Thiên 45 — Bàn về các cục quý (phần dưới)

 Quyển thứ hai mươi hai

 Bàn về các cách cục quý hiển (phần dưới)

 [Cách mọi phúc thần qua lại với nhau] (cách: một dạng sắp xếp đặc biệt trong lá số, báo trước số phận; phúc thần: các sao lành)

 Phàm lộc (chi mà một thiên can đạt đến giai đoạn "lâm quan", tức trưởng thành ra làm quan, như lộc của Giáp ở Dần), mã (dịch mã: chi chủ đi lại, thăng tiến, tính theo cục tam hợp), âm quan quý (?), lục hợp (sáu cặp chi hợp nhau, như Tý với Sửu, Dần với Hợi), hoa cái (sao chủ thông minh, văn nghệ, tôn giáo), kim dư (xe vàng: sao chủ phú quý, xe ngựa), văn tinh (sao chủ văn chương), quý nhân (sao lành giúp đỡ, tính theo can), ấn thụ (dấu và dải đeo dấu, tượng chức quan), lộc khố (kho lộc), thực thần (can do can mình sinh ra và cùng tính âm dương với mình, chủ ăn uống, phúc lộc), kỳ đức... đều gọi là phúc thần; lần lượt đổi chéo qua lại với nhau thì là cách quý. Nếu không có tử tuyệt (các giai đoạn chết và dứt hẳn trong vòng mười hai giai đoạn sinh – lớn – suy – chết của một hành), xung phá (các chi đối nhau và phá nhau), không vong (hai chi bị bỏ trống trong mỗi tuần mười ngày can chi, chủ trống rỗng, hư hao), mà có vượng khí của ngũ hành (năm hành Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ; vượng khí là chỗ một hành mạnh nhất), được phúc giúp thì quý đến làm tướng văn, tướng võ. Như thế mà lại có sát thần (sao hung có uy lực) thì còn trẻ đã thành đạt, gánh trọng trách. Nếu có tử tuyệt, xung phá, không vong thì chỉ xét trên cách; lại cần phần "tôn" (phần ở trên) là cát mới được, tức là can thần (thiên can: mười ký hiệu Giáp, Ất, Bính, Đinh, Mậu, Kỷ, Canh, Tân, Nhâm, Quý). Phàm can thần ở sinh vượng, lâm quan, hoặc làm phúc thần, đều là "tôn cát"; mà nạp âm (phép xếp sáu mươi cặp can chi vào năm hành theo âm luật) gặp tử tuyệt thì gọi là "tôn cát ti hung" (phần trên tốt, phần dưới xấu).

 Nếu nạp âm đã tử tuyệt lại có xung phá, không vong thì không thành tựu, chẳng qua làm một chức úy (quan coi trị an) nhỏ hay quan châu huyện; dù có phúc thần giúp cũng chẳng qua là một kinh triều quan (quan ở kinh thành, được dự triều) nhiều hoạn nạn. Nếu tử tuyệt, không vong, xung phá lại có tam hình (ba nhóm chi phạm hình phạt nhau), lục hại (sáu cặp chi làm hại nhau), thì ắt là người cô độc có nghề thuật, hoặc làm sư, làm đạo sĩ, hoặc là cử nhân không đỗ đạt; lại xem ngũ hành nặng nhẹ mà cân nhắc để đoán. Nếu cưỡi khí sinh vượng thì là kẻ sĩ thành đạt vượt bậc, chỉ cần một thứ là có thể đại quý; nếu không cưỡi khí sinh vượng thì cần hai thứ mới được. (Sách "Ngũ mệnh" của Lâm Khai)

 [Dồn về một, ngưng tụ tinh thần]

 Thánh nhân được cái chân thực của "ôm giữ cái một" thì không gì không thông suốt; quỷ thần ngậm cái linh của "được cái một" thì biến hóa vô cùng. Lẽ của âm dương, sự vận hành của tinh thần, thu lại hay tỏa ra, nén xuống hay nâng lên, đều quy về một; vì vậy mới là mệnh "dồn về một", là bậc hiền tài phò tá ở đời, người kỳ lạ vượt khỏi đám đông. Đó là: năm vị trí năm, tháng, ngày, giờ, thai (thai: tháng thụ thai, tính ngược từ tháng sinh), nạp âm có bốn Mộc một Thủy, bốn Thổ một Hỏa…, mà cái một ấy gặp ở giờ; hoặc một Kim bốn Mộc, một Thổ bốn Thủy và những trường hợp đủ như vậy, mà cái một ấy gặp ở năm; mỗi bên đều có vượng khí phát lộ thành một đường (một trụ).

