích chánh pháp, chuyên tâm giữ giới hạnh, thành tựu nhiều đức tốt, hàng phục được những người theo học thuyết khác và những kẻ làm rối loạn giáo pháp. Đồ cúng dường họ làm càng hơn gấp bội những người trước. Họ đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên.

 Lại có phu nhân và cung nữ của các vua lớn nhỏ cai trị cõi Diêm-phù-đề, nhiều như số cát bảy sông Hằng, trừ của vua A-xà-thế. Các phu nhân, cung nữ ấy đều chán ghét thân nữ, tu hạnh không, rất ưa thích Đại thừa, giảng rộng cho người, công đức tu tập đều như đã nói ở trước. Các ưu-bà-di ấy tên là phu nhân Tam Giới Diệu, phu nhân Niệm Đức, v.v. Đồ cúng dường họ làm hơn gấp bội những người trước. Vào buổi sáng sớm, họ đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên.

 Lại có chúng chư thiên (các vị trời) nhiều như số cát tám sông Hằng, cùng thiên tử (con trời, chỉ vị trời) Phổ Minh, v.v. Họ đều ưa thích Đại thừa, giảng rộng cho người, tu giữ giới trong sạch, khát khao ngưỡng mộ Đại thừa; loài chúng sinh nào ưa thích Đại thừa thì họ dùng pháp Đại thừa làm thỏa lòng khát khao ấy. Họ tu giữ giới trong sạch, tha thiết ưa thích Đại thừa, vững chắc trong Đại thừa, giác ngộ Đại thừa, đối với pháp Đại thừa không sinh lòng ghen ghét hay kiêu mạn, hàng phục được những người theo học thuyết khác và những kẻ làm rối loạn giáo pháp, giữ gìn chánh pháp, tu giữ giới trong sạch, tùy thuận thế gian: ai chưa được cứu độ thì cứu độ, ai chưa được giải thoát thì giúp cho giải thoát. Họ muốn chuyển bánh xe pháp, muốn làm hưng thịnh Tam bảo mãi không dứt, muốn dựng nên sự trang nghiêm lớn. Vô lượng công đức như thế họ đều đầy đủ, thương xót chúng sinh bình đẳng như đứa con một.

 Các vị trời này, vào buổi sáng sớm, ánh sáng chiếu đến rồi, biết được điềm ấy, đều nghĩ rằng: “Như Lai chẳng bao lâu nữa sẽ nhập Bát-nê-hoàn.” Họ đến chỗ Phật, thấy các đồ cúng dường, bèn nói với nhau: “Các bạn hãy xem sự cúng dường của loài người kia, trang hoàng lạ lùng đặc biệt, chẳng khác gì cõi trời. Họ cúng dường Như Lai làm lần cúng dường cuối cùng, dâng đủ món ăn lên Phật và chúng tăng làm sự bố thí lớn cuối cùng, vậy mà nay Thế Tôn đều không nhận. Này các bạn, hôm nay chúng ta cũng nên vì Phật, chúng tăng và các quyến thuộc mà làm sự bố thí cuối cùng, thành tựu bố thí độ (sự bố thí trọn vẹn đưa đến bờ giải thoát) lớn lao. Mong Như Lai, chúng tăng và các quyến thuộc thương xót nhận lễ cúng cuối cùng của chúng ta rồi mới nhập Bát-nê-hoàn. Được gặp lúc có Phật ở đời đã khó, được làm sự bố thí cuối cùng lại càng khó gấp bội. Than ôi các bạn, thế gian trống rỗng! Sao mà nhanh quá, con mắt của thế gian sắp tắt!” Các vị trời ấy đều nghĩ: “Chúng ta cũng nên cúng dường Như Lai.” Họ liền sửa soạn đồ cúng hơn gấp bội cõi người: giường màn, xe cộ, tràng phướn, lọng hoa, tranh vẽ, màn trướng, đều trang trí bằng hương trời, lụa trời, báu trời. Sửa soạn đồ cúng xong, họ đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới chân Ngài, đi quanh trăm nghìn vòng, cung kính thăm hỏi rồi đứng sang một bên.

