Thiên 1 — Kinh Phật nói về Thiểm Tử

 # Kinh Phật nói về Thiểm Tử

 Kinh Phật nói về Thiểm Tử, một quyển.

 Kinh được dịch lại, nằm ngoài năm bộ lớn của Đại thừa (Đại thừa: "cỗ xe lớn", dòng Phật giáo chủ trương tu hành để cứu độ tất cả chúng sinh; năm bộ lớn: năm nhóm kinh lớn nhất của Đại thừa trong cách xếp loại kinh điển là Bát-nhã, Bảo-tích, Đại-tập, Hoa-nghiêm, Niết-bàn).

 Kinh Phật nói về Thiểm Tử, một quyển.

 Đời Diêu Tần (nhà Tần do họ Diêu lập ở Trung Hoa, cuối thế kỷ 4 đầu thế kỷ 5), Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh – lời Phật dạy, luật – giới luật, luận – sách giảng giải) Thích Thánh Kiên dịch.

 Kinh Phật nói về Thiểm Tử

 Tôi nghe như thế này. Một thời, Phật ở nước Tỳ-la-lặc. Cùng đến dự hội có một nghìn hai trăm năm mươi vị tỳ-kheo (nam tu sĩ xuất gia đã thọ đủ giới luật). Ngoài ra còn có các vị Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), vua chúa, đại thần, trưởng giả (người giàu có, có danh vọng), cư sĩ (người tu theo Phật tại gia, không xuất gia) và những thiện nam tín nữ có lòng tin trong sạch, đông không đếm xuể.

 Phật bảo các tỳ-kheo: "Tất cả hãy định tâm mà nghe. Ở kiếp trước, khi ta mới bước vào con đường Bồ-tát, việc giữ giới đã đầy đủ mọi mặt, ta tinh tấn (siêng năng, không lười biếng trong tu tập) một lòng. Ta tu tập, gom góp trí tuệ và thiện quyền phương tiện (sự khéo léo dùng cách thích hợp với từng người để dẫn dắt họ). Công đức (phúc lành tích lại nhờ làm điều thiện) chồng chất không đếm xuể. Các vị trời, rồng, quỷ thần, vua chúa, nhân dân không ai làm được như thế."

 A-nan (người em họ và là thị giả theo hầu Phật) nghe Phật nói, liền sửa lại y phục, quỳ thẳng, chắp tay thưa với Phật: "Con xin được nghe."

 Phật bảo A-nan: "Vào vô số đời về trước, có một vị Bồ-tát tên là Nhất Thiết Diệu Hạnh. Ngài nhân từ, hay ban phát, cứu giúp chúng sinh. Ngài thường thực hành tứ đẳng tâm (bốn tấm lòng rộng lớn, bình đẳng với mọi loài: từ – thương yêu, mang niềm vui đến cho người; bi – xót thương, cứu người khỏi khổ; hỷ – vui theo niềm vui của người; xả – buông bỏ, không thiên vị). Ngài cứu đời khỏi hiểm nạn, nuôi nấng người khốn khổ. Ngài ở trên cõi trời Đâu-suất (cõi trời thứ tư trong sáu cõi trời thuộc cõi Dục, nơi các vị Bồ-tát ở trước khi xuống trần gian thành Phật) để dạy dỗ trời và người. Ban ngày ba thời, ban đêm ba thời, ngài thường định tâm tư duy, nhập tam-muội (trạng thái tâm tập trung cao độ, an định sâu lắng). Ngài soi xét con đường thiện ác của nhân dân khắp thiên hạ mười phương (khắp mọi hướng). Ngài biết ai là cha con, ai hiếu thuận cha mẹ, ai phụng thờ Tam tôn (ba ngôi đáng tôn kính: Phật; Pháp – giáo lý của Phật; Tăng – đoàn thể tu sĩ), ai cung kính thầy và bậc trên, ai tu các công đức. Ngài thường dùng thiên nhãn (con mắt thần thông nhìn thấy mọi nơi, mọi việc) nhìn khắp năm đường (năm cõi mà chúng sinh tái sinh vào: trời, người, súc sinh, ngạ quỷ – quỷ đói, địa ngục).

