Thiên 1 — Kinh Phật nói về vợ trưởng giả Pháp Chí (trọn kinh)

# Kinh Phật nói về người vợ của trưởng giả Pháp Chí

 # Kinh Phật nói về người vợ của trưởng giả (người giàu có, có danh vọng trong xã hội) Pháp Chí

 Kinh Phật nói về người vợ của trưởng giả Pháp Chí

 Không rõ tên người dịch

 Kinh Phật nói về người vợ của trưởng giả Pháp Chí

 Tên người dịch đã thất lạc, nay xếp vào danh mục kinh dịch đời Lương (triều Lương ở vùng Lương Châu, tây bắc Trung Hoa xưa).

 Tôi nghe như thế này. Một thời, Phật ở nước Xá Vệ, tại vườn Kỳ Thụ Cấp Cô Độc (khu vườn có rừng cây của thái tử Kỳ Đà, do trưởng giả Cấp Cô Độc mua dâng cúng để Phật và tăng chúng ở). Cùng ở với Phật có một nghìn hai trăm năm mươi vị đại tỳ-kheo (người xuất gia đã thọ đủ giới, sống bằng khất thực) và mười nghìn vị Bồ-tát (người tu hạnh lớn, cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh).

 Bấy giờ, vào buổi sáng sớm, Phật mặc áo, cầm bát vào thành khất thực (đi xin ăn). Các tỳ-kheo và Bồ-tát đều theo hầu. Chư thiên (các vị trời), rồng, các thần, cùng thần Hương Âm (thần âm nhạc của cõi trời, sống nhờ hít hương thơm), thần Vô Thiện (loài a-tu-la, thần hay nổi giận, tranh đấu), thần Phượng Hoàng (loài chim thần cánh vàng), thần núi, và vua thần Chấp Nhạc (loài thần chuyên tấu nhạc) đều rải hoa, đốt hương, tấu các thứ nhạc, ca ngợi đức hạnh của Phật, và đọc bài tụng (bài thơ ca ngợi) rằng:

 Từ vô số ức kiếp (kiếp: một khoảng thời gian cực kỳ dài) / Ngài tích chứa hạnh lành không thể đo lường

 Thương xót chúng sinh / khiến họ phát tâm đi theo đạo lớn

 Ba cõi (tam giới: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc, tức toàn bộ thế giới nơi chúng sinh sống chết luân hồi) như trò ảo hóa / tất cả đều trống rỗng, không thật

 Ngài hiểu thấu được trí tuệ ấy / nên cứu độ khắp mười phương

 Ba mươi hai tướng tốt (ba mươi hai đặc điểm thân hình khác thường, đẹp đẽ của bậc Phật) sáng ngời / cùng tám mươi vẻ đẹp phụ

 Miệng phát ra muôn ức âm thanh / công đức tự làm đẹp dung mạo

 Tuy hiện thân ở trong ba cõi / Ngài mở bày ba nơi tu đạo (?)

 Ba thứ nhơ bẩn (tham lam, giận dữ, si mê) nay đã diệt sạch / trừ bỏ tai ương của ba cõi

 Tâm như viên ngọc sáng như trăng / ở giữa dục lạc mà không vướng mắc

 Đối xử bình đẳng, lìa bỏ yêu ghét / với mọi người không thiên vị ai

 Khi ấy dân chúng nghe tiếng ca ngợi đức Phật, cả nước kéo nhau tụ họp. Họ nhìn Phật đi lại, cử động, bước đi hay dừng lại đều đúng phép tắc, an nhàn khoan thai. Dung nhan uy nghi như mặt trăng giữa các vì sao, như mặt trời mới mọc, chiếu sáng khắp thiên hạ, không gì ngăn trở. Ví như Phạm vương (vua cõi trời Phạm thiên) ở giữa chư thiên; như Thiên đế Thích (Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi) ở cung Đao Lợi, là bậc tôn quý nhất trong các vị trời; như núi Tu Di (ngọn núi lớn ở trung tâm thế giới theo quan niệm Phật giáo) nổi lên giữa biển cả, đứng giữa bốn châu thiên hạ, vững vàng không thể lay động. Mọi người vui mừng hớn hở, chắp tay quy mệnh (đem cả thân mạng mà nương tựa, quy phục).

