Nữ đan hợp biên tuyển chú (Bộ sách gom các sách dạy nữ đan, có chọn lọc và chú thích; "nữ đan" là phép tu luyện nội đan dành riêng cho phụ nữ, tức luyện tinh, khí, thần ngay trong thân mình để thành tiên) — đời Thanh, Hạ Long Tương.
Lời tựa viết theo lối dễ hiểu
Có trời đất thì có nam có nữ. Thế nhưng đàn ông thành tiên thì nhiều, đàn bà thành tiên thì ít, vì sao vậy? Bởi đàn ông có thể đi khắp nơi tìm thầy học đạo, còn đàn bà khó lòng ra khỏi nhà để tìm thầy.
Sách đan dành cho nam nhiều đến mức trâu kéo phải đổ mồ hôi, chất đầy tới nóc nhà; còn sách đan dành cho nữ thì lẻ tẻ, rời rạc, chẳng có sách riêng nào. Đàn ông biết chữ, hiểu nghĩa thì mười người có bảy tám; đàn bà biết chữ, hiểu nghĩa thì trăm người khó được một hai.
Giả sử nữ đan có sách riêng, phụ nữ ai cũng biết chữ, hiểu nghĩa, lại được phép ra ngoài thuận tiện để tìm thầy học đạo, thì số phụ nữ thành tiên chưa chắc đã ít hơn đàn ông.
Tuy vậy, chuyện tu hành của phụ nữ cũng có lắm điều sai lệch, xin thử nói qua. Có người chê bai kẻ tu hành. Có người coi rẻ việc tu hành. Có người ghét nghe chuyện tu hành. Có người ngăn cản đường tu của kẻ khác. Có người không biết cái hay của tu hành. Có người biết là hay nhưng khó dứt được duyên nợ ở đời. Có người đã dứt duyên đời, vào cửa Phật, nhưng chỉ ngồi hưởng cảnh nhàn, không mạnh dạn tiến lên.
Có người lúc nhỏ không nơi nương tựa (?), về già không người nương cậy, việc nhiều nợ dồn, bèn nhờ cửa Phật để trốn đời, chỉ cốt kiếm miếng ăn cái mặc. Có người lỗ mãng hồ đồ, không theo thứ bậc. Có người gộp chung càn với khôn (nam với nữ), không biết phép tu của nữ khác với nam đan. Có người biết sách đan của nam mà không biết có sách đan của nữ. Có người theo đạo Phật, niệm Phật để tu tính (tu phần tâm tính, tinh thần), mà không biết cần được thầy chỉ cho bí quyết nữ đan để tu mệnh (tu phần thân thể, sinh lực). Có người theo huyền môn (Đạo giáo), lại lấy khí huyệt (huyệt nơi chứa khí) ở chỗ một tấc ba phân dưới rốn của đàn ông mà chỉ nhầm là huyền quan (cửa then chốt trong thân để khởi công luyện đan) của phụ nữ.
Có người vào thiện đường (hội nhóm làm việc thiện, thờ thần Phật trong dân gian), chỉ biết ăn chay kính thần, tụng kinh lạy Phật, phóng sinh làm lành, cầu phúc tránh họa, mà không biết phụ nữ tu hành thì việc cấp bách là "trảm xích long" (nghĩa đen là chặt con rồng đỏ: dùng công phu luyện cho kinh nguyệt dứt đi, giữ máu lại để hóa thành khí). Có người không ăn năn sám hối tội lỗi, không hóa giải oan nghiệp, không cầu trừ tai họa, hàng phục ma chướng, không lập công đức, không xét cùng lẽ đạo và hiểu thấu bản tính, mà vội bắt tay vào tu mệnh. Có người tuy hiền lành nhưng thói quen nhiễm quá sâu, tự cao tự đắc, không cầu thầy giỏi truyền khẩu quyết (bí quyết truyền miệng), rồi tự ý làm phép trảm xích long. Có người bám chặt vào huyền quan, dồn khí lại thành bệnh, đến nỗi chết.