 Bấy giờ có nước Ca-di. Trong nước ấy có một vị trưởng giả hiu quạnh, không có con. Hai vợ chồng đều mù cả hai mắt. Trong lòng họ nguyện vào núi, quyết cầu đạo Vô thượng (đạo cao nhất, tức sự giác ngộ thành Phật). Họ giữ chí thanh tịnh, tin và ưa sống nơi vắng vẻ yên lặng.

 Bồ-tát nghĩ: "Hai người này phát tâm muốn học đạo mầu, nhưng mắt đều mù, không nhìn thấy gì. Nếu vào núi, họ có thể rơi xuống hố rãnh, hoặc gặp rắn rết thú dữ mà bị hại. Khi ta hết tuổi thọ ở trên trời, ta sẽ làm con họ, nuôi dưỡng cha mẹ cho đến trọn đời."

 Thế rồi Bồ-tát hết tuổi thọ, liền sinh xuống nhà đôi vợ chồng mù làm con họ. Cha mẹ vui mừng, thương yêu con hết mực. Họ vốn đã phát tâm cầu đạo, muốn vào núi, nhưng vì sinh được con nên lại vui thú với cuộc sống ở đời.

 Đứa con lên mười tuổi, được gọi là Thiểm Tử. Cậu hết mực hiếu thảo, nhân từ, thực hành thập thiện (mười điều lành): không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không lừa gạt, không uống rượu, không nói dối, không nói lời thêu dệt, không ghen ghét. Cậu tin đạo không chút ngờ vực, ngày đêm tinh tấn. Cậu hầu hạ cha mẹ như người ta thờ trời. Khi nói thì luôn mỉm cười, không làm tổn thương lòng ai. Đi đứng thì đúng phép tắc, không nhìn ngó lệch lạc. Thế là cha mẹ rất vui mừng, không còn lo buồn gì nữa.

 Đến khi hơn mười tuổi, Thiểm tự quỳ thẳng thưa với cha mẹ: "Cha mẹ vốn đã phát chí lớn, muốn vào núi sâu để quyết cầu đạo vô thượng vắng lặng, lìa mọi phiền não. Sao lại vì con mà bỏ nguyện xưa? Người sống ở đời là vô thường (không có gì bền mãi), trăm sự đổi thay. Mạng người không phải vàng đá, cái chết đến không hẹn ngày. Mong cha mẹ theo đúng ý xưa, giữ trọn chí ban đầu. Con xin theo cha mẹ cùng vào núi để hầu hạ, nuôi dưỡng. Nên đi ngay kẻo lỡ thời."

 Cha mẹ đáp: "Lòng hiếu thuận của con, trời tự biết. Để không trái lời thề xưa, chúng ta sẽ vào núi."

 Thiểm liền đem hết của cải trong nhà bố thí cho những người nghèo khổ trong nước, rồi cùng cha mẹ vào núi. Đến nơi, Thiểm lấy cỏ bồ dựng nhà cho cha mẹ, đặt giường nệm, không lạnh không nóng, lúc nào cũng vừa phải.

 Vừa vào núi được một năm thì các thứ quả sai trĩu, ngon lành, ăn vào thơm ngọt. Suối nước tuôn ra, vừa trong vừa mát. Sen trong ao năm màu tươi sáng. Cây chiên-đàn (cây gỗ đàn hương) và các loài cây thơm khác mọc tươi tốt, hương thơm gấp bội ngày thường. Mưa gió thuận thời, không lạnh không nóng. Lá cây đan nối nhau che mưa sương, phủ bóng ánh nắng, bên dưới lúc nào cũng mát mẻ. Chim bay về tụ họp, đều cất tiếng như tiếng đàn hát để làm vui cho cha mẹ mù.

