Bàn về Thực thần (Thực thần: nghĩa đen là "thần ăn"; trong mệnh lý chỉ thiên can do can của mình sinh ra mà cùng âm dương, như Giáp sinh Bính; chủ về ăn uống, phúc lộc, của cải)
[Cách quý Thực thần] (Tam mệnh toản cục)
Giáp ăn Bính, (lời ghi của người biên tập: các dấu ngắt ở đây đều nên là dấu phẩy, dùng dấu phẩy mới nổi bật được ý nhấn mạnh) Ất ăn Đinh, Bính ăn Mậu, Đinh ăn Kỷ, Mậu ăn Canh, Kỷ ăn Tân, Canh ăn Nhâm, Tân ăn Quý, Nhâm ăn Giáp, Quý ăn Ất.
[Thực thần cùng nhà]
Như Giáp ăn Bính, người Giáp Tý gặp Bính Tý (cùng địa chi) là vậy. Được thế không đại phú thì đại quý; ở tháng không bằng ở ngày, ở ngày không bằng ở giờ; nếu đổi chéo cho nhau, sinh vượng mà mang Lộc (chỗ đứng mạnh của can, chủ bổng lộc), Quý nhân (sao tốt chủ được người trên nâng đỡ) thì không ai không hiển quý. Như Hàn Ngụy công (tức Hàn Kỳ, đời Tống): năm Mậu Thân, tháng Canh Giáp (?), ngày Canh Thìn, giờ Canh Thìn; Tần thái sư (tức Tần Cối, đời Tống): năm Canh Ngọ, tháng Kỷ Sửu, ngày Ất Mão, giờ Nhâm Ngọ. Nếu Đảo thực (ăn ngược: can sinh ra mình mà cùng âm dương, ví như Nhâm đối với Giáp, nó khắc mất Thực thần của mình) ở cùng nhà thì cũng quý: Trương Toàn Chân năm Giáp Tý gặp giờ Nhâm Tý; Ngô Đĩnh năm Canh Tý gặp giờ Mậu Tý.
Còn gọi là Thực thần "cách mười ba"; thơ cổ rằng: Xem mệnh trước xem "cách mười ba", trong mệnh có được thì vào triều chầu; cá vàng thắt đai (túi cá vàng và đai lưng, đồ đeo của quan cao) là chuyện thường, nếu gặp Khôi tinh ắt ngồi quay mặt về phương nam (ngôi của bậc chí tôn). Bốn ngôi Giáp Thìn, Đinh Mùi, Canh Tuất, Quý Sửu là Chân Khôi tinh (sao đứng đầu); như Uông trạng nguyên năm Mậu Tuất gặp giờ Canh Tuất là gặp Khôi tinh.
[Thực hợp Ấn (Ấn: can sinh ra mình, chủ che chở, ấn tín quan chức)]
Người Giáp gặp Bính Tân, người Ất gặp Đinh Nhâm, người Bính gặp Mậu Quý, người Đinh gặp Kỷ Giáp, người Mậu gặp Canh Ất, người Kỷ gặp Tân Bính, người Canh gặp Nhâm Đinh, người Tân gặp Quý Mậu, người Nhâm gặp Giáp Kỷ, người Quý gặp Ất Canh.
Những trường hợp trên chủ làm quan có quyền, có ấn. (Quang tín tập (?))
Cách "Ao mực trào ra suối vàng" — là Thực thần sinh.
Ao mực trào ra nước suối vàng, người sinh Tân Tỵ gặp Quý Tỵ bên cạnh; văn chương rực rỡ như gấm thêu, leo cao bẻ cành quế tiên (ví đỗ đạt), làm quan ở Tử Vi (nơi làm việc cận kề vua).
Như Trần triều nghị: năm Tân Tỵ, tháng Nhâm Thìn, ngày Quý Tỵ, giờ Quý Hợi. Như Bính Dần ưa Mậu Dần, Mậu Thân ưa Canh Thân, Kỷ Tỵ ưa Tân Hợi, Canh Ngọ ưa Nhâm Thân, Giáp Tuất ưa Bính Dần, Nhâm Thìn ưa Giáp Thân; các trường hợp khác đều theo đó.