 Trong năm vị trí có hai Mậu, hai Sửu, mà ở ngày hoặc giờ gặp một Dần, và những loại như thế. Can trên dưới đều là Mậu, Kỷ, mà ở ngày gặp một Bính, và những loại như thế. Thiên ất (sao quý nhân bậc nhất), thiên quan (can khắc can mình và khác tính âm dương với mình, tượng chức quan), văn tinh, thiên đức (sao lành giải trừ tai họa) qua lại gặp ở bốn vị trí là khí phúc quý, riêng một vị trí giờ không có khí phúc quý. Lộc, mã, quan, ấn, quý nhân, đức tụ hội ở một vị trí. Tam hợp (ba chi hợp thành một cục của một hành, như Thân, Tý, Thìn hợp thành Thủy) mà ở ngày, giờ mang một vị trí của bản gia (đúng hành của chính mình). Tam hợp gặp một mã. Bốn vị trí đều cưỡi vượng khí, riêng ở giờ mang một đường khí tử tuyệt. Bốn vị trí đều mang khí tử tuyệt, chỉ ở ngày hoặc giờ mang một đường khí sinh vượng. Bốn vị trí hoặc Giáp Ất, hoặc Bính Đinh, hoặc Mậu Kỷ, hoặc Canh Tân, hoặc Nhâm Quý, mà ở ngày hoặc giờ gặp một chân quan (quan thật: can khắc can mình và khác tính âm dương). Tuy nói như vậy, nhưng phải qua lại hội hợp quy về một thì mới thành cách này.

 [Trong rỗng mà tinh đặc]

 Năm và giờ sinh của người ta, ở trên ở dưới như trời che đất chở, mà ngày, tháng vận hành trong cõi hư không; đó là cách "trong rỗng mà tinh đặc", kỳ diệu nhất. Tuy đẹp xấu lẫn lộn, yêu ghét mỗi bên một nửa, nhưng không gì không bao dung gồm chứa; thật là mệnh khí lượng lớn, sự nghiệp lâu xa. Đó là: năm và giờ trên dưới cưỡi khí sinh vượng, còn hai đường ngày, tháng mang khí tử tuyệt; ba vị trí năm, tháng, giờ đều mang khí sinh vượng, chỉ ở ngày mang một đường khí suy bại tử tuyệt; trên dưới cưỡi cái đức cứng mạnh, dày chắc của Kim, Thổ, chỉ ở ngày một đường mang khí biến thông của Thủy, Hỏa; trên dưới đều mang thiên ất, thiên quan, văn tinh, lộc, mã, và gặp chéo các cát thần, riêng ở vị trí ngày không có lộc, mã, quý khí; năm, tháng, ngày (?) được đủ ba vị trí sinh, vượng, kho của Dần Ngọ Tuất (cục Hỏa), riêng một vị trí ngày nằm ở chỗ khí Hỏa suy bại tử tuyệt; mệnh tam hợp Tị Dậu Sửu, Thân Tý Thìn, Hợi Mão Mùi, riêng ở một vị trí ngày mang khí suy bại tử tuyệt của tam hợp. Vào cách này thì độ lượng rộng lớn hiếm có ở đời, không có gì phải kiêng kỵ (?), đức lớn biết dung chứa, giàu sang không làm cho buông thả, uy vũ không khuất phục được.

 [Chân vạc làm nền móng]

 Nghĩa của "chân vạc" là tam hợp (ba chi như ba chân vạc). Có các thể: tam hợp gặp tam kỳ (ba can quý hiếm đi liền nhau); tam hợp gặp một mã; tam hợp gặp chi hợp với mã; tam hợp gặp can của bản thân; tam hợp mang bản gia; tam hợp lấy mã thay chi thật (?). Rất kỵ lấy Kim đặt vào Dần Ngọ Tuất (cục Hỏa, khắc Kim) và những loại như thế, sẽ tổn thọ ngay trong lúc đang vượng.

 Tam hợp gặp tam kỳ là Ất, Bính, Đinh hoặc Giáp, Mậu, Canh ở năm, tháng, ngày, giờ, thai. Tam hợp gặp một mã là Thân Tý Thìn mà được mã Dần, Tị Dậu Sửu mà được mã Hợi, và những loại như thế. Tam hợp gặp chi hợp với mã là Dần Ngọ Tuất gặp Tị (hợp với Thân là mã), Hợi Mão Mùi gặp Thân (hợp với Tị là mã), và những loại như thế. Tam hợp gặp can bản thân là người Giáp, Ất (người sinh năm có can Giáp, Ất) được Hợi Mão Mùi (cục Mộc), người Bính, Đinh được Dần Ngọ Tuất (cục Hỏa), và những loại như thế. Tam hợp mang bản gia là mệnh Hỏa Dần Ngọ Tuất được Bính Dần, Mậu Ngọ, Giáp Tuất, tức mang Hỏa của bản gia (nạp âm đều là Hỏa); Hợi Mão Mùi được Kỷ Hợi, Tân Mão, Quý Mùi, tức mang Mộc của bản gia; các trường hợp khác theo đó. Lại như Dần Ngọ Tuất có mã ở Thân, có Thân mà thiếu Dần; Hợi Mão Mùi có mã ở Tị, có Tị mà thiếu Hợi; Thân Tý Thìn có mã ở Dần, có Dần mà thiếu Thân; Tị Dậu Sửu có mã ở Hợi, có Hợi mà thiếu Tị: đó là tam hợp lấy mã thay chi đầu.

