Kinh Báu Rương Không Chữ
Kinh Báu Rương Không Chữ
Thời Nguyên Ngụy (triều Bắc Ngụy do họ Nguyên làm vua), Bồ-đề-lưu-chi dịch.
Kinh Báu Rương Không Chữ
Thời Nguyên Ngụy, Tam tạng (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật, Luận) người Thiên Trúc (Ấn Độ) là Bồ-đề-lưu-chi dịch.
Tôi nghe như vầy: Một thời, Bà-già-bà (tức Thế Tôn, đức Phật, bậc được cả thế gian tôn kính) ở trong núi Kỳ-xà-quật (núi Linh Thứu) gần thành lớn Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà, Ấn Độ xưa). Khi ấy có vô lượng trăm nghìn muôn ức đại Bồ-tát (người tu hạnh giác ngộ, nguyện tự mình thành Phật và cứu độ mọi chúng sinh) vây quanh Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức từ sự thật như nó vốn là). Các vị ấy đều có trí tuệ lớn, khéo dùng phương tiện (cách thức linh hoạt, thích hợp để dẫn dắt người khác), dũng mãnh tinh tấn (siêng năng tu tập không lùi bước). Các vị khéo thông suốt pháp môn không chữ (con đường tu vượt ngoài ngôn từ, chữ nghĩa). Các vị khéo phân biệt trong sạch điều hợp lẽ và điều không hợp lẽ. Các vị được lòng hổ thẹn và sự giải thoát che phủ như một tấm lưới (?).
Các vị lấy lòng từ bi làm ngà voi để chế ngự các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), lấy lòng hổ thẹn làm ngà voi để thương xót chúng sinh. Các vị đạt được tam muội (trạng thái tâm định sâu, tập trung trọn vẹn) lớn, lấy trí tuệ làm đầu. Các vị khéo kính trọng mẹ của trí tuệ (tức Bát-nhã, trí tuệ thấy rõ bản chất thật của mọi sự, nơi sinh ra chư Phật), giống như kho báu lớn trên hòn đảo châu báu. Các vị đều biết rõ điều thiện và điều bất thiện, hiểu rõ việc của ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) và thành tựu tất cả. Các vị có tài biện luận không cần chữ nghĩa, thông suốt hai cái không (nhị không: người không có cái "tôi" thật, và các pháp — mọi sự vật hiện tượng — cũng không có thực thể riêng), đạt được địa vị thù thắng mầu nhiệm.
Các vị khéo học các chân lý, thông suốt thực tế (cõi chân thật rốt ráo, bản chất tột cùng của mọi sự). Các vị mạnh mẽ không bờ bến, không bám chấp vào đâu cả. Các vị đều thông suốt pháp cao nhất về tự tính (bản chất vốn có) của mọi sự. Các vị khéo suy xét hai pháp môn: thật và không thật. Các vị thị hiện sinh ra từ bào thai mà vĩnh viễn đã lìa khỏi vòng sinh tử. Các vị khéo hiểu điều bí mật, khéo biết các tướng (hình tướng, dấu hiệu bên ngoài của sự vật). Các vị bảo hộ các nước, được danh tiếng lớn, lại đều được danh hiệu thù thắng và kho tàng thù thắng. Các vị được kho tàng không lời, mãi mãi yên ổn như người ngủ say an lành (?). Mọi việc các vị làm đều tốt đẹp và an vui.
Danh tiếng các vị vang khắp nơi, đã lìa khỏi ba cõi (tam giới: cõi dục — còn ham muốn; cõi sắc — còn thân hình vi tế; cõi vô sắc — chỉ còn tâm thức), và có thể cứu chúng sinh đang ở trong ba cõi. Các vị khéo hiểu chân như (bản thể chân thật, như như không đổi của mọi sự), khắp nơi chỉ bày hạnh Phổ Hiền (hạnh lành rộng khắp mọi nơi) (?), hiện thân khắp chốn, các căn đều trong sạch. Các vị khéo thấu suốt thân mình và thân người, đều thành tựu trí tuệ sáng suốt sắc bén. Đó là:
Bồ-tát Thắng Hưởng, Bồ-tát Pháp Hưởng, Bồ-tát Thắng Chư Phần, Bồ-tát Pháp Nhãn, Bồ-tát Thiên Tướng, Bồ-tát Biện Tụ, Bồ-tát Thắng Tư Duy, Bồ-tát Trị Địa, Bồ-tát Trị Địa Tế, Bồ-tát Thâm Nhập Địa Tế Hưởng, Bồ-tát Địa Hưởng, Bồ-tát Cụ Biện, Bồ-tát Thượng Tích, Bồ-tát Hoa Mục, Bồ-tát Ưu-bát-la Mục (Mắt Hoa Sen Xanh), Bồ-tát Đỉnh Kế, Bồ-tát Văn Thù Hưởng. Các Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn) như vậy nhiều không thể đếm, đều là đồng tử (người mang hình tướng trẻ trung trong sạch, ý nói tâm thuần khiết), đều từ các thế giới phương khác nhiều như số cát sông Hằng không thể quan sát hết mà đến họp. Tất cả đều ở địa vị thái tử được nhận chức vị của Pháp vương (tức địa vị kế thừa Phật, bậc vua của chánh pháp).
