Phẩm Mười Hồi Hướng (mười giai đoạn tu tập của Bồ-tát; "hồi hướng" là đem mọi công đức mình đã làm chuyển hướng về cho tất cả chúng sinh và về quả giác ngộ), thứ hai mươi lăm, phần năm.
"Này Phật tử (người con của Phật, tức người tu theo Phật; đây là lời gọi những người đang nghe pháp)! Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người tu hạnh giác ngộ để cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn) bố thí (đem của mình cho người khác) cho người đến xin cái búi tóc trên đỉnh đầu liền cả da. Đó là việc Bồ-tát Bảo Kế Vương, Bồ-tát Thắng Diệu Thân và vô số Bồ-tát khác đã làm. Lúc ấy, Bồ-tát thấy người xin đến thì lòng vui mừng, nói rằng: 'Nay nếu ông cần búi tóc trên đỉnh đầu liền cả da thì cứ đến chỗ tôi mà lấy. Búi tóc này của tôi là bậc nhất trong cõi Diêm-phù-đề (cõi đất loài người ở).'
Khi nói lời ấy, tâm Bồ-tát không dao động rối loạn, không nghĩ đến việc gì khác. Bồ-tát lìa bỏ thế gian, quyết chí cầu sự vắng lặng, hoàn toàn trong sạch, siêng năng, ngay thẳng, hướng về nhất thiết trí (trí tuệ biết rõ hết thảy mọi sự, tức trí tuệ của Phật). Rồi Bồ-tát cầm dao bén cắt búi tóc trên đầu liền cả da, quỳ gối phải sát đất, chắp mười ngón tay, một lòng trao cho người xin. Bồ-tát nhớ nghĩ đúng đắn về những gì mà tất cả chư Phật, Bồ-tát trong ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) đã làm, nên khởi niềm vui lớn, ý chí và lòng ưa thích càng thêm mạnh. Đối với các pháp, tâm Bồ-tát khéo hiểu thấu suốt, không chấp vào cái khổ. Bồ-tát biết rõ cảm giác đau khổ không có hình tướng thật, không thật sự sinh ra; các cảm giác nối nhau khởi lên, không có cái nào tồn tại mãi. Bồ-tát nghĩ: 'Vì thế ta nên giống như tất cả Bồ-tát quá khứ, vị lai, hiện tại, tu hạnh buông bỏ lớn, khởi lòng tin và lòng ưa thích sâu xa, cầu nhất thiết trí không thối lui. Việc này không phải do người khác dạy, cũng không phải nhờ sức của thiện tri thức (bạn lành, thầy tốt dẫn dắt người tu).'
Khi bố thí như vậy, Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn (gốc lành: công đức từ những việc tốt đã làm, có thể sinh ra quả tốt) hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đỉnh đầu vô kiến (đỉnh đầu không ai nhìn thấy được tận cùng, một tướng tốt của Phật), thành tựu búi tóc nhô cao như ngọn tháp của Bồ-tát.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc màu xanh biếc thẫm, tóc bền như kim cương, tóc mảnh mềm, có thể diệt hết mọi phiền não (những tâm xấu như tham lam, giận dữ, mê muội làm khổ thân tâm) của chúng sinh.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc óng mượt, tóc dày khít, tóc không lấn xuống thái dương và trán.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc mềm mại, mọc vừa đến hết thái dương và trán.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc mang hình chữ vạn (ký hiệu tốt lành hình chữ thập có bốn đầu gập lại), tóc xoắn như vỏ ốc xoay về bên phải.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc mang tướng của Phật, mãi mãi lìa bỏ mọi sự trói buộc và mọi thói quen sâu kín của phiền não.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc tỏa ánh sáng, ánh sáng ấy chiếu khắp thế giới mười phương.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc không rối, giống như tóc của Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, tức từ sự thật như nó vốn là), trong sạch, đẹp đẽ, không pha tạp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tóc trên đỉnh như ngọn tháp đáng được cúng dường của bậc Ứng Cúng (danh hiệu của Phật: bậc đáng được trời và người cúng dường), khiến ai thấy cũng như thấy tóc của Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều có được tóc không vướng nhiễm như tóc của Như Lai, mãi mãi lìa bỏ mọi màn tối che lấp và bụi nhơ.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí búi tóc liền da. Làm như thế là để cho tâm chúng sinh được vắng lặng, ai cũng được đầy đủ các đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và gìn giữ mọi pháp không quên mất), và đạt đến trọn vẹn nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật biết rõ mọi sự đến từng chi tiết) và mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt chỉ Phật mới có) của Như Lai.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem mắt bố thí cho những người đến xin, giống như việc bố thí mà Bồ-tát Hoan Hỷ Hạnh, Bồ-tát Nguyệt Quang Vương và vô số Bồ-tát khác đã làm. Khi bố thí mắt, Bồ-tát ma-ha-tát khởi tâm bố thí mắt một cách trong sạch, khởi tâm hướng về con mắt trí tuệ trong sạch, khởi tâm nương theo ánh sáng của Pháp (lời dạy và chân lý của Phật), khởi tâm thấy trực tiếp đạo Phật cao nhất. Bồ-tát phát tâm hồi hướng về trí tuệ rộng lớn, phát tâm buông bỏ bố thí ngang bằng với Bồ-tát ba đời, phát lòng tin trong sạch không thể lay đổ đối với con mắt không bị ngăn ngại, và đối với người xin thì khởi tâm vui mừng đón nhận, che chở. Bồ-tát khởi tâm như vậy đối với các pháp ấy là để đạt trọn vẹn mọi thần thông (năng lực siêu phàm có được do tu tập), để sinh ra con mắt của Phật, để làm tăng thêm tâm Bồ-đề (tâm cầu giác ngộ để cứu độ chúng sinh) rộng lớn, để tu tập lòng từ bi lớn, để chế ngự sáu căn (sáu giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý).
Này Phật tử! Khi bố thí mắt, Bồ-tát ma-ha-tát sinh lòng thương mến người xin, vì họ mà mở hội bố thí, làm tăng thêm sức mạnh của Pháp. Bồ-tát lìa bỏ sự tham luyến, những cách nhìn sai lầm và sự buông lung của thế gian, cắt đứt sự trói buộc của dục vọng, tu tập theo đạo Bồ-đề (con đường giác ngộ). Người xin cầu gì, Bồ-tát cũng giữ tâm yên ổn không lay động, không làm trái ý họ, khiến họ đều được thỏa mãn, và luôn thuận theo hạnh buông bỏ không có hai lòng. Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được con mắt thù thắng nhất, chỉ đường dẫn dắt tất cả.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được con mắt không bị ngăn ngại, mở rộng kho trí tuệ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được nhục nhãn (con mắt thịt của thân) trong sạch, sáng suốt nhìn thấu, không gì che lấp được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thiên nhãn (con mắt như của chư thiên, thấy được những nơi xa xôi và những điều mắt thường không thấy) trong sạch, thấy rõ nghiệp và quả báo sống chết của chúng sinh.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được pháp nhãn (con mắt thấy rõ các pháp và biết cách dẫn dắt mọi người) trong sạch, có thể thuận theo mà đi vào cảnh giới của Như Lai.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tuệ nhãn (con mắt trí tuệ, thấy rõ mọi sự đều không có tự thể cố định), lìa bỏ mọi sự phân biệt và bám chấp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ Phật nhãn (con mắt của Phật, bao gồm và vượt trên mọi loại mắt khác), có thể giác ngộ hết thảy các pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thành tựu con mắt thấy khắp, nhìn suốt mọi cảnh giới không bị ngăn ngại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thành tựu con mắt trong sạch, lìa bỏ màng che của sự mê muội, thấy rõ cõi chúng sinh vốn trống rỗng, không có gì thật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ con mắt trong sạch không bị ngăn ngại, đều đạt trọn vẹn mười lực của Như Lai.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí mắt, để cho chúng sinh có được con mắt trong sạch của nhất thiết trí.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát có thể đem tai và mũi bố thí cho những người đến xin, như Bồ-tát Thắng Hạnh Vương, Bồ-tát Vô Oán Thắng và vô số Bồ-tát khác. Khi bố thí, Bồ-tát gần gũi người xin, chuyên tâm tu tập các hạnh Bồ-tát. Bồ-tát có đủ chủng tánh Phật (dòng giống, tư chất để thành Phật), sinh vào nhà Như Lai, nhớ nghĩ đến hạnh bố thí mà các Bồ-tát đã tu, luôn siêng năng phát khởi sự giác ngộ của chư Phật, làm trong sạch công đức và trí tuệ của các căn. Bồ-tát quán xét ba cõi tồn tại (tam hữu: cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc, nơi chúng sinh trôi lăn sống chết), thấy không có gì bền chắc. Bồ-tát nguyện luôn được thấy chư Phật, Bồ-tát, thuận theo mà nhớ nghĩ tất cả Phật pháp. Bồ-tát biết thân này là giả dối, trống rỗng, không có gì thật, nên không tham tiếc gì cả.