 Sư tử, gấu, hổ, sói và các loài thú độc đều tự có lòng hiền từ với nhau, không có ý làm kinh sợ hay hãm hại nhau. Chúng đều uống nước, ăn quả, không còn sợ hãi gì. Hoẵng, hươu và các loài chim đều đến gần, cùng hòa tiếng với Thiểm để làm vui cho cha mẹ mù.

 Thiểm hiếu thảo, nhân từ không ai hơn, đến nỗi giẫm lên mặt đất cũng sợ đất đau. Thần trời, thần núi đều hóa thành hình người, ngày đêm thăm hỏi, an ủi ba vị đạo nhân (người tu đạo). Ba người một lòng định tâm, không còn lo buồn.

 Thiểm thường hái trăm thứ quả cây, quả dây cho cha mẹ ăn. Có lần cha mẹ khát muốn uống nước, Thiểm mặc áo da hươu, xách bình đi lấy nước. Nai, hươu, chim chóc cũng đến uống, không sợ nhau.

 Lúc ấy vua nước Ca-di vào núi săn bắn. Vua thấy bên bờ nước có nai, hươu, chim chóc, liền giương cung bắn. Mũi tên bắn trượt, trúng vào Thiểm. Thiểm trúng tên độc, đau đớn vô cùng, bèn kêu to: "Ai đem một mũi tên độc mà bắn giết cả ba đạo nhân thế này!"

 Vua nghe tiếng người, xuống ngựa đi đến trước mặt Thiểm. Thiểm nói với vua: "Voi chết vì ngà, tê giác chết vì sừng, chim trả chết vì lông, nai hươu chết vì da. Nay tôi chết đây mà không có ngà, không có sừng, không có lông, không có da, thịt lại không ăn được. Tôi có tội gì mà bị bắn giết oan uổng?"

 Vua hỏi: "Ngươi là người nào mà mặc áo da hươu, chẳng khác gì cầm thú?"

 Thiểm đáp: "Tôi là người trong nước của vua. Tôi cùng cha mẹ mù đến đây học đạo, hơn hai mươi năm nay chưa từng bị hổ, sói, rắn rết làm hại. Nay lại bị mũi tên của vua bắn chết."

 Ngay lúc ấy, trong núi nổi gió lớn dữ dội, thổi gãy cây cối. Chim bay, cầm thú, sư tử, gấu, hổ, sói, thú độc đều gào kêu vang động cả núi. Mặt trời mất ánh sáng, suối chảy cạn khô, các loài hoa héo rũ, sấm chớp rung chuyển mặt đất.

 Lúc ấy, cha mẹ mù giật mình đứng dậy, nói: "Có điều gì khác lạ thế này? Thiểm đi lấy nước lâu rồi mà chưa về, hay là bị rắn rết thú dữ làm hại chăng? Cầm thú kêu thương, tiếng gào thảm thiết, không như mọi khi. Gió nổi bốn phía, cây cối gãy đổ, ắt có tai họa."

 Lúc ấy vua sợ hãi, hết sức ăn năn, tự trách: "Ta vốn bắn hươu, tên lại bắn trượt, trúng và giết một đạo nhân. Tội này rất nặng. Chỉ vì tham chút thịt mà chuốc lấy tai họa lớn. Nay ta xin đem cả của báu, cung điện, kỹ nữ, ruộng đất, thành ấp của một nước để cứu mạng ngươi."

 Vua bèn đến gần, lấy tay rút mũi tên trên ngực Thiểm, nhưng tên cắm sâu không rút ra được. Chim bay, cầm thú từ bốn phía kéo đến như mây, kêu gào thương xót vang động cả núi. Vua càng sợ hãi, tay chân run rẩy.

