Phẩm Mười Hồi Hướng (hồi hướng: đem các việc lành, công đức mình đã làm mà hướng về, dâng cho mục đích lớn như lợi ích của chúng sinh và quả giác ngộ thành Phật), thứ hai mươi lăm, phần ba
"Này Phật tử (con Phật, người theo Phật)! Thế nào là sự hồi hướng "kho công đức vô tận" của Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ, nguyện cứu độ mọi chúng sinh rồi thành Phật; ma-ha-tát: bậc lớn)?
"Này Phật tử! Vị Bồ-tát ma-ha-tát này có những thiện căn (gốc lành: các việc thiện đã làm, như rễ cây sinh ra quả tốt về sau) phát sinh từ việc sám hối, trừ bỏ mọi nghiệp chướng nặng nề (những chướng ngại do việc làm xấu trước kia gây ra). Có những thiện căn phát sinh từ việc lễ kính hết thảy chư Phật trong tam thế (ba đời: quá khứ, hiện tại, vị lai). Có những thiện căn phát sinh từ việc thỉnh cầu hết thảy chư Phật giảng pháp. Có những thiện căn phát sinh từ việc nghe Phật giảng pháp, siêng năng tu tập, mà ngộ được cảnh giới rộng lớn không thể nghĩ bàn. Có những thiện căn phát sinh từ việc tùy hỷ (vui mừng theo, khen ngợi việc lành của người khác) đối với mọi thiện căn của hết thảy chư Phật và hết thảy chúng sinh trong quá khứ, vị lai, hiện tại. Có thiện căn vô tận của hết thảy chư Phật ba đời, và thiện căn mà các chúng Bồ-tát siêng năng tu tập đạt được.
Chư Phật ba đời thành đẳng chánh giác (đạt giác ngộ hoàn toàn, đúng đắn, ngang bằng chư Phật), chuyển chánh pháp luân (xoay bánh xe chánh pháp, tức là đem giáo pháp chân chính ra giảng dạy, như bánh xe lăn đi nghiền nát mê lầm), điều phục chúng sinh (dạy dỗ, uốn nắn cho chúng sinh thuần thiện); Bồ-tát biết hết những việc ấy và khởi tâm tùy hỷ, nhờ đó sinh ra thiện căn. Chư Phật ba đời, từ lúc mới phát tâm (khởi lòng cầu giác ngộ), tu hạnh Bồ-tát, thành bậc chánh giác cao tột, cho đến khi thị hiện (hiện ra cho chúng sinh thấy) nhập bát-niết-bàn (vào cõi tịch diệt hoàn toàn, tức Phật qua đời, chấm dứt hẳn sinh tử); sau khi nhập bát-niết-bàn thì chánh pháp còn lưu lại ở đời, cho đến khi diệt hết; đối với tất cả những việc như thế, Bồ-tát đều khởi tâm tùy hỷ mà có được thiện căn.
Bồ-tát nghĩ nhớ như vậy về cảnh giới của chư Phật nhiều không thể nói hết, cùng cảnh giới của chính mình, cho đến cảnh giới bồ-đề (giác ngộ) không chướng ngại. Hết thảy những thiện căn rộng lớn, vô lượng, sai biệt như thế, phàm những gì đã tích tụ, đã tin hiểu, đã tùy hỷ, đã làm cho trọn vẹn, đã thành tựu, đã tu hành, đã đạt được, đã hay biết, đã gìn giữ, đã làm cho tăng trưởng, Bồ-tát đều đem hồi hướng để trang nghiêm (tô điểm cho đẹp đẽ, thanh tịnh) hết thảy cõi nước của chư Phật, giống như những nơi mà hết thảy Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như) trong hết thảy thế giới đã đi qua, trải suốt vô số kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) không bờ bến ở đời quá khứ.
Đó là: vô lượng vô số thế giới chủng (những chùm, những hệ thế giới lớn, mỗi chủng gồm vô số thế giới) của Phật, do trí Phật biết rõ, do Bồ-tát nhận ra, do tâm lớn đón nhận; là sự trang nghiêm cõi Phật, do những việc làm thanh tịnh tuôn chảy ra, dẫn dắt ra, ứng theo chúng sinh mà khởi lên; là do thần lực (sức nhiệm mầu) của Như Lai thị hiện, do nghiệp thanh tịnh của chư Phật khi ra đời tạo thành, do diệu hạnh của Bồ-tát Phổ Hiền (vị Bồ-tát tiêu biểu cho hạnh nguyện rộng lớn) dấy lên; hết thảy chư Phật ở trong đó thành đạo, thị hiện đủ loại thần lực tự tại.
Cho đến tận cùng đời vị lai, hết thảy các đức Như Lai, Ứng Cúng (bậc đáng được trời người cúng dường), Chánh Đẳng Giác (bậc giác ngộ chân chính, trọn vẹn) trụ khắp pháp giới (toàn bộ mọi cõi, mọi sự vật hiện tượng), sẽ thành Phật đạo, sẽ có được những cõi Phật đầy đủ mọi công đức trang nghiêm thanh tịnh. Khắp pháp giới, khắp hư không giới (toàn cõi hư không), không bờ không mé, không gián đoạn, không cùng tận, những cõi ấy đều do trí tuệ Như Lai sinh ra, được vô lượng báu đẹp trang nghiêm. Đó là: trang nghiêm bằng mọi thứ hương, trang nghiêm bằng mọi thứ hoa, trang nghiêm bằng mọi thứ y phục, trang nghiêm bằng mọi kho công đức, trang nghiêm bằng mọi sức mạnh của chư Phật, trang nghiêm bằng mọi cõi nước Phật.
Nơi Như Lai cư ngụ thật không thể nghĩ bàn; các chúng thanh tịnh có cùng hạnh nguyện, có nhân duyên từ đời trước, ở trong đó, và ở đời vị lai sẽ thành chánh giác. Những cõi do hết thảy chư Phật thành tựu ấy, người đời không nhìn thấy được, chỉ mắt thanh tịnh của Bồ-tát mới soi thấy. Các vị Bồ-tát này có uy đức lớn, đời trước đã gieo trồng thiện căn, biết mọi pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều như huyễn, như hóa (như trò ảo thuật, như vật biến hiện, không thật), khắp nơi làm các nghiệp thanh tịnh của Bồ-tát, vào tam-muội (trạng thái tâm định sâu, chuyên nhất, lắng yên) tự tại không thể nghĩ bàn, dùng phương tiện thiện xảo (cách thức khéo léo, linh hoạt để giúp người) mà làm được Phật sự (công việc của Phật: giáo hóa, cứu độ chúng sinh), phóng ánh sáng của Phật chiếu khắp thế gian, không có giới hạn.
Hết thảy chư Phật Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính) hiện tại cũng đều như vậy. Các thế giới được trang nghiêm có vô lượng hình tướng, vô lượng màu sắc ánh sáng, đều do công đức thành tựu: vô lượng hương, vô lượng báu, vô lượng cây, vô số đồ trang nghiêm, vô số cung điện, vô số âm thanh. Tùy theo nhân duyên đời trước với các thiện tri thức (bạn lành, người thầy dẫn dắt trên đường tu), các cõi ấy hiện ra mọi sự trang nghiêm bằng công đức, không có cùng tận.