Khi bố thí tai, mũi như vậy, tâm Bồ-tát luôn vắng lặng, điều phục các căn. Bồ-tát cứu chúng sinh thoát khỏi những tai nạn hiểm ác, làm sinh trưởng mọi công đức trí tuệ. Bồ-tát đi vào biển bố thí lớn, thông suốt nghĩa lý của Pháp, tu đủ các đạo, nương theo trí tuệ mà làm, được tự tại đối với Pháp, đem thân không bền chắc đổi lấy thân bền chắc.
Này Phật tử! Khi bố thí tai, Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai không bị ngăn ngại, nghe khắp mọi tiếng thuyết pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai không bị chướng ngại, có thể hiểu rõ mọi âm thanh.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai của Như Lai, thông suốt tất cả, không bị vướng tắc.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai trong sạch, không vì nơi tai mà sinh tâm phân biệt.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai không điếc lãng, khiến cái biết mê muội trọn đời không còn sinh ra.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai nghe khắp pháp giới (toàn thể mọi sự vật, hiện tượng trong vũ trụ), biết hết mọi tiếng thuyết pháp của chư Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai không bị ngăn ngại, thấu hiểu mọi pháp không chướng ngại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai không hư hoại, khéo hiểu các học thuyết, không ai bác bỏ được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được đôi tai nghe khắp, rộng lớn, trong sạch, làm vua trong các loại tai.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ thiên nhĩ (đôi tai như của chư thiên, nghe được mọi âm thanh xa gần) và đôi tai của Phật.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí tai, để cho chúng sinh đều có được đôi tai trong sạch.
Này Phật tử! Khi bố thí mũi, Bồ-tát ma-ha-tát hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc mũi cao thẳng, chiếc mũi mang vẻ đẹp phụ của Phật, chiếc mũi có tướng tốt, chiếc mũi đáng yêu mến, chiếc mũi trong sạch đẹp đẽ, chiếc mũi cân đối hài hòa, chiếc mũi cao nổi rõ, chiếc mũi khiến kẻ thù khuất phục, chiếc mũi ai nhìn cũng thấy đẹp, chiếc mũi của Như Lai.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được gương mặt không có vẻ giận dữ, gương mặt hiện bày mọi pháp, gương mặt không bị ngăn ngại, gương mặt ai nhìn cũng thấy đẹp, gương mặt hiền hòa, gương mặt trong sạch, gương mặt không có khuyết điểm, gương mặt tròn đầy của Như Lai, gương mặt hiện khắp mọi nơi, gương mặt đẹp đẽ vô cùng.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí mũi. Làm như thế là để cho chúng sinh rốt ráo đi vào Phật pháp, rốt ráo tiếp nhận Phật pháp, rốt ráo hiểu rõ Phật pháp, rốt ráo gìn giữ Phật pháp, rốt ráo luôn được thấy các Như Lai, đều chứng được các pháp môn (cửa ngõ, phương pháp tu tập dẫn vào chân lý) của Phật, rốt ráo thành tựu tâm không gì phá hoại được, đều có thể soi tỏ Chánh pháp của chư Phật, đều làm cho các cõi Phật trang nghiêm trong sạch, đều có được thân oai lực lớn của Như Lai. Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí tai và mũi.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát an trú trong địa vị bền chắc, tự tại, có thể đem răng bố thí cho chúng sinh, như thuở xưa Bồ-tát Hoa Xỉ Vương, Bồ-tát Lục Nha Tượng Vương (vua voi sáu ngà) và vô số Bồ-tát khác đã làm. Khi bố thí răng, tâm Bồ-tát ma-ha-tát trong sạch, hiếm có khó gặp như hoa ưu-đàm (loài hoa tương truyền rất lâu mới nở một lần, ví điều cực kỳ hiếm có). Đó là: bố thí với tâm không cùng tận; bố thí với tâm tin lớn; bố thí với tâm buông bỏ vô lượng thành tựu ở từng bước một; bố thí với tâm điều phục các căn; bố thí với tâm buông bỏ hết thảy; bố thí với tâm nguyện cầu nhất thiết trí; bố thí với tâm làm cho chúng sinh an vui; bố thí lớn; bố thí tột bậc; bố thí thù thắng; bố thí thù thắng nhất; bố thí với tâm bỏ đi thứ cần thiết của thân mà không chút oán giận. Lúc ấy, Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được hàm răng sắc bén trắng đẹp, trở thành ngọn tháp tối thượng, được trời và người cúng dường.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được hàm răng đều đặn, giống tướng hảo (ba mươi hai tướng tốt và tám mươi vẻ đẹp nơi thân Phật) của Phật, không thưa, không sứt.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tâm đã điều phục, khéo hướng đến hạnh ba-la-mật (những hạnh tu đưa người tu sang bờ giải thoát, như bố thí, giữ giới, nhẫn nhục…) của Bồ-tát.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có miệng tốt đẹp trong sạch, hàm răng trắng tươi, hiện rõ ràng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được hàm răng trang nghiêm đáng nhớ, miệng trong sạch, không có vẻ gì đáng ghét.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có hàm răng đầy đủ bốn mươi chiếc, luôn tỏa ra đủ loại hương thơm quý hiếm.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có tâm ý khéo điều phục, hàm răng trắng sạch như hoa sen trắng, vân răng xoay tròn thành hình chữ vạn.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có môi miệng tươi sạch, hàm răng trắng tinh, tỏa vô lượng ánh sáng chiếu khắp mọi nơi.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có hàm răng chắc và bén, ăn không còn hạt nào nguyên vẹn, không đắm say mùi vị, trở thành phúc điền (ruộng phúc: người đáng được cúng dường; cúng dường cho họ sẽ sinh ra phúc như gieo hạt vào ruộng tốt) bậc thượng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh từ kẽ răng luôn phóng ra ánh sáng, trao cho các Bồ-tát lời thọ ký (lời Phật báo trước rằng người tu sẽ thành Phật) bậc nhất.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí răng, để cho chúng sinh có đủ nhất thiết trí, có trí tuệ trong sạch đối với mọi pháp.
