Thiên 10 — Phẩm 8 – Bồ-tát Hiền Thủ (phần 1)

 Phẩm Bồ Tát Hiền Thủ, thứ tám, phần một.

 Bấy giờ Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ Tát tiêu biểu cho trí tuệ) dùng kệ (bài thơ để tụng) hỏi Bồ Tát Hiền Thủ (Bồ Tát: người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh), bậc thấu suốt nghĩa sâu, đức hạnh trong sạch, rằng:

 Phật tử (con Phật, cách gọi người tu theo đạo Phật), tôi đã nói về hạnh trong sạch của Bồ Tát,
 được tất cả các đấng Thế Tôn (bậc được thế gian tôn kính, chỉ Phật) cùng khen ngợi.
 Còn hạnh rất sâu xa nhiệm mầu của chúng đại sĩ (các bậc Bồ Tát lớn),
 nghĩa rộng lớn của công đức (điều lành và sức tốt đẹp do tu tập mà có), ngài nên giảng nói.
 Bồ Tát Hiền Thủ đáp: Phật tử hãy lắng nghe cho kỹ.
 Công đức của Bồ Tát nhiều vô lượng, không có bờ bến.
 Tôi sẽ tùy sức mình nói ra chút ít công đức của Bồ Tát;
 điều tôi giảng nói chỉ như một giọt nước nhỏ trong biển cả.
 Bồ Tát ở giữa vòng sinh tử, khi mới phát tâm,
 một lòng cầu bồ đề (sự giác ngộ), vững chắc không thể lay động.
 Công đức của một ý niệm ấy sâu rộng không có bờ bến;
 Như Lai (một danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý như thật) phân tích giảng nói, dù hết cả kiếp (khoảng thời gian cực kỳ dài) cũng không hết.
 Huống chi trong vô lượng, vô số, vô biên kiếp,
 tu đầy đủ các độ (các ba la mật: pháp tu đưa người sang bờ giải thoát) và các hạnh công đức của các địa (các tầng bậc tu chứng của Bồ Tát).
 Trong các thế giới mười phương, tất cả chư Như Lai
 nói về đám mây công đức ấy (công đức nhiều như mây) cũng không thể nói hết.
 Nay tôi nói về một phần nhỏ trong công đức của Bồ Tát,
 như chỗ chim bay lướt qua trong hư không, như một hạt bụi nhỏ của mặt đất.
 Công đức ấy không phải không có nhân (nguyên nhân chính), cũng không phải không có duyên (điều kiện phụ giúp).
 Bồ Tát khi mới phát ý, công đức lớn của tâm ngay thẳng là:
 đối với Phật, Pháp và Tăng, khởi lên lòng tin trong sạch sâu xa.
 Vì tin kính Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp là lời dạy của Phật, Tăng là đoàn thể người tu) nên phát được tâm bồ đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh).
 Không cầu niềm vui của năm dục (năm thứ ham muốn: sắc đẹp, tiếng hay, mùi thơm, vị ngon, cảm giác êm ái), của báu, tiền tài, lợi lộc,
 cũng không cầu sự yên ổn cho riêng mình, không mong danh tiếng ở đời.
 Muốn diệt trừ khổ đau của chúng sinh, khiến hết sạch không còn sót,
 thề cứu độ những loài ấy — đó là Bồ Tát mới phát tâm.
 Thường muốn cho chúng sinh lìa khổ, mãi được an vui;
 trang hoàng làm trong sạch mọi cõi, cúng dường vô lượng Phật;
 vui lòng dựng lập chính pháp của Phật, muốn đạt đạo vô thượng (đạo cao tột, tức quả Phật);
 tu cho trong sạch nhất thiết trí (trí biết tất cả) — đó là Bồ Tát mới phát tâm.
 Tâm sâu xa, lòng tin trong sạch không thể phá hoại, cung kính cúng dường tất cả chư Phật,
 tôn trọng chính pháp và chư Tăng bậc thánh; vì tin kính Tam Bảo nên phát tâm.
 Tin sâu chư Phật và chính pháp, cũng tin con đường mà Bồ Tát thực hành,
 tâm ngay thẳng tin hướng về bồ đề của Phật; Bồ Tát nhân đó mà mới phát tâm.
