Thiên 35 — Bàn về Chính ấn

 Bàn về Chính ấn (trong môn đoán số mệnh theo can chi năm, tháng, ngày, giờ sinh, "ấn" nghĩa gốc là con dấu, tượng trưng cho quyền chức của quan lại. "Chính ấn" ở thiên này là năm cặp can chi đặc biệt, mỗi cặp được coi là "con dấu chính thức" của một hành, chủ về quan chức, quyền vị).

 【Chính ấn của Ngũ hành】 (Ngũ hành là năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ, năm loại khí cấu thành vạn vật, sinh ra nhau và khắc chế nhau).

 Ất Sửu là ấn của hành Kim; Quý Mùi là ấn của hành Mộc; Nhâm Thìn là ấn của hành Thủy; Giáp Tuất là ấn của hành Hỏa; Bính Thìn là ấn của hành Thổ.

 Với các chính ấn kể trên, người thường gặp được, nếu được đúng ấn của hành mình (bản gia ấn) thì tốt nhất. Hành của một người ở đây là hành "nạp âm" của năm sinh. Nạp âm là cách xếp mỗi cặp can chi trong vòng sáu mươi năm (Lục thập hoa giáp) vào một hành, ví dụ Giáp Tý, Ất Sửu thuộc Kim. Chẳng hạn người mệnh Thủy có trụ ngày hoặc trụ giờ là Nhâm Thìn, mà trong đó lại kèm Lộc, Mã, Giáp quý, Hoa cái, thì phải đoán là người "ra làm tướng, vào làm tể tướng" (văn võ đều tột bậc). Lộc là vị trí Lâm quan của can năm, chủ bổng lộc. Mã tức Dịch mã, là chi đứng ở vị trí xung với chi đầu nhóm tam hợp của năm sinh, chủ đi lại, thăng tiến. Giáp quý là chi bị kẹp giữa hai vị trí quý nhân, sẽ nói ở dưới. Hoa cái là chi "mộ" trong nhóm tam hợp của năm sinh, chủ thông minh, thanh cao, gần với đạo Phật, đạo Lão.
 Nếu không phải ấn của hành mình, người thường gặp được cũng tốt, chỉ cần ấn ấy phải vượng. Lại cần có hành cùng loại với mình lấy chỗ ấy làm "khố" (kho cất giữ: bốn chi Thìn, Tuất, Sửu, Mùi là nơi mỗi hành được thu tàng, cũng gọi là "mộ"). Nếu kèm thêm Lộc, Mã, Hoa cái, Giáp quý thì cũng phải đoán là bậc Lưỡng phủ, Lưỡng tỉnh. Lưỡng phủ là hai cơ quan đầu triều thời Tống: Trung thư và Xu mật viện. Lưỡng tỉnh là Trung thư tỉnh và Môn hạ tỉnh. Cả hai đều chỉ hàng quan đại thần.
 Đã không phải ấn của hành mình, chỉ có hành cùng loại đến làm khố, lại không kèm Lộc, Mã, Giáp quý, thì đoán là quan khoảng hàng Chính lang (chức quan bậc trung ở các bộ), lại phải trải qua thăng lên triều đình, được giao việc. Đã không phải ấn của hành mình, lại không có hành cùng loại làm khố, nhưng có Hoa cái, Giáp quý đến, hoặc kèm Lộc, Mã, thì cũng phải đoán là chức quan thanh quý, trọng yếu, hầu cận nhà vua. Nếu không kèm Lộc, Mã, Giáp quý, Hoa cái, lại không phải ấn của hành mình, cũng không có hành cùng loại đến làm khố, chỉ trơ trọi lạnh lẽo, thì chỉ có bổng lộc mỏng, hoặc là mệnh dân giàu bỏ tiền ra mua chức.
 Nếu gặp khắc phá (bị hành khác khắc chế, hoặc can chi xung phá) và gặp Không vong (trong mỗi tuần mười ngày can chi có hai chi bị bỏ trống không có can đi kèm, gọi là Không vong, chủ hư hỏng, trống rỗng), thì chỉ là cử nhân không thành đạt, hoặc làm sư, làm đạo sĩ. Nếu lại mang thêm sát (thần sát xấu, hành khắc hại mệnh mình), thì là mệnh dân thường nghèo hèn, kém cỏi, không được chết yên lành.