 [Chầu vái cửa khuyết] (cửa khuyết: cổng cung vua)

 Bản mệnh Giáp Tý thì lấy Kỷ Tị, Tân Mùi làm chầu vái, Ngọ để trống là cửa khuyết; bản mệnh Ất Sửu thì lấy Canh Ngọ, Nhâm Thân làm chầu vái, Mùi để trống là cửa khuyết; các trường hợp khác cứ theo đó. Mệnh dương (sinh năm can dương) chỉ cần thiên quan, thiên hợp (can hợp với can mình); mệnh âm (sinh năm can âm) thì gặp thiên quan, ấn thụ ở ngày, giờ, nằm ở hai vị trí chầu vái là được. Cũng như Giáp lấy Kỷ làm thiên hợp, Tân làm thiên quan; Ất lấy Canh làm thiên quan, Nhâm làm ấn thụ (can sinh ra can mình), và những loại như thế. Hoặc hai thiên quan hợp, hoặc hai thiên quan, hoặc hai ấn thụ kẹp đỡ cửa khuyết cũng quý; thêm được thiên đức, thiên ất giúp thì càng quý. (Đều trích Diêm Đông Tẩu)

 Chầu tướng, chầu cửa, cùng chầu ngai; chầu quý, chầu ấn, đường mây xanh.

 Phàm "chầu" là hai vị trí kẹp lấy một vị trí bỏ trống, gọi là chầu. Chầu tướng: như người Hợi được ngày Dần, giờ Thìn, kẹp chỗ trống (Mão, là tướng tinh của cục Hợi Mão Mùi; tướng tinh: chi giữa của cục tam hợp, chủ quyền uy) nên có chầu. Lâm Khai nói: "Ngồi thật không bằng chầu chỗ trống, hợp rõ không bằng hợp ngầm", chính là cách này. Chầu cửa: như chỗ đối với năm. Như Lâm phát vận (phát vận sứ, quan coi vận chuyển lương thuế): năm Quý Hợi, tháng Quý Hợi, ngày Mậu Thìn, giờ Mậu Ngọ; có Thìn có Ngọ, chầu chỗ trống một vị trí Tị (đối xung với Hợi của năm), gọi là chầu cửa; thêm Mậu với Quý hợp; hai Mậu ở Tị lại chầu lộc (lộc của Mậu ở Tị); hai Quý ở Tị lại kẹp chầu quý (quý nhân của Quý ở Tị), cùng với hai Mậu hợp là chầu thật. Phàm chầu cần hai can chầu giống nhau mới là chầu thật; như Mậu Thìn gặp Nhâm Ngọ… là chầu giả. Phàm chỗ chầu chỉ thích một Ngọ, một Thìn; nếu một chỗ gặp lặp lại thì là lệch. Các cách chầu đều dùng lệ này.

 Chầu ngai: giờ là ngai vua (đế tọa, vị trí tôn quý nhất), gặp ở chỗ đối xung gọi là chầu ngai. Như năm Canh Dần, tháng Đinh Hợi, ngày Canh Thìn, giờ Ất Dậu: xung lên Mão, là cửa đế vượng của Mộc (đế vượng: giai đoạn cực thịnh của một hành); lộc của Ất ở Mão, Ất hợp với Canh, gặp chầu thật nên quý. Chầu quý: như Giáp, Mậu, Canh có quý nhân ở Trâu, Dê (Sửu, Mùi), gặp có Dần, có Tý, hoặc có Ngọ lại có Thân, gọi là chầu quý. Chầu ấn: như người sinh sáu năm Bính gặp Mão và Tị, độn (đếm suy ra can) mà chầu được Nhâm Thìn, Thìn là ấn của Thủy (chỗ mộ của Thủy). Phàm chầu ấn cần không bị phá, lại xem được tài ấn, quỷ ấn, quan ấn, tử ấn, thừa ấn, thoát ấn, phải suy kỹ từng cái.

 Phàm chầu có bảy mươi hai cách: chầu ấn, chầu hại, chầu mã, chầu học đường (chỗ trường sinh, chủ học vấn), chầu phi nhận (sát đối xung với dương nhận, chủ binh đao), chầu kiếp (kiếp sát: sát chủ cướp đoạt, tai họa bất ngờ), chầu vong thần (sát chủ mất mát, hao tổn), chầu quỷ, chầu quan quý, chầu vượng, chầu phá, chầu cô thần, chầu quả tú (hai sát chủ cô độc), chầu nham lang (hiên cung điện, chỉ chốn triều đình), chầu hợp, chầu quân thần hợp. Phàm chầu cần xét sát thần nặng nhẹ, phân cao thấp mà nói họa phúc, sang hèn. "Đường mây xanh" là được đường lên, đều là mệnh quý, tức từ ngày đến giờ mang lộc. ("Trầm chi nguyên tủy")

 [Rồng nhảy cửa trời]

 Phàm người sinh năm năm loại năm Hợi được ngày, giờ Nhâm Thìn, người Nhâm Thìn được ngày, giờ Hợi, là cách này. Như gặp Đinh Hợi là vào đúng cách. Cửa trời ở phía tây bắc, vị trí quẻ Càn (quẻ tượng trời trong Kinh Dịch; phương tây bắc ứng với Tuất, Hợi). Nhâm Thìn là chính ấn của Thủy (nạp âm Thủy nằm đúng ở mộ của Thủy), như sáu rồng kéo xe vua, gặp Hợi nên là phúc. Nếu được Đinh Hợi thì can hợp nhau (Đinh hợp Nhâm), lộc của Nhâm ở Hợi. Vào cách này thì có công nghiệp thấm nhuần dân sinh, cứu giúp đời.

 [Hổ nằm gác rồng]

 Người Canh Thân được Tân Mão làm ngày, giờ là vào đúng cách. Nói rằng nhà hổ ở Canh Thân, mà Tân Mão gặp nhiều lớp thì là gác rồng, nên gọi là hổ nằm gác rồng. Được cách này thì có tiếng là danh thần trấn áp được kẻ dưới.