Đó là: trang nghiêm bằng mọi thứ hương, mọi thứ tràng hoa, mọi thứ bột hương, mọi thứ báu, mọi thứ phướn, mọi thứ lụa là gấm báu, mọi thứ lan can báu; trang nghiêm bằng a-tăng-kỳ (con số nhiều đến không thể đếm được) lưới vàng, a-tăng-kỳ dòng sông, a-tăng-kỳ mây mưa, a-tăng-kỳ nhạc khí tấu lên âm thanh vi diệu. Vô lượng vô số đồ trang nghiêm như thế dùng để trang nghiêm hết thảy cõi Phật trong mọi thế giới, khắp pháp giới, hư không giới, do vô lượng loại nghiệp khác nhau ở mười phương khởi lên, là những thế giới Phật biết rõ, Phật đã tuyên nói.
Đó là: cõi Phật trang nghiêm, cõi Phật thanh tịnh, cõi Phật bình đẳng, cõi Phật đẹp đẽ, cõi Phật uy đức, cõi Phật rộng lớn, cõi Phật an vui, cõi Phật không thể hư hoại, cõi Phật vô tận, cõi Phật vô lượng, cõi Phật không lay động, cõi Phật không sợ hãi, cõi Phật sáng chói, cõi Phật không trái nghịch, cõi Phật đáng yêu thích, cõi Phật chiếu sáng khắp nơi, cõi Phật nghiêm đẹp, cõi Phật tinh xảo lộng lẫy, cõi Phật khéo léo mầu nhiệm, cõi Phật bậc nhất, cõi Phật thù thắng, cõi Phật đặc biệt thù thắng, cõi Phật thù thắng nhất, cõi Phật cực kỳ thù thắng, cõi Phật cao thượng, cõi Phật cao tột không gì hơn, cõi Phật không gì ngang bằng, cõi Phật không gì sánh được, cõi Phật không thể dùng ví dụ mà tả.
Đối với mọi sự trang nghiêm của hết thảy cõi Phật quá khứ, vị lai, hiện tại như thế, Bồ-tát ma-ha-tát đem thiện căn của mình phát tâm hồi hướng rằng: 'Nguyện đem mọi sự trang nghiêm thanh tịnh của hết thảy cõi nước chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại như thế, đều dùng để trang nghiêm cho một thế giới; giống như mọi sự trang nghiêm của hết thảy cõi Phật kia, đều được thành tựu, đều được thanh tịnh, đều được hội tụ, đều được hiển hiện, đều được nghiêm đẹp, đều được giữ gìn bền vững. Như một thế giới, thì khắp pháp giới, hư không giới, hết thảy thế giới cũng đều như vậy, đầy đủ mọi thứ trang nghiêm của hết thảy cõi nước chư Phật ba đời.'
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát lại đem thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy cõi Phật mà tôi tu tạo đều có các vị đại Bồ-tát ở đầy khắp. Các vị Bồ-tát ấy có thể tánh chân thật, trí tuệ thông suốt, khéo phân biệt hết thảy thế giới và cõi chúng sinh, đi sâu vào pháp giới và hư không giới, lìa bỏ ngu si; thành tựu việc niệm Phật (luôn nhớ nghĩ đến Phật), niệm Pháp (nhớ nghĩ đến giáo pháp) chân thật không thể nghĩ bàn, niệm Tăng (nhớ nghĩ đến đoàn thể người tu) vô lượng, đầy khắp mọi nơi, và cũng niệm sự buông xả, bố thí; mặt trời chánh pháp tròn đầy, ánh sáng trí tuệ chiếu khắp, thấy biết không bị ngăn ngại.
Từ chỗ không có gì để đắc mà sinh ra các pháp của Phật; làm chủ các thiện căn thù thắng cao thượng cho mọi người, phát khởi tâm bồ-đề vô thượng (tâm cầu giác ngộ cao tột); trụ trong sức mạnh của Như Lai, hướng về tát-bà-nhã (trí tuệ biết tất cả, tức trí tuệ của Phật), phá các ma nghiệp (việc làm của ma, những sức cản trở người tu), làm thanh tịnh cõi chúng sinh, đi sâu vào pháp tánh (bản tánh chân thật của mọi pháp), vĩnh viễn lìa điên đảo (cái thấy sai lệch, lộn ngược với sự thật), thiện căn và đại nguyện đều không uổng phí.
Những vị Bồ-tát như thế ở đầy cõi ấy, sinh vào nơi như thế, có đức như thế, thường làm Phật sự, được ánh sáng thanh tịnh của bồ-đề Phật; đầy đủ trí tuệ về pháp giới, hiện sức thần thông, một thân mà đầy khắp hết thảy pháp giới; được trí tuệ lớn, vào cảnh giới của nhất thiết trí (trí biết tất cả), khéo phân biệt câu chữ và ý nghĩa của pháp giới vô lượng vô biên; không chấp dính vào bất cứ cõi nào, mà lại hiện ra khắp hết thảy cõi Phật; tâm như hư không, không nương tựa vào đâu, mà vẫn phân biệt được hết thảy pháp giới, khéo ra vào các tam-muội rất sâu không thể nghĩ bàn.
Hướng về tát-bà-nhã, trụ trong các cõi Phật, được sức mạnh của chư Phật, chỉ bày giảng nói a-tăng-kỳ pháp mà không hề sợ hãi; thuận theo thiện căn của chư Phật ba đời, chiếu khắp pháp giới của hết thảy Như Lai, thọ trì (tiếp nhận và giữ gìn) được hết thảy Phật pháp; biết a-tăng-kỳ thứ ngôn ngữ, khéo nói ra những âm thanh sai biệt không thể nghĩ bàn; vào địa vị tự tại vô thượng của Phật, đi khắp hết thảy thế giới mười phương mà không chướng ngại; thực hành pháp không tranh cãi, không nương tựa, không phân biệt, tu tập làm tăng rộng tâm bồ-đề; được trí khéo léo, hiểu rõ câu chữ và ý nghĩa, có thể theo đúng thứ lớp mà chỉ bày giảng nói.
Nguyện cho các vị đại Bồ-tát như thế trang nghiêm cõi nước ấy, ở đầy khắp, phân bố khắp nơi, thuận hợp mà an trụ, huân tu (tu tập thấm nhuần, như mùi hương xông ướp vào vật) và huân tu đến cùng cực, thuần tịnh và thuần tịnh đến cùng cực, an nhiên lặng lẽ. Trong một cõi Phật, ở bất cứ một phương nào, đều có các vị đại Bồ-tát như thế, vô số, vô lượng, vô biên, không gì ngang bằng, không thể đếm, không thể kể, không thể nghĩ, không thể đo, không thể nói, nhiều đến không thể nói hết của không thể nói hết, ở đầy khắp. Như một phương, hết thảy các phương cũng vậy; như một cõi Phật, hết thảy cõi Phật cùng tận hư không, khắp pháp giới cũng đều như vậy.'