"Này Phật tử! Nếu có người đến xin lưỡi, Bồ-tát ma-ha-tát đối với người xin ấy dùng lòng từ bi mà nói lời dịu dàng, lời thương mến, như thuở xưa Bồ-tát Đoan Chánh Diện Vương, Bồ-tát Bất Thoái Chuyển và vô số Bồ-tát khác. Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát thọ sinh trong các nẻo (các cõi sống chết luân hồi như trời, người, súc sinh, địa ngục…), có vô lượng trăm nghìn ức na-do-tha (một đơn vị số cực lớn) chúng sinh đến xin lưỡi. Lúc ấy, Bồ-tát mời người ấy ngồi lên tòa sư tử (tòa ngồi cao quý), rồi với tâm không giận, tâm không hại, tâm không oán, tâm có oai đức lớn, tâm sinh ra từ chủng tánh Phật, tâm an trú nơi chỗ Bồ-tát an trú, tâm luôn không vẩn đục rối loạn, tâm an trú trong sức mạnh lớn, tâm không bám chấp thân, tâm không bám chấp lời nói, Bồ-tát quỳ hai gối sát đất, há miệng thè lưỡi cho người xin thấy, rồi với lòng từ nói lời dịu dàng: 'Nay thân tôi đây hoàn toàn thuộc về ông. Ông có thể lấy lưỡi tôi, tùy ý mà dùng, để những gì ông mong muốn đều được thỏa mãn.'
Lúc ấy, Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi trùm khắp, có thể giảng bày mọi pháp ngôn ngữ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi che trùm cả mặt (một tướng tốt của Phật, biểu hiện lời nói luôn chân thật), lời nói không hai, tất cả đều chân thật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi che trùm khắp mọi cõi Phật, hiện bày thần thông tự tại của chư Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi mềm mỏng, luôn nếm được vị ngon thượng hạng, tinh khiết, tuyệt diệu.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi biện tài (tài ăn nói khéo léo, giảng giải lưu loát), có thể cắt đứt mọi lưới nghi ngờ của thế gian.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi tỏa sáng, có thể phóng ra vô số vạn ức tia sáng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi quả quyết, giảng nói các pháp không bao giờ cùng tận.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi điều phục khắp mọi người, khéo mở bày mọi điều bí yếu, lời nói ra đều khiến người tin nhận.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi thông suốt khắp, khéo đi vào biển lớn của mọi ngôn ngữ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được chiếc lưỡi khéo nói mọi pháp môn, đối với trí tuệ về ngôn ngữ đều đến được bờ bên kia (bờ giải thoát; ở đây là đạt đến chỗ viên mãn).'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí lưỡi, để cho chúng sinh đều có được trí tuệ không ngăn ngại trọn vẹn.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem đầu bố thí cho những người đến xin, như việc bố thí mà Bồ-tát Tối Thắng Trí, bậc đại trượng phu là vua nước Ca-thi (một nước ở Ấn Độ thời xưa) và các vị đại Bồ-tát khác đã làm. Bồ-tát làm thế vì muốn thành tựu cái đầu có trí tuệ thù thắng nhất, đi vào mọi pháp; vì muốn thành tựu cái đầu chứng đại Bồ-đề (giác ngộ lớn) và cứu độ chúng sinh; vì muốn có đủ cái đầu bậc nhất thấy rõ mọi pháp; vì muốn có được cái đầu có trí tuệ trong sạch với cái thấy chân chánh; vì muốn thành tựu cái đầu không bị ngăn ngại; vì muốn chứng được cái đầu ở địa vị bậc nhất; vì cầu cái đầu có trí tuệ thù thắng nhất thế gian; vì muốn thành tựu cái đầu trí tuệ trong sạch có đỉnh vô kiến trong ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc); vì muốn có được cái đầu vua trí tuệ, hiện ra khắp mười phương; vì muốn được đầy đủ cái đầu tự tại đối với mọi pháp, không gì phá hoại được.
Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát an trú trong pháp này, siêng năng tu tập, tức là đã vào chủng tánh của chư Phật, học theo Phật mà bố thí. Đối với chư Phật, Bồ-tát sinh lòng tin trong sạch, làm tăng trưởng thiện căn, khiến những người xin đều vui mừng thỏa mãn. Tâm Bồ-tát trong sạch, vui mừng vô cùng; tâm trong sạch tin hiểu, soi sáng Phật pháp; phát tâm Bồ-đề, an trú trong tâm buông bỏ; các căn vui vẻ, công đức tăng trưởng; sinh lòng ưa thích điều lành, luôn thích tu hạnh bố thí rộng lớn. Lúc ấy, Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được cái đầu của Như Lai, có đỉnh vô kiến; ở mọi nơi không gì che lấp được, ở các cõi Phật là bậc đứng đầu; tóc xoắn về bên phải, sáng sạch óng mượt, trang sức bằng hình chữ vạn, đời hiếm có; có đủ cái đầu của Phật, thành tựu cái đầu trí tuệ, là cái đầu bậc nhất trong tất cả thế gian, là cái đầu đầy đủ, là cái đầu trong sạch, là cái đầu trí tuệ viên mãn khi ngồi nơi đạo tràng (chỗ ngồi thành Phật dưới cội cây Bồ-đề).'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí đầu, để cho chúng sinh có được pháp thù thắng nhất, thành tựu trí tuệ lớn cao tột.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem tay chân bố thí cho chúng sinh, như Bồ-tát Thường Tinh Tấn, Bồ-tát Vô Ưu Vương và vô số Bồ-tát khác. Ở các nẻo, ở đủ mọi nơi thọ sinh, Bồ-tát bố thí tay chân, lấy lòng tin làm bàn tay, khởi hạnh làm lợi ích. Bồ-tát đi lại khắp nơi, siêng tu Chánh pháp, nguyện có được bàn tay báu và lấy bàn tay để bố thí. Việc làm của Bồ-tát không uổng phí, đầy đủ đạo Bồ-tát; Bồ-tát luôn duỗi tay ra định ban phát rộng rãi. Bồ-tát bước đi thong thả, dũng mãnh không sợ hãi, nhờ sức mạnh của lòng tin trong sạch mà có đủ hạnh tinh tấn (siêng năng không lười biếng), diệt trừ các đường ác, thành tựu Bồ-đề.
Này Phật tử! Khi bố thí như vậy, Bồ-tát ma-ha-tát dùng tâm rộng lớn vô lượng vô biên, mở cửa pháp trong sạch, đi vào biển chư Phật; thành tựu bàn tay bố thí, ban phát khắp mười phương. Sức nguyện của Bồ-tát gìn giữ con đường đến nhất thiết trí, an trú trong tâm rốt ráo lìa nhơ bẩn. Pháp thân (thân chân thật của Phật, chính là chân lý) và trí thân (thân trí tuệ) của Bồ-tát không đứt đoạn, không hư hoại; mọi việc làm của ma (những gì gây trở ngại cho việc tu đạo) đều không thể lay động. Bồ-tát nương vào thiện tri thức để giữ tâm vững chắc, cùng các Bồ-tát tu hạnh bố thí ba-la-mật.