 [Mây bay mưa rưới]

 Bính Ngọ, Đinh Mùi được ngày, giờ Mậu Tý, Kỷ Sửu; người Mậu Tý, Kỷ Sửu được ngày, giờ Bính Ngọ, Đinh Mùi. Bởi Bính Ngọ, Đinh Mùi nạp âm là Thiên hà Thủy (nước sông trời), Mậu Tý, Kỷ Sửu là Tích lịch Hỏa (lửa sấm sét); Tý, Ngọ ở vị trí chính của âm và dương, nay gặp đủ cả thì âm dương hòa; âm dương hòa thì có mưa. Nếu đã vào cách quý mà được cách này thì ân trạch thấm đến dân, chức vinh hiển, được cất nhắc trăm lần (?). Nếu có xung phá, không vong thì cũng không tránh khỏi làm chức châu huyện. Người Đinh Mùi được Nhâm Thìn, người Kỷ Sửu được Nhâm Thìn, cũng như rồng được nước sông trời và lửa sấm sét, cũng làm thành mưa vậy.

 [Hiến đài trong sạch nghiêm minh] (hiến đài: ngự sử đài, cơ quan giám sát, đàn hặc quan lại)

 Là người Tị, Dậu, Sửu đều được chữ Ất. Ví như người Ất Sửu được tháng Ất Dậu, ngày Ất Tị, giờ Ất Dậu là vào đúng cách. Kim chủ hình phạt, Ất là Kim thật, Tị Dậu Sửu là vị trí chính của Kim, trên dưới đều gặp đủ, nên gọi là hiến đài trong sạch nghiêm minh. Được cách này phần nhiều giữ chức đài gián (quan ngự sử và gián quan, chuyên đàn hặc và can ngăn vua); nếu trong thai, tháng gặp dịch mã thì làm chức hiến ty ở ngoài (đề hình ty, quan coi hình ngục một lộ). (Đều trích "Ngọc tiêu bảo giám")

 [Cách gió mây gặp hội mừng]

 Gió mây gặp hội ít người biết: từ năm độn ra tháng, từ ngày độn ra giờ; lại đem tháng, giờ độn ngược ra năm, ngày; người nào gặp được thì cả đời phi thường. ("Quảng lục")

 [Quý theo số ngày]

 Phải đem ba ngày chia cho một can, trong ngày của mười can mà suy xét kỹ; sáu ngày đầu sinh là Giáp, Ất, phải gặp Dần, Mão mới nói là quý nhân. Từ ngày mồng một đến mồng ba được Giáp hoặc Dần; mồng bốn đến mồng sáu được Ất hoặc Mão; mồng bảy đến mồng chín được Bính hoặc Tị; mồng mười đến mười hai được Đinh hoặc Ngọ; mười ba đến mười lăm được Mậu hoặc Kỷ (?); mười sáu đến mười tám được Kỷ hoặc Ngọ (?); mười chín đến hai mươi mốt được Canh hoặc Thân; hai mươi hai đến hai mươi bốn được Tân hoặc Dậu; hai mươi lăm đến hai mươi bảy được Nhâm hoặc Hợi; hai mươi tám đến ba mươi được Quý hoặc Tý. Ngũ hành đã mất, việc lấy bỏ đã tiện (?); mệnh người theo số ngày mà thêm được điều này một chút thì là mệnh phúc quý. ("Thái ất thống kỷ")

 [Dương lẻ, âm chẵn là hào kiệt nhất; trùng âm, trùng quan thì chức càng sâu]

 Dương lẻ là Giáp, Canh, Bính, Nhâm; âm chẵn là Ất, Tân, Đinh, Quý; trong mệnh gặp thì rất tốt. Trùng âm như người Giáp gặp Quý lại gặp Canh (?); trùng quan như người Giáp gặp Tân lại gặp Bính: bởi Giáp lấy Tân làm quan, Tân lấy Bính làm quan (quan: can khắc can mình và khác tính âm dương với mình), nên là trùng quan. Như người Giáp gặp hai Tân thì không dùng luận này; nếu phúc tụ nhiều thì là mệnh lưỡng phủ (hai cơ quan đầu não Trung thư và Xu mật viện, tức hàng tể tướng).

 [Bao bọc cờ tinh cờ kỳ đều là quý nhân]

 Bao bọc tinh kỳ là chầu kiếp sát (sát chủ cướp đoạt, tai họa bất ngờ) và vong thần (sát chủ mất mát) gặp nhau; cần thiên nguyên (can của năm sinh) có khí, không quá tử tuyệt thì tốt nhất. Phàm trong mệnh, kiếp sát gọi là kỳ (cờ), vong thần gọi là tinh (cờ cắm lông); hai sát gặp nhau mới là tinh kỳ, chỉ gặp một vị trí thì không phải tinh kỳ. Bao bọc là chầu tinh kỳ. Như năm Canh Thìn, tháng Bính Tuất, ngày Canh Ngọ, giờ Bính Tý: người Thìn có kiếp sát ở Tị, vong thần ở Hợi; Canh Thìn, Canh Ngọ chầu kiếp sát ở Tị, gọi là bao bọc kỳ; Bính Tuất, Bính Tý chầu vong thần ở Hợi, gọi là bao bọc tinh; các cách khác tương tự. Phàm gặp tinh kỳ, quan tuy thấp cũng làm được giám ty (quan giám sát một lộ) nhỏ; nếu gặp quý (?) thì ắt làm soái (tướng chỉ huy quân đội). Nếu mang nhận (dương nhận: chi kế sau lộc, chủ binh đao), mà thân khắc sát thì phần nhiều chém giết người; sát khắc thân thì ắt bị đưa xuống mà chết thảm. ("Trầm chi nguyên tủy")