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn, dùng phương tiện mà hồi hướng về hết thảy cõi Phật, hồi hướng về hết thảy Bồ-tát, hồi hướng về hết thảy Như Lai, hồi hướng về hết thảy bồ-đề của Phật, hồi hướng về hết thảy nguyện lớn rộng, hồi hướng về hết thảy con đường cốt yếu để thoát ra khỏi sinh tử, hồi hướng về việc làm thanh tịnh hết thảy cõi chúng sinh, hồi hướng về việc ở hết thảy thế giới thường thấy chư Phật ra đời, hồi hướng về việc thường thấy Như Lai thọ mạng vô lượng, hồi hướng về việc thường thấy chư Phật đi khắp pháp giới chuyển bánh xe pháp không chướng ngại, không thoái lui.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn hồi hướng như thế, vì vào khắp hết thảy cõi nước Phật, nên hết thảy cõi Phật đều thanh tịnh; vì đến khắp hết thảy cõi chúng sinh, nên hết thảy Bồ-tát đều thanh tịnh; vì nguyện khắp hết thảy cõi nước chư Phật đều có Phật ra đời, nên thân các đức Như Lai hiện ra vượt trội trong hết thảy pháp giới, hết thảy cõi Phật.
Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát dùng những sự hồi hướng không gì sánh như thế mà hướng về tát-bà-nhã; tâm rộng lớn như hư không, không có giới hạn, vào cảnh không thể nghĩ bàn, biết hết thảy nghiệp (việc làm tạo tác) cùng quả báo (kết quả do nghiệp đem lại) đều vắng lặng; tâm luôn bình đẳng, không có bờ mé, vào được khắp hết thảy pháp giới.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như thế, không phân biệt cái tôi và cái của tôi, không phân biệt Phật và Phật pháp, không phân biệt cõi nước và việc trang nghiêm làm sạch cõi, không phân biệt chúng sinh và việc điều phục, không phân biệt nghiệp và quả báo của nghiệp, không chấp vào sự suy nghĩ và những gì do suy nghĩ sinh ra; không phá bỏ nhân, không phá bỏ quả, không chấp lấy sự việc, không chấp lấy pháp; không cho rằng sinh tử có phân biệt, không cho rằng niết-bàn (cảnh giới tịch diệt, dứt sạch phiền não và sinh tử) luôn luôn vắng lặng, không cho rằng Như Lai chứng được cảnh giới Phật; không có một chút pháp nào cùng ở chung với pháp.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như thế, đem các thiện căn bố thí khắp chúng sinh, quyết định làm cho họ thành thục, giáo hóa một cách bình đẳng; không tướng, không duyên (không bám vào hình tướng hay đối tượng), không cân đo, không hư dối, xa lìa mọi phân biệt chấp trước.
Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như thế rồi, được thiện căn vô tận. Đó là: vì nhớ nghĩ hết thảy chư Phật ba đời, nên được thiện căn vô tận; vì nhớ nghĩ hết thảy Bồ-tát, nên được thiện căn vô tận; vì làm thanh tịnh các cõi Phật, nên được thiện căn vô tận; vì làm thanh tịnh hết thảy cõi chúng sinh, nên được thiện căn vô tận; vì đi sâu vào pháp giới, nên được thiện căn vô tận; vì tu tâm vô lượng rộng ngang hư không giới, nên được thiện căn vô tận; vì hiểu sâu hết thảy cảnh giới của Phật, nên được thiện căn vô tận; vì siêng tu tập các hạnh nghiệp của Bồ-tát, nên được thiện căn vô tận; vì thấu suốt ba đời, nên được thiện căn vô tận.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát đem hết thảy thiện căn hồi hướng như thế, thì hiểu rõ trong hết thảy cõi chúng sinh không có chúng sinh nào thật có, hiểu hết thảy pháp không có thọ mạng, biết hết thảy pháp không có người tạo tác, ngộ hết thảy pháp không có bổ-già-la (một cá thể, một "con người" cố định trôi lăn qua các đời), hiểu hết thảy pháp không có giận dữ tranh cãi, quán thấy hết thảy pháp đều do duyên khởi (do nhiều điều kiện hợp lại mà sinh ra), không có chỗ trụ cố định, biết hết thảy vật đều không có chỗ nương tựa, hiểu hết thảy cõi đều không có chỗ trụ, quán thấy hết thảy hạnh Bồ-tát cũng không có nơi chốn, thấy hết thảy cảnh giới đều không có gì thật.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như thế, mắt rốt cuộc không thấy cõi Phật nào không thanh tịnh, cũng không thấy chúng sinh nào có tướng khác biệt; không có một chút pháp nào bị trí đi vào, cũng không có một chút trí nào đi vào pháp; hiểu thân Như Lai không phải như hư không; vì thân ấy được viên mãn bởi hết thảy công đức và vô lượng diệu pháp, và vì ở khắp mọi nơi làm cho chúng sinh tích tụ thiện căn đầy đủ.
"Này Phật tử! Vị Bồ-tát ma-ha-tát này trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) đạt được những địa vị của thập lực (mười sức mạnh trí tuệ của Phật) nhiều đến không thể nói hết của không thể nói hết, đầy đủ mọi phước đức, thành tựu thiện căn thanh tịnh, làm phước điền (ruộng phước: nơi người khác gieo việc lành vào thì được phước, như gieo hạt vào ruộng) cho hết thảy chúng sinh. Vị Bồ-tát ma-ha-tát này thành tựu kho công đức như ngọc ma-ni như ý (viên ngọc quý muốn gì được nấy), vì hễ cần thứ gì thì mọi đồ dùng an vui đều có được; đi đến phương nào cũng làm trang nghiêm thanh tịnh được hết thảy cõi nước, đến chỗ nào cũng làm cho chúng sinh nhiều không thể nói hết của không thể nói hết đều được thanh tịnh, vì đã thu nhiếp phước đức và tu sửa các hạnh.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như thế, tu hết thảy hạnh Bồ-tát, phước đức thù thắng, sắc tướng không gì sánh; uy lực và ánh sáng vượt hơn mọi thế gian, ma và dân của ma không dám nhìn thẳng đối mặt; thiện căn đầy đủ, nguyện lớn thành tựu; tâm càng rộng lớn, ngang bằng nhất thiết trí; trong một niệm có thể đi khắp vô lượng cõi Phật; sức trí vô lượng, thấu suốt hết thảy cảnh giới của chư Phật, đối với hết thảy chư Phật có được lòng tin hiểu sâu xa; trụ trong sức mạnh của tâm bồ-đề với trí vô biên, rộng lớn như pháp giới, rốt ráo như hư không.
"Này Phật tử! Đó gọi là sự hồi hướng thứ năm của Bồ-tát ma-ha-tát: hồi hướng kho công đức vô tận. Bồ-tát ma-ha-tát trụ trong sự hồi hướng này thì được mười kho vô tận. Những gì là mười?