 Lòng tin là cội nguồn của đạo, là mẹ của công đức, làm tăng trưởng mọi pháp lành,
 diệt trừ mọi nghi ngờ, chỉ bày và mở ra đạo vô thượng.
 Lòng tin trong sạch, lìa nhơ bẩn, tâm vững chắc, diệt trừ kiêu mạn, là gốc của sự cung kính.
 Lòng tin là kho báu, là pháp bậc nhất, là bàn tay trong sạch để đón nhận mọi hạnh.
 Lòng tin giúp lìa bỏ mọi sự nhiễm đắm; nhờ lòng tin mà hiểu được pháp nhiệm mầu rất sâu.
 Lòng tin chuyển lên cao dần thành mọi điều lành, rốt cuộc nhất định đến được chỗ Như Lai.
 Làm cho các căn lành (gốc rễ của điều lành) trong sạch, sáng suốt, bén nhạy; sức của lòng tin vững chắc không thể phá hoại.
 Lòng tin mãi mãi diệt trừ mọi điều ác; lòng tin giúp đạt được của báu tự ngộ không cần thầy.
 Có lòng tin thì đối với các pháp môn (các cửa ngõ, phương pháp tu) không còn chướng ngại, lìa được tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp) mà được không còn nạn.
 Lòng tin vượt khỏi cảnh giới của các ma, chỉ bày con đường giải thoát cao tột.
 Lòng tin là hạt giống không hư hoại của mọi công đức, sinh ra cây bồ đề cao tột,
 nuôi lớn cửa trí tuệ thù thắng nhất; lòng tin chỉ bày cho thấy tất cả chư Phật.
 Vì thế giảng nói các hạnh theo thứ tự: lòng tin và ưa thích là thù thắng nhất, rất khó có được,
 ví như hoa ưu đàm (loài hoa linh thiêng, rất lâu mới nở một lần) báo điềm lành, cũng như viên ngọc báu như ý (ngọc quý cầu gì được nấy).
 Nếu tin và cung kính tất cả chư Phật, thì giữ giới trong sạch, thuận theo chính giáo.
 Nếu giữ giới trong sạch, thuận theo chính giáo, thì được chư Phật và các bậc hiền thánh khen ngợi.
 Giới là gốc của vô thượng bồ đề (sự giác ngộ cao tột), nên phải giữ giới trong sạch cho đầy đủ.
 Nếu giữ giới trong sạch đầy đủ, thì được tất cả Như Lai khen ngợi.
 Nếu tin và cung kính tất cả chư Phật, thì có thể cúng dường bậc tối thắng (Phật) một cách đặc biệt.
 Nếu cúng dường bậc tối thắng một cách đặc biệt, thì lòng tin Phật của người ấy khó nghĩ bàn.
 Nếu tin chính pháp chân thật của Như Lai, thì thường ưa nghe pháp không biết chán.
 Nếu ưa nghe pháp không biết chán, thì vui mừng hiểu được pháp không thể nghĩ bàn.
 Nếu tin và cung kính chư Tăng trong sạch, thì lòng tin vững chắc không thể phá hoại.
 Nếu lòng tin vững chắc không thể phá hoại, thì sức tin của người ấy không thể lay động.
 Nếu lòng tin vững chắc không thể lay động, thì các căn (các giác quan và năng lực tinh thần) sáng suốt, bén nhạy và đều trong sạch.
 Nếu các căn sáng suốt, bén nhạy và đều trong sạch, thì lìa được mọi ác tri thức (bạn xấu, thầy tà dẫn vào đường sai).
 Nếu xa lìa được ác tri thức, thì có thể gần gũi thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt trên đường tu).
 Nếu gần gũi được thiện tri thức, thì tu được vô lượng công đức.
 Nếu tu rộng được các công đức, thì khéo hiểu được nhân và quả.
 Nếu khéo hiểu được nhân và quả, thì thành tựu được sự giải thoát thù thắng nhiệm mầu.
 Nếu thành tựu được sự giải thoát thù thắng nhiệm mầu, thì được tất cả chư Phật che chở.
 Nếu được tất cả chư Phật che chở, thì phát sinh tâm bồ đề cao tột.
 Nếu phát sinh tâm bồ đề cao tột, thì siêng tu được công đức của Phật.