 [Chỗ làm nên giàu sang]

 Lộc ở đúng đất gốc, thân mệnh vượng tướng, lộc cưỡi lên vị trí mã, quý nhân và hợp đều đủ. Như người Giáp sinh trong Hợi Mão Mùi hoặc Dần Mão Thìn, tức là khí sinh vượng. Như Giáp Thìn được Tân Hợi, Bính Dần, Kỷ Hợi (?); Giáp Dần được Tân Mùi, Bính Tý, Kỷ Hợi (?) là vậy.

 [Chân thể giữ vị trí]

 Như người Đinh được Nhâm, mà ở trong Dần, Mão, Thìn, Hợi; hoặc gặp Bính, Tân đều ở đất vượng, mà vị trí khác không có Đinh.

 [Can chi thuần một, có quý nhân đến chầu]

 Can chi bốn trụ của bản mệnh thuần một chữ; hoặc can bốn trụ thuần một mà mang quý thần đến chầu bản mệnh; hoặc bốn trụ đều trên cùng một chi gặp quý thần.

 [Kim gặp năm việc, thuận được tam kỳ]

 Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ mà ba nguyên (thiên nguyên là can, địa nguyên là chi, nhân nguyên là nạp âm) có khí, được sinh khắc thuận nhau thì càng tốt. Người Tân Dậu được tháng Giáp Ngọ, ngày Mậu Dần, giờ Canh Thân là thuận được tam kỳ (Giáp, Mậu, Canh).

 [Âm mượn được thời]

 Như người nạp âm Thổ sinh vào tháng cuối mùa hạ, hoặc ở trong Thân Tý Thìn mà liền với bốn tháng cuối mùa.

 [Bảo, nghĩa, chế, phạt — bốn việc chầu rõ]

 Tôn (phần trên, tức can) sinh ti (phần dưới, tức chi) gọi là bảo; ti sinh tôn gọi là nghĩa; trên khắc dưới gọi là chế; dưới khắc trên gọi là phạt. Bốn điều này là trên dưới của thai, tháng, ngày, giờ sinh nhau, khắc nhau.

 [Quan của Mộc: Mộc nặng thì quỷ Kim không lệch] (quỷ: hành khắc mình)

 Mộc cần có Kim thì Mộc mới dùng được; Giáp nặng mà không có Kim thì cần chi có Kim. Kim cần có Hỏa thì Kim mới xứng hợp; hoặc Canh nặng mà hội hợp với Bính.

 [Ngũ hành không tạp, chín mệnh nuôi nhau]

 Nói ba nguyên mỗi cái ở một phương, mang lộc ở vị trí của chính mình mà hòa thuận; và ba nguyên đều ở sinh, vượng, kho, mà nạp âm, can, chi sinh dưỡng lẫn nhau.

 [Chủ vượng, bản thành, hội ở một phương] (chủ: trụ ngày; bản: trụ năm)

 Như Canh Tý là Thổ được tháng Bính Ngọ, thai Đinh Sửu, ngày Canh Thìn, giờ Quý Mùi, và những loại như thế; tuy xung phá nhưng hội ở phương khí của chính mình; lại có lộc, mã thì càng tốt.

 [Quan của tháng hợp đức]

 Như Đinh Hợi được Nhâm Thìn, Nhâm Tuất, Nhâm Dần; Kỷ Hợi được Giáp Thìn, Giáp Tuất, Giáp Dần.

 [Gặp ngầm lộc ở chi]

 Như người Giáp được Sửu, Mùi, Hợi, và những loại như thế.

 [Dùng hình thì có lúc]

 Như Dần hình Tị, mà sinh vào mùa xuân thì sự chế khắc có tác dụng.

 [Giữ hình thì không loạn]

 Như Quý Tị hình Mậu Thân mà không có can Đinh.

 Người mà can chi bốn trụ nguyên mệnh ứng với các cách trên thì chủ giàu sang; dù không có khí cũng chủ danh tiếng nổi bật, vượt đám đông.

 Ba nguyên có đất thì quý, bốn trụ lần lượt hợp nhau thì vinh.