Đó là: được kho vô tận thấy Phật, vì trong một lỗ chân lông thấy a-tăng-kỳ chư Phật ra đời; được kho vô tận vào pháp, vì dùng sức trí của Phật quán thấy hết thảy pháp đều vào trong một pháp; được kho vô tận nhớ giữ, vì thọ trì hết thảy pháp Phật đã nói mà không quên mất; được kho vô tận trí tuệ quyết định, vì khéo biết phương tiện bí mật trong hết thảy pháp Phật đã nói; được kho vô tận hiểu ý nghĩa, vì khéo biết lý lẽ và phạm vi giới hạn của các pháp; được kho vô tận hiểu ngộ không bờ bến, vì dùng trí như hư không mà thấu suốt hết thảy pháp ba đời; được kho vô tận phước đức, vì làm đầy đủ ý nguyện của hết thảy chúng sinh mà không bao giờ cạn; được kho vô tận trí giác dũng mãnh, vì trừ diệt được màng che ngu si của hết thảy chúng sinh; được kho vô tận biện tài quyết định (tài ăn nói lưu loát, chắc chắn), vì giảng nói pháp bình đẳng của hết thảy chư Phật khiến chúng sinh đều hiểu rõ; được kho vô tận thập lực và vô úy (sự không sợ hãi khi thuyết pháp), vì đầy đủ hết thảy hạnh Bồ-tát, được buộc dải lụa không vết nhơ lên đỉnh đầu (giống nghi lễ tôn phong thái tử nối ngôi vua, ý nói được chư Phật thừa nhận sắp kế thừa ngôi vị Pháp vương), đạt đến nhất thiết trí không chướng ngại. Đó là mười.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát đem hết thảy thiện căn hồi hướng, thì được mười kho vô tận này."
Bấy giờ, Bồ-tát Kim Cang Tràng nhìn khắp mười phương mà nói kệ tụng (bài thơ tóm ý giáo pháp) rằng:
"Bồ-tát thành tựu sức thâm tâm (tâm sâu xa, bền chắc),
Đối với các pháp được tự tại khắp,
Đem phước thỉnh cầu và phước tùy hỷ,
Dùng phương tiện vô ngại khéo hồi hướng.
Hết thảy Như Lai trong ba đời,
Trang nghiêm cõi Phật khắp thế gian,
Mọi công đức không gì không đủ,
Hồi hướng làm sạch cõi cũng như vậy.
Hết thảy Phật pháp trong ba đời,
Bồ-tát đều suy ngẫm kỹ càng,
Dùng tâm thu giữ không sót gì,
Trang nghiêm các cõi Phật như thế.
Dù trải hết thảy các kiếp ba đời,
Ca ngợi công đức của một cõi Phật,
Các kiếp ba đời còn có lúc hết,
Công đức cõi Phật không cùng tận.
Hết thảy các cõi Phật như thế,
Bồ-tát đều thấy không sót cõi nào,
Gom cả lại trang nghiêm một cõi Phật,
Hết thảy cõi Phật cũng đều như thế.
Có các Phật tử tâm thanh tịnh,
Đều từ pháp của Như Lai hóa sinh,
Hết thảy công đức trang nghiêm tâm,
Ở đầy khắp hết thảy cõi Phật.
Các vị Bồ-tát ấy đều đầy đủ
Vô lượng tướng hảo (các tướng tốt và vẻ đẹp trên thân bậc thánh) trang nghiêm thân,
Biện tài giảng nói khắp thế gian,
Ví như biển lớn không cùng tận.
Bồ-tát an trụ trong các tam-muội,
Hết thảy hạnh tu đều đầy đủ,
Tâm thanh tịnh không ai sánh bằng,
Ánh sáng chiếu khắp cõi mười phương.
Hết thảy cõi Phật không sót như thế,
Các vị Bồ-tát này ở đầy khắp,
Chưa từng nghĩ đến Thanh văn thừa (con đường của người nghe lời Phật dạy mà tu để tự mình thoát khổ),
Cũng chẳng cầu đạo Duyên giác (con đường của người tự quán nhân duyên mà ngộ, tu riêng một mình).
Bồ-tát tâm thanh tịnh như thế,
Đem thiện căn hồi hướng muôn loài,
Muốn khắp khiến họ thành chánh đạo,
Hiểu biết đầy đủ các Phật pháp.
Hết thảy ma oán (ma quân thù nghịch) ở mười phương,
Uy lực Bồ-tát đều phá tan,
Trí tuệ dũng mãnh không ai thắng,
Quyết định tu hành pháp rốt ráo.
Bồ-tát dùng sức nguyện lớn này,
Mọi sự hồi hướng không vướng ngại,
Vào trong kho công đức vô tận,
Quá khứ, vị lai, hiện tại mãi không cùng.
Bồ-tát khéo quán các pháp hữu vi (các pháp do tạo tác, do duyên hợp mà có),
Thấu rõ tính chúng không tự chủ,
Đã biết tánh các pháp là như vậy,
Không chấp bậy vào nghiệp và quả báo.
Không có pháp có hình sắc, pháp không hình sắc,
Cũng không có tưởng, không có không-tưởng,
Pháp có, pháp không đều chẳng có,
Biết rõ hết thảy không gì đắc được.
Hết thảy các pháp do nhân duyên sinh,
Thể tánh chẳng phải có, cũng chẳng phải không,
Mà đối với nhân duyên và cái sinh ra,
Rốt cuộc ở trong đó không chấp trước.
Hết thảy chỗ ngôn ngữ của chúng sinh,
Ở trong đó rốt cuộc không gì đắc được,
Biết rõ danh và tướng (tên gọi và hình tướng) đều là phân biệt,
Hiểu rõ các pháp đều vô ngã (không có cái tôi thật, cố định).
Như tánh chúng sinh vốn vắng lặng,
Biết rõ hết thảy pháp cũng như thế,
Ba đời gồm thu không sót gì,
Các cõi và các nghiệp đều bình đẳng.
Dùng trí như thế mà hồi hướng,
Tùy theo hiểu ngộ mà phước nghiệp sinh,
Tướng của các phước này cũng như sự hiểu ấy,
Trong đó há còn có gì đắc được?
Hồi hướng như thế tâm không cấu nhiễm,
Mãi chẳng cân đo tánh các pháp,
Thấu rõ tánh ấy đều chẳng phải tánh,
Chẳng ở thế gian, cũng chẳng rời ra.
Hết thảy các nghiệp lành đã làm,
Đều đem hồi hướng cho muôn loài,
Ai cũng thấu rõ tánh chân thật,
Mọi phân biệt đều trừ bỏ hết.
Hết thảy những cái thấy hư dối,
Đều vứt bỏ hết không còn sót,
Lìa mọi nóng bức phiền não, luôn mát mẻ,
Trụ nơi đất giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc) không ngăn ngại.
Bồ-tát không phá hoại hết thảy pháp,
Cũng không diệt hoại tánh các pháp,
Hiểu rõ các pháp như tiếng vang,
Đối với hết thảy đều không chấp trước.