 【Giáp quý】 (chi bị kẹp giữa hai vị trí Thiên ất quý nhân của can năm; Thiên ất quý nhân là vị thần tốt nhất, chủ được người quyền thế giúp đỡ). Người can năm Bính, Đinh được Giáp Tuất; người can năm Nhâm, Quý được Bính Thìn, Nhâm Thìn.

 Phàm chính ấn được giáp quý mà lại ở khố mộ, đó là cách "ra làm tướng, vào làm tể tướng". Giáp quý ở chính ấn mà không ở khố mộ thì là chức quan bên tả bên hữu của hàng Lưỡng chế (hai loại quan soạn chiếu thư cho vua thời Tống: Nội chế là Hàn lâm học sĩ, Ngoại chế là Trung thư xá nhân). Giáp quý ở khố mà không phải chính ấn thì cũng là quan từ hàng Viên lang (Viên ngoại lang, Lang trung ở các bộ) trở lên, ắt được thăng tiến và nắm quyền lớn. Nếu không giáp quý ở chính ấn, cũng không giáp quý ở khố mộ, thì đều là bổng lộc của người được điều bổ theo lệ thường, hoặc làm quan ở kinh đô, hoặc làm quan châu huyện. Khi ấy xem tốt xấu, nặng nhẹ mà đoán.

 【Hoa cái ấn】

 Như người năm Hợi, Mão, Mùi được Quý Mùi là thế; các trường hợp khác cứ theo lệ đó. Phàm mang Hoa cái kiêm chính ấn, giáp quý, khố mộ, thuần nhất không lẫn tạp, là cách "ra làm tướng, vào làm tể tướng". Chỉ mang Hoa cái, chính ấn mà không giáp quý ở khố là cách Lưỡng chế. Chỉ mang khố mộ mà không mang chính ấn là quan từ Viên lang trở lên, ắt được cất nhắc vào chức trông coi tiền lúa ở các tỉnh, phủ. Đã không mang khố mộ, lại không mang chính ấn, chỉ có Hoa cái, thì đều là bổng lộc điều bổ theo lệ thường. Khi đoán lại phải tùy tốt xấu của các vị trí khác mà thêm bớt.

 【Thiên ấn】 (ấn lệch, tức ấn không thuộc hành của mệnh mình).

 Các cách kể trên phải thuần nhất, không lẫn tạp thì mới có bổng lộc như đã nói. Nếu lẫn tạp thì đều tính giảm còn một nửa sức.

 Sách "Ngọc tiêu bảo giám" có nói về Tiết ấn: phàm mang Hoa cái ấn mà trụ ấy đúng là Dịch mã thì gọi là Tiết ấn; các trường hợp khác theo lệ đó. Gọi là Tiết ấn vì có hình tượng cờ tiết (cờ và phù tiết vua trao cho tướng soái, sứ thần làm tin). Về Thiên ấn: người Thủy được ấn Hỏa, người Hỏa được ấn Thủy, đó là Thiên ấn, cũng đoán là mệnh quý, nhưng kém ấn của hành mình; các trường hợp khác theo lệ đó.

 Sách "Ngọc tiêu bảo giám" nói: nếu ấn có được không phải ấn của hành mình thì gọi là "thiên chính ấn", cũng tốt, nhưng mệnh chủ phải vốn có khí vượng tướng mới thành phúc. Vượng tướng là trạng thái khí của một hành đang mạnh hoặc đang lên theo mùa sinh; trái lại là hưu, tù, tử, tức nghỉ, bị giam, chết. Nếu bị khắc phá mà không có phúc thần khác cứu giúp, hoặc gặp Không vong, thì chỉ là kẻ làm nghề da thuộc, sư sãi hay đạo sĩ nhàn rỗi (?), cử nhân không thành đạt, và những hạng như thế. Nếu trong mệnh có khí trong sạch của Ngũ hành thì phần nhiều là người lìa đời, khác thói tục, là kẻ sĩ "cày mây câu trăng" (người ở ẩn, sống thanh nhàn với thiên nhiên). Nếu trong mệnh nhiều sát thì là mệnh nghèo hèn.