Này Phật tử! Khi vì chúng sinh mà cầu nhất thiết trí, bố thí tay chân, Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ sức thần thông, đều có được bàn tay báu. Có bàn tay báu rồi, họ tôn kính lẫn nhau, xem nhau như phúc điền, đem đủ loại báu vật cúng dường cho nhau; lại đem các thứ báu cúng dường chư Phật, nổi lên những đám mây báu tuyệt đẹp phủ khắp các cõi Phật, khiến các chúng sinh khởi lòng từ với nhau, không làm phiền não, hại nhau; họ dạo khắp các cõi Phật, an trú không sợ hãi, tự nhiên có đủ thần thông rốt ráo.
Lại khiến họ đều có được bàn tay báu, bàn tay hoa, bàn tay hương, bàn tay y phục, bàn tay lọng che, bàn tay tràng hoa, bàn tay hương bột, bàn tay đồ trang sức, bàn tay vô biên, bàn tay vô lượng, bàn tay trùm khắp. Có được những bàn tay ấy rồi, họ dùng sức thần thông luôn siêng năng đi đến mọi cõi Phật, có thể dùng một bàn tay xoa khắp mọi thế giới của chư Phật, dùng bàn tay tự tại nâng đỡ chúng sinh; có được bàn tay mang tướng đẹp phóng ra vô lượng ánh sáng, có thể dùng một tay che trùm khắp chúng sinh, thành tựu tướng tốt của Như Lai là các ngón tay có màng lưới mỏng nối nhau và móng tay màu đồng đỏ.'
Lúc ấy, Bồ-tát dùng bàn tay của nguyện lớn che trùm khắp chúng sinh: 'Nguyện cho tất cả chúng sinh luôn quyết chí ưa cầu Bồ-đề cao tột, sinh ra biển lớn của mọi công đức, thấy người đến xin thì vui mừng không chán, vào biển Phật pháp, có thiện căn giống như Phật.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí tay chân.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát làm thân bị thương để lấy máu bố thí cho chúng sinh, như Bồ-tát Pháp Nghiệp, Bồ-tát Thiện Ý Vương và vô số Bồ-tát khác. Khi bố thí máu của thân trong các nẻo, Bồ-tát khởi tâm thành tựu nhất thiết trí, khởi tâm hân hoan ngưỡng mộ đại Bồ-đề, khởi tâm ưa tu hạnh Bồ-tát, khởi tâm không chấp cảm giác đau khổ, khởi tâm vui khi thấy người xin, khởi tâm không ngại người đến xin, khởi tâm hướng về mọi đạo Bồ-tát, khởi tâm giữ gìn mọi hạnh buông bỏ của Bồ-tát, khởi tâm làm tăng rộng hạnh bố thí tốt lành của Bồ-tát, khởi tâm không thối lui, tâm không ngừng nghỉ, tâm không luyến tiếc bản thân. Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh đều thành tựu pháp thân và trí thân.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân không mệt mỏi, như kim cương.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân không thể hư hoại, không gì làm tổn hại được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân như thân biến hóa, hiện khắp thế gian không cùng tận.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân đáng yêu mến, trong sạch, đẹp đẽ, bền chắc.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân sinh ra từ pháp giới, giống như Như Lai, không phải nương tựa vào đâu.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân sáng như ngọc báu tuyệt diệu, không người đời nào che lấp được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân là kho trí tuệ, được tự tại trong cõi bất tử (cõi Niết-bàn, nơi không còn sống chết).
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân như biển báu, ai thấy cũng được lợi ích, không ai đến mà ra về tay không.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân như hư không, không phiền não, tai họa nào của thế gian làm vướng nhiễm được.'
Đó là thiện căn mà Bồ-tát ma-ha-tát, khi bố thí máu của thân, đã hồi hướng với tâm Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu nhằm cứu độ tất cả chúng sinh), tâm trong sạch, tâm rộng lớn, tâm hân hoan, tâm mừng rỡ, tâm vui vẻ, tâm hướng thượng, tâm an vui, tâm không vẩn đục.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thấy có người đến xin tủy và thịt của thân mình thì vui mừng nói lời dịu dàng với người xin: 'Tủy và thịt của thân tôi, ông cứ tùy ý lấy dùng.' Đó là việc mà Bồ-tát Nhiêu Ích, Bồ-tát Nhất Thiết Thí Vương và vô số Bồ-tát khác đã làm. Ở các nẻo, ở đủ mọi nơi thọ sinh, khi đem tủy và thịt bố thí cho người xin, Bồ-tát vui mừng rộng lớn, tâm bố thí càng tăng. Bồ-tát cùng các Bồ-tát tu tập thiện căn, lìa bụi nhơ của thế gian, có được chí nguyện và lòng ưa thích sâu xa. Bồ-tát đem thân mình bố thí khắp nơi mà tâm không cùng tận; có đủ vô lượng thiện căn rộng lớn, thu gom mọi báu vật công đức tuyệt diệu, theo đúng pháp Bồ-tát mà thực hành không biết chán. Tâm Bồ-tát luôn ưa thích công đức bố thí, ban phát cho tất cả mà không hối tiếc. Bồ-tát quán xét kỹ rằng mọi pháp đều do nhân duyên (các điều kiện hợp lại) mà có, không có tự thể, nên không tham đắm việc bố thí cũng như quả báo của việc ấy; gặp ai thì bình đẳng bố thí cho người ấy.
Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát bố thí như vậy, tất cả chư Phật đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát xem chư Phật như cha và được chư Phật che chở, nhớ nghĩ đến. Tất cả chúng sinh đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát khiến khắp chúng sinh an trú trong pháp trong sạch. Tất cả thế giới đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát làm trang nghiêm trong sạch tất cả cõi Phật. Tất cả chúng sinh đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát dùng lòng đại bi cứu giúp che chở khắp nơi. Tất cả đạo Phật đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát ưa quán xét mười lực của Như Lai. Tất cả Bồ-tát quá khứ, vị lai, hiện tại đều hiện ra trước mặt, vì cùng nhau làm viên mãn các thiện căn. Tất cả sự không sợ hãi đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát có thể cất tiếng rống sư tử (lời thuyết pháp oai hùng không sợ hãi, khiến mọi tà thuyết đều khuất phục) cao nhất. Tất cả ba đời đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát có được trí bình đẳng, quán xét khắp nơi. Tất cả thế gian đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát phát nguyện rộng lớn, tu Bồ-đề đến tận các kiếp (kiếp: khoảng thời gian cực kỳ dài) vị lai. Tất cả hạnh không mệt mỏi chán nản của Bồ-tát đều hiện ra trước mặt, vì Bồ-tát phát tâm rộng lớn không thể đếm xuể.
Này Phật tử! Khi bố thí tủy và thịt, Bồ-tát ma-ha-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân kim cương, không thể phá hoại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân chắc khít, không bao giờ thiếu hụt.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân ý sinh (thân do tâm ý tạo ra, có thể hiện ra tùy ý muốn), giống như thân Phật, trang nghiêm trong sạch.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân với những tướng do trăm phúc tạo thành, tự trang nghiêm bằng ba mươi hai tướng tốt.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân trang nghiêm tuyệt đẹp với tám mươi vẻ đẹp phụ, có đủ mười lực, không thể bị cắt đứt hay hủy hoại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân của Như Lai, rốt ráo trong sạch, không thể đo lường.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân bền chắc, mọi ma oán đều không thể phá hoại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân một tướng, cùng một thân tướng với chư Phật ba đời.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân không bị ngăn ngại, dùng pháp thân trong sạch trùm khắp hư không.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân là kho Bồ-đề, có thể dung chứa khắp mọi thế gian.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi vì cầu nhất thiết trí mà bố thí tủy và thịt, để cho chúng sinh đều có được thân vô lượng, rốt ráo trong sạch của Như Lai.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem trái tim bố thí cho những người đến xin, như Bồ-tát Vô Hối Yếm, Bồ-tát Vô Ngại Vương và vô số đại Bồ-tát khác. Khi đem trái tim của mình bố thí cho người xin, Bồ-tát học tâm bố thí tự tại, tu tâm bố thí tất cả, tập tâm thực hành đàn ba-la-mật (hạnh bố thí đưa đến bờ giải thoát), thành tựu tâm đàn ba-la-mật, học tâm bố thí của tất cả Bồ-tát, tâm buông bỏ tất cả không cùng tận, tâm quen bố thí tất cả, tâm gánh vác hạnh bố thí của tất cả Bồ-tát, tâm nhớ nghĩ đúng đắn tất cả chư Phật như đang hiện trước mặt, tâm cúng dường tất cả những người đến xin không gián đoạn.