 Thiểm nói: "Không phải lỗi của vua, đó là do tội từ đời trước của tôi gây ra. Tôi không tiếc thân mạng, chỉ thương cha mẹ mù của tôi đã già yếu, mắt không thấy gì. Một mai không có tôi, cha mẹ cũng sẽ chết theo. Vì thế mà tôi đau xót khôn cùng."

 Ngay lúc ấy, các vị trời, rồng, thần đều chấn động. Vua lại nói: "Ta thà vào nê-lê (địa ngục) chịu tội trăm kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài, không đo đếm được), miễn sao Thiểm được sống." Vua quỳ thẳng trước Thiểm mà ăn năn lỗi lầm: "Nếu ngươi chết, ta sẽ không trở về nước nữa, mà ở lại trong núi nuôi dưỡng cha mẹ mù của ngươi như khi ngươi còn sống. Ngươi đừng lo nghĩ. Trời, rồng, quỷ thần đều làm chứng: ta không phụ lời thề này."

 Thiểm nghe vua thề như vậy, tuy đang trúng tên độc mà lòng vui mừng, dù chết cũng không oán hận. Thiểm nói: "Tôi đem cha mẹ phiền vua nuôi dưỡng, vua sẽ hết tội và được phúc vô lượng."

 Vua nói: "Ngươi hãy chỉ cho ta chỗ cha mẹ ngươi ở. Nhân lúc ngươi chưa tắt thở, ta muốn biết."

 Thiểm liền chỉ: "Từ đây theo lối mòn đi bộ, không xa đâu, sẽ thấy một túp nhà cỏ, cha mẹ tôi ở trong đó. Vua hãy đi từ từ, đừng để cha mẹ tôi giật mình sợ hãi. Hãy khéo léo nói cho cha mẹ tôi hiểu. Vua hãy thay tôi thưa với cha mẹ rằng: 'Cái chết của con nay đã đến, con sắp sang đời sau. Con không tiếc thân mạng, chỉ thương cha mẹ mù đã già yếu, mắt không thấy gì, một mai không có con thì không còn ai để nương tựa. Vì thế mà con đau xót khôn cùng. Con chết là phận mình, do tội đời trước gây ra, không thể thoát được. Nay con xin sám hối (ăn năn, thú nhận tội lỗi) mọi điều ác đã làm từ vô số kiếp có thân đến nay, mong tội ấy nhờ đó mà tiêu trừ. Con nguyện cùng cha mẹ đời đời gặp lại nhau, không xa lìa. Mong cha mẹ giữ trọn tuổi thọ, chớ có lo buồn hoạn nạn. Nguyện trời, rồng, quỷ thần luôn theo che chở giúp đỡ, tai họa tiêu tan, mọi điều mong muốn đều như ý, tự nhiên an ổn chẳng phải nhọc lòng (?).'"

 Vua dẫn mấy người đi đến chỗ cha mẹ Thiểm. Vua đi rồi thì Thiểm tắt thở. Trăm loài chim và cầm thú từ bốn phía kéo đến như mây, đều gào khóc thảm thiết, vây quanh xác Thiểm, liếm máu trên ngực cậu. Cha mẹ mù nghe tiếng ấy càng sợ, bồn chồn đứng không yên.

 Vua đi vội, chạm vào cây cỏ kêu sột soạt. Cha mẹ giật mình hỏi: "Ai thế? Đây không phải bước chân con ta."

 Vua nói: "Ta là vua nước Ca-di. Nghe nói có các đạo nhân mù học đạo trong núi nên đến để cúng dường."

 Cha mẹ mù nói: "Thật làm phiền đại vương hạ cố đến thăm hỏi, từ xa đến chốn đồng nội này. Đại vương hẳn mệt lắm, thân thể có được yên khỏe không? Cung điện, phu nhân, thái tử, quan lại đều bình an cả chứ? Mưa gió có thuận hòa, năm thứ lúa có được mùa không? Nhân dân các nước láng giềng có xâm phạm nhau không?"