Biết rõ chúng sinh trong ba đời
Đều do nhân duyên hòa hợp mà khởi,
Cũng biết tâm ưa thích và tập khí (thói quen sâu dày còn sót lại từ nhiều đời),
Chưa từng diệt hoại hết thảy pháp.
Thấu rõ tánh của nghiệp chẳng phải nghiệp,
Mà cũng không trái với tướng các pháp,
Lại cũng không phá hoại nghiệp và quả báo,
Nói tánh các pháp do duyên mà khởi.
Biết rõ chúng sinh không có sinh,
Cũng không có chúng sinh nào trôi lăn sinh tử,
Không có chúng sinh thật để nói đến,
Chỉ nương theo thế tục (cách nói thông thường của người đời) mà tạm nói ra."
"Này Phật tử! Thế nào là sự hồi hướng "thuận theo, làm bền chắc hết thảy thiện căn" của Bồ-tát ma-ha-tát?
"Này Phật tử! Vị Bồ-tát ma-ha-tát này có khi làm bậc đế vương cai trị nước lớn, uy đức lan rộng, danh vang thiên hạ, mọi kẻ thù địch đều quy phục; ra lệnh thi hành đều dựa theo chánh pháp; cầm một chiếc lọng che chở khắp muôn phương, đi khắp đất nước, hướng đến đâu cũng không bị cản trở; được buộc dải lụa không vết nhơ lên đỉnh đầu, tự tại đối với pháp, ai thấy cũng kính phục; không dùng hình phạt mà người ta vẫn cảm đức mà theo sự giáo hóa; dùng tứ nhiếp pháp (bốn cách thu phục lòng người: bố thí, nói lời hiền hòa, làm việc có lợi cho người, cùng làm việc với người) mà thu nhiếp chúng sinh, làm Chuyển luân vương (vị vua thánh cai trị khắp thiên hạ bằng chánh pháp, không dùng binh đao), chu cấp đầy đủ cho mọi người.
Bồ-tát ma-ha-tát an trụ trong công đức tự tại như thế, có quyến thuộc (người thân, người theo hầu) đông đảo không thể phá hoại, lìa mọi lỗi lầm, ai thấy cũng không chán; được phước đức trang nghiêm, tướng hảo tròn đầy, hình thể và tay chân cân đối đầy đủ; được thân bền chắc như thần Na-la-diên (vị thần có sức mạnh vô địch), thành tựu sức lớn, không ai khuất phục được; được nghiệp thanh tịnh, lìa các nghiệp chướng; tu hành đầy đủ mọi sự bố thí.
Có khi bố thí đồ ăn uống và các món ngon thượng hạng, có khi bố thí xe cộ, có khi bố thí y phục, có khi bố thí tràng hoa, các thứ hương, hương xoa, giường ghế, nhà cửa và chỗ ở, đèn nến thượng hạng, thuốc thang chữa bệnh, đồ dùng quý báu, xe báu, voi ngựa đã được thuần hóa, đều trang hoàng đẹp đẽ, vui mừng mà bố thí. Có khi người ta đến xin chỗ ngồi của vua, hoặc lọng, hoặc dù, cờ phướn, vật báu, các đồ trang sức, mũ báu trên đầu, ngọc sáng trong búi tóc, cho đến cả ngôi vua, Bồ-tát đều không tiếc.
Nếu thấy chúng sinh ở trong lao ngục, thì bỏ của báu, vợ con, quyến thuộc, cho đến dùng cả thân mình để cứu họ được thoát. Nếu thấy tù nhân sắp bị giết, liền bỏ thân mình để thay mạng cho họ. Có khi thấy người đến xin tóc trên đỉnh đầu liền cả da, cũng vui mừng cho mà không tiếc. Mắt, tai, mũi, lưỡi, cùng răng, đỉnh đầu, tay chân, máu thịt, xương tủy, tim thận, gan phổi, ruột già, ruột non, da dày, da mỏng, các ngón tay chân, móng liền cả thịt, đều đem lòng vui mừng mà bố thí hết.
Có khi vì cầu pháp chưa từng có mà gieo mình xuống hố lửa sâu lớn; có khi vì giữ gìn chánh pháp của Như Lai mà đem thân chịu đựng mọi khổ độc; có khi vì cầu pháp, dù chỉ một chữ, cũng có thể bỏ hết mọi thứ mình có trong bốn biển. Luôn dùng chánh pháp giáo hóa dẫn dắt muôn loài, khiến họ tu hạnh lành, lìa bỏ các điều ác. Nếu thấy chúng sinh làm tổn hại thân thể người khác, thì đem lòng từ cứu giúp, khiến họ bỏ nghiệp tội. Nếu thấy Như Lai thành bậc chánh giác cao tột, thì xưng dương ca ngợi, khiến mọi người đều được nghe biết.
Có khi bố thí đất đai, xây dựng tăng phường (nơi ở của các vị tu hành), nhà cửa, điện đường để làm chỗ ở; và bố thí người hầu để phục dịch làm việc. Có khi đem chính thân mình bố thí cho người đến xin, hoặc dâng lên Phật. Vì cầu pháp mà vui mừng hớn hở; vì chúng sinh mà phụng sự cúng dường. Có khi bỏ ngôi vua, thành ấp, làng xóm, cung điện, vườn rừng, vợ con, quyến thuộc, tùy người xin gì đều làm cho thỏa nguyện. Có khi bỏ hết mọi vật dụng nuôi sống, mở khắp hội đại thí vô già (hội bố thí lớn không ngăn cấm, không phân biệt bất cứ ai).
