Thiên 4 — Phép tiết chế hơi thở

 Phép tiết khí (phép kiềm giữ hơi thở: dùng ý chí chặn bớt hơi thở ra để giữ nguyên khí lại trong người)

 Trước hết ngậm miệng lại, lặng lẽ theo dõi hơi thở bên ngoài đi vào từ mũi, dùng ý ước lượng phần hơi hít vào. Khi hít vào đã đến cùng, hơi thở liền kéo nguyên khí (khí gốc, sinh lực bẩm sinh trong thân người, nguồn sống căn bản theo Đạo gia) từ tạng tỳ (lá lách; theo sách này là nơi nguyên khí trú ngụ) đi ngược ra mũi. Ước chừng hơi thở ra đã đi được hai phần thì lập tức chặn lại, để một phần còn lại giữ ở trong. Phải chặn đúng ngay đầu luồng nguyên khí. Nếu nguyên khí không chặn được thì nó lui trở vào tạng tỳ, đợi khí bên ngoài vào rồi mới theo ra.

 Khi hơi vào thì ước lượng nó, khi hơi ra thì chặn nó, dừng nó; cứ thế làm liên tục, không được để đứt quãng. Việc tiết khí nằm ở trong ý của người: dùng ý mà chặn khí thì khí tự dừng. Cho nên với khí, nếu người không chặn thì khí cứ thế thoát ra; nếu biết chặn có chừng mực thì khí theo ý người, chứ không do khí tự nó.

 Khí lấy thần (tinh thần, tâm thức làm chủ thân) làm chủ, cho nên thần chế ngự được khí, khí sai khiến được thân; từ đó biết rằng ý chính là thần. Khi tiết khí, phải ngậm miệng. Khí đã không được thoát ra theo thiên môn (cửa trời, ở đây chỉ lỗ mũi), nếu địa hộ (cửa đất, ở đây chỉ miệng) mở ra thì khí sẽ lén thoát ra theo miệng, vì thế phải luôn ngậm miệng.

 Nếu thấy hơi bức bối, thì mở miệng ra, để thoát ra ít nhiều, thoát xong lại ngậm lại. Đó là nói lúc khí chưa điều hòa thì phải nhả ra một chút; nếu đã thuần thục, thì mãi mãi đừng nhả ra nữa.

 Lúc mới tập dùng khí, hít vào thì chậm, thở ra thì nhanh; chặn ba lần thì cho ra một lần (?); hơi ra nhanh thì chặn lại cho chậm đi. Chỉ sợ chặn nguyên khí không đúng chỗ (?), nên phải luyện cho được bảy, tám phần.

 Nếu tiết khí đã được bảy, tám phần, còn khi không chặn khí thì ước hơi thở ra chia làm ba phần mà chỉ cho ra một nửa (?), như thế cái tâm kiềm giữ sẽ không sai sót. Đợi đến khi khí đã điều hòa, thì lại theo phép thường của bậc thánh nhân. Nếu chăm chỉ luyện tập, hơi thở ra mỗi ngày một chậm dần; thở chậm thì nguyên khí được điều hòa, thuần phục, không còn muốn thoát ra ngoài nữa.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video