Khi bố thí như vậy, tâm Bồ-tát ma-ha-tát trong sạch. Vì muốn độ thoát tất cả chúng sinh, vì muốn đạt đến chỗ Bồ-đề có mười lực, vì nương theo nguyện lớn mà tu hành, vì muốn an trú trong đạo Bồ-tát, vì muốn thành tựu nhất thiết trí, vì không lìa bỏ lời thệ nguyện ban đầu, Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tâm là kho kim cương, mọi núi Kim Cang Vi (dãy núi bằng kim cương bao quanh thế giới) cũng không phá hoại được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tâm như cõi kim cương được trang nghiêm bằng hình chữ vạn; có được tâm không gì lay động được; có được tâm không thể làm cho sợ hãi; có được tâm làm lợi ích thế gian mãi không cùng tận; có được tâm là kho trí tuệ như ngọn cờ dũng mãnh lớn; có được tâm như ngọn cờ bền chắc của Na-la-diên (một vị thần lực sĩ có sức mạnh cực lớn, thân bền chắc không gì phá nổi); có được tâm như biển chúng sinh không thể cùng tận; có được tâm như kho của Na-la-diên không gì phá hoại được; có được tâm diệt trừ các việc làm của ma và quân ma; có được tâm không sợ hãi; có được tâm oai đức lớn; có được tâm luôn tinh tấn; có được tâm dũng mãnh lớn; có được tâm không kinh sợ; có được tâm mặc áo giáp kim cương; có được tâm cao nhất của các Bồ-tát; có được tâm thành tựu ánh sáng Bồ-đề của Phật pháp; có được tâm ngồi dưới cây Bồ-đề, an trú trong Chánh pháp của tất cả chư Phật, lìa mọi mê lầm, thành tựu nhất thiết trí; có được tâm thành tựu mười lực.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí trái tim, để cho chúng sinh không bị nhiễm ô bởi thế gian, có đủ tâm mười lực của Như Lai.
"Này Phật tử! Nếu có người đến xin ruột, thận, gan, phổi, Bồ-tát ma-ha-tát đều bố thí hết, như Bồ-tát Thiện Thí, Bồ-tát Hàng Ma Tự Tại Vương và vô số đại Bồ-tát khác. Khi làm hạnh bố thí này, thấy người xin đến, tâm Bồ-tát vui mừng, nhìn họ bằng ánh mắt thương mến. Vì cầu Bồ-đề, người xin cần gì Bồ-tát cũng cho hết, lòng không hối hận nửa chừng. Bồ-tát quán xét thân này không có gì bền chắc, nghĩ rằng: 'Ta nên đem thân này cho người kia, để đổi lấy thân bền chắc.' Bồ-tát lại nghĩ thân này chẳng bao lâu sẽ hư hoại, người thấy phải chán ghét, sẽ bị cáo, sói, chó đói ăn thịt; thân này vô thường (không tồn tại mãi), rồi cũng phải vứt bỏ, bị loài khác ăn mà chẳng hay biết gì.
Này Phật tử! Khi quán xét như vậy, Bồ-tát ma-ha-tát biết thân là vô thường, cực kỳ dơ bẩn, nên hiểu ra Pháp mà sinh niềm vui lớn. Bồ-tát kính cẩn nhìn kỹ người đến xin, xem họ như thiện tri thức đến để che chở mình; họ xin gì cũng đều ban cho, đem thân không bền chắc đổi lấy thân bền chắc.
Này Phật tử! Khi bố thí như vậy, Bồ-tát ma-ha-tát đem tất cả thiện căn hồi hướng:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân là kho trí tuệ, trong ngoài đều trong sạch.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân là kho phúc đức, có thể gánh vác khắp mọi nguyện cầu nhất thiết trí.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân thượng diệu, bên trong chứa hương thơm tuyệt diệu, bên ngoài tỏa ánh sáng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân với bụng không lộ ra (một tướng tốt của Phật), trên dưới ngay thẳng, các khớp chi cân đối.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân trí tuệ, được nuôi lớn và làm cho vui thỏa bằng vị ngọt của Phật pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân không cùng tận, tu tập và an trú trong pháp tánh (bản chất chân thật của mọi pháp) rất sâu.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân là kho đà-la-ni trong sạch, dùng biện tài tuyệt diệu mà hiển bày các pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân trong sạch, cả thân lẫn tâm, trong lẫn ngoài đều trong sạch.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân thực hành quán xét sâu xa bằng trí tuệ của Như Lai, trí tuệ tràn đầy, tuôn mưa Pháp lớn (ví lời dạy của Phật thấm nhuần chúng sinh như mưa nuôi cây cỏ).