Bồ-tát Thắng Tư Duy có vô lượng Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi) và Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm, cõi trời cao trong cõi sắc) vây quanh. Bồ-tát Phổ Hiền, Bồ-tát Hư Không Tạng cùng các vị khác có bốn vị Đại Thiên vương (bốn vị vua trời giữ gìn bốn phương thế gian) và vô lượng Chuyển luân Thánh vương (vị vua lý tưởng dùng chánh pháp cai trị cả thiên hạ) vây quanh. Bồ-tát Đại Thế Chí và Bồ-tát Quán Thế Tự Tại (Quán Thế Âm) có vô lượng chúng trời Phạm vây quanh. Bồ-tát Bất Không Kiến có rất nhiều vô lượng vua Tỳ-sa-môn (vị Thiên vương giữ phương Bắc, thần của sự giàu có) vây quanh. Bồ-tát Tinh Tú Vương có vô lượng tinh tú cùng các vị thần hộ thế khác vây quanh.
Lại có Bồ-tát Phá Nghi và Bồ-tát Diệt Nhất Thiết Chướng, tự thân hiện ra thân Như Lai, có vô lượng chư Phật vây quanh. Lại có Xá-lợi-phất, Đại Mục-kiền-liên, Đại Ca-diếp (các đại đệ tử của Phật) cùng các vị khác, tất cả đều là đại A-la-hán (bậc thánh đã dứt sạch phiền não, ra khỏi vòng sinh tử). Bồ-tát Chân Luyện và Bồ-tát Thắng Tư Duy có vô lượng thiên nữ vây quanh. Bồ-tát Dược Vương và Bồ-tát Dược Thượng có vô lượng quyến thuộc vây quanh.
Trong tất cả các thế giới khắp mười phương nhiều như cát sông Hằng, những mặt trời, mặt trăng nào cậy vào uy đức của mình mà sinh lòng kiêu mạn, tất cả đều đến chỗ Phật. Đến nơi rồi, họ lui đứng về một bên trước Như Lai, liền thấy thân mình không còn ánh sáng, giống như một khối mực đen đặt cạnh vàng Diêm-phù-na-đề (loại vàng quý nhất, sắc tía sáng rực). Những mặt trời, mặt trăng ấy đứng trước Như Lai cũng không tự hiện ra được như thế; không có lòng muốn ở lại, cũng không muốn nói, không còn uy đức, không thể hiện ra.
Na-la-diên (vị thần có sức mạnh lớn) có vô lượng chư thiên vây quanh. Các đại thần, các thần rồng, các đại Long vương như Đắc-xoa-ca, A-na-bà-đạt-đa, có vô lượng loài rồng vây quanh. Vua Càn-thát-bà (thần âm nhạc ở cõi trời) Thiện Âm có vô lượng ức chúng Càn-thát-bà vây quanh. Vua Ca-lâu-la (chim thần cánh vàng) Vô Yếm Túc cũng có bảy ức chúng Ca-lâu-la vây quanh, cùng đến chỗ Phật.
Bấy giờ, các Bồ-tát trong cõi tam thiên đại thiên thế giới này (một vũ trụ lớn gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ) và trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng, ai nấy đều ở nơi mình xin phép đức Phật của cõi ấy. Xin phép Phật xong, có tứ chúng (bốn hạng đệ tử Phật: tăng, ni, nam cư sĩ, nữ cư sĩ) vây quanh, các vị đến cõi Ta-bà (thế giới chúng ta đang ở, nơi chúng sinh phải chịu đựng nhiều khổ), mang theo các đồ cúng dường vượt ngoài thế gian đến chỗ Phật. Các Bồ-tát ấy cúng dường Phật xong, ai nấy đều ngồi trên tòa sen của mình.