Có người sau khi trảm xích long không biết thứ tự công phu và hỏa hậu (cách điều chỉnh mức độ, nhanh chậm, mạnh nhẹ của hơi thở và ý niệm khi luyện, ví như canh lửa nấu thuốc) theo sách nam đan. Có người gặp ma khảo (những thử thách, chướng ngại đến với người tu), như binh đao, nước lửa, dịch bệnh, kiện tụng, cãi vã, lời đồn, hoặc thầy bạn hộ pháp người thì ốm, người thì chết, người thì lừa dối, người thì bỏ đi, vì thế mà nản lòng đạo, bỏ dở giữa chừng. Có người mới hiểu lơ mơ nửa vời đã khoe khoang, cho rằng đạo chỉ có thế. Có người còn trong vòng luân thường gia đình, những việc nên làm xong chưa làm xong, nên khó tu thanh tịnh. Có người ý nghĩ lan man tạp nhạp, lòng bị lợi dục hun đốt, trong lòng phần trời và phần người giằng co nhau, nên tuy tu mà như chưa tu. Có người muốn giữ trinh để tu mà bị người nhà bên ngoại ngăn trở. Có người muốn thủ tiết (góa chồng mà không tái giá) để tu mà không được người nhà bên chồng dung chứa. Có người hâm mộ tiên Phật mà không sớm quay đầu, cứ hẹn sang năm. Có người muốn tích cho nhiều của cải để nuôi việc tu rồi mới tu.
Có người tham lam không chán, đầy bụng giận dữ độc địa, si tình quá mức, không dứt chuyện chăn gối, lưới ái quấn quýt, không nỡ rời con cái, mà vẫn mong có duyên thành tiên. Có người khí uất chưa tan (?), lo buồn kết thành cục trong người, mà chỉ mơ thành tiên. Có người thân không đoan trang, lòng không trong sạch, miệng nói chuyện thị phi, cam làm kẻ càn rỡ, mà lại trông chờ tiên trời xuống đón. Có người nuôi và giết súc vật, rồi lấy câu "buông dao đồ tể, lập tức thành Phật" làm cớ. Có người không kiêng thịt rượu, lấy câu "rượu thịt qua ruột, đạo ở trong lòng" làm cớ, lại nói "rượu thịt qua ruột, Phật ngồi ở giữa". Có người miệng thì ăn chay mà lòng như lang sói hổ báo, coi cha mẹ chồng và chị em dâu như kẻ thù. Có người lầm vào bàng môn (các phái tà, lệch khỏi chính đạo), không biết chính đạo. Có người lầm tin bọn "ba cô sáu bà" (những đàn bà làm nghề đồng cốt, mối lái, bà mụ, ni cô, đạo cô… hay xui khiến người khác), tin chuyện cầu tiên giáng, lên đồng, đi âm, xem hoa, xem nước (các trò bói toán, đồng bóng trong dân gian), đến nỗi điên loạn mất trí, hoặc bị dụ vào nhà dâm ô.
Có người ngầm dắt con gái nhà lành cho kẻ khác làm "lô đỉnh" (nghĩa đen là lò và vạc luyện thuốc; ở đây chỉ việc dùng người nữ làm đối tượng giao hợp để "hái" sinh khí theo tà thuật), còn mình làm "hoàng bà" (vốn là tên gọi ý niệm làm môi giới điều hòa âm dương trong thân; ở đây chỉ kẻ làm mối dắt mối), rồi tự làm hỏng danh tiết. Có người con gái nhà lành bị bọn theo thuật ngự nữ (tà thuật lấy việc giao hợp với phụ nữ để tu luyện) mê hoặc, cam làm lô đỉnh, mong thành tiên, rồi rốt cuộc hỏng danh tiết. Có người lên núi vào chùa miếu, theo bừa sư sãi, đạo sĩ hay thầy nam ở thiện đường, gieo xuống mầm tình. Có ni cô, đạo cô và thầy thiện đường nhận ơn trời làm chức "đỉnh hàng" (?) (một chức bậc cao trong các hội đạo dân gian), dùng các thuật bùa chú, ấn quyết, nước thần, kiếm thần, đánh võ có thần nhập, bước theo sao Bắc Đẩu, đốt luyện đan dược, uống thuốc tiên, đi khắp bốn phương giảng dạy cho phụ nữ, mượn đạo để vơ vét tiền của. Có người được khẩu quyết, không lo làm lợi cho mình trước mà vội muốn làm lợi cho người. Có người được khẩu quyết lại truyền cho kẻ không xứng đáng, làm lộ thiên cơ (điều bí mật của trời) mà tự chuốc trách phạt. Có người gặp được người xứng đáng mà không truyền, làm dứt mất hạt giống đạo.