[Cách Hồng Loan thiên ấn]
Hồng Loan thiên ấn ở giờ sinh, trong Tứ khố (bốn địa chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi, là bốn "kho" chứa các hành) phần nhiều không dời; người quân tử gặp được điềm tốt, vinh hoa phú quý một đời lạ thường. Phép rằng: Bính gặp Mậu Tuất là đúng, Tân được Quý Sửu là lạ, Nhâm gặp Giáp Thìn là tốt, Ất gặp giờ Đinh Mùi; mệnh ngồi ở ngày giờ mà được thì phẩm quan ngày một thăng.
Như mệnh của Thạch tham chính (tham chính: tham tri chính sự, chức phó tể tướng): năm Nhâm Thân, tháng Kỷ Dậu, ngày Giáp Thìn, giờ Bính Dần; Nhâm ăn Giáp, Nhâm Thủy mộ (nơi một hành thu vào, ẩn tàng) ở Thìn. (Đều trích Tử Hư cục)
[Cách Tam Đài]
Giáp Ất ăn Bính Đinh, đặt trên Dần, Mão, Tỵ, Ngọ; Bính Đinh ăn Mậu Kỷ, đặt trên Thìn, Tuất, Sửu, Mùi; Mậu Kỷ ăn Canh Tân, đặt trên Tỵ, Ngọ, Thân, Dậu; Canh Tân ăn Nhâm Quý, đặt trên Thân, Dậu, Hợi, Tý; Nhâm Quý ăn Giáp Ất, đặt trên Hợi, Tý, Dần, Mão — tức là Thực thần gặp sinh vượng. Nếu Thực thần mang Lộc Mã, vượng tướng (đang được thời, mạnh), thì quan văn làm tới Lưỡng chế, Tướng tỉnh (các chức thảo chiếu và tể tướng), quan võ làm tới Kiến tiết, Phòng đoàn (các chức chỉ huy quân sự trấn một phương), nhưng cũng không có tiền của và quyền nặng.
Mười can lấy can cách một ngôi làm Thực thần là vì sao? Hi Doãn nói: Giáp Kỷ hóa Thổ, nên ăn Bính Tân; Bính Tân hóa Thủy, nên ăn Mậu Quý; Mậu Quý hóa Hỏa, nên ăn Canh Ất; Canh Ất hóa Kim, nên ăn Nhâm Đinh; Nhâm Đinh hóa Mộc, nên ăn Giáp Kỷ. "Ăn" là như sâu ăn đồ vật, làm hại nó. Sâu được đồ ăn thì no, cho nên được ăn thì tốt, bị ăn thì tổn; một mình Giáp nếu gặp Đinh Nhâm, hai thứ bị ăn thì càng tốn sức. Có người lấy Đảo thực làm Hỷ thần (thần vui) là vì sao? Đáp: là khi gặp can đứng một mình mà không có khí; Bính gặp Giáp Mộc, trái lại được sinh Hỏa; mười can đều vậy. Hai điều ấy phải xem nạp âm (hành gán cho mỗi cặp can chi) có khắc chế hay không: như Giáp Tý nạp âm Kim gặp Bính Dần nạp âm Hỏa, tuy là ăn thuận, sao lại là lạ được; Canh Tuất nạp âm Kim gặp Mậu Thân nạp âm Thổ, tuy nói là ăn ngược, có gì là không được; không thể bàn một mực.