Trong hội ấy có đủ loại chúng sinh làm ruộng phước, có người từ xa đến, có người từ gần đến, hoặc hiền hoặc ngu, hoặc đẹp hoặc xấu, hoặc nam hoặc nữ, người và phi nhân (các loài không phải người như quỷ thần), tâm hạnh không giống nhau, điều mong cầu mỗi người mỗi khác, Bồ-tát đều bình đẳng bố thí, làm cho tất cả đều được thỏa mãn.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí như thế, khởi tâm khéo thu nhiếp, đem tất cả hồi hướng. Đó là: khéo thu nhiếp sắc (thân thể và vật chất), thuận theo làm bền chắc hết thảy thiện căn; khéo thu nhiếp thọ, tưởng, hành, thức (cảm giác, nhận biết hình ảnh khái niệm, ý chí tạo tác, và sự hiểu biết phân biệt; cùng với sắc gọi là năm uẩn, năm nhóm hợp thành con người), thuận theo làm bền chắc hết thảy thiện căn; khéo thu nhiếp ngôi vua, thuận theo làm bền chắc hết thảy thiện căn; khéo thu nhiếp quyến thuộc, thuận theo làm bền chắc hết thảy thiện căn; khéo thu nhiếp của cải vật dụng, thuận theo làm bền chắc hết thảy thiện căn; khéo thu nhiếp việc bố thí, thuận theo làm bền chắc hết thảy thiện căn.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát tùy theo vật bố thí nhiều vô lượng vô biên, đem thiện căn ấy hồi hướng như thế này: 'Khi đem thức ăn ngon thượng hạng bố thí cho chúng sinh, tâm thanh tịnh, đối với vật bố thí không tham, không chấp, không luyến tiếc, bố thí một cách trọn vẹn; nguyện hết thảy chúng sinh được thức ăn trí tuệ, tâm không chướng ngại, biết rõ bản chất của thức ăn, không tham đắm, chỉ ưa thích thức ăn là niềm vui của pháp và sự thoát ly; trí tuệ đầy đủ, vững vàng nhờ pháp, thu nhiếp thiện căn, pháp thân (thân chân thật do giáo pháp thành) và trí thân (thân trí tuệ) thanh tịnh mà đi lại khắp nơi; thương xót chúng sinh, làm ruộng phước cho họ mà hiện ra nhận thức ăn thô thường ngày.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí thức ăn.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí đồ uống, đem thiện căn này hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh uống nước có vị của pháp, siêng năng tu tập, đầy đủ đạo Bồ-tát; dứt sự khát ái (lòng ham muốn như cơn khát) của thế gian, luôn cầu trí tuệ Phật; lìa cảnh giới dục vọng, được niềm vui của pháp; thân mình sinh ra từ pháp thanh tịnh, luôn dùng tam-muội điều phục tâm mình; vào biển trí tuệ, nổi lên mây pháp lớn, tuôn mưa pháp lớn.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí đồ uống.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát bố thí đủ loại vị ngon thanh tịnh thượng hạng, đó là: cay, chua, mặn, nhạt, cùng ngọt, đắng. Đủ các vị ngon thấm nhuần đầy đủ, có thể làm cho tứ đại (bốn yếu tố hợp thành thân thể: đất, nước, lửa, gió) yên ổn điều hòa, da thịt đầy đặn, sức khỏe mạnh mẽ, tâm thanh tịnh luôn được vui vẻ; khi nhai nuốt không ho, không nghẹn; các giác quan sáng suốt nhạy bén, nội tạng đầy đủ; chất độc không xâm hại được, bệnh tật không làm hại được; trước sau không hoạn nạn, mãi được an vui.
Đem thiện căn này hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh được vị ngon cao nhất, đầy đủ cam lộ (nước ngọt của cõi trời, ví cho giáo pháp đem lại sự bất tử, giải thoát); nguyện hết thảy chúng sinh được vị của trí tuệ về pháp, biết rõ tác dụng của mọi vị; nguyện hết thảy chúng sinh được vô lượng vị pháp, thấu suốt pháp giới, an trụ trong thành lớn của pháp là thật tế (chỗ chân thật tột cùng); nguyện hết thảy chúng sinh làm mây pháp lớn, phủ khắp pháp giới, tuôn mưa pháp khắp nơi, giáo hóa điều phục hết thảy chúng sinh; nguyện hết thảy chúng sinh được vị trí tuệ thù thắng, niềm vui pháp vô thượng tràn đầy thân tâm.
Nguyện hết thảy chúng sinh được mọi vị ngon thượng hạng mà không tham đắm, không nhiễm mọi vị của thế gian, luôn siêng tu tập hết thảy Phật pháp; nguyện hết thảy chúng sinh được vị của một pháp, hiểu rõ các Phật pháp đều không sai khác; nguyện hết thảy chúng sinh được vị tối thắng, cưỡi trên nhất thiết trí mà mãi không thoái lui; nguyện hết thảy chúng sinh được vào vị pháp không sai khác của chư Phật, phân biệt được hết thảy căn cơ (khả năng, trình độ tiếp nhận của mỗi người); nguyện hết thảy chúng sinh vị pháp ngày càng tăng, luôn được đầy đủ Phật pháp không chướng ngại.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí các vị ngon, nhằm khiến hết thảy chúng sinh siêng tu phước đức, đều được đầy đủ thân trí tuệ không chướng ngại.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí xe cộ, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh đều được đầy đủ cỗ xe nhất thiết trí, cưỡi cỗ xe Đại thừa (cỗ xe lớn, con đường tu cứu độ tất cả chúng sinh), cỗ xe không thể hư hoại, cỗ xe tối thắng, cỗ xe cao nhất, cỗ xe nhanh chóng, cỗ xe sức lớn, cỗ xe đầy đủ phước đức, cỗ xe vượt ra khỏi thế gian, cỗ xe sinh ra vô lượng Bồ-tát.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí xe cộ.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí y phục, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh được áo tàm quý (biết hổ thẹn với mình và với người khi làm điều sai) để che thân, lìa bỏ những pháp ác của tà đạo như lõa thể phơi thân, sắc mặt tươi nhuận, da dẻ mịn màng, thành tựu niềm vui bậc nhất của chư Phật, được nhất thiết chủng trí (trí biết rõ mọi thứ, mọi chi tiết, trí tuệ của Phật) thanh tịnh nhất.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí y phục.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thường đem đủ loại hoa nổi tiếng bố thí, đó là: hoa thơm vi diệu, hoa đủ màu sắc, vô lượng hoa kỳ lạ, hoa đẹp mắt, hoa đáng vui thích, hoa nở mọi mùa, hoa cõi trời, hoa cõi người, hoa được người đời quý chuộng, hoa rất thơm ngát làm vui lòng. Đem vô lượng hoa đẹp như thế cúng dường hết thảy chư Phật hiện tại, và mọi tháp miếu sau khi Phật diệt độ; hoặc cúng dường người thuyết pháp, hoặc cúng dường Tăng bảo là các tỳ-kheo (người xuất gia tu hành, đoàn thể ấy được tôn quý như vật báu), hết thảy Bồ-tát, các thiện tri thức, Thanh văn, Độc giác (người tự mình ngộ đạo khi không có Phật ra đời), cha mẹ, họ hàng, cho đến chính mình và hết thảy những người nghèo khổ, côi cút không nơi nương tựa.