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân bên trong vắng lặng, bên ngoài vì chúng sinh làm vua của những ngọn cờ trí tuệ, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí ruột, thận, gan, phổi, để cho chúng sinh trong ngoài đều trong sạch, đều được an trú trong trí tuệ không ngăn ngại.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem các xương tay chân và xương thân bố thí cho người xin, như Bồ-tát Pháp Tạng, Bồ-tát Quang Minh Vương và vô số đại Bồ-tát khác. Khi bố thí xương các phần thân thể, thấy người xin đến, Bồ-tát sinh tâm thương mến, tâm vui mừng, tâm tin trong sạch, tâm an vui, tâm dũng mãnh, tâm từ, tâm không ngăn ngại, tâm trong sạch, tâm hễ họ xin gì cũng đều cho. Khi bố thí xương của thân, Bồ-tát ma-ha-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân như thân biến hóa, không còn phải mang thân xương thịt máu nữa.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân kim cương, không thể phá hoại, không gì thắng nổi.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được pháp thân viên mãn của nhất thiết trí, sinh ra trong cõi không trói buộc, không bám chấp, không ràng buộc.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân sức trí tuệ, các căn viên mãn, không đứt đoạn, không hư hoại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân sức Pháp, sức trí tuệ tự tại, đến được bờ bên kia.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân bền chắc, thân ấy chân thật, mãi không tan rã.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân ứng hiện tùy theo nhu cầu, giáo hóa và điều phục tất cả chúng sinh.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân được trí tuệ hun đúc, có sức mạnh lớn nơi các khớp xương như Na-la-diên.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân bền chắc nối tiếp không dứt, mãi lìa mọi mệt mỏi rã rời.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân an trú trong sức mạnh lớn, có đủ sức mạnh lớn của tinh tấn.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được pháp thân bình đẳng khắp thế gian, an trú nơi trí tuệ cao nhất vô lượng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân có sức phúc đức, ai thấy cũng được lợi ích, xa lìa mọi điều ác.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân không cần chỗ nương tựa, đều có đủ trí tuệ không nương tựa, không bám chấp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân được Phật nhận lấy che chở, luôn được tất cả chư Phật gia hộ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân làm lợi ích khắp chúng sinh, có thể đi vào khắp mọi nẻo.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân hiện khắp nơi, có thể soi rọi và hiện bày khắp mọi Phật pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân đầy đủ tinh tấn, chuyên tâm siêng tu hạnh trí tuệ Đại thừa.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân trong sạch, lìa bỏ ngã mạn (thói tự cho mình hơn người) và kiêu căng, trí tuệ luôn an trú, không dao động rối loạn.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân tu hạnh bền chắc, thành tựu mọi việc làm hướng đến nhất thiết trí của Đại thừa.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được thân sinh trong nhà Phật, mãi lìa mọi sống chết của thế gian.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí xương của thân, để cho chúng sinh có được nhất thiết trí mãi mãi trong sạch.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thấy có người cầm dao bén đến xin da của thân mình thì lòng vui mừng, các căn hớn hở, giống như được người ban cho ân huệ lớn. Bồ-tát ra đón rước, mời vào, trải chỗ mời ngồi, cúi mình cung kính mà nghĩ: 'Người đến xin này thật khó gặp. Người ấy muốn làm tròn mọi nguyện cầu nhất thiết trí của ta, nên mới đến xin để làm lợi ích cho ta.' Bồ-tát vui mừng, nét mặt hòa nhã nói với người ấy: 'Nay thân tôi đây tất cả đều buông bỏ; ông cần da thì cứ tùy ý lấy dùng.' Việc này giống hệt như thuở xưa Bồ-tát Thanh Tịnh Tạng, Bồ-tát Kim Hiếp Lộc Vương (vua nai có sườn màu vàng) và vô số đại Bồ-tát khác đã làm, không có gì khác. Lúc ấy, Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da mịn màng, như sắc tướng trong sạch của Như Lai, ai nhìn cũng không chán.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da không hư hoại, như kim cương, không gì phá hoại được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da màu vàng, như vàng ròng thượng hạng Diêm-phù-đàn (loại vàng quý nhất, có ánh đỏ tía), trong sạch, sáng ngời.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da có vô lượng màu sắc, tùy lòng ưa thích mà hiện ra màu sắc trong sạch.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da màu sắc trong sạch tuyệt đẹp, có đủ sắc tướng hiền hòa, trong sạch của Như Lai, bậc sa-môn (người xuất gia tu hành).
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da màu sắc bậc nhất, tự tánh trong sạch, sắc tướng không gì sánh bằng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thành tựu làn da màu sắc trong sạch của Như Lai, tự trang nghiêm bằng các tướng tốt và vẻ đẹp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da màu sắc tuyệt đẹp, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da như lưới ánh sáng, như ngọn cờ cao của thế gian, phóng ra ánh sáng viên mãn nhiều không thể nói hết.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được làn da màu sắc óng mượt, mọi sắc tướng đều trong sạch.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí da của thân, để cho chúng sinh đều có được mọi cõi Phật trang nghiêm trong sạch, có đủ công đức lớn của Như Lai.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát đem ngón tay, ngón chân bố thí cho những người xin, như Bồ-tát Kiên Tinh Tấn, Bồ-tát Diêm-phù-đề Tự Tại Vương và vô số đại Bồ-tát khác. Lúc ấy, Bồ-tát nét mặt hòa vui, tâm an ổn lương thiện, không có điên đảo (thấy sai sự thật), đi trên cỗ xe Đại thừa, không cầu dục lạc đẹp đẽ, không chuộng danh tiếng, chỉ phát tâm rộng lớn của Bồ-tát, xa lìa mọi nhơ bẩn như keo kiệt, ganh ghét, chuyên hướng về Pháp tuyệt diệu cao tột của Như Lai.
Này Phật tử! Khi bố thí như vậy, Bồ-tát ma-ha-tát gom các thiện căn mà hồi hướng tất cả:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay thon dài, không khác gì Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay tròn đầy đều đặn, trên dưới cân xứng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay với móng màu đồng đỏ, móng hơi nhô lên, trong sạch sáng bóng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay của bậc trượng phu thù thắng có nhất thiết trí, có thể nắm giữ mọi pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay mang vẻ đẹp phụ, có đủ mười lực.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay của bậc đại nhân, thon tròn đều nhau.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay mang hình bánh xe, đốt ngón tròn đầy, vân xoay về bên phải.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay xoay như hoa sen và hình chữ vạn, trang nghiêm bằng tướng tốt là quả báo của mười lực.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay là kho ánh sáng, phóng ánh sáng lớn chiếu đến vô số thế giới của chư Phật nhiều không thể nói hết.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được ngón tay sắp đặt khéo léo, phân bố khéo léo, có đủ màng lưới mỏng nối nhau.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi bố thí ngón tay, để cho chúng sinh tất cả đều có được tâm trong sạch.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát đi cầu Pháp, nếu có người nói: 'Nếu ông có thể bố thí cho ta móng tay liền cả thịt thì ta sẽ trao Pháp cho ông.' Bồ-tát đáp: 'Ông cứ trao Pháp cho tôi. Móng tay liền thịt thì ông tùy ý lấy dùng.' Như Bồ-tát Cầu Pháp Tự Tại Vương, Bồ-tát Vô Tận và vô số đại Bồ-tát khác, vì cầu Pháp, vì muốn đem Chánh pháp mở bày, giảng nói, làm lợi ích chúng sinh, khiến tất cả đều được thỏa mãn, nên đã bỏ móng tay liền thịt cho những người xin. Lúc ấy, Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh đều có được móng mang tướng màu đồng đỏ như của chư Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng óng mượt, được trang nghiêm bằng các vẻ đẹp phụ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng sáng sạch, bóng soi bậc nhất.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng của nhất thiết trí, có đủ tướng của bậc đại nhân.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng không gì sánh bằng, không vướng nhiễm gì trong các thế gian.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng trang nghiêm tuyệt đẹp, ánh sáng chiếu khắp mọi thế gian.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng không hư hoại, trong sạch không sứt mẻ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng mang tướng phương tiện (cách thức khéo léo) để đi vào mọi Phật pháp, trí tuệ rộng lớn đều trong sạch.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng mọc tốt đẹp, là quả của việc làm Bồ-tát nên không gì không trong sạch tuyệt diệu.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được móng của bậc đại đạo sư (người thầy lớn dẫn đường) có nhất thiết trí, phóng ra kho ánh sáng tuyệt diệu vô lượng màu sắc.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi vì cầu Pháp mà bố thí móng tay liền thịt, để cho chúng sinh có đủ sức mạnh không ngăn ngại của móng nhất thiết trí như chư Phật.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát cầu kho tàng Phật pháp, cung kính tôn trọng, xem đó là điều khó có được. Có người biết giảng Pháp đến nói với Bồ-tát: 'Nếu ông có thể gieo mình xuống hố lửa sâu bảy nhận (nhận: đơn vị đo chiều cao thời xưa, mỗi nhận chừng bảy, tám thước) thì ta sẽ trao Pháp cho ông.' Bồ-tát nghe xong vui mừng hớn hở, suy nghĩ: 'Vì Pháp, ta còn nên ở lâu trong địa ngục A-tỳ (địa ngục nặng nhất, nơi chịu khổ không lúc nào ngừng) và mọi ác thú (các cõi xấu như địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh) để chịu vô lượng khổ, huống chi chỉ vào hố lửa ở cõi người mà liền được nghe Pháp? Lạ thay! Chánh pháp thật quá dễ có được: không phải chịu vô lượng đau đớn ở địa ngục, chỉ cần vào hố lửa là được nghe ngay. Xin ông cứ giảng cho tôi, tôi sẽ vào hố lửa.' Như Bồ-tát Cầu Thiện Pháp Vương, Bồ-tát Kim Cang Tư Duy, vì cầu Pháp mà vào hố lửa. Lúc ấy, Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh an trú trong pháp nhất thiết trí mà Phật an trú, mãi không thối lui khỏi Bồ-đề cao tột.