 Vua đáp: "Nhờ ơn các vị, vẫn luôn bình an." Vua lại hỏi thăm: "Ở trong núi này vất vả cực nhọc, sống giữa cây rừng rất khó khăn, các vị có được yên ổn không?"

 Cha mẹ mù nói: "Nhờ ơn đại vương, chúng tôi vẫn luôn yên ổn. Tôi có đứa con hiếu thảo tên là Thiểm, thường hái quả, lấy nước suối, chẳng thiếu thứ gì. Tôi có chiếc chiếu cỏ, đại vương hãy ngồi, có quả đây xin dùng. Thiểm đi lấy nước, sắp về rồi."

 Vua nghe cha mẹ mù nói vậy, lại càng đau lòng, vừa khóc vừa nói: "Tội ta thật nặng. Ta vào núi săn bắn, xa xa thấy bên bờ nước có đàn hươu, liền giương cung bắn. Tên bắn trượt, trúng đạo nhân Thiểm. Con các vị đã trúng tên độc, đau đớn vô cùng. Nay ta đích thân đến báo cho các vị biết."

 Cha mẹ nghe vậy, vật mình xuống đất, như núi Thái Sơn sụp đổ, mặt đất rung chuyển. Họ ngửa mặt lên trời gào khóc, kể lể: "Thiểm con ta hiếu thảo nhất thiên hạ, không ai hơn được. Giẫm lên đất cũng sợ đất đau. Nó có tội gì mà bị bắn giết? Vừa rồi gió lớn bỗng nổi lên, thổi gãy cây cối, trăm loài chim kêu thương, gào thét vang động cả núi. Chúng tôi ở trong núi hơn hai mươi năm, chưa từng có tai biến như thế. Mà con ta đi lấy nước chưa về, sợ đã có chuyện chẳng lành. Các vị thần đều kinh hãi, xao động."

 Người mẹ cứ khóc mãi không thôi. Người cha nói: "Hãy thôi đi. Con người sống ở đời, không ai không chết. Lúc vô thường đến thì không thể cưỡng được." Rồi chỉ hỏi vua: "Thiểm bị bắn vào chỗ nào? Bây giờ còn sống hay đã chết?"

 Vua đem những lời Thiểm dặn nói lại với cha mẹ. Cha mẹ mù nghe vua nói, lại đau đớn đến ngất lịm: "Một mai không có con, cả hai chúng tôi cũng sẽ chết. Đại vương, xin hãy dắt hai chúng tôi đến chỗ xác con."

 Vua liền dắt cha mẹ mù đến bên xác Thiểm. Người cha ôm đầu con, người mẹ ôm hai chân con đặt lên gối. Cả hai đưa tay sờ mũi tên trên người Thiểm, ngửa mặt lên trời kêu: "Hỡi các vị trời, rồng, thần núi, thần cây! Thiểm con tôi hiếu thảo nhất thiên hạ, điều đó các vị trời, rồng, thần đều biết. Chúng tôi đã già, mắt không thấy gì, xin thân này chết thay con, miễn Thiểm được sống thì không oán hận."

 Rồi cha mẹ cùng thề: "Nếu Thiểm hiếu thảo đến mức trời đất đều biết, thì mũi tên sẽ tự bật ra, chất độc và cơn đau sẽ tiêu trừ, Thiểm sẽ sống lại."