Có người nghe nhầm lời bọn sư gian, đạo sĩ hoang nói về thuật Nam Cung luyện vàng bạc, sắm sửa thật nhiều phòng luyện đan, đồ dùng, lò vạc, đàn kiếm, luyện uống "tam nguyên đại đan" (loại thuốc tiên luyện bằng lò lửa thật), mong bay thẳng lên cửa trời, rốt cuộc không thành, đau lòng mà khánh kiệt. Có người hái bừa tinh khí mặt trời, mặt trăng, nuốt mây nhả khói, hít thở không khí, hoặc uống thảo mộc, kim loại, đá, hoặc vận chuyển khí đi trong tay chân và đan điền (vùng bụng dưới rốn, nơi tụ khí để luyện đan), đến nỗi thành bệnh nặng, không thuốc nào chữa được. Có người cho rằng thân mình đã "phá thể" (đã mất trinh, đã sinh nở), rò rỉ (?) khó tu, nên tự buông xuôi bỏ mặc.
Phàm những thói sai lệch ấy đều khó mà "chứng quả" (đạt kết quả tu hành, tức thành tiên thành Phật). Nếu muốn chứng quả thì phải hiểu rõ sách đan, lấy sách mà đối chiếu với thân, lấy thân mà đối chiếu với sách. Đem lẽ có trong sách và những hiện tượng hiện ra trong thân đi hỏi thầy, hỏi bạn, để phân biệt chính tà, quyết định nên theo hay nên bỏ, may ra không bị thầy mù bạn tà mê hoặc mà sa vào các thói sai lệch kia. Ai đã sa vào thì gấp rút sửa đổi, ăn năn. Ai chưa sa vào thì càng nên đề phòng. Tôi xin lấy một câu để quyết định: "Ngoài thân không có đạo"; lại nêu điều cốt yếu: "Đạo ở ngay trong lòng mình". Còn lẽ ban đầu tách ra rồi sau hợp lại giữa gốc đan của càn (nam) và khôn (nữ), càng không thể không giảng rõ cho phụ nữ. Đại cương có ba điều: một là bẩm tính, hai là hình thể, ba là công pháp (phương pháp và trình tự luyện tập).
Như nam thuộc dương, dương thì trong; nữ thuộc âm, âm thì đục. Tính nam cứng, tính nữ mềm. Tình nam gấp, tình nữ thong thả. Ý nghĩ nam tạp, ý nghĩ nữ thuần. Nam chủ về động, động thì khí dễ thoát ra; nữ chủ về tĩnh, tĩnh thì khí dễ thu lại.
Nam ứng với quẻ Ly (quẻ tượng lửa, mặt trời trong Kinh Dịch), như mặt trời, một năm đi hết một vòng chu thiên (một chu kỳ vận hành trọn vẹn); nữ ứng với quẻ Khảm (quẻ tượng nước, mặt trăng), như mặt trăng, một tháng đi hết một vòng chu thiên. Khí của nam khó chế phục, khí của nữ dễ chế phục. Đó là chỗ khác nhau về bẩm khí. Cổ nam có yết hầu, cổ nữ không có. Vú nam nhỏ, không có sữa; vú nữ to, có sữa. Chỗ gốc (bộ phận sinh dục) của nam lồi ra, của nữ lõm vào. Ở nam gọi là tinh thất (nơi chứa tinh), ở nữ gọi là tử cung. Gốc mệnh của nam ở trong khí huyệt, gốc mệnh của nữ ở trong bầu vú. Nam lấy thắt lưng làm thận, nữ lấy máu làm thận. Nam chủ về tinh, màu trắng, gọi là "bạch hổ" (cọp trắng); nữ chủ về huyết, màu đỏ, gọi là "xích long" (rồng đỏ, tức kinh nguyệt). Tinh của nam trong dương có âm; huyết của nữ trong âm có dương. Khí trong tinh của nam đầy đủ, khí trong huyết của nữ ít ỏi. Đó là chỗ khác nhau về hình thể.