 Lại có các vua rồng nhiều như số cát chín sông Hằng từ bốn phương kéo đến, tên là vua rồng Hòa-tu-cát, vua rồng Nan-đầu, vua rồng Ưu-bát-nan-đà, v.v., đủ mọi đức tốt, thương xót thế gian. Vào buổi sáng sớm, ánh sáng chiếu đến rồi, ai nấy đều nghĩ: “Như Lai chẳng bao lâu nữa sẽ nhập Bát-nê-hoàn.” Họ sửa soạn các đồ cúng hơn gấp bội cõi người và cõi trời, đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, đi quanh trăm nghìn vòng rồi đứng sang một bên.

 Lại có các vua quỷ thần nhiều như số cát mười sông Hằng, như Tỳ-sa-môn (vị vua trời giữ phương bắc, làm chúa các quỷ thần dạ-xoa), v.v., cùng tất cả các vua quỷ. Sự cúng dường của họ đều như trước. Họ đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, đi quanh trăm nghìn vòng rồi đứng sang một bên.

 Lại có các vua ca-lâu-la (loài chim thần cánh vàng, khổng lồ, ăn rồng) nhiều như số cát hai mươi sông Hằng, như vua ca-lâu-la Long Oán, v.v.; các vua càn-thát-bà (thần âm nhạc của cõi trời, sống bằng mùi hương) nhiều như số cát ba mươi sông Hằng, như vua càn-thát-bà Na-la-đạt, v.v.; các vua khẩn-na-la (thần ca múa của cõi trời, hình dạng nửa người nửa thú) nhiều như số cát bốn mươi sông Hằng, như vua khẩn-na-la Khoái Kiến, v.v.; các vua ma-hầu-la-già (thần rắn lớn) nhiều như số cát năm mươi sông Hằng, như vua ma-hầu-la-già Đại Khoái Kiến, v.v.; các vua a-tu-la (loài thần có sức mạnh, tính hiếu chiến, thường đánh nhau với chư thiên) nhiều như số cát sáu mươi sông Hằng, như vua a-tu-la Du Không, v.v.; các vua đà-na-bà (một loài quỷ thần thuộc dòng a-tu-la) nhiều như số cát bảy mươi sông Hằng, như vua Pháp Thủy Ly Cấu Thắng, v.v.; các vua la-sát nhiều như số cát tám mươi sông Hằng, như vua la-sát Quảng Bố Úy, v.v.; các vua thần chủ rừng rậm nhiều như số cát chín mươi sông Hằng, như vua chủ rừng Lạc Hương, v.v.; các vua trì chú (những vị nắm giữ thần chú, có phép thuật) nhiều như số cát một nghìn sông Hằng, như vua trì chú Đại Huyễn, v.v.; chúng Dục Sắc nhiều như số cát một ức sông Hằng, như Thiện Hiện Dục Sắc, v.v. (?); chúng thiên nữ nhiều như số cát trăm ức sông Hằng, như thiên nữ Lam-bà, v.v.; các vua phụ-đa (một loài quỷ thần) nhiều như số cát nghìn ức sông Hằng, như vua phụ-đa Túc Quân Để, v.v.; các thiên tử nhiều như số cát trăm nghìn ức sông Hằng, như Tứ thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương), v.v.; các vua thần gió nhiều như số cát trăm nghìn ức sông Hằng; các vua thần mây mưa Lạc Vân Vũ nhiều như số cát một ức sông Hằng; cùng vua mây mưa Nhất Thiết Thế Gian Tịch Tĩnh. Các vị vua này, vào buổi sáng sớm, ánh sáng chiếu đến rồi, biết được điềm ấy, ai nấy đều nghĩ: “Như Lai chẳng bao lâu nữa sẽ nhập Bát-nê-hoàn.” Họ làm mưa xuống các đồ cúng dường hơn gấp bội cõi người và cõi trời, đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật, đi quanh trăm nghìn vòng rồi đứng sang một bên.