Nguyện cho tất cả chúng sinh lìa mọi hiểm nạn, hưởng sự an vui của Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tâm không sợ hãi, lìa mọi kinh hoàng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh luôn ưa cầu Pháp, đầy đủ niềm vui, được trang nghiêm bằng mọi pháp.
Nguyện cho tất cả chúng sinh lìa các ác thú, dập tắt mọi ngọn lửa hừng hực của ba độc (tham lam, giận dữ, si mê).
Nguyện cho tất cả chúng sinh luôn được an vui, có đủ những điều vui thù thắng tuyệt diệu của Như Lai.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được tâm Bồ-tát, mãi lìa mọi ngọn lửa tham, giận, si.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều được niềm vui của các tam-muội (trạng thái thiền định, tâm chuyên nhất không tán loạn) của Bồ-tát, thấy khắp chư Phật, lòng rất vui mừng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh khéo giảng Chánh pháp, thông suốt rốt ráo đối với Pháp, mãi không quên mất.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ niềm vui tuyệt diệu của thần thông Bồ-tát, rốt ráo an trú trong nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật biết rõ mọi sự đến từng chi tiết).'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi vì cầu Chánh pháp mà gieo mình vào hố lửa, để cho chúng sinh lìa những nghiệp gây chướng ngại, đều có đủ ngọn lửa trí tuệ.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát vì cầu Chánh pháp, để phân tích giảng nói, mở ra đạo Bồ-tát, chỉ bày đường Bồ-đề, hướng đến trí tuệ cao tột, siêng tu mười lực, mở rộng tâm nhất thiết trí, đạt được pháp trí tuệ không ngăn ngại, khiến chúng sinh trong sạch mà an trú trong cảnh giới Bồ-tát. Khi siêng tu trí tuệ lớn để giữ gìn Bồ-đề của Phật, Bồ-tát đem thân mình chịu đủ vô lượng khổ não, như Bồ-tát Cầu Thiện Pháp, Bồ-tát Dũng Mãnh Vương và vô số đại Bồ-tát khác. Vì cầu Pháp mà Bồ-tát chịu vô lượng khổ, thậm chí nhận lấy cả những kẻ cực ác, những kẻ phỉ báng Chánh pháp, bị nghiệp ác che lấp, bị việc làm của ma nắm giữ; mọi khổ não mà những kẻ ấy đáng phải chịu, vì cầu Pháp mà Bồ-tát chịu thay hết. Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh mãi lìa mọi khổ não bức bách, thành tựu thần thông tự tại an vui.
Nguyện cho tất cả chúng sinh mãi lìa các khổ, được mọi niềm vui.
Nguyện cho tất cả chúng sinh mãi dứt khối khổ đau (thân tâm chồng chất đau khổ), có được thân soi tỏ và hiện bày, luôn hưởng an vui.
Nguyện cho tất cả chúng sinh vượt ra khỏi ngục khổ, thành tựu hạnh trí tuệ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thấy được con đường an ổn, lìa các ác thú.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được niềm vui của Pháp, mãi dứt mọi khổ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh mãi nhổ sạch mọi khổ, thương yêu nhau, không có tâm làm hại.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được niềm vui của chư Phật, lìa nỗi khổ sống chết.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thành tựu sự an vui trong sạch không gì sánh bằng, không khổ não nào làm tổn hại được.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được mọi niềm vui thù thắng, rốt ráo có đủ niềm vui không ngăn ngại của Phật.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi vì cầu Pháp mà chịu các khổ, vì muốn cứu giúp che chở tất cả chúng sinh, khiến họ lìa hiểm nạn, an trú nơi giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc khổ đau) không chướng ngại của nhất thiết trí.
"Này Phật tử! Khi Bồ-tát ma-ha-tát ở ngôi vua mà cầu Chánh pháp, dù chỉ vì một chữ, một từ, một câu, một nghĩa, Bồ-tát cũng xem là khó có được, có thể bỏ hết tất cả những gì mình có trong cõi nước: đất đai gần hay xa, thành ấp, nhân dân, kho tàng, vườn ao, nhà cửa, rừng cây, hoa quả, cho đến mọi vật quý lạ, cung điện lầu gác, vợ con, quyến thuộc, và cả ngôi vua, đều có thể buông bỏ. Trong cái không bền chắc, Bồ-tát cầu pháp bền chắc; vì muốn làm lợi ích cho tất cả chúng sinh, Bồ-tát siêng năng cầu con đường nhất thiết trí rốt ráo trong sạch, giải thoát không ngăn ngại của chư Phật, như Bồ-tát Đại Thế Đức, Bồ-tát Thắng Đức Vương và vô số đại Bồ-tát khác. Bồ-tát siêng cầu Chánh pháp, dù là phần cực nhỏ, chỉ vì một chữ cũng năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán đều sát đất, cách lạy cung kính nhất). Bồ-tát nhớ nghĩ đúng đắn mọi Phật pháp trong ba đời, ưa thích tu tập; mãi không tham đắm danh tiếng và lợi lộc được cúng dường; bỏ ngôi vua tự tại ở thế gian để cầu ngôi Pháp Vương (vua của Chánh pháp, tức là Phật) tự tại của Phật. Đối với niềm vui thế gian, tâm Bồ-tát không bám chấp, lấy pháp xuất thế (pháp vượt ra ngoài thế gian) để nuôi lớn tâm mình; mãi lìa mọi hý luận (lời bàn suông, phân biệt vô ích) của thế gian, an trú trong pháp không hý luận của chư Phật.
Lúc ấy, Bồ-tát đem các thiện căn hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh luôn ưa bố thí, buông bỏ hết thảy.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có thể buông bỏ mọi thứ mình có, lòng không hối hận nửa chừng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh luôn cầu Chánh pháp, không tiếc thân mạng và của cải để sống.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều được lợi ích của Pháp, có thể cắt đứt mọi nghi ngờ của chúng sinh.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được lòng mong muốn điều thiện, tâm luôn vui thích Chánh pháp của chư Phật.
Nguyện cho tất cả chúng sinh vì cầu Phật pháp mà có thể bỏ thân mạng và ngôi vua, với tâm lớn tu tập Bồ-đề cao tột.