Nam luyện bản nguyên (gốc tinh khí trời phú) trước, sau mới luyện hình chất (thân thể); nữ luyện hình chất trước, sau mới luyện bản nguyên. Dương khí của nam thoát ra từ dưới, dương khí của nữ bốc lên từ trên. Nam tu thành thì không để lọt tinh, gọi là "hàng bạch hổ" (hàng phục cọp trắng); nữ tu thành thì không ra kinh nguyệt, gọi là "trảm xích long". Tinh của nam đi ngược lên mà thành tiên, huyết của nữ bốc thẳng lên quy về khiếu tim. Bảy hoa sen (?) của nam khó mở dễ thu, bảy hoa sen của nữ dễ mở dễ thu. Phép tu của nam gọi là "thái dương luyện khí" (theo lẽ mặt trời mà luyện khí), phép tu của nữ gọi là "thái âm luyện hình" (theo lẽ mặt trăng mà luyện thân). Ở nam gọi là "thai", ở nữ gọi là "tức" (hơi thở). Nam hàng phục được bạch hổ thì dương vật teo lại như thân trẻ nhỏ; nữ chặt được xích long thì vú teo lại như thân đàn ông. Nam xuất thần (luyện cho thần thức ra khỏi thân) chậm, thành đạo cũng chậm; nữ xuất thần nhanh, thành đạo cũng nhanh. Nam có thể tự mình vượt qua (?), nữ phải chờ người dẫn độ. Nam ắt phải "diện bích" (ngồi quay mặt vào vách tĩnh tu lâu năm), nữ ít phải trải qua giai đoạn "hoàn hư" (trở về cõi hư không trống lặng).
Nam tu thành gọi là chân nhân (bậc tiên đắc đạo), nữ tu thành gọi là nguyên quân (danh hiệu bậc nữ tiên). Đó là chỗ khác nhau về công pháp.
Còn về lẽ tính và mệnh thì không có gì khác. Tôi bảo phụ nữ: trước hết phải ở chỗ khác mà tìm ra chỗ giống, lại ở chỗ giống mà tìm ra chỗ khác. Phàm những điều khác nhau đều thuộc về giai đoạn trước khi trảm xích long; phàm những điều giống nhau đều thuộc về giai đoạn sau khi đã trảm xích long. Đây là định luận muôn đời không đổi. Vì thế trong sách nữ đan thường nói: sau khi phụ nữ trảm xích long, việc luyện thuốc, hoàn đan (luyện cho tinh khí kết thành đan trong thân), hỏa hậu và các bước thứ tự nên tham khảo sách nam đan, như các sách "Thiên tiên chính lý", "Tiên Phật hợp tông" của Ngũ Thủ Dương, "Kim tiên chứng luận", "Tuệ mệnh kinh" của Liễu Hoa Dương, là những sách đặc biệt cần thiết. Phụ nữ nếu thật hiểu được lẽ ấy, dùng đúng phép ấy, làm đúng công phu ấy, thứ bậc không rối, độ số không sai, thì sao đến nỗi luyện mò tu mù mà tự chuốc lấy bệnh lạ. Thế nhưng thuở đầu tôi cũng không biết việc tu của phụ nữ có những cái lợi cái hại như thế.
Cha và anh tôi đều thích đạo Phật và đạo Lão. Tôi còn nhớ cha tôi lúc sinh thời từng nói với mẹ tôi: "Việc tu của phụ nữ, con gái trẻ làm thì có thể hóa khí; đàn bà già làm thì có thể trừ bệnh; đàn bà góa làm thì lòng giữ tiết càng thêm vững. Còn thành tiên thành Phật thì lại tùy công đức người phụ nữ lớn hay nhỏ, công phu sâu hay cạn, không thể đánh đồng mà nói được." Vì thế mẹ tôi vui với việc này gần ba mươi năm không biết mỏi. Về sau, chị dâu tôi, cháu gái tôi, họ bên ngoại, con gái tôi, họ hàng trong tộc, các cô, các chị lần lượt theo việc này cũng chẳng thiếu người.