 Nếu siêng tu được công đức của Phật, thì được sinh vào nhà của chư Phật.
 Nếu được sinh vào nhà của chư Phật, thì đối với các pháp không còn bám chấp.
 Nếu đối với các pháp không còn bám chấp, thì được tâm sâu xa trong sạch nhiệm mầu.
 Nếu được tâm sâu xa trong sạch nhiệm mầu, thì được tâm thù thắng cao tột.
 Nếu được tâm cao tột thù thắng, thì tu được tất cả ba la mật (pháp tu đưa người sang bờ giải thoát, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ).
 Nếu tu được tất cả ba la mật, thì đầy đủ Ma ha diễn (Đại thừa: cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh).
 Nếu đầy đủ được Ma ha diễn, thì lấy pháp cúng dường tất cả chư Phật.
 Nếu lấy pháp cúng dường tất cả chư Phật, thì định niệm Phật (thiền định chuyên tâm nhớ nghĩ đến Phật) không thể phá hoại.
 Nếu định niệm Phật không thể phá hoại, thì thường thấy chư Phật mười phương.
 Nếu thường thấy chư Phật mười phương, thì biết Như Lai luôn an trụ.
 Nếu biết Như Lai luôn an trụ, thì nơi người ấy pháp mãi còn.
 Nếu nơi người ấy pháp mãi còn, thì được tài biện luận không cùng tận.
 Nếu được tài biện luận không cùng tận, thì giảng nói được vô lượng pháp.
 Nếu giảng nói được vô lượng pháp, thì cứu độ giải thoát được tất cả chúng sinh.
 Nếu cứu độ giải thoát được tất cả chúng sinh, thì được tâm đại bi vững chắc.
 Nếu được tâm đại bi vững chắc, thì thường vui thích pháp rất sâu xa.
 Nếu vui thích được pháp rất sâu xa, thì lìa bỏ được lỗi của pháp hữu vi (những gì do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt).
 Nếu lìa bỏ được lỗi của pháp hữu vi, thì lìa được ngã mạn (thói kiêu căng cho mình là hơn) và mọi sự buông lung.
 Nếu lìa được ngã mạn và mọi sự buông lung, thì làm lợi ích khắp cho tất cả chúng sinh.
 Nếu làm lợi ích khắp được cho tất cả chúng sinh, thì ở giữa sinh tử mà không lo buồn.
 Nếu ở giữa sinh tử mà không lo buồn, thì tinh tấn (siêng năng, gắng sức không lùi) không ai hơn.
 Nếu tinh tấn không ai hơn, thì được mọi thần thông.
 Nếu được mọi thần thông, thì hiểu được hạnh của tất cả chúng sinh.
 Nếu hiểu được hạnh của tất cả chúng sinh, thì thành tựu được cho các chúng sinh (giáo hóa giúp họ tu tiến).
 Nếu thành tựu được cho các chúng sinh, thì được trí tuệ thành tựu chúng sinh.
 Nếu được trí tuệ thành tựu chúng sinh, thì đầy đủ được bốn nhiếp pháp (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời yêu thương, làm việc lợi ích, cùng làm việc với họ).
 Nếu đầy đủ được bốn nhiếp pháp, thì đem lại cho chúng sinh vô lượng lợi ích.
 Nếu đem lại cho chúng sinh vô lượng lợi ích, thì đầy đủ được trí tuệ phương tiện (trí tuệ biết dùng cách khéo léo thích hợp).
 Nếu đầy đủ được trí tuệ phương tiện, thì an trụ được nơi đạo vô thượng.
 Nếu an trụ được nơi đạo vô thượng, thì mọi loài ma không thể phá hoại.
 Nếu mọi loài ma không thể phá hoại, thì vượt ra khỏi đường của bốn ma (bốn thứ làm hại người tu: phiền não, thân năm uẩn, cái chết, và ma vương cõi trời).
 Nếu vượt ra khỏi được đường của bốn ma, thì đến được địa vị vững chắc bất động.
 Nếu đến được địa vị vững chắc bất động, thì được vô sinh pháp nhẫn sâu xa (sự an nhiên chứng biết các pháp vốn không sinh không diệt).
 Nếu được vô sinh pháp nhẫn sâu xa, thì được chư Phật thọ ký (báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật).