 【Phúc tụ ấn】 (ấn nơi phúc tụ lại).

 Trong năm vị trí năm, tháng, ngày, giờ và thai, hoặc trong bốn vị trí, mà Ngũ hành đều không có khí, suy bại, nhưng được một chính ấn hay thiên ấn, các hành đều quy về ấn ấy, hoặc là khố, hoặc là vượng, thì tuy có sát thần, đến đây cũng bị chế ngự. Đó gọi là Phúc tụ ấn. Thai tức Thai nguyên, là can chi của tháng thụ thai, tính từ tháng sinh, được dùng như trụ thứ năm.

 Sách "Ngọc tiêu bảo giám" có nói về Quyền ấn: giả như trong năm vị trí, hoặc bốn vị trí, Ngũ hành đều không có khí, mà có một chính ấn, các hành đều quy về ấn ấy, hoặc là khố, hoặc là vượng, thì tuy có sát thần, đến đây cũng bị chế ngự. Vì thế gọi là Quyền ấn (ấn nắm quyền).

 【Tài khố ấn】 (ấn là kho của cải).

 Như người Thủy được ấn Hỏa là thế (Thủy khắc Hỏa, hành mình khắc được gọi là "tài", tức của cải). Các trường hợp khác theo lệ đó.

 【Phá phúc thành họa ấn】 (ấn phá phúc thành họa).

 Như người Thủy được ấn Thủy, nhưng tháng, ngày, giờ, thai lại mang nhiều Thổ đến, khiến ấn của hành mình gặp "quỷ" mạnh (quỷ là hành khắc mình, ở đây Thổ khắc Thủy), thì gọi là phá phúc thành họa. Các trường hợp khác theo lệ đó.

 【Họa tụ ấn】 (ấn nơi họa tụ lại).

 Như người Quý Tỵ mang ấn Nhâm Thìn, lại mang nhiều Thủy đến, tất cả đều nhập mộ ở Thìn, thì Quý Tỵ bị sát. Lấy Tỵ làm mệnh, mà Tỵ thuộc Hỏa, Thủy quá nhiều thì bản mệnh mắc bệnh. Đó gọi là Họa tụ ấn.

 【Đới sát ấn】 (ấn mang sát).

 Trong ấn thấy quý và sát thì tốt, như người Nhâm Tý gặp Nhâm Thìn, Bính Thìn là thế. Từ Tý đến Thìn gọi là Hoa cái; lại người can Nhâm gặp Thìn là quý (?). Nếu ấn trái lại khắc bản mệnh, không có phúc thần qua lại giúp, thì gọi là Đới sát ấn, không tốt.

 【Quy không ấn】 (ấn rơi vào chỗ trống).

 Nếu ấn gặp Không vong, lại không có Lục hợp (sáu cặp chi hợp nhau: Tý–Sửu, Dần–Hợi, Mão–Tuất, Thìn–Dậu, Tỵ–Thân, Ngọ–Mùi), không gặp quan quý, thì đó là ấn rơi vào Không vong, là mệnh rất hèn và không thành tựu gì.

 【Tự hình sát】 (sát tự hình phạt mình).

 Như Canh Tuất mang Ất Sửu là thế. Người Kim gặp ấn Kim vốn là tốt, nhưng Sửu "hình" Tuất (hình là quan hệ trừng phạt, gây tổn hại giữa các chi, như Sửu, Tuất, Mùi hình nhau), lại là lấy Kim hình Kim, loại này thà không có còn hơn. Người như thế tuy có mang chút ít phúc đến, cuối cùng cũng hèn. Các trường hợp khác đều theo lệ đó mà xét kỹ (?). (Đều theo sách "Ngũ mệnh" của Lâm Khai.)

 【Cách Phượng hoàng ngự ấn】 (phượng hoàng ngậm ấn) — chỉ khi ở trụ năm và trụ giờ mới đúng.

 Phượng hoàng ngự ấn bàn thế nào?
Khố mộ ở năm và giờ, chia đôi đối nhau.
Muốn biết chỗ tôn quý của người này:
Sao Thiếu vi (chòm sao tượng trưng cho kẻ sĩ, người hiền) động, chiếu mây thu.