 Lại có các voi chúa hương (giống voi quý, thân có mùi thơm) nhiều như số cát hai mươi sông Hằng, như voi chúa Kim Sắc Cám Nhãn (thân sắc vàng, mắt xanh biếc), v.v. Các voi chúa này tùy sức mình, vào núi Tuyết (dãy Hy-mã-lạp-sơn) lấy các thứ cỏ thuốc thơm, cùng các hoa quý như ưu-bát-la, bát-đàm-ma, câu-mâu-đầu, phân-đà-lợi, lớn như bánh xe, và các loài hoa mọc ở núi sông, dưới nước, trên cạn, để trang hoàng giường màn và đồ cúng dường. Chúng kêu rống bi thương, tiếng vang động trời đất: “Sao mà nhanh quá, thế gian trống rỗng! Sao mà nhanh quá, con mắt của thế gian sắp tắt!” Chúng đến chỗ Phật cúi đầu lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên.

 Lại có các sư tử chúa nhiều như số cát ba sông Hằng, như sư tử chúa Đại Chấn Hống, v.v., đều ban khắp sự không sợ hãi cho chúng sinh; cùng các chim chúa như chim ca-lan-đà (một loài chim nhỏ như chim sẻ), chim chúa ca-lăng-tần-già (loài chim có tiếng hót rất hay), v.v. Sự cúng dường của chúng đều như voi chúa. Lại có các trâu chúa, dê chúa đến rừng Kiên Cố cho ra sữa thơm ngon, khắp các hố ao đều tràn sữa. Lại có các ong chúa đem mật thơm đổ đầy trong đó. Những loài như thế nhiều như số cát sông Hằng, đều đến chỗ Phật cúi đầu lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên.

 Lại có các thần tiên có năm thần thông (năm năng lực siêu phàm: thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, biến hóa đi lại tự do) nhiều như số cát một vạn sông Hằng, cùng với tất cả các vị tiên ở bốn châu thiên hạ (bốn đại lục quanh núi Tu-di, tức toàn cõi loài người), như tiên Nhẫn Nhục, v.v., hiện ra đủ thứ thần lực. Sự cúng dường của họ đều hơn gấp bội những người trước. Họ đến chỗ Phật, xõa tóc trải xuống đất, cúi đầu lễ dưới chân Phật rồi đứng sang một bên.

 Bấy giờ các tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni của mười sáu nước lớn (mười sáu cường quốc ở Ấn Độ thời Phật), chỉ trừ hai nhóm đồ chúng của Tôn giả Đại Ca-diếp (đệ tử lớn của Phật, nổi tiếng về hạnh khổ hạnh) và Tôn giả A-nan (đệ tử thường hầu cận Phật), còn lại đều tụ họp đầy cả một do-tuần, mọi việc đều như trước. Chúng tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni vào buổi sáng sớm đến chỗ Phật, cúi đầu lễ dưới chân Ngài, đi quanh trăm nghìn vòng rồi đứng sang một bên.

 Lại có các vua thần núi nhỏ, vua thần núi lớn nhiều như số cát một vạn sông Hằng, các vua quỷ thần ở khoảng giữa các thế giới, vua thần núi Tu-di (ngọn núi ở trung tâm thế giới theo quan niệm vũ trụ của Phật giáo), cùng đủ loài sinh vật ăn lá cây, hoa, quả, đều có thần lực, phóng ánh sáng lớn, đến chỗ Phật cúi đầu lễ dưới chân Ngài rồi đứng sang một bên.

 Lại có các thần, các thiên tử của tám sông lớn, của biển lớn, của mặt đất, nhiều như số cát trăm nghìn vạn sông Hằng, cùng các vua lớn nhỏ, đều có thần lực, phóng ánh sáng lớn che lấp cả mặt trời mặt trăng. Họ làm cho rừng Kiên Cố tuôn ra nước cam lộ (nước ngọt thơm như sương trời), chảy đầy sông Hi-liên, dòng chảy nhẹ, trong vắt, khắp nơi làm bậc lên xuống bằng bảy báu, khiến mọi người trong hội uống mãi không chán.

 Bấy giờ ở phía bắc vùng đất quê của dòng Lực sĩ, hướng mặt về nam, tự nhiên hiện ra giảng đường nhiều tầng tên là Thiện Pháp, chạm trổ hoa văn, trang hoàng bảy báu, năm màu rực rỡ; suối trong, ao tắm, vườn hoa quả cũng tự biến hiện ra, giống như vườn Hoan Hỷ ở cõi trời Đao-lợi (cõi trời Ba mươi ba ở trên đỉnh núi Tu-di, do vua trời Đế Thích cai quản), vô cùng đáng yêu thích. Các vị trời, người, a-tu-la đều thấy rõ điềm Như Lai sắp nhập Nê-hoàn, ai nấy đều thương cảm, buồn rầu than thở.