 Ba nguyên đều có dụng, được đất, ắt giàu sang, thanh cao hiển đạt. Thai, tháng, ngày, giờ là bốn trụ (bốn cột của lá số), chéo nhau hợp nhau mà chầu về mệnh, tức là mệnh vinh quý thanh hiển. (Đều trích "Quỷ Cốc di văn")

 Phàm mệnh quý nhân không thể định theo một đường, phải suy những gì gặp được ở tháng, ngày, giờ sinh: có người gặp bốn vị trí quý mà quý; có người gặp vị trí bản thân của ngũ hành và hoa cái mà quý; có người gặp chính thiên ất mà quý; có người gặp lộc bản gia mà quý; có người gặp can hợp mà quý; có người gặp chính quan, chính ấn mà quý; có người gặp thần thiên ất mà quý; có người gặp chỗ hợp của thiên ất quý thần mà quý; có người gặp lộc mã cùng vị trí mà quý; có người gặp can chi bốn chữ đủ mà quý; có người gặp dịch mã mà quý; có người gặp quý thần đủ mà quý; có người gặp mang ba lộc mà quý; có người gặp ngũ hành vua tôi mà quý; có người gặp ổ quý mà quý; có người gặp mệnh hợp, lộc hợp mà quý; có người gặp thực thần phúc hội mà quý; có người gặp ba chi lại có tam kỳ đủ mà quý; có người gặp thai sinh nguyên mệnh (thai sinh trợ cho năm sinh gốc) mà quý; có người gặp học đường mà quý.

 Trên đây chia làm hai mươi lệ, không phải gặp một lệ là thành quý nhân; chỉ lấy ở ba vị trí tháng, ngày, giờ sinh mà chiếm nhiều lệ là thượng quý, tức người hàng đài tướng, lưỡng phủ; chiếm số lệ vừa phải là trung quý, tức hàng thị tòng (quan hầu cận vua), thanh hoa (chức thanh cao, danh giá); chiếm ít lệ là hạ quý, tức hàng mang thiếp chức (chức danh văn quán kiêm thêm) và triều phụng lang (một hàm quan văn); từ đó trở lên, vào triều thì làm tỉnh lang (quan ở các tỉnh, các bộ), chức có danh vọng thanh cao, ra ngoài thì trải chức giám ty, phiên phủ (trấn trị một vùng); còn coi châu quân nhỏ thì ở bậc dưới; chiếm số lệ ít hơn nữa thì chỉ là kinh triều quan; ít hơn nữa thì chỉ là tuyển nhân (quan cấp thấp chờ bổ nhiệm).

 Trong hai mươi lệ, lại xét phúc lực cao thấp: bốn vị trí quý, vị trí bản thân của ngũ hành, chính thiên ất, lộc bản gia, lộc mã cùng quê (không phạm xung, phá, hình) — trên đây là bậc trên; trên dưới hợp, chính quan,

 chính ấn, hoa cái, thiên ất, quý nhân, hợp, sinh mã cùng vị trí (lộc dương lâm quan cùng với mã), quý thần có khí (không đi cùng với kỵ thần), can chi bốn chữ đủ, quý thần đủ, ngũ hành vua tôi, mang ba lộc — trên đây nên là bậc giữa; thực thần phúc hội, ba chi lại có tam kỳ, đủ can hợp, thai sinh nguyên mệnh, học đường, quý thần không có khí (đi cùng với kỵ thần), bệnh mã, tuyệt mã (mã ở đất bệnh, đất tuyệt), lộc hợp, mã hợp, lục hợp, ổ quý, trong mệnh có thai sinh, vượng, kho, đã là bốn vị trí quý — đây gọi là phần còn lại. Trên đây nên là bậc dưới. ("Tam mệnh đề yếu")

 Người giàu sang là được sự thuần túy của ngũ hành, sự giao hòa của âm dương. Mệnh nếu vào cách thì ngũ hành trong mà có thể quý, đục (?) mà có thể giàu. Cái gọi là trong là sinh vượng; đục là tử tuyệt. Nếu khí quý đã thành, được khí tú lệ của âm dương, mà khí lớn bị hình phá thì càng hại, hoặc nhiều lần bị giáng chức đẩy ra ngoài; lại mang sát thì không được chết yên lành. Bởi âm dương đã thành, hơi có hình thương thì trái ngược lại, so với khí chưa thành thì tai họa càng nặng. Cũng như đồ quý thì dễ hỏng vậy.

 Phàm mệnh vào cách cục cần có một quan, được trùng (gặp nhiều lần) thì càng tăng. Nhưng lại cần phân biệt nên làm văn hay nên làm võ. Đại để học đường, quan ấn, dịch mã cưỡi khí Kim Thủy hoặc khí Hỏa Mộc; hoặc tam kỳ, hoa cái, giáp quý, giáp lộc (hai trụ kẹp lấy chỗ quý nhân, chỗ lộc) mà trong có sinh vượng, thực thần, đều hợp làm quan văn. Hoặc ngũ hành sinh vượng mà không có học đường, nạp âm gặp Kim Hỏa, quan phù (sao chủ kiện tụng, giấy tờ quan) cùng kiếp sát đi lại, đại hao (sao chủ hao tán) với dương nhận nối nhau, hình xung mang mã khắc, ở chỗ khí quý làm chủ (?), đảo thực (can sinh ra mình cùng tính âm dương, khắc mất thực thần) mang sát, lộc quý gặp sinh, đều hợp làm quan võ. Quan phù lợi cho văn không lợi cho võ; kiếp sát lợi cho võ không lợi cho văn. Học đường, quý thần, lộc mã mà bên dưới có Kim Thủy, hoặc trong Thủy Mộc có hình hại, không vong, kiếp sát, dương nhận, gọi là trong đục lẫn lộn: hoặc từ văn đổi sang võ, hoặc từ võ đổi sang văn, có thể dùng ý mà suy. Phàm mệnh quý rất cần ngũ hành sinh vượng, không được tử tuyệt: sinh vượng thì thành đạt vượt bậc, tử tuyệt thì thấp hèn, làm chức thừa; sinh vượng thì giỏi quyền mưu, cơ biến, tử tuyệt thì trì trệ, lận đận, mà làm việc chính sự cũng không nhanh nhạy.