 Nếu được chư Phật thọ ký, thì thường hiện ra khắp trước chư Phật.
 Nếu thường hiện ra khắp trước chư Phật, thì hiểu được giáo lý vi tế bí mật của chư Phật.
 Nếu hiểu được giáo lý vi tế bí mật của chư Phật, thì được chư Phật thường che chở và nhớ nghĩ đến.
 Nếu được chư Phật thường che chở và nhớ nghĩ đến, thì lấy công đức của Phật mà tự trang nghiêm.
 Nếu lấy công đức của Phật mà tự trang nghiêm, thì được thân công đức vô lượng.
 Nếu được thân công đức vô lượng, thì thân ấy rực rỡ như núi vàng.
 Nếu thân rực rỡ như núi vàng, thì đầy đủ ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm tốt đẹp trên thân Phật).
 Nếu đầy đủ ba mươi hai tướng, thì có tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm các tướng chính) tự trang nghiêm.
 Có tám mươi vẻ đẹp phụ tự trang nghiêm, thì ánh sáng của thân ấy không thể lường.
 Nếu ánh sáng của thân không thể lường, thì ánh sáng trang nghiêm khó nghĩ bàn.
 Nếu ánh sáng trang nghiêm khó nghĩ bàn, thì tỏa ra vô lượng hoa sen báu.
 Nếu tỏa ra vô lượng hoa sen báu, thì trên mỗi hoa có vô lượng Phật ngồi,
 hiện ra khắp vô lượng cõi trong mười phương, giáo hóa và cứu độ giải thoát tất cả chúng sinh.
 Nếu cứu độ giải thoát được tất cả chúng sinh, thì được vô lượng sức tự tại.
 Nếu được vô lượng sức tự tại, thì làm cho các cõi Phật trang nghiêm trong sạch,
 giải nói pháp rất sâu xa nhiệm mầu, khiến đại chúng vui mừng không thể nghĩ bàn.
 Nếu giảng nói được pháp nhiệm mầu rất sâu xa, khiến đại chúng vui mừng không thể nghĩ bàn,
 thì đầy đủ bốn biện lực (bốn khả năng biện luận không ngăn ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn ngữ, và lời lẽ trôi chảy), tự tại cứu độ được tất cả chúng sinh.
 Nếu đầy đủ được bốn biện lực, tự tại cứu độ được tất cả chúng sinh,
 thì trí tuệ người ấy luôn hiện ra trước, việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ không sai lầm.
 Nếu trí tuệ người ấy luôn hiện ra trước, việc làm của thân, lời nói, ý nghĩ không sai lầm,
 thì sức nguyện của người ấy được tự tại, tùy theo điều thích hợp với chúng sinh mà hiện thân.
 Nếu sức nguyện của người ấy được tự tại, tùy theo điều thích hợp với chúng sinh mà hiện thân,
 thì khi thuyết pháp cho các chúng sinh, âm thanh vi diệu khó nghĩ bàn.
 Nếu khi thuyết pháp cho chúng sinh, âm thanh vi diệu khó nghĩ bàn,
 thì đối với tất cả các loài chúng sinh, trong một ý niệm đều biết rõ tâm của họ.
 Nếu đối với tất cả các loài chúng sinh, trong một ý niệm đều biết rõ tâm của họ,
 thì sinh tử của người ấy mãi mãi không còn sót, mọi bệnh phiền não (những trạng thái làm tâm rối loạn, khổ sở như tham, giận, si) đều lặng dứt.
 Nếu sinh tử của người ấy mãi mãi không còn sót, mọi bệnh phiền não đều lặng dứt,
 thì pháp thân (thân chân lý, bản thể chân thật của Phật), công đức và trí tuệ đều đầy đủ, hiểu sâu sự thật của mọi pháp.
 Nếu thân, công đức và trí tuệ đều đầy đủ, hiểu sâu sự thật của mọi pháp,
 thì mười địa (mười tầng bậc tu chứng của Bồ Tát) và mười loại sức tự tại đều rốt ráo đạt giải thoát thù thắng.
 Nếu mười địa và các loại sức tự tại đều rốt ráo đạt được giải thoát,
 thì sự trang nghiêm của việc thọ ký đều đầy đủ, được tự tại trong vô lượng pháp môn.