Khi bố thí, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh đều được hoa tam-muội của chư Phật, làm nở bung được hết thảy các pháp; nguyện hết thảy chúng sinh đều được như Phật, ai thấy cũng vui mừng, lòng không chán; nguyện hết thảy chúng sinh thấy điều gì cũng thuận ý, tâm không xao động rối loạn; nguyện hết thảy chúng sinh thực hành đầy đủ nghiệp thanh tịnh rộng lớn; nguyện hết thảy chúng sinh luôn nhớ đến bạn lành, tâm không thay đổi; nguyện hết thảy chúng sinh như thuốc A-già-đà (thứ thuốc thần trị được mọi bệnh, giải được mọi độc), trừ được mọi độc phiền não; nguyện hết thảy chúng sinh thành tựu trọn vẹn nguyện lớn, đều được làm vua trí tuệ vô thượng; nguyện hết thảy chúng sinh có ánh mặt trời trí tuệ phá tan bóng tối ngu si; nguyện hết thảy chúng sinh có vầng trăng bồ-đề trong sáng tăng trưởng tròn đầy; nguyện hết thảy chúng sinh vào bãi báu lớn, gặp thiện tri thức, thành tựu đầy đủ hết thảy thiện căn.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí hoa, nhằm khiến chúng sinh đều được trí tuệ thanh tịnh không chướng ngại.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí tràng hoa, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh được mọi người ưa nhìn: ai thấy cũng kính phục khen ngợi, ai thấy cũng thân thiện, ai thấy cũng yêu mến, ai thấy cũng khao khát ngưỡng mộ, ai thấy cũng hết lo buồn, ai thấy cũng sinh vui, ai thấy cũng lìa điều ác, ai thấy cũng thường được gần gũi Phật, ai thấy cũng được thanh tịnh và đạt nhất thiết trí.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí tràng hoa.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí hương, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh đầy đủ hương giới (hương thơm của giới luật, tức những điều răn giữ gìn thân miệng ý), được giới không khuyết, giới không xen tạp, giới không nhơ bẩn, giới không hối hận, giới lìa trói buộc của phiền não, giới không nóng bức, giới không vi phạm, giới vô biên, giới vượt thế gian, giới ba-la-mật của Bồ-tát (ba-la-mật: hạnh tu đưa người qua bờ bên kia, tức đến giải thoát hoàn toàn); nguyện hết thảy chúng sinh nhờ giới ấy mà đều thành tựu giới thân của chư Phật.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí hương, nhằm khiến chúng sinh đều được viên mãn giới uẩn (khối công đức giới luật) không chướng ngại.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí hương xoa, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh được hương bố thí xông khắp, có thể ban cho hết thảy những gì mình có; nguyện hết thảy chúng sinh được hương giới xông khắp, đạt giới thanh tịnh rốt ráo của Như Lai; nguyện hết thảy chúng sinh được hương nhẫn nhục xông khắp, lìa mọi tâm hiểm độc hại người; nguyện hết thảy chúng sinh được hương tinh tấn (siêng năng không lười) xông khắp, luôn mặc áo giáp tinh tấn của Đại thừa; nguyện hết thảy chúng sinh được hương thiền định xông khắp, an trụ trong tam-muội thấy chư Phật hiện ra trước mặt; nguyện hết thảy chúng sinh được hương trí tuệ xông khắp, trong một niệm thành vua trí tuệ vô thượng.
Nguyện hết thảy chúng sinh được hương pháp xông khắp, đối với pháp vô thượng không còn sợ hãi; nguyện hết thảy chúng sinh được hương đức hạnh xông khắp, thành tựu mọi trí tuệ công đức lớn; nguyện hết thảy chúng sinh được hương bồ-đề xông khắp, được thập lực của Phật mà đến bờ bên kia; nguyện hết thảy chúng sinh được hương mầu của pháp lành trong sạch xông khắp, diệt hẳn mọi pháp bất thiện.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí hương xoa.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí giường ghế, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế của chư thiên, chứng trí tuệ lớn; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế của bậc hiền thánh, bỏ ý nghĩ phàm phu, trụ tâm bồ-đề; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế an vui, mãi lìa mọi khổ não sinh tử; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế rốt ráo, được thấy thần thông tự tại của chư Phật; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế bình đẳng, luôn huân tu khắp mọi pháp lành; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế tối thắng, đầy đủ nghiệp thanh tịnh, đời không ai sánh bằng.
Nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế yên ổn, chứng pháp chân thật, đầy đủ rốt ráo; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế thanh tịnh, tu tập cảnh giới trí tuệ thanh tịnh của Như Lai; nguyện hết thảy chúng sinh được giường ghế an trụ, được thiện tri thức luôn theo bên che chở; nguyện hết thảy chúng sinh được tòa sư tử (chỗ ngồi của bậc tôn quý, ví Phật như sư tử chúa loài thú), luôn nằm nghiêng bên phải như Như Lai.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí giường ghế, nhằm khiến chúng sinh tu tập chánh niệm (sự tỉnh giác, nhớ biết đúng đắn) và khéo giữ gìn các giác quan.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí nhà cửa, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh đều được an trụ trong cõi Phật thanh tịnh, siêng năng tu tập mọi công đức; an trụ trong cảnh giới tam-muội rất sâu, lìa bỏ mọi sự chấp trước nơi chốn ở; hiểu rõ mọi nơi chốn đều không thật có, lìa các thế gian mà trụ trong nhất thiết trí; thu nhiếp hết thảy chỗ trụ của chư Phật, trụ nơi an vui của đạo rốt ráo; luôn trụ trong thiện căn thanh tịnh bậc nhất, mãi không lìa chỗ trụ vô thượng của Phật.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí nhà cửa, vì muốn làm lợi ích cho hết thảy chúng sinh, tùy theo chỗ thích hợp của họ mà suy nghĩ cứu giúp che chở.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí chỗ ở, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh thường được lợi ích tốt lành, tâm an vui; nguyện hết thảy chúng sinh nương Như Lai mà ở, nương trí tuệ lớn mà ở, nương thiện tri thức mà ở, nương bậc tôn quý thù thắng mà ở, nương hạnh lành mà ở, nương lòng đại từ (thương yêu, ban vui) mà ở, nương lòng đại bi (xót thương, cứu khổ) mà ở, nương sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa đến bờ giải thoát: bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ) mà ở, nương tâm bồ-đề lớn mà ở, nương hết thảy đạo Bồ-tát mà ở.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí chỗ ở, nhằm khiến hết thảy phước đức được thanh tịnh, rốt ráo thanh tịnh, trí tuệ thanh tịnh, đạo thanh tịnh, pháp thanh tịnh, giới thanh tịnh, chí nguyện ưa thích thanh tịnh, tin hiểu thanh tịnh, nguyện thanh tịnh, mọi công đức thần thông thanh tịnh.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát bố thí các thứ đèn sáng, đó là: đèn bơ, đèn dầu, đèn báu, đèn ngọc ma-ni, đèn sơn, đèn lửa, đèn trầm thủy (gỗ trầm thơm chìm trong nước), đèn chiên-đàn (gỗ đàn hương), đèn mọi thứ hương, đèn ánh sáng vô lượng màu. Khi bố thí vô lượng đèn như thế, vì muốn làm lợi ích hết thảy chúng sinh, vì muốn thu nhận hết thảy chúng sinh, Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như thế này:
'Nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng vô lượng, chiếu khắp hết thảy chánh pháp của chư Phật; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng thanh tịnh, soi thấy những hình sắc cực kỳ nhỏ nhiệm của thế gian; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng lìa màng che, hiểu rõ cõi chúng sinh là trống rỗng không thật có; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng vô biên, thân phát ra ánh sáng mầu nhiệm chiếu khắp tất cả; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng chiếu khắp, đối với Phật pháp tâm không thoái lui; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng thanh tịnh của Phật, hiển hiện trong hết thảy các cõi.
Nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng không chướng ngại, một tia sáng chiếu khắp hết thảy pháp giới; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng không gián đoạn, chiếu các cõi Phật ánh sáng không dứt; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng cờ trí tuệ, chiếu khắp thế gian; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng vô lượng màu, chiếu hết thảy các cõi, thị hiện thần lực.'