 Phàm mệnh quý nhân gặp chầu đoan môn (cửa chính cung vua), hướng về đế tọa, sinh vượng, lộc quý, dịch mã, ngũ hành tự vượng thì phần nhiều giữ chức thân cận, thanh hoa, không rời kinh đô.

 Phàm mệnh quý thường lấy lộc mã tụ ở đế tọa, ngũ hành của giờ sinh đến sinh cho bản mệnh, như mệnh là Kim mà giờ là Thổ, thì phần nhiều chủ được ân sủng; đối với lộc là quan trọng nhất.

 Như mệnh là Thủy mà giờ là Mộc thì chủ làm bề tôi trung, con hiếu, nhưng về lộc hơi chậm. Lại ở giờ mang quý nhân của bản mệnh thì phần nhiều được ơn sủng ái.

 Phàm mệnh quý gặp sinh vượng mang sát, hình, xung, phá và khắc thì phần nhiều nắm quyền về hình ngục, binh đao; gặp ấn khố, tài khố, kiến lộc thì phần nhiều gánh trọng trách về tiền lương; được dịch mã mang kiếm, quan phù cùng quý nhân, hoặc cô thần, tứ sát hợp với trường sinh, kiến lộc thì giữ chức tào hiến (chuyển vận sứ và đề hình, quan coi tài chính và hình ngục một lộ); gặp học đường mà hai chữ Kim Thủy hoặc Thủy Mộc thanh tú thì phần nhiều giữ quán chức (chức trong các viện văn thư, thư khố của triều đình), thanh hoa.

 Phàm mệnh quý gặp chính ấn nhiều lớp, hoặc gặp thiên ấn (ấn lệch: can sinh mình mà cùng tính âm dương), hoặc khác loại mà mang hợp, thì thường kiêm chức, nắm quyền nặng, đến mức rất hiển đạt.

 Phàm mệnh quý mang thiên ấn, tứ sát, hình khắc, dịch mã, cô giác (?) thì làm quan lạnh ở châu huyện, hoặc phải ra sức khắp bốn phương, ra nơi biên ải xa xôi, phần nhiều không được yên ổn.

 Phàm mệnh quý gặp đại hao, quan phù khắc thân thì phần nhiều bị dâng sớ đàn hặc mà biếm truất, đuổi đi; làm quan nhỏ thì bị đốc trách về giấy tờ, đồng liêu bất hòa.

 Phàm mệnh quý ở chỗ xung nhau, hoặc trên mọi cách quý mà mang tang môn, điếu khách (hai sao chủ tang tóc), đảo thực, lộc quỷ, thì vừa được lộc là gặp đinh ưu (có tang cha mẹ, phải nghỉ chức về chịu tang).

 Phàm mệnh quý gặp khôi cương (sát chủ cương mãnh, hung bạo), không vong, hình khắc, bản mệnh bị đoạt lộc, chia khí, lại mang các hung sát thì bị biếm mà chết nơi xa.

 Phàm mệnh giàu đủ càng dễ định: có cách quý mà không sinh vượng; cách quý đủ mà gặp hình xung, khí tan; hoặc cưỡi mã tử tuyệt; hoặc ở trong lộc khố không có khí; sinh cho thân, quý nhân giao nhau; hoặc nạp âm của tháng, ngày, giờ, thai nhiều lớp sinh cho bản mệnh, thì chủ giàu đủ; được nhiều thì lộc dày, được ít thì lộc mỏng. (Đều trích "Chúc thần kinh")

 Phàm mệnh có khí trong, có quan ấn, có phúc thần, có cát sát, thiên đức nguyệt đức hợp, mà lại phạm không vong, lục hại, là mệnh lập công dựng nghiệp, làm đài phụ (tể tướng); bởi không có không vong thì không có độ lượng, không có lục hại thì không có quyết đoán.

 Phàm cách được trọng dụng làm trủng tể (tể tướng), cần đủ lục hại, không vong mới có quyết đoán, độ lượng để lập công dựng nghiệp. Phàm trủng tể, phụ thần đều lấy ngũ hành chầu về mệnh, có sát mà luận, không thể thiếu không vong, lục hại.

 Phàm người làm việc lớn, lập công lớn thì không lấy ngũ hành mà xét; đó là người ứng thời. Tuy có dùng ngũ hành cũng nên tìm ở ngoài lẽ thường, không có nhiều; năm trăm năm mới xuất hiện ở đời, như Địch Lương công (Địch Nhân Kiệt đời Đường), Triệu Hàn vương (Triệu Phổ đời Tống). Thiệu tiên sinh (Thiệu Ung đời Tống) nói: Tài đủ nổi danh một đời thì có lúc mới có, trí có thể cứu đời thì đời nào chẳng có. Lính chết ở Trường Bình (bốn mươi vạn quân Triệu cùng bị chôn sống một lúc), kẻ sĩ ở Nam Dương (nhiều công thần cùng quê theo Hán Quang Vũ dựng nghiệp) — ý cũng không ngoài điều này.