Nguyện cho tất cả chúng sinh tôn trọng Chánh pháp, luôn yêu thích sâu xa, không tiếc thân mạng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh gìn giữ pháp rất khó có được của chư Phật, luôn siêng tu tập.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều có được ánh sáng Bồ-đề của chư Phật, thành tựu hạnh Bồ-đề, không phải nhờ người khác mà tự giác ngộ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh luôn có thể quán xét mọi Phật pháp, nhổ bỏ mũi tên nghi ngờ, tâm được an ổn.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi vì cầu Chánh pháp mà bỏ đất nước, thành trì, để cho chúng sinh có cái biết, cái thấy viên mãn, luôn được an trú trên con đường an ổn.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát làm vua một nước lớn, tự tại đối với pháp luật, ban lệnh khắp nơi, khiến bỏ việc giết hại; mọi việc giết mổ trong các thành ấp, làng xóm ở cõi Diêm-phù-đề đều bị cấm dứt. Đối với đủ loại sinh vật, dù không chân, hai chân, bốn chân hay nhiều chân, Bồ-tát đều ban sự không sợ hãi, không có ý lừa dối, cướp đoạt. Bồ-tát tu rộng mọi hạnh Bồ-tát, đối xử với muôn vật bằng lòng nhân từ, không xâm phạm, quấy nhiễu; phát tâm quý báu tuyệt diệu, làm cho chúng sinh được an ổn. Đối với chư Phật, Bồ-tát lập chí nguyện và lòng ưa thích sâu xa; bản thân luôn an trú trong ba loại tịnh giới (tam tụ tịnh giới, gồm: giới ngăn mọi điều ác, giới làm mọi điều lành, giới làm lợi ích cho chúng sinh), cũng khiến chúng sinh an trú như thế. Bồ-tát ma-ha-tát khiến các chúng sinh giữ năm giới (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), mãi dứt nghiệp giết hại. Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh phát tâm Bồ-tát, có đủ trí tuệ, giữ mãi thọ mạng không bao giờ hết.
Nguyện cho tất cả chúng sinh sống trong vô lượng kiếp, cúng dường tất cả chư Phật, cung kính siêng tu, thọ mạng càng thêm dài.
Nguyện cho tất cả chúng sinh tu hành đầy đủ, lìa pháp già chết, mọi tai họa độc hại đều không hại được mạng sống.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thành tựu đầy đủ thân không bệnh tật khổ não, tự tại đối với thọ mạng, có thể sống bao lâu tùy ý.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được mạng sống không cùng tận, đến tận các kiếp vị lai an trú trong hạnh Bồ-tát, giáo hóa điều phục tất cả chúng sinh.
Nguyện cho tất cả chúng sinh trở thành cửa ngõ của thọ mạng, trong đó thiện căn của mười lực được tăng trưởng.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ thiện căn, có được mạng sống không cùng tận, làm tròn nguyện lớn.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều thấy chư Phật, cúng dường phụng sự, sống thọ không cùng tận, tu tập tích lũy thiện căn.
Nguyện cho tất cả chúng sinh ở nơi Như Lai khéo học những điều cần học, có được niềm vui của pháp thánh và thọ mạng không cùng tận.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có được sự không già, không bệnh, mạng căn (sức sống duy trì mạng sống) mãi còn, dũng mãnh tinh tấn, đi vào trí tuệ của Phật.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát an trú trong ba loại tịnh giới, mãi dứt nghiệp giết hại, để cho chúng sinh có được trí tuệ viên mãn với mười lực của Phật.
"Này Phật tử! Bồ-tát ma-ha-tát thấy có chúng sinh lòng dạ tàn nhẫn, làm hỏng bộ phận sinh dục của người và súc vật, khiến thân thể bị khuyết tật, phải chịu đau đớn khốc liệt. Thấy việc ấy rồi, Bồ-tát khởi lòng đại từ bi mà thương xót cứu giúp, khiến mọi người dân ở cõi Diêm-phù-đề đều bỏ nghề này. Lúc ấy, Bồ-tát nói với người kia: 'Ông làm nghề ác này để làm gì? Ta có trăm nghìn vạn ức kho tàng, đầy đủ mọi vật dùng để vui sống; ông cần gì ta sẽ cho hết. Việc ông làm là nguồn gốc sinh ra mọi tội lỗi; nay ta khuyên ông đừng làm việc ấy nữa. Việc ông làm không hợp đạo lý; dù có thu được gì thì dùng vào đâu được? Làm hại người để lợi mình, rốt cuộc không bao giờ đúng. Những hạnh ác như vậy, những pháp bất thiện như vậy, tất cả Như Lai đều không khen ngợi.' Nói xong, Bồ-tát liền đem tất cả vật dùng để vui sống mà mình có ra bố thí hết cho người ấy. Lại dùng lời lành giảng pháp mầu cho người ấy, khiến họ vui vẻ. Đó là chỉ bày pháp vắng lặng, khiến họ tin nhận, diệt trừ điều bất thiện, tu hạnh trong sạch, khởi lòng từ với nhau, không làm hại nhau. Người ấy nghe xong, mãi bỏ việc tội ác.
Lúc ấy, Bồ-tát đem thiện căn này hồi hướng như sau:
'Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ hình tướng của bậc trượng phu, thành tựu tướng mã âm tàng của Như Lai (một trong ba mươi hai tướng tốt: bộ phận sinh dục ẩn kín bên trong như của ngựa chúa).
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ hình tướng nam tử, phát tâm dũng mãnh tu các phạm hạnh (đời sống trong sạch, dứt bỏ dâm dục).
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ sức dũng mãnh, luôn làm người đứng đầu dẫn dắt, an trú trong trí tuệ không ngăn ngại, mãi không thối lui.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều có đủ thân bậc đại trượng phu, mãi lìa tâm dục, không vướng nhiễm gì.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều thành tựu phẩm chất của người nam tử hiền thiện, trí tuệ tăng trưởng, được chư Phật khen ngợi.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đều có đủ sức mạnh của bậc đại nhân, luôn có thể tu tập thiện căn của mười lực.
Nguyện cho tất cả chúng sinh mãi không mất hình tướng nam tử, luôn tu những pháp phúc đức và trí tuệ chưa từng có.
Nguyện cho tất cả chúng sinh đối với năm dục (ham muốn đối với sắc đẹp, âm thanh, mùi hương, vị ngon và sự xúc chạm êm ái) không bám chấp, không bị trói buộc, tâm được giải thoát, chán lìa ba cõi tồn tại (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc), an trú trong hạnh Bồ-tát.
Nguyện cho tất cả chúng sinh thành tựu bậc trượng phu trí tuệ bậc nhất, được mọi người tôn kính tin theo, khuất phục mà theo sự giáo hóa của họ.
Nguyện cho tất cả chúng sinh có đủ trí tuệ của bậc trượng phu Bồ-tát, chẳng bao lâu sẽ thành bậc Đại Hùng (bậc anh hùng lớn, danh hiệu của Phật) cao tột.'
Đó là thiện căn hồi hướng của Bồ-tát ma-ha-tát khi cấm dứt mọi việc làm hỏng thân nam tử. Làm như thế là để cho chúng sinh có đủ hình tướng trượng phu, đều có thể che chở các bậc trượng phu hiền thiện, sinh vào nhà bậc hiền thánh, có đủ trí tuệ, luôn siêng tu hạnh thù thắng của bậc trượng phu, có công dụng của bậc trượng phu, khéo chỉ bày bảy con đường của bậc trượng phu (?), có đủ dòng giống bậc trượng phu hiền thiện của chư Phật, lời dạy chân chánh của bậc trượng phu, sự dũng mãnh của bậc trượng phu, sự tinh tấn của bậc trượng phu, trí tuệ của bậc trượng phu, sự trong sạch của bậc trượng phu; khiến khắp chúng sinh rốt ráo đều có được những điều ấy.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm (tên kinh: bộ kinh rộng lớn nói về Phật, có công hạnh trang nghiêm như được kết bằng muôn hoa), quyển thứ hai