 Như Ngu thượng thư (Thượng thư là quan đứng đầu một bộ): mệnh năm Quý Mùi, tháng Giáp Dần, ngày Mậu Ngọ, giờ Bính Thìn là thế. (Theo sách "Tử hư cục".)

 【Văn chương ấn】

 Mậu Dần gặp Quý Mùi; Tân Tỵ gặp Giáp Tuất; Canh Thân gặp Ất Sửu; Quý Hợi gặp Bính Thìn; Ất Hợi gặp Nhâm Thìn.

 Các cặp trên đều là nạp âm khắc thân mình, rồi lại bị can chế ngự, chủ đỗ giáp khoa (hạng cao trong khoa thi tiến sĩ), làm quan đến hàng thị tòng (quan văn hầu cận bên vua). Người thường ít gặp. (Theo "Quảng tín tập".)

 【Lại một loại Văn chương ấn】

 Canh Tý được Ất Sửu; Mậu Ngọ được Quý Mùi; Đinh Dậu được Nhâm Thìn; Kỷ Mão được … (thiếu chữ) (?); Tân Dậu được Bính Thìn.

 Các cặp trên phải ở trụ ngày hoặc trụ giờ mới đúng.

 Chính ấn của Ngũ hành: cùng một đức với mệnh chủ là hạng trên; ở chỗ "đế tọa" (có lẽ là trụ ngày) (?) là hạng giữa; ở thai và tháng là hạng dưới. Giáp quý là tuyệt nhất; Hoa cái ấn kém hơn; Tương sinh ấn lại kém hơn; Văn chương ấn lại kém hơn nữa. Các ấn đều cần gặp khố mộ. Nếu ở các vị trí có sinh vượng giúp đỡ, đổi chéo nhau mà thấy Lộc, Mã, Quý nhân, lại tương hợp, thì là mệnh cực quý.
 Kỵ nhất là hình, xung, phá, hại (bốn loại quan hệ xấu giữa các chi: hình phạt nhau, xung đối nhau, phá nhau, hại nhau), và kỵ thấy quỷ trong tam hợp, lục hợp (tam hợp là ba chi hợp thành một hành như Dần–Ngọ–Tuất thành Hỏa). Như ngày Giáp Tuất được giờ Ất Dậu thì giảm sức. Người mệnh Thủy được ấn Mộc thì không ích gì; người mệnh Thủy được ấn Thổ thì trong tốt có xấu, nên xét kỹ. (Đều theo sách của Diêm Đông Tẩu.)

 Sách "Thiên nguyên biến hóa" nói: như người Thủy được ấn Mộc, gọi là tổn khí (hao khí, vì Thủy phải sinh ra Mộc); được ấn Thổ thì gọi là quỷ ấn, cũng gọi là quan ấn. Chỉ cần can chi có liên quan với nhau thì dùng như quan ấn; không có liên quan thì dùng như quỷ ấn. Như năm Quý Tỵ, tháng Ất Mão, ngày Bính Thìn, giờ Nhâm Thìn, Thủy nhiều nên dùng được ấn Thổ, cho nên quý. Như năm Quý Tỵ, tháng Bính Thìn, ngày Mậu Tuất, giờ Bính Thìn, đây là quỷ ấn: một Thủy không chịu nổi hai Thổ, khí Thổ nhiều, cho nên nghèo hèn.

 Chính ấn chủ người đôn hậu, khôi ngô, công danh rõ rệt. Đó là ấn của hành mình, nếu lại được cách quý giúp thêm thì được. Nếu Mộc được ấn Hỏa, Hỏa được ấn Mộc, thì không phải chính ấn của hành mình, phần nhiều là nắm quyền của người khác, được của cải từ bên ngoài. Nếu thân mệnh khắc ấn, hoặc ấn khắc thân, thì là bỏ phế rồi lại hưng lên. Đại để ấn của Ngũ hành phần nhiều chủ ít được an nhàn, không lợi cho lục thân (cha mẹ, anh em, vợ con), khó có con cái. (Theo "Chúc thần kinh".)

 Trong mệnh có ấn là tốt nhất, nhưng ấn không nên động; nếu bị xung thì giảm sức. (Theo sách "Ngũ mệnh" của Lâm Khai.)

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video