 Phàm mệnh thuộc cách quan mà ngày rơi vào không vong thì chủ phần nhiều được bổ làm quyền (tạm giữ chức), được tiến cử làm chính chức thì phần nhiều không trọn nhiệm kỳ. Sách "Thốn châu xích bích" (?) nói: cũng khó có đường xuất thân. Hoặc ấn rơi vào không vong thì chủ thường ở chức thanh nhàn, cũng phần nhiều không trọn nhiệm kỳ; xung phá ấn cũng phần nhiều không trọn nhiệm kỳ; năm đang đi và thái tuế (sao của năm, tức năm đang xét) cũng không được xung ấn.

 Ngồi xe, đội mũ mặc áo quan — Kim Hỏa nhiều biết bao; ngôi thấp, ban hèn — vì âm dương không định.

 Vương thị chú rằng: Đó là bốn trụ gặp quê quan quỷ (hành khắc mình) đang sinh vượng, như người Kim được Mậu Ngọ, người Tân được Bính Dần, và những loại như thế; Kim theo Hỏa mà được rèn đổi, có cái diệu của tạo hóa. Nhưng cũng muốn hợp cặp âm dương, như người Canh được Đinh, người Tân được Bính: thiên quan mang đức, âm dương phối nhau, thêm lộc mã cưỡi nhau thì có cuộc đời ngồi xe, đội mũ mặc áo quan. Hoặc người Canh được Bính, người Tân được Đinh, thuần dương thuần âm, là khắc, là quỷ, gọi là âm dương không định; như vậy tuy có quan cũng chỉ đến ngôi thấp ban hèn, sao hiển đạt được. ("Lạc Lộc Tử")

 Ấn đường ở ngày thì hô thành mưa, nhả thành mây; từ quán gặp ở giờ thì nói thành kinh, chú thành sử. Ngũ hành lấy chỗ vào mộ (chỗ một hành được thu cất) làm ấn đường, lấy trường sinh (chỗ một hành bắt đầu sinh ra) làm từ quán. Ấn đường nói ở ngày, bởi năm là bản, quản tháng; ngày là chủ, quản giờ; nên lấy chủ và bản thì phải nói ngày. Từ quán nói ở giờ, bởi năm tôn mà tượng vua, giờ thấp mà tượng bề tôi; nên lấy vua tôi thì phải nói giờ. Tự mộ là Quý Mùi, Giáp Tuất, Bính Thìn, Nhâm Thìn, Ất Sửu; chỉ Nhâm Thìn, Bính Thìn có thể mượn dùng, bởi cùng bao cùng mộ. Tự sinh là Kỷ Hợi, Bính Dần, Tân Tị, Giáp Thân, Mậu Thân (?); chỉ Mậu Thân, Giáp Thân có thể mượn dùng, bởi cùng bao cùng sinh. Được đúng thì sức đủ, mượn được thì sức giảm; không ở ngày, giờ thì giảm một nửa; không phải bản gia thì không dùng được.

 [Chuỗi ngọc phát mã, một đường trong sạch; quý nhân đổi chéo, sáu thân thăng cấp (?)]

 Gặp cách chuỗi ngọc phát mã thì chủ có cái quý làm giám ty; được quý nhân đổi chéo thì chủ được ban thưởng nhờ gia thế.

 [Vịn yên đạp lộc mã, quan trưởng khanh vâng mệnh đi sứ đến]

 Người Ất Hợi, Ất Mùi, Ất Mão có lộc ở Mão, vịn yên (chi đứng ngay sau tướng tinh trong cục tam hợp) ở Thìn; vịn yên ấy trước qua Mão rồi mới đến Thìn, nên gọi là đạp lộc. Người Tân Tị, Tân Dậu, Tân Sửu có lộc ở Dậu, vịn yên ở Tuất, nên gọi là đạp lộc. Gặp cách này thì có cái quý của sứ giả. (Đều trích "Hồ Trung Tử")

 Lạc Lộc Tử (tác giả một sách mệnh lý cổ) nói: Nếu gặp vịn yên đạp lộc thì đeo ấn, ngồi xe.

 Oánh hòa thượng (nhà sư Đàm Oánh, người chú giải sách của Lạc Lộc Tử) chú rằng: Vịn yên có vị trí, cùng thiên nguyên mang hợp, người được thì quý. Cần thêm gặp cát tướng, thân và vận tự sinh, lại ở cung vượng tướng thì mới nói được là phúc.

 [Vịn yên gặp mã]

 Như năm Đinh Sửu, tháng Quý Mão, ngày Đinh Hợi, giờ Canh Tuất: người Sửu lấy ngày Hợi làm chính mã, có giờ Tuất làm vịn yên. Đông Phương Sóc (danh sĩ đời Hán) nói: Có ngựa không yên thì không dùng được; có yên không ngựa thì không đi xa được; yên ngựa đủ cả thì luôn có mong đường nghìn dặm.

 Cũng chủ nhiều động tĩnh, không giữ nhà cũ, thích du ngoạn, hoặc chủ không ở nhà mình, hoặc xa quê. ("Mã Tử Tài mệnh cách")

 [Cách vịn yên đạp lộc]

 Người Hợi, Mão, Mùi gặp Bính Thìn, Mậu Thìn; người Tị, Dậu, Sửu gặp Nhâm Tuất. ("Dự Tri Tử")

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video