Nhờ con thành mà được ăn, như Giáp ăn Bính, Ất ăn Đinh, Giáp Ất là cha mẹ của Bính Đinh Hỏa, cho nên là Thực thần, như đạo làm con nuôi dưỡng cha mẹ. (Chúc thần kinh)
Thực thần là chỗ hội tụ phúc lộc của mười can; người quân tử được thì hiển đạt, sung túc; kẻ tầm thường được thì xoay xở đủ đầy. Ở chỗ phúc tụ thì quan cao lộc dày, ở chỗ họa tụ thì chức thấp mệnh mỏng. Lấy Giáp Tý mà bàn: ăn Bính Tý là cái quý của Phúc tinh; Bính Dần là Lộc trường sinh, lại là cái quý của Lộc Mã cùng chỗ, Thực thần, Học đường (sao chủ học vấn), Phúc sinh; Bính Thìn là Chính Ấn; Bính Ngọ là tự hình phá mệnh; Bính Thân là khắc thân phá Lộc; Bính Tuất là thân suy, không vong (chi bị bỏ trống trong tuần, chủ trống rỗng). Nếu gặp sinh, vượng, khố, Ấn, Thiên Ất, Thiên Quan, Hoa cái, Văn tinh, Học đường, Quan Ấn, Lộc Mã, v.v., là chỗ phúc tụ; gặp chỗ khắc phá, không vong, ác sát, hình Quan, hưu bại, tử tuyệt là chỗ họa tụ. Nhưng có Hoa cái, Chính Ấn thì dù ít cũng tăng gấp bội; không có Học đường, Dịch Mã thì dù nhiều cũng giảm nửa. Nhà thanh quý, họ kiêu quý cũng lấy đó mà phân biệt. (Sách của Diêm Đông Tẩu)
Tuy nói Thực thần là cách quý, nếu không có Lộc Mã thì làm được gì.
Phàm Thực thần phải tới chỗ sinh vượng, và có Lộc Mã, Quý nhân hòa hợp thì mới quý. (Lý ngu ca)
Thực thần mỗi cái ở đúng chỗ thì một cái dùng thay được ba; nếu gặp chỗ trống rỗng thì gặp ba lớp cũng không bằng một. Thực bị chia làm ba, hai thì của cải như lá rụng trước gió thu; quý mà khắc Thực thần thì phúc như hoa sớm nở tối tàn; Thực thần nếu gặp chỗ trống rỗng thì đại khái khó tránh tiều tụy. (Ẩn mê phú)
Thực thần gặp cái tốt thì là phúc đức, gặp cái xấu thì không có sức, không thể bàn một mực. (Quảng lục)
Thực ở đất Tứ quý, Tứ bình (các nhóm bốn địa chi được xem là quý, là bình thường) (?) thì là phúc, ở trên Tứ kỵ (nhóm bốn địa chi bị kiêng) thì khó thành phúc. (Tam mệnh đề yếu)
Thực thần bị xung phá thì có thể đoán là pha tạp, ngừng giảm. Người có cách cũng có thể làm thị tòng (quan hầu cận vua), nhưng rốt cuộc không tránh được nỗi phiền ra vào thăng giáng. (Quảng tín)
[Lệ không ưa ăn thuận]
Như Giáp Tý gặp Bính Dần: Kim chết (Giáp Tý nạp âm Kim) gặp đất tuyệt (Kim tuyệt ở Dần), lại gặp Hỏa đang sinh (Bính Dần nạp âm Hỏa), sao gọi là lạ được.
[Lệ không sợ ăn ngược]
Kỷ Hợi không sợ Đinh ăn ngược, vì Đinh Nhâm hợp hóa Mộc, mà Nhâm có Lộc ở Hợi. Bính Ngọ không sợ Giáp ăn ngược, vì Giáp hợp với Kỷ, mà Kỷ có Lộc ở Ngọ. Ất Tỵ không sợ Quý ăn ngược, vì Mậu Quý hóa Hỏa, Ất Tỵ cũng là Hỏa. Quý Tỵ không sợ Tân ăn ngược, vì Bính Tân hóa Thủy, mà Bính có Lộc ở Tỵ. Người sáu Canh chỉ có Canh Tuất là thích Mậu Tý Hỏa nhất, cho nên sáu Canh không sợ ăn ngược; các sách đều nói: Canh Tuất Kim thích Mậu Tý Hỏa nhất, Canh là đứng đầu các can dương, thích Mậu Tý Hỏa, cho nên sáu Canh không sợ ăn ngược, gặp Mậu thì làm Hỷ thần.