 Phật đến ngoài cổng nhà trưởng giả Pháp Chí, bước vào tới gian nhà giữa, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp mười phương. Lúc ấy vợ trưởng giả đang bày biện giường ghế lộng lẫy, trang sức thân mình bằng chuỗi ngọc nhiều thứ báu, xức hương chiên-đàn (gỗ thơm quý), tô điểm mặt mày, năm màu rực rỡ, tưởng rằng có thể giữ mãi được như thế. Nô bộc, gia nhân, tớ gái hơi có lỗi nhỏ là bà đánh đập tàn nhẫn, không hỏi phải trái.

 Từ xa, bà thấy ánh sáng của Phật vượt hơn ánh mặt trời, trong lòng tự nghĩ: "Ánh sáng rực rỡ này không giống ánh sáng của mặt trời, mặt trăng, của Đế Thích, Phạm thiên, chư thiên hay người phàm. Ánh sáng ấy mát dịu, yên ổn vô cùng. Thân ta được chiếu vào thì mọi bệnh khổ đều không còn, không đói không khát, tự nhiên no đủ. Sao ta lại cầm gậy đánh kẻ hầu hạ?" Bà vội đi tới gian giữa, trông thấy Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật): tướng tốt uy nghi rực rỡ, khó lấy gì ví được; các căn (các giác quan) lặng lẽ định tĩnh, không chút suy giảm; như núi bảy thứ báu sáng chói, cao vòi vọi. Bà vừa hổ thẹn sợ hãi, vừa buồn vừa mừng, cúi đầu lạy sát chân Phật, sám hối những lỗi lầm tai hại đã phạm, xấu xa không kể xiết: "Đã làm thân đàn bà, con không biết tự trách mình, giận hay mừng đều tùy ý mình. Nay con xin thú nhận tội lỗi, không dám che giấu."

 Phật nói: "Lành thay, lành thay! Ngươi đã được lợi ích tốt đẹp, lìa khỏi mọi suy hại. Ngươi thấy được tai họa, lỗi lầm của bản thân, sửa điều đã qua, tu điều sắp tới. Thân người khó được, kinh Phật khó gặp, ức đời mới có một lần. Vì sao lại sa vào thân đàn bà? Vì dâm dục và điệu bộ lả lơi ở trong đó; không biết tu sửa thân mình, buông thả lòng mình, mặc ý làm càn; ghen ghét, lắm lời, ham mê nhan sắc và cậy vào đó. Thế gian vô thường, giàu sang uy thế chỉ trong chốc lát mà thôi. Hãy xem kẻ dưới như con thơ của mình. Giàu sang hay nghèo hèn như trăng tròn rồi khuyết, như mặt trời mọc rồi lặn; nước, lửa, gió nổi lên chẳng bao lâu thì suy tàn. Mọi việc, dù đạo hay đời, đều khởi từ tâm. Được lên cõi trời, ở cõi người, hay rơi vào địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh đều do chính mình cả. Phật là Trời trong các trời (bậc tôn quý hơn hết thảy chư thiên), cho đến Duyên giác (bậc tự giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên) và Thanh văn (bậc giác ngộ nhờ nghe lời Phật dạy) cũng đều như vậy. Nay thân ta đây có ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp, nhìn thấu mười phương, đều nhờ hiểu biết thông suốt mà có."

 Người đàn bà nghe Phật nói, vui mừng vô hạn, lại quy mệnh lần nữa, tự trách mình mê muội tăm tối: "Chỉ tiếc con chưa kịp được khai hóa, chưa từng được nghe lời dạy cao tột." (?)