Bàn về giới, về định (giữ giới luật và tập trung tâm ý) thì cũng có tiến bộ, nhưng hỏi đến công phu tu mệnh thì mù mờ. Mẹ tôi lo lắng, dặn tôi để tâm (?): hễ gặp người tu hành của ba đạo (Nho, Phật, Lão) thì tìm sách nữ đan, hỏi bí quyết nữ đan. Tôi dò hỏi mấy năm đều không được như ý. Sau nhờ vị Tuyết Sầm thượng nhân (tiếng tôn xưng nhà sư) mà có được một bộ "Ma ni chúc khôn tập", gồm hơn bảy mươi loại. Đại để nói về tu tính thì kỹ, nói về tu mệnh thì giấu kín, người căn tính chậm lụt nằm mơ cũng chẳng thấy được. Tôi sợ không có gì để đáp lời mẹ dặn, trong lòng như lửa đốt. Năm Canh Tý (năm 1900), tôi ở nơi hẻo lánh tại núi Nga (núi Nga Mi, Tứ Xuyên), không kể ngày đêm, lục lọi khắp sách Đạo giáo, hễ chỗ nào nói về nữ đan liền trích chép lại, gom thành tập, được hơn mười loại, đặt tên là "Nữ đan hợp biên". Đem trình mẹ, mẹ rất mừng, dặn cất giữ kỹ, làm bản sách bí truyền về việc tu của phụ nữ trong nhà.
Mùa đông năm Quý Mão (năm 1903), tôi đến am Nhị Tiên ở Thành Đô để hiệu đính "Đạo tạng" (bộ tổng tập kinh sách Đạo giáo), thấy bộ "Khôn duyên giác lộ" do hai ông Diêm và Bành khắc in, trong đó chỉ có hai bộ kinh "Khôn nguyên" và "Khôn ninh" là giống với bản bí truyền chép giữ trong nhà tôi. Giới nữ vốn không thiếu người có căn cơ học đạo, mà sách nữ đan ít được khắc in thành sách riêng; hai ông Diêm, Bành thật đã nghĩ trước điều tôi nghĩ. Người tri kỷ khó gặp, nên tôi đem "Nữ đan hợp biên" trình lên, kính xin xem xét hiệu chỉnh. Hai ông quả nhiên khen hay, khuyên đem khắc in. Để chia sẻ cùng người đồng chí hướng, tôi không dám giữ riêng; song đây chỉ là cái thấy của một góc nhỏ, thật hổ thẹn biết bao. Chỉ mong ai có bản tốt hơn thì chuyển cho tôi xem, để trọn ước nguyện của mẹ tôi; ném gạch mà được ngọc (đưa cái kém ra để nhận lại cái quý) thì càng may mắn lắm thay!
Lại dặn phụ nữ: ai theo sách này thì nhất định phải dứt bảy tình (mừng, giận, buồn, sợ, yêu, ghét, ham muốn), trừ sáu dục (ham muốn của mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý), quét sạch ba tâm (tâm quá khứ, hiện tại, vị lai), bỏ hết bốn tướng (chấp có ta, có người, có chúng sinh, có thọ mạng), buông hết mọi duyên, thấy năm uẩn (năm thứ hợp thành con người: thân xác, cảm thọ, tưởng nhớ, hành động tạo tác, nhận biết) đều là không, trăm lần vấp ngã không quay lại, gặp ma chướng không lùi bước. Luyện huyết hóa khí, luyện khí hóa thần, luyện thần trở về hư, luyện hư trở về vô. Nếu quả chứng được quả kim tiên (bậc tiên cao nhất, bất hoại như vàng), trải ức kiếp không hư hoại, trên thì chầu Vương Mẫu (Tây Vương Mẫu, vị nữ thần đứng đầu các nữ tiên), dưới thì cứu độ chúng sinh. Tôi nghĩ ở hội bàn đào (hội yến tiệc đào tiên của Vương Mẫu), hẳn không để cho riêng nam tiên đứng trên hết. Phụ nữ hãy gắng lên, tôi ngày ngày trông đợi! Lời lẽ quê mùa (?), viết theo con mắt thông thường, mong người hiểu biết xét thấu cho, xin đừng cười chê.
Lúc ấy là mùa thu năm Ất Tỵ niên hiệu Quang Tự (năm 1905), Hạ Long Tương người Tỉnh Nghiên (huyện thuộc tỉnh Tứ Xuyên) viết lời tựa.
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video