Khi hai nghi (trời và đất, âm và dương) mới mở ra, theo thứ tự ngũ hành thì mười can sinh ra (?): trước hết sinh Kỷ Thổ ở phương Khôn tây nam, đó là nguồn khí thừa của đất; rồi Kỷ sinh Tân, Tân sinh Quý, Quý sinh Ất, Ất sinh Đinh, Đinh trở về nguồn; cho nên Đinh là kẻ ăn ngược Kỷ, ấy là con trở về chỗ mẹ, là khí âm tán phát, cùng với khí trở về gốc; vì vậy người sáu Kỷ rất thích Đinh Hỏa ăn ngược, gọi là Hỷ thần. Giả như năm Kỷ Tỵ, tháng Đinh Mão, ngày Giáp Thân, giờ Đinh Mão, dùng Đinh làm Hỷ thần: Giáp sinh Đinh Hỏa, Đinh Hỏa vượng thì Hỷ thần của người Kỷ Tỵ được dựa trọn; lại Đinh tới Mão là chân Mộc (?), làm Lộc Quan của Kỷ, cực thịnh; lại Kỷ Tỵ nạp âm Mộc vượng ở Mão, trên dưới đều dùng được, cho nên vào làm Hàn lâm học sĩ. Giả như năm Kỷ Tỵ, tháng Đinh Mão, ngày Quý Hợi, giờ Nhâm Tý: Nhâm giúp Quý, Quý khắc Hỷ thần Đinh, không thành khí quý; tuy gặp Hỷ thần cũng không tốt, cho nên có danh mà không có thực.
Kế đến sinh Canh, là khí thừa của trời; chỉ Canh đứng đầu các can dương; rồi Canh sinh Nhâm, Nhâm sinh Giáp, Giáp sinh Bính, Bính sinh Mậu, Mậu lại trở về tổ là Canh; cho nên người sáu Canh không dùng ăn ngược, mà dùng Mậu làm Thiện thần (thần lành). Như năm Canh Dần, tháng Mậu Dần, ngày Đinh Mùi, giờ Canh Tý, thai Kỷ Tỵ: mệnh này chuyên được Mậu Thổ làm chỗ dùng; lại vào Dần, vào Tý thì Mậu Thổ vượng (?), Hỷ thần đắc địa; lại Đinh sinh Mậu Thổ, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh liền nhau như chuỗi ngọc; nhưng dưới Đinh lại thấy khí Canh, hơi nghịch, Mộc khí cũng yếu, chỉ được làm Thái úy; nếu dưới Đinh có thêm một chữ dùng được thì ắt vào Lưỡng phủ (hai cơ quan đầu não triều đình). Như năm Canh Dần, tháng Mậu Dần, ngày Tân Dậu, bị ngày Tân Dậu làm lẫn hỏng Mậu Dần Thổ, lại khí quá yếu, nếu có tốt cũng chỉ là phúc mỏng; còn lại theo thứ tự mà suy.