 Lại có các thiên tử thuộc Tứ thiên vương, nhiều đến một ức a-tăng-kỳ (số lớn đến mức không đếm được), đều đến dự hội, nói với nhau: “Các bạn hãy xem các vị trời, người, a-tu-la này, vì cúng dường Như Lai lần cuối, đã làm những đồ cúng dường thù thắng lạ lùng cùng đủ món ăn uống. Phật và đại chúng nhận lễ cúng của họ rồi sẽ nhập Bát-nê-hoàn. Chúng ta cũng nên sửa soạn các đồ cúng hơn gấp bội họ.” Họ đều dùng hoa trời, hương trời, thức ăn cõi trời: hoa mạn-đà-la (loài hoa trời màu trắng, ai thấy cũng vui lòng), hoa ma-ha mạn-đà-la (mạn-đà-la lớn), hoa ca-câu-la, hoa ma-ha ca-câu-la, hoa mạn-thù-sa (loài hoa trời màu đỏ, mềm mại), hoa ma-ha mạn-thù-sa, hoa tán-đa-na, hoa ma-ha tán-đa-na; dùng đủ thứ hoa trời và hương trời như thế làm đồ cúng dường, đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật rồi đứng sang một bên.

 Thích-đề-hoàn-nhân (tức vua trời Đế Thích, chúa cõi trời Đao-lợi) cùng a-tăng-kỳ chúng trời Ba mươi ba làm lễ cúng dường; cho đến vua trời cõi trời thứ sáu (tầng trời cao nhất của cõi Dục) cùng các quyến thuộc làm lễ cúng dường, càng hơn gấp bội những người trước. Trừ bốn cõi trời Vô sắc (bốn tầng trời cao nhất, chúng sinh ở đó chỉ còn tâm thức, không có thân hình) và cõi trời Vô tưởng (tầng trời trong cõi Sắc, chúng sinh ở đó không còn tri giác) thuộc cõi Sắc (cõi của các vị trời có thân hình vi diệu nhưng đã lìa dục), còn các cõi trời khác cũng sửa soạn đồ cúng càng hơn gấp bội những người trước.

 Bấy giờ Phạm thiên vương (vua trời Phạm Thiên, vị trời ở cõi Sắc), chúa của thế giới Ta-bà (thế giới chúng ta đang sống, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu khổ đau), cùng các Phạm thiên tử và vô lượng quyến thuộc, ai nấy phóng ánh sáng từ thân chiếu khắp bốn châu thiên hạ; ánh sáng nơi thân của người và trời trong cõi Dục (cõi còn ham muốn, gồm loài người và sáu tầng trời thấp) đều bị che lấp không hiện. Họ làm mưa khắp nơi áo trời và hoa trời quý, sửa soạn thức ăn cõi trời; từng tràng trời, phướn trời, lọng trời dựng từ rừng Kiên Cố lên tới cõi trời Phạm Thiên. Sửa soạn đồ cúng xong, họ đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật rồi đứng sang một bên.

 Lại có vua a-tu-la Tỳ-ma-chất-đa-la cùng vô lượng quyến thuộc a-tu-la, phóng ánh sáng từ thân chiếu khắp bốn châu thiên hạ; ánh sáng nơi thân của Thích-đề-hoàn-nhân và các vua Phạm Thiên đều bị che lấp không hiện. Họ cũng sửa soạn cơm nước và các đồ cúng dường; các lọng báu của họ đều phủ kín cả một tiểu thiên thế giới (một nghìn thế giới nhỏ gộp lại). Sửa soạn đồ cúng xong, họ đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật rồi đứng sang một bên.