 Phật nói: "Hãy thực hành nghĩa của mười điều lành (thập thiện): thân không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm; miệng không nói dối, không nói hai lưỡi (đâm thọc gây chia rẽ), không nói lời thêu dệt, không nói lời độc ác; ý không ghen ghét, không giận dữ, không si mê. Nên vâng làm sáu độ (lục độ: sáu pháp tu đưa người vượt qua biển khổ sang bờ giải thoát): bố thí, trì giới (giữ gìn giới luật), nhẫn nhục, tinh tấn (siêng năng không lùi bước), nhất tâm (tâm chuyên nhất, thiền định), trí tuệ. Hãy theo bốn tâm bình đẳng (tứ đẳng tâm, bốn tấm lòng rộng lớn đối với mọi chúng sinh): từ (đem niềm vui đến cho người), bi (cứu người khỏi khổ), hỷ (vui theo điều lành của người), hộ (buông xả, giữ tâm bình đẳng, không thiên lệch). Mở rộng lòng thương xót lớn ra khắp nơi thì tự mình sẽ được ba mươi hai tướng tốt, tám mươi vẻ đẹp.

 Còn đối với nô bộc, gia nhân, tớ gái thì hãy dạy cho họ biết nỗi cay đắng của sống chết, về tội và phúc, chỉ cho họ thấy những hoạn nạn của ba đường ác (tam đồ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Răn dạy họ bằng giới cấm của đạo và lẽ phải thì hơn là roi gậy. Trang sức bằng chuỗi ngọc thật sự có bốn thứ. Những gì là bốn? Một là lòng tin vững chắc; hai là giữ giới cấm; ba là tam-muội (trạng thái tâm định tĩnh, tập trung trọn vẹn); bốn là trí tuệ. Đó là bốn thứ. Bồ-tát tự trang nghiêm tâm mình, hướng về Đại thừa (giáo pháp lớn, vừa độ mình vừa độ tất cả chúng sinh). Không có nam, không có nữ, tất cả như trò ảo hóa, như tranh người thợ vẽ, muốn vẽ gì liền thành nấy. Hiểu rõ trí tuệ về tánh không (mọi sự vật không có thực thể cố định), thấy tất cả vốn trong sạch, thì đạt được thân không tên gọi, được bốn điều không sợ hãi (tứ vô sở úy: bốn sự tự tin vững chắc, không chút e sợ khi giảng pháp của bậc giác ngộ), bốn điều không cần che giữ (tứ bất hộ: thân, miệng, ý và đời sống của Phật đều trong sạch, không có lỗi gì phải che giấu), một mình bước đi trong ba cõi, cứu độ hết thảy."

 Người đàn bà nghe Phật dạy, lòng mở sáng, hớn hở vui mừng, liền phát ý cầu đạo vô thượng chính chân (đạo giác ngộ cao tột và chân chính, tức quả vị Phật), đứng vào bậc bất thoái chuyển (bậc tu hành không bao giờ còn thối lui). Lúc ấy Thiên đế Thích đến đứng sau Phật, nói với người đàn bà: "Đạo Phật khó đạt được, chẳng bằng cầu chuyển thân nữ thành thân nam, làm thần mặt trời, mặt trăng, làm Thiên đế, hay làm Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả bốn châu thiên hạ bằng chính pháp)." Thế là người đàn bà nói bài kệ (bài thơ trong kinh Phật) rằng:

 Thiên đế, vua mặt trời mặt trăng / Chuyển luân, chúa tể bốn phương

 Uy thế chẳng được bao lâu / không thể cậy dựa lâu dài

 Giàu sang như sương buổi sớm / như điều thấy trong giấc mộng

 Tỉnh dậy bỗng tan biến hết / chẳng biết đã đi về đâu

 Năm ấm (ngũ uẩn: sắc, thọ, tưởng, hành, thức, tức năm nhóm yếu tố hợp thành thân và tâm con người) như trò ảo hóa / ba cõi do chính mình tạo ra

 Ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) vốn bình đẳng / tâm cầu đạo không gì sánh bằng

 Hiểu thấu suốt được như vậy / thì ai là nam, đâu là nữ?