Lại nói: Kỷ không sợ Đinh, vì là số trở về nguồn; Kỷ không ăn ngược Tân, vì là nguồn khí âm mới tán phát; Canh không sợ Mậu, vì là số khí dương trở về nguồn; Canh không ăn ngược Nhâm, vì là nguồn khí dương mới tán ra; Tân không sợ Đinh, vì Đinh nuôi dưỡng Kim; huống chi chỗ có Đinh thì có Kỷ Thổ, âm dương giao nhau được phúc thanh giúp đỡ, cho nên người sáu Tân rất cần Đinh; chỉ cần từ Dần độn (phép từ can năm suy ra can của từng địa chi) tới ngôi Lộc gốc của người Tân thì mới biết dùng Đinh làm Lộc (?); lại tự là nhà Kim, Kỷ (?) trường sinh trong lửa, nên biết cần Hỏa để được giàu sang; Kim không có cha mẹ, nhờ chỗ Hỏa mà có khí cha mẹ. (Thiên nguyên biến hóa thư)
Ăn ngược là Hỷ thần, lúc sinh gặp và hành niên (năm tuổi đang đi qua) gặp đều có việc vui; tuy sang mà vẫn túng quẫn thôi. (Kim thư mệnh quyết)
[Ăn ngược có khi tốt có khi xấu]
Người xưa đặt ra Đảo thực có ý sâu xa; nhưng người học sau liền cho đó là cái độc của Kiêu thần (thần cú vọ, tên khác của Đảo thực, chủ hại con cái, hại phúc), hoặc nói người quân tử có lẽ gặp binh đao hình phạt. Ví như Nhâm lấy Canh làm Đảo thực, mà lại sinh vào tháng Tư, tháng Bảy, tháng Tám, tháng Chạp, há có thể nói thẳng là không tốt; họa riêng là họa, phúc riêng là phúc, mỗi thứ có chỗ quy về. Giả như ngôi ở phẩm cao, hoặc một sớm có lỗi mà bị hình phạt nặng nhất, chính là nói điều này. (Thần bạch kinh)
Lúc con mớm ngược mẹ mà gặp con kiến (?), lại gặp Quý nhân vui vẻ gặp nhau; quan kiến lại ở chỗ Quý nhân, thì từng làm qua các chức thanh quý ở Phượng các, Loan đài (các cơ quan trung ương gần vua).
Mớm ngược là ăn ngược; năm, tháng, ngày, giờ đều từ dưới ăn lên trên, phải gặp Thiên Ất quý thần, Quan Ấn, sát tốt mới quý. (Lý ngu ca)
Thực thần ghét bị ăn ngược, tranh mớm tranh bú; nếu bỗng cùng tới thì thiếu sữa thiếu nước; có thừa thì trước mặt bày mâm cỗ rộng một trượng vuông, không đủ thì chỉ giỏ cơm, bát canh đậu.
Người phạm ăn ngược trong mệnh thì phần nhiều bị người quấy nhiễu; mang nhiều lớp thì lúc còn nhỏ nói là thiếu sữa; ăn thuận mà có thừa thì giàu sang; tranh ăn thì áo cơm không đủ. Giả như người Giáp được hai, ba Bính là có thừa; ba Giáp, hai Giáp mà chỉ có một Bính là không đủ. (Hồ Trung Tử)
[Loại ăn ngược có hợp] Ăn ngược mà gặp hợp.
Người Giáp gặp Nhâm Đinh, người Kỷ gặp Đinh Nhâm, người Ất gặp Quý Mậu, người Canh gặp Mậu Quý, người Bính gặp Giáp Kỷ, người Tân gặp Kỷ Giáp, người Đinh gặp Ất Canh, người Nhâm gặp Canh Ất, người Mậu gặp Bính Tân, người Quý gặp Tân Bính.
Những trường hợp trên là Quan và Quỷ (Quan: can khắc mình khác âm dương; Quỷ: cái khắc mình khi gây hại) làm hại nhau, may ra công danh còn đứng được (?).
Phàm can giờ sinh ăn ngược can năm thì chủ khắc con; cả ngày và giờ đều ăn thì chủ mặt mũi có sẹo, lại khắc mẹ, chết rồi không có con đưa tang. (Quảng tín)
[Nuốt nhiều lớp bầy hổ, thường than thở]
Cách bầy hổ là trong nuốt lại gặp nuốt; Đảo thực thần gọi là "nuốt". Ví như người Giáp gặp Nhâm ở ngày giờ, lại gặp thêm chữ ấy, gọi là nuốt nhiều lớp, chủ là mệnh nghèo khổ, chết ngoài ngòi rãnh; chỉ mong có can hợp giải đi, ví như người Giáp gặp Nhâm Canh, người Ất gặp Quý Tân. Như Giáp gặp Nhâm Dần, hoặc mang Ất tới, Ất hoặc mang Giáp tới, thì rốt cuộc lại nhẹ đi. (Trầm chi nguyên tủy)
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video