 Khi ấy, tòa ngồi của vua trời ở cõi trời Đao-lợi (cõi trời thứ hai trong sáu cõi trời thuộc cõi Dục, do Đế Thích làm chủ) liền rung động. Vua trời đưa mắt nhìn, thấy hai đạo nhân mù ôm con gào khóc. Tiếng ấy vang thấu lên đến cõi trời thứ tư là Đâu-suất. Đế Thích (vua trời cõi Đao-lợi), Phạm thiên (vị trời làm chủ các cõi trời cao hơn) và Tứ thiên vương (bốn vị vua trời trấn giữ bốn phương) từ trên trời xuống, nhanh như người co duỗi cánh tay, đến đứng trước Thiểm. Các vị lấy thuốc thần diệu đổ vào miệng Thiểm. Thuốc vào miệng thì mũi tên bật ra, chất độc thoát hết, Thiểm sống lại như cũ. Cha mẹ nghe tin Thiểm đã chết mà sống lại, hai mắt đều sáng ra.

 Chim bay, thú chạy đều cất tiếng vui mừng. Gió lặng, mây tan, mặt trời sáng trở lại. Suối tuôn nước, vừa trong vừa mát. Sen trong ao năm màu tươi sáng. Cây chiên-đàn và các loài cây thơm tươi tốt rực rỡ, hương thơm gấp bội ngày thường.

 Lúc ấy vua vui mừng khôn xiết, lạy Đế Thích, rồi quay lại lạy cha mẹ Thiểm và Thiểm. Vua nói: "Ta xin đem toàn bộ của báu cả một nước dâng lên các đạo nhân để cúng dường, mong cho tội của ta được tiêu trừ hết, không còn sót lại chút nào."

 Thiểm nói với vua: "Nếu vua muốn làm việc phúc, chỉ cần trở về nước, vỗ về nhân dân, khiến họ giữ giới. Vua chớ săn bắn, giết oan kẻ vô tội; nếu không, thân sẽ chẳng yên, chết rồi sẽ vào địa ngục. Người sống ở đời, ân tình yêu thương chỉ có trong chốc lát, còn chia lìa thì lâu dài, không thể ở bên nhau mãi. Vua nhờ phúc đời trước nên nay được làm vua, chớ kiêu căng, tự tung tự tác. Vì tự tung tự tác mà gây ra vô lượng điều ác, sau này rơi vào ác đạo (các cõi khổ như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) thì hối hận nào có ích gì."

 Vua đáp sẽ làm đúng như lời dạy. Những người theo vua đi săn thấy Thiểm đã chết mà nhờ thuốc thần của trời lại sống lại, cha mẹ được sáng mắt, phép mầu như vậy, nên tất cả đều giữ ngũ giới (năm giới của người tu tại gia: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu) và thực hành mười điều lành. Khi chết, họ đều được sinh lên cõi trời, không rơi vào ác đạo.

 Phật bảo A-nan và những người đến dự hội: "Thiểm thuở xưa chính là thân ta. Người cha mù là vua Duyệt-đầu-đàn (tức vua Tịnh Phạn, cha của Phật). Người mẹ mù là phu nhân của vua hiện nay, bà Ma-da (mẹ của Phật). Vua nước Ca-di là A-nan. Đế Thích là Phật Di-lặc (vị Phật sẽ ra đời trong tương lai)."

 Phật bảo A-nan: "Ở các kiếp trước, khi làm con thì ta nhân từ, hiếu thảo; khi làm vua thì ta thương yêu, nuôi dưỡng dân; khi làm dân thì ta kính phụng bề trên. Nhờ vậy mà tự mình đạt đến chỗ thành bậc tôn quý nhất trong tam giới (ba cõi: cõi Dục – cõi còn ham muốn; cõi Sắc – cõi còn hình thể nhưng đã lìa ham muốn; cõi Vô sắc – cõi không còn hình thể; tức toàn bộ thế giới chúng sinh còn luân hồi)."

 Phật nói kinh xong, các vị Bồ-tát, tỳ-kheo, tỳ-kheo-ni (nữ tu sĩ xuất gia đã thọ đủ giới luật), ưu-bà-tắc (nam cư sĩ tu tại gia), ưu-bà-di (nữ cư sĩ tu tại gia) không ai là không vui mừng, cùng lễ Phật rồi lui ra.

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video