 Thiên đế nghe lời ấy / lặng thinh không nói được gì

 Phật nói: "Lành thay, lành thay! Đúng như lời ngươi nói. Ba cõi như trò ảo hóa, như bóng hình, như tiếng vang, như bóng nắng (hơi nóng bốc lên giữa đồng trông như nước, thật ra không có), như trăng dưới nước, như thân cây chuối (bóc mãi chỉ thấy bẹ rỗng, không có lõi). Người đời không hiểu, cho rằng có ta, có mình, bèn bám víu vào ba cõi, không thể tự cứu mình." Lòng người đàn bà liền hiểu rõ, biến thành người nam, vọt lên giữa hư không rồi xuống lạy chân Phật.

 Phật bảo người ấy: "Đời sau, qua số kiếp nhiều như cát sông Hằng, ngươi sẽ được thành Phật, hiệu là Vô Cấu Vương Như Lai, Chí Chân, Đẳng Chính Giác, Minh Hạnh Thành, Thiện Thệ, Thế Gian Giải, Vô Thượng Sĩ, Đạo Pháp Ngự, Thiên Nhân Sư, Phật, Thiên Trung Thiên (các danh hiệu chung của một vị Phật: Như Lai là bậc từ chân lý mà đến; Chí Chân là bậc chân thật tột cùng, đáng được cúng dường; Đẳng Chính Giác là bậc giác ngộ chân chính, trọn khắp; Minh Hạnh Thành là bậc trí tuệ và đức hạnh đều đầy đủ; Thiện Thệ là bậc đã khéo đi đến bờ giải thoát; Thế Gian Giải là bậc hiểu thấu mọi lẽ thế gian; Vô Thượng Sĩ là bậc cao tột không ai hơn; Đạo Pháp Ngự là bậc khéo điều phục, dẫn dắt người theo đạo; Thiên Nhân Sư là thầy của trời và người; Phật là bậc giác ngộ; Thiên Trung Thiên là trời trong các trời). Thế giới của vị Phật ấy tên là Quang Tịnh."

 Khi ấy, chư thiên và dân chúng đến dự hội có đến vô số nghìn người, thấy sự biến hóa ứng hiện ấy, đều phát ý cầu đạo vô thượng chính chân. Bấy giờ, tất cả kẻ hầu hạ của vợ trưởng giả tiến lên thưa với Phật: "Người sang và kẻ hèn vốn dĩ có khác nhau chăng?"

 Phật nói: "Tất cả vốn là không, tùy theo tâm mà có. Tuy là kẻ hầu hạ, nếu phát tâm cầu đạo thì có thể thành Phật. Còn đã là người sang giàu mà buông lòng kiêu ngạo thì không thoát khỏi các đường ác: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh. Như trăng tròn rồi khuyết, như cây tươi rồi héo, tất cả đều vô thường, không một thứ gì có thể nương cậy. Chỉ có đạo và trí tuệ sâu xa mới giữ được mãi, như hư không, không tiến cũng không lùi."

 Lúc đó những kẻ hầu hạ hớn hở vui mừng, phát ý cầu đạo lớn, biến thành người nam, chứng được bất khởi nhẫn (sự an trụ vững chắc trong chân lý rằng mọi sự vật vốn không sinh không diệt). Phật bảo A-nan (người em họ, đệ tử thân cận và thị giả của Phật): "Năm ấm (năm nhóm yếu tố hợp thành thân và tâm) không có chỗ trụ, sáu tình (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) không có gốc rễ, mười hai nhân duyên (chuỗi mười hai mắt xích nhân quả nối tiếp nhau dẫn đến sinh tử luân hồi) không có đầu mối; bốn đại (đất, nước, lửa, gió, bốn yếu tố cấu thành vật chất) chỉ tạm nương nhân duyên mà hợp lại, thì đâu là con người?" Phật nói như vậy xong, không ai là không vui mừng.

 Kinh Phật nói về người vợ của trưởng giả Pháp Chí

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video