Khi ấy có vị Bồ-tát Ma-ha-tát tên là Thắng Tư Duy đến chỗ Phật, liền thưa rằng: "Bạch Thế Tôn, nếu Thế Tôn cho phép con, con mới dám hỏi Như Lai hai câu (?)."
Bấy giờ Phật bảo Bồ-tát Thắng Tư Duy: "Cho phép ông hỏi, ông muốn hỏi gì cứ hỏi. Như Lai không phải vì một chúng sinh mà thành đạo ở nơi này, mà chính vì các ông là những bậc long tượng (rồng và voi lớn, ví cho những người tu hành kiệt xuất) mà Ta ra đời ở đây." Bấy giờ Bồ-tát Thắng Tư Duy thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, một pháp nào là điều Bồ-tát phải trừ diệt? Một pháp nào là điều Như Lai đã chứng ngộ?"
Bấy giờ Thế Tôn khen Bồ-tát Ma-ha-tát Thắng Tư Duy: "Hay thay, hay thay! Này Phạm Thiên, ông đã vun trồng thuần thục vô lượng căn lành (gốc rễ của điều thiện), được chư Phật gia trì (ban sức mạnh hỗ trợ) nên hỏi ý nghĩa câu này. Này thiện nam tử (người con trai hiền thiện, cách Phật gọi người tu), nay ông hãy lắng nghe kỹ và suy nghĩ kỹ, Ta sẽ nói cho ông."
Bấy giờ Bồ-tát Thắng Tư Duy cúi lạy dưới chân Như Lai, cung kính đội lên đầu mà lãnh nhận. Phật dạy: "Này thiện nam tử, có một pháp mà Bồ-tát nên diệt, đó là tham (lòng ham muốn, tham lam). Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi. Này thiện nam tử, lại có một pháp Bồ-tát nên diệt, đó là sân (lòng giận dữ, thù ghét). Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi. Này thiện nam tử, lại có một pháp Bồ-tát nên diệt, đó là si (sự mê muội, không hiểu lẽ thật). Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi. Này thiện nam tử, lại có một pháp Bồ-tát nên diệt, đó là ngã kiến (cái thấy sai lầm cho rằng có một cái "tôi" thật sự, thường còn). Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi.
Này thiện nam tử, lại có một pháp Bồ-tát nên diệt, đó là lười biếng. Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi. Này thiện nam tử, lại có một pháp Bồ-tát nên diệt, đó là ham ngủ. Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi. Này thiện nam tử, lại có một pháp Bồ-tát nên diệt, đó là tham ái (lòng ham muốn, đắm luyến). Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi. Này thiện nam tử, Bồ-tát lại nên trừ diệt một pháp, đó là vô minh (sự tối tăm không thấy rõ chân lý, gốc rễ của mọi khổ đau). Này thiện nam tử, đây là một pháp nên diệt hẳn mãi mãi."
Bấy giờ Phạm Thiên Thắng Tư Duy thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, một pháp nào mà các Bồ-tát phải ngày đêm giữ gìn?" Bấy giờ Thế Tôn bảo Bồ-tát Thắng Tư Duy: "Này thiện nam tử, đó là: điều gì Bồ-tát không muốn cho mình thì đừng khuyên người khác làm. Này thiện nam tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân nào giữ gìn pháp này, thì thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy đã giữ gìn toàn bộ kho giới luật (những điều răn dạy về đạo đức) của Như Lai. Vì sao vậy? Này thiện nam tử, người thương mạng sống của mình thì không giết hại; người quý của cải của mình thì không trộm của người khác; người thương vợ mình thì không xâm phạm vợ người khác.
Này thiện nam tử, những chúng sinh ấy phát lên ý nghĩ như thế, nói rằng: 'Tôi kính thuận theo lời dạy chân chính của Như Lai.' Thiện nam tử ấy phải luôn siêng năng giữ gìn pháp này. Vì lý do gì? Này thiện nam tử, nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhân nào muốn cầu đạt đại Bồ-đề (sự giác ngộ lớn), tức quả giác ngộ chân chính cao nhất, thì những người ấy đều vì cầu an vui mà cầu, không có ai cầu khổ cho chính mình. Ở thế gian chỉ có người ưa an vui, thích cảm thọ an vui mà thôi. Vì lẽ đó Ta nói lời này: các ông nên biết, điều gì mình không muốn thì đừng khuyên người khác. Này thiện nam tử, đây là một pháp mà Bồ-tát phải luôn ngày đêm giữ gìn.
