Thiên 72 — Hà Thượng Công

 Hà Thượng Công

 Không ai biết họ tên thật của Hà Thượng Công (nghĩa là "ông lão trên sông"). Vào đời vua Hán Hiếu Văn Đế, ông kết cỏ làm một cái am (túp lều nhỏ của người tu hành) bên bờ sông, thường đọc cuốn Đạo Đức Kinh của Lão Tử (bộ kinh nền tảng của Đạo gia, bàn về Đạo là cái gốc của vạn vật và Đức là sự thể hiện của Đạo).

 Bấy giờ Văn Đế yêu thích học thuyết của Lão Tử, ra chiếu lệnh cho các vương, các bậc công, các đại thần, các châu mục (quan đứng đầu một châu) và các khanh sĩ (quan lại cao cấp) đang làm việc ở triều đình đều phải đọc thuộc kinh ấy; ai không thông hiểu kinh của Lão Tử thì không được vào chầu vua.

 Nhà vua có những chỗ nghi ngờ về ý nghĩa trong kinh mà không ai giải thích nổi. Thị lang (chức quan hầu cận bên vua) Bùi Giai tâu rằng: "Trên sông ở Thiểm Châu có một người hay đọc kinh Lão Tử." Vua liền sai sứ giả mang chiếu, đem những chỗ còn nghi ngờ đến hỏi. Ông nói: "Đạo là đáng tôn, Đức là đáng quý, không thể hỏi vọng từ xa được."

 Vua bèn ngự giá thân đến chỗ ông. Ông vẫn ở trong am không ra. Vua sai người nói với ông rằng: "Khắp gầm trời này không đâu không phải đất của vua; cho đến tận bờ cõi, không ai không phải dân của vua. Trong cõi đời có bốn cái lớn (theo Đạo Đức Kinh là Đạo, Trời, Đất và Vua), mà vua chiếm một. Ông dù có Đạo, vẫn là dân của trẫm (cách vua tự xưng). Không chịu tự hạ mình, sao lại cao ngạo đến thế? Trẫm có thể khiến dân giàu sang hay nghèo hèn."

 Trong chốc lát, ông vỗ tay, từ chỗ ngồi nhảy vọt lên, từ từ bay lên giữa khoảng không, cách mặt đất hơn trăm thước, rồi dừng lại lơ lửng giữa không trung. Hồi lâu, ông cúi xuống đáp: "Ta trên không chạm tới trời, giữa không vướng víu vào người, dưới không ở trên đất, thì còn là dân của ai được nữa? Nhà vua liệu có thể khiến ta giàu sang hay nghèo hèn chăng?"

 Vua vô cùng kinh hãi, hiểu ra đây là bậc thần nhân, bèn bước xuống xe vua, cúi rạp đầu sát đất làm lễ tạ lỗi, nói: "Trẫm vốn không có tài năng, hổ thẹn mà được nối nghiệp của tiên đế; tài nhỏ mà gánh việc lớn, lo rằng mình không kham nổi. Lòng muốn tôn thờ Đạo Đức, chỉ vì tối tăm ngu muội nên còn nhiều chỗ chưa hiểu. Chỉ mong bậc thầy đắc Đạo rủ lòng thương xót mà dạy bảo cho."

 Hà Thượng Công liền trao cho vua hai quyển "Lão Tử Đạo Đức Chương Cú" viết trên lụa trắng (sách giải nghĩa Đạo Đức Kinh theo từng chương, từng câu), nói với vua: "Hãy nghiền ngẫm thật kỹ, những chỗ nghi ngờ sẽ tự sáng tỏ. Từ khi ta soạn bộ sách giải kinh này đến nay đã hơn một nghìn bảy trăm năm, tất cả mới truyền cho ba người, tính cả ông là bốn. Chớ cho kẻ không xứng đáng xem!"

 Vua liền quỳ lạy nhận sách. Nói xong, ông biến mất, không biết đi đâu. Vua bèn cho đắp một cái đài ở Tây Sơn để trông ngóng ông, nhưng không bao giờ gặp lại nữa.

 Người bàn luận cho rằng Văn Đế tuy say mê chuộng Đạo lớn, nhưng lòng tin chưa thật trọn vẹn, cho nên ông mới bày phép biến hóa thần diệu để thức tỉnh nhà vua, ý muốn giúp vua thành tựu đường Đạo. Người đương thời nhân đó gọi ông là Hà Thượng Công.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video