Khi Bồ-tát bố thí đèn sáng như thế, vì muốn làm lợi ích hết thảy chúng sinh, làm an vui hết thảy chúng sinh, nên đem thiện căn này đi theo chúng sinh, đem thiện căn này thu nhận chúng sinh, đem thiện căn này chia khắp cho chúng sinh, đem thiện căn này thương xót chúng sinh, đem thiện căn này che chở nuôi dưỡng chúng sinh, đem thiện căn này cứu giúp che chở chúng sinh, đem thiện căn này làm đầy đủ chúng sinh, đem thiện căn này nhớ nghĩ chúng sinh, đem thiện căn này lợi ích chúng sinh một cách bình đẳng, đem thiện căn này quán sát chúng sinh. Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí đèn sáng; hồi hướng như thế không có chướng ngại, khiến khắp chúng sinh trụ trong thiện căn.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí thuốc thang, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh rốt ráo thoát ra khỏi các triền cái (những phiền não trói buộc và che lấp tâm, như tham dục, giận dữ, mê ngủ, xao động, nghi ngờ); nguyện hết thảy chúng sinh mãi lìa thân bệnh tật, được thân Như Lai; nguyện hết thảy chúng sinh làm thuốc hay lớn, diệt trừ mọi bệnh bất thiện; nguyện hết thảy chúng sinh thành thuốc A-già-đà, an trụ ở địa vị bất thoái chuyển của Bồ-tát (địa vị không còn lùi bước trên đường tu); nguyện hết thảy chúng sinh thành thuốc Như Lai, nhổ được hết thảy mũi tên độc phiền não.
Nguyện hết thảy chúng sinh gần gũi bậc hiền thánh, diệt các phiền não, tu hạnh thanh tịnh; nguyện hết thảy chúng sinh làm vua thuốc lớn, trừ hẳn các bệnh, không để tái phát; nguyện hết thảy chúng sinh làm cây thuốc không hư hoại, cứu chữa được hết thảy chúng sinh; nguyện hết thảy chúng sinh được ánh sáng nhất thiết trí, nhổ ra các mũi tên bệnh; nguyện hết thảy chúng sinh khéo hiểu phép chữa bệnh và thuốc men của thế gian, mọi bệnh tật đều được chữa trị.'
Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí thuốc thang, vì muốn khiến hết thảy chúng sinh mãi lìa các bệnh, rốt ráo yên ổn, rốt ráo thanh tịnh, không bệnh như Phật, nhổ sạch mọi mũi tên bệnh, được thân bền chắc vô tận, được thân mà núi kim cang vây quanh (núi bằng kim cương bao bọc thế giới) cũng không phá hoại được, được sức bền chắc đầy đủ, được niềm vui viên mãn của Phật không ai cướp được, được thân bền chắc tự tại của hết thảy chư Phật, nên đem các thiện căn hồi hướng như thế.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có thể bố thí hết thảy đồ dùng. Đó là: bát vàng đựng đầy các thứ báu, bát bạc đựng các báu đẹp, bát lưu ly (ngọc xanh biếc) đựng đủ loại báu, bát pha lê đựng đầy vô lượng đồ trang sức quý, bát xa cừ (một loại vỏ sò quý) đựng ngọc trai đỏ, bát mã não đựng đầy san hô và ngọc ma-ni, bát ngọc trắng đựng các món ăn ngon, bát chiên-đàn đựng y phục cõi trời, bát kim cương đựng các thứ hương thơm. Vô lượng vô số đồ đựng quý báu đủ loại, đựng vô lượng vô số đủ loại châu báu.
Có khi dâng chư Phật, vì tin ruộng phước của Phật không thể nghĩ bàn; có khi dâng Bồ-tát, vì biết thiện tri thức khó gặp; có khi dâng Thánh tăng (các vị tu hành đã chứng quả thánh), để Phật pháp được tồn tại lâu dài ở đời; có khi dâng Thanh văn và Bích-chi Phật (tức Duyên giác, người tự ngộ đạo), vì đối với các bậc thánh sinh lòng tin trong sạch; có khi dâng cha mẹ, vì kính trọng; có khi dâng thầy, vì thầy luôn dạy bảo dẫn dắt, khiến mình nương theo lời thánh dạy mà tu công đức; có khi cho người thấp kém, nghèo khổ, côi cút, vì dùng mắt thương yêu của đại từ đại bi nhìn chúng sinh bình đẳng; vì chuyên tâm làm đầy đủ đàn ba-la-mật (hạnh bố thí đến bờ giải thoát) của hết thảy Bồ-tát quá khứ, vị lai, hiện tại; vì đem mọi vật bố thí khắp mọi người, mãi không chán bỏ chúng sinh. Khi bố thí như thế, đối với vật bố thí và người nhận đều không chấp trước.
Khi Bồ-tát ma-ha-tát dùng đủ loại đồ báu như thế đựng vô lượng châu báu mà bố thí, đem các thiện căn hồi hướng như thế này: 'Nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa như kho vô biên ngang hư không, sức nhớ rộng lớn, thọ trì được hết thảy kinh sách thế gian và xuất thế gian (ngoài thế gian, thuộc về giải thoát) mà không quên mất; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa thanh tịnh, ngộ được chánh pháp rất sâu của chư Phật; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa báu vô thượng, thọ trì được Phật pháp ba đời; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa pháp rộng lớn của Như Lai, dùng lòng tin không hư hoại thu nhận pháp bồ-đề của Phật ba đời; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa trang sức báu tối thắng, trụ tâm bồ-đề có uy đức lớn.
Nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa làm chỗ nương cho công đức, đối với vô lượng trí tuệ của chư Như Lai sinh lòng tin hiểu trong sạch; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa đi vào nhất thiết trí, rốt ráo đạt sự giải thoát không chướng ngại của Như Lai; nguyện hết thảy chúng sinh được đồ chứa hạnh Bồ-tát suốt các kiếp vị lai, khiến chúng sinh khắp được an trụ trong sức nhất thiết trí; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa công đức thù thắng thuộc dòng giống chư Phật ba đời, thọ trì được hết thảy những gì chư Phật nói bằng âm thanh mầu nhiệm; nguyện hết thảy chúng sinh thành đồ chứa dung nạp được hết thảy hội chúng đạo tràng (nơi Phật thuyết pháp, nơi tu đạo) của hết thảy Như Lai trong hết thảy thế giới khắp pháp giới, hư không giới, làm người đứng đầu trong việc ca ngợi bậc đại trượng phu (người có chí khí lớn, chỉ Phật), thỉnh cầu chư Phật chuyển bánh xe chánh pháp.' Đó là sự hồi hướng thiện căn của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí đồ đựng, vì muốn khiến hết thảy chúng sinh đều được trọn vẹn đồ chứa hạnh nguyện của Bồ-tát Phổ Hiền.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (kinh nói về Phật với giáo pháp rộng lớn, ví như hoa trang nghiêm), quyển thứ hai mươi lăm
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ hai mươi sáu
Tam tạng (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: kinh, luật, luận) Thật-xoa-nan-đà người nước Vu Điền (một nước xưa ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương) vâng chiếu vua mà dịch
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video