Này thiện nam tử, như ông đã hỏi: một pháp nào là điều Như Lai đã chứng ngộ? Này thiện nam tử, không có một pháp nào mà Như Lai đã ngộ cả. Này thiện nam tử, đối với các pháp mà không có gì để ngộ, đó chính là sự giác ngộ của Như Lai. Này thiện nam tử, tất cả các pháp vốn không sinh — Như Lai đã chứng ngộ như thế; tất cả các pháp vốn không diệt — Như Lai đã chứng ngộ như thế.
Lại nữa, này thiện nam tử, pháp tính (bản chất chân thật của mọi sự) lìa khỏi hai bên cực đoan (như có và không, thường còn và đoạn mất) — Như Lai đã chứng ngộ như thế. Tất cả các pháp đều không thật — Như Lai đã chứng ngộ như thế. Này thiện nam tử, Như Lai khéo nói về nhân duyên của nghiệp (nghiệp: hành động có chủ ý của thân, lời, ý, sẽ dẫn đến kết quả tương ứng; nhân duyên: nguyên nhân chính và các điều kiện phụ hợp lại sinh ra sự việc), Như Lai khéo chứng biết nhân duyên của nghiệp. Tất cả các pháp đều bị nhân duyên ràng buộc — Như Lai khéo hiểu rõ như thế. Này thiện nam tử, những nhân duyên ấy giống như ánh chớp, còn điều Như Lai đã ngộ thì lìa cả nhân lẫn duyên. Như Lai nói rằng không có nghiệp báo (quả báo do nghiệp gây ra), vậy mà khi đã thành chánh giác (giác ngộ chân chính) vẫn nhận lấy nó (?).
Tất cả các pháp là kho tàng rộng lớn trang nghiêm — đó là điều Như Lai đã chứng. Này thiện nam tử, vì lẽ gì mà nói là kho tàng rộng lớn trang nghiêm? Này thiện nam tử, tất cả trí tuệ của thế gian và xuất thế gian (vượt ra ngoài thế gian) — những trí ấy từ đâu mà sinh ra? Khi dùng cái thấy chân thật để quán sát (nhìn xét sâu sắc) đúng đắn trí ấy, thì Bát-nhã ba-la-mật (trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ) càng trở nên vô cùng sâu xa. Lúc ấy pháp ấy được gọi là kho tàng.
Này thiện nam tử, Ta cũng lại nói rằng tất cả các pháp như huyễn ảo, như ánh nắng dợn (ảo ảnh do hơi nóng), đó là điều Phật đã ngộ. Pháp giải thoát trong đó tính và tướng (bản chất bên trong và hình tướng bên ngoài) đồng một vị, đó là điều Phật đã ngộ. Tất cả sự giải thoát trong đó tính và tướng đồng một vị, chính là sự trang nghiêm rộng lớn của tất cả các pháp.
Này thiện nam tử, đối với thiện nam tử, thiện nữ nhân, lại có một pháp là điều Phật đã ngộ (?). Này thiện nam tử, đó là: các pháp không đi không đến, không nhân không duyên, không sinh không diệt, không nghĩ cũng chẳng phải không nghĩ, không tăng không giảm. Này thiện nam tử, nếu pháp nào rốt ráo có tự tính là pháp tính mà lại chẳng phải là tự tính, nếu pháp nào không thể dùng ví dụ để nói, cũng không thể dùng tên gọi, chữ nghĩa để nói — đây chính là một pháp Như Lai đã ngộ."
Khi nói pháp môn Quang Nghiêm "Quảng Nghiêm Thượng Vương Vô Tự Bảo Khiếp" (Vua Cao Quý Trang Nghiêm Rộng Lớn, Rương Báu Không Chữ) này, cho đến cả các Bồ-tát đã an trụ ở thập địa (mười giai đoạn tu chứng cao của Bồ-tát) nhiều như số bụi nhỏ, những vị trước đây mắt chưa từng thấy (?) — các chúng như vậy đều phát tâm A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề (tâm cầu đạt giác ngộ cao nhất, chân chính và trọn vẹn); chúng sinh nhiều như vậy chứng quả A-la-hán; lại có số chúng sinh nhiều hơn số ấy thoát khổ địa ngục, được sinh lên cõi trời; vô lượng Bồ-tát hiện ra trăm nghìn muôn cửa tam muội. Huống chi nói nhiều lẽ nào lại không có lợi ích?