 Nếu sự trang nghiêm của việc thọ ký đều đầy đủ, được tự tại trong vô lượng pháp môn,
 thì được tất cả chư Phật mười phương đều thọ ký cho, không sót vị nào.
 Nếu được tất cả chư Phật mười phương đều thọ ký cho, không sót vị nào,
 thì nước pháp cam lộ (nước ngọt bất tử của cõi trời, ví cho giáo pháp) được rưới lên đỉnh đầu (nghi lễ ban quyền kế thừa ngôi Pháp Vương), mười phương chư Phật đã thọ ký xong.
 Nếu nước cam lộ được rưới lên đỉnh đầu, mười phương chư Phật đã thọ ký xong,
 thì pháp thân đầy khắp hư không, an trụ không lay động khắp các cõi mười phương.
 Nếu thân đầy khắp hư không, an trụ không lay động khắp các cõi mười phương,
 thì tất cả chư thiên (các vị trời) và người đời đều không ai biết được cảnh giới không gì sánh bằng ấy.
 Đối với những hạnh đã làm từ trước, không hạnh nào không thành quả; những ai được thấy, được nghe người ấy đều không uổng.
 Đây là ruộng phúc (đối tượng mà người cúng dường gieo điều lành vào sẽ gặt được phúc) lớn cao tột; người cúng dường, bố thí được quả báo lớn.
 Nhờ sức uy thần của người thiện nam tử (người con trai lành, cách gọi người tu theo Phật) ấy, chính pháp thường còn mãi không mất.
 Công đức của mười điều lành và các hạnh nhiệm mầu, vô lượng pháp báu là cao tột nhất.
 Sức uy thần ấy là biển Phật pháp; pháp báu vững chắc như kim cương.
 Trí tuệ tròn đầy không thể cùng tận; biển công đức vô lượng là như thế.
 Có cõi đất không có Phật, thì ở đó hiện ra thành chánh giác (giác ngộ chân chính, tức thành Phật).
 Có quốc độ không có pháp, thì ở đó hiện ra giảng nói kho tàng giáo pháp.
 Mọi mong cầu của Bồ Tát đều đã dứt(?), trong khoảnh khắc một ý niệm dạo khắp mười phương,
 hiện ra khắp mười phương như vầng trăng tròn, dùng vô lượng phương tiện giáo hóa chúng sinh.
 Trong các thế giới mười phương ấy, từng niệm từng niệm hiện ra thành Phật đạo,
 chuyển pháp luân (bánh xe pháp, ví lời dạy của Phật như bánh xe lăn đi nghiền nát phiền não), vào niết bàn (sự diệt độ, chấm dứt hoàn toàn sinh tử), hiện ra việc chia xá lợi (di cốt còn lại sau khi hỏa táng) vì chúng sinh.
 Có khi hiện ra đạo Thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật mà giác ngộ), Duyên giác (người tự giác ngộ nhờ quán xét nhân duyên), có khi hiện ra thành Phật, trang nghiêm khắp nơi.
 Hiện ra suốt vô lượng kiếp cứu độ chúng sinh, dùng cửa ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Duyên giác, Bồ Tát) mà mở rộng sự giáo hóa.
 Có khi hiện ra đủ loại hình dạng nam, nữ, trời, người, rồng, thần, A tu la (loài thần hiếu chiến, hay tranh đấu với chư thiên),
 tùy theo bao nhiêu loại thân của chúng sinh, vô lượng hạnh nghiệp và các thứ âm thanh,
 tất cả đều hiện ra không sót, là nhờ sức của Hải Ấn tam muội (thiền định sâu như mặt biển lặng in bóng mọi vật, khiến mọi pháp đồng thời hiện rõ).
 Cõi trang nghiêm không thể nghĩ bàn, cung kính cúng dường tất cả chư Phật,
 ánh sáng trang nghiêm khó nghĩ bàn, giáo hóa chúng sinh không thể lường,
 trí tuệ tự tại không thể nghĩ bàn, thuyết pháp giáo hóa được tự tại,
 bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, phương tiện, trí tuệ cùng các công đức,
 tất cả đều tự tại khó nghĩ bàn, là nhờ sức của Hoa Nghiêm tam muội (thiền định lấy muôn hạnh như trăm hoa để trang nghiêm quả Phật).

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video