 Bấy giờ Thiên ma Ba-tuần (vua ma ở cõi trời thứ sáu của cõi Dục, chuyên ngăn trở người tu đạo) cùng vô lượng ma nữ, liền dùng thần lực mở khắp tất cả cửa địa ngục; chúng sinh địa ngục mong muốn điều gì đều ban cho, giúp đỡ. Ma lại bảo khắp chúng sinh địa ngục rằng: “Các ngươi hãy nghĩ đến Như Lai, Ứng Cúng, Đẳng Chánh Giác mà làm sự tùy hỷ (vui theo điều lành của người khác) lần cuối. Đó là việc tu phước mà sức các ngươi có thể làm được, sẽ khiến các ngươi lâu dài được an vui, mãi mãi thoát khỏi đau đớn khổ sở trong địa ngục.” Nhờ oai thần của Như Lai, tâm của ma Ba-tuần chuyển thành thuần phục. Ma cùng quyến thuộc đều mang đầy đủ binh khí: dao kiếm, cung tên, chùy vàng, búa rìu, dây thòng lọng, móc dài và các đồ chiến đấu (?). Chúng sinh địa ngục trong đêm dài ngu tối, xa lìa chánh pháp, chịu đủ mọi khổ đau; thành quách cửa ngõ lửa cháy hừng hực. Ma làm nổi mây, mưa lớn, khiến lửa tắt hết. Bấy giờ chúng sinh địa ngục thoát khổ được yên ổn.

 Khi chúng sinh địa ngục đã thoát khổ được yên ổn, từng vị ma cùng quyến thuộc sửa soạn các đồ cúng hơn gấp bội những người trước, đến chỗ Phật cúi đầu thỉnh Phật: “Cúi mong Thế Tôn thương xót nhận lễ cúng của chúng con. Ngài nhận lễ cúng của chúng con rồi, thì nếu có người thiện nam, thiện nữ nào xưng danh Ma-ha-diễn (tức Đại thừa), dù thật lòng hay giả dối, chúng con đều sẽ che chở cho những người ấy khỏi sợ hãi.” Rồi ma đọc thần chú này: “Sá-xí-tra-tra-la. Đà-xí-lỗ-lâu-lệ. Ma-ha-lỗ-lâu-lệ. A-la. Ma-la. Đa-la. Tất-ba-ha.”

 “Thần chú này có thể khiến người tâm rối loạn được định (trạng thái tâm tập trung, lắng yên) sâu xa màu nhiệm. Thần chú này có thể khiến người sợ hãi thoát khỏi mọi sợ hãi. Thần chú này có thể khiến người làm pháp sư (người giảng giáo pháp) có tài biện luận không bao giờ dứt. Thần chú này có thể hàng phục mọi ngoại đạo. Ai có thể giữ gìn chánh pháp thì được thần chú này che chở, như mang theo thần hộ vệ bên mình. Những lời của thần chú này của con là chân thật. Nếu có người giữ được thần chú này, dù ở nơi đồng hoang gặp thú dữ độc hại, gặp nạn nước, lửa, v.v., hễ giữ hay đọc thần chú thì mọi tai nạn đều được trừ, như con rùa giấu sáu phần (đầu, đuôi và bốn chân) vào mai để tránh bị hại. Hôm nay chúng con đều đã lìa bỏ mọi sự dối trá quanh co của ma. Cúi mong Thế Tôn thương xót nhận lễ cúng của chúng con, và xin Ngài chấp thuận thần chú chúng con vừa nói.”

 Bấy giờ Thế Tôn liền bảo ma: “Ta không nhận sự cúng dường cơm nước của ngươi. Vì sự yên ổn của tất cả chúng sinh, nay Ta sẽ nhận thần chú của ngươi làm pháp thí (sự bố thí bằng giáo pháp).” Ma thỉnh ba lần như vậy, Thế Tôn cũng ba lần im lặng không nhận. Bấy giờ ma Ba-tuần và các ma nữ cúi đầu lễ dưới chân Phật rồi đứng sang một bên.

 Lại có Đại Tự Tại thiên vương (vua trời ở tầng trời cao nhất của cõi Sắc) cùng vô lượng thiên tử có sức mạnh lớn, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới; ánh sáng nơi thân của Phạm Thiên, Đế Thích, chư thiên cho đến chúng a-tu-la đều bị che lấp không hiện. Họ sửa soạn các đồ cúng hơn gấp bội những người trước. Ánh sáng của lọng hoa chiếu khắp tam thiên đại thiên thế giới, khiến trăm ức mặt trời mặt trăng đều như khối mực đen, ánh sáng không hiện.

Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video