Bấy giờ Phật bảo La-hầu-la (con trai của Phật, cũng là đệ tử): "Con có thể thọ trì (nhận lãnh và giữ gìn) ý nghĩa của chánh pháp mà Ta nói đây không?" Khi nói lời ấy, nhờ thần lực của Phật, trong các thế giới nhiều như cát sông Hằng, chín ức Bồ-tát từ chỗ ngồi đứng dậy, thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con đều có thể giữ gìn pháp môn này, làm cho nó lưu truyền không dứt vì các chúng sinh trong thế giới Ta-bà này ở đời vị lai — cho những ai được biết là Bồ-tát và là bậc có đủ căn khí để nhận trí tuệ."
Bấy giờ bốn vị Đại Thiên vương thưa Phật: "Bạch Thế Tôn, chúng con cũng có thể thọ trì ý nghĩa pháp Như Lai đã nói, làm cho các Bồ-tát ấy được đầy đủ điều mong cầu — với những ai trong đó là bậc có căn khí để nhận trí tuệ."
Bấy giờ Thế Tôn quan sát khắp cả đại chúng rồi nói như thế này: "Này thiện nam tử, Ta không phải chỉ tu chút ít căn lành mà thành chánh giác. Những chúng sinh nào được nghe chánh pháp này, họ cũng không phải chỉ tu chút ít căn lành. Nếu ai có thể thọ trì pháp môn 'Quảng Bác Nghiêm Thượng Vương Vô Tự Bảo Khiếp' này, nếu ai được nghe, thì người ấy đã là cung kính, tôn trọng, ngợi khen Ta. Này thiện nam tử, thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chính là người dùng hai vai gánh vác sự giác ngộ (ý nói gánh lấy trách nhiệm lớn lao của đạo giác ngộ). Người ấy sẽ được tài biện luận không cùng tận, được các thế giới Phật thanh tịnh tốt đẹp.
Khi lâm chung, người ấy sẽ được tận mắt thấy Phật A-di-đà cùng đại chúng Thanh văn (đệ tử nghe lời Phật dạy mà tu thành A-la-hán) và Bồ-tát vây quanh đứng trước mặt mình; cũng thấy thân Ta trên đỉnh núi chúa Kỳ-xà-quật này, và thấy các chúng Bồ-tát đây. Này thiện nam tử, thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy chính là đã tự mình được kho tàng pháp lớn không bao giờ cạn, được túc mạng trí (trí biết rõ các kiếp sống trước), không sinh vào ác đạo (các đường xấu ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh).
Này thiện nam tử, nay Ta nói pháp môn khó tin, chưa từng có trong tất cả thế gian này. Này thiện nam tử, nếu thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy giả sử có phạm tội nghịch (tội cực nặng như giết cha mẹ, giết A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá hòa hợp tăng đoàn), nhưng nhờ khéo đọc tụng, thọ trì pháp môn thù thắng này — hoặc tự mình chép, hoặc khuyên người chép; hoặc tự mình đọc tụng, khuyên người đọc tụng; hoặc tự mình giữ gìn, hoặc khuyên người giữ gìn — này thiện nam tử, Ta nói người ấy sẽ không thấy ác đạo, sẽ được tất cả chư Phật thọ ký (báo trước rằng sau này chắc chắn thành Phật).
Các Bồ-tát ấy đều được năm loại mắt (ngũ nhãn: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật — năm cấp độ thấy biết từ thấp đến cao), các căn đầy đủ, được tất cả chư Phật hộ niệm (che chở, nhớ nghĩ đến), được tất cả Bồ-tát nhiếp thọ (thu nhận, che chở, dìu dắt), làm cho vô lượng chướng ngại do phiền não (những trạng thái tâm làm rối loạn, khổ não như tham, giận, si) và nghiệp gây ra đều tiêu diệt, liền được thanh tịnh.
Này thiện nam tử, những điều Ta nói đây là lời dạy sau cùng; từ khi Ta đắc đạo thành chánh giác đến nay chưa từng nói lời này."
Phật nói kinh này xong, các vị đại Bồ-tát như Thắng Tư Duy, chư thiên như vua Đế Thích và bốn vị Đại Thiên vương, cùng người, trời, A-tu-la (loài thần hiếu chiến, hay ganh tị với chư thiên), Ca-lâu-la, Khẩn-na-la (thần ca hát ở cõi trời), Càn-thát-bà... tất cả thế gian nghe lời Phật nói đều rất vui mừng.
Kinh Báu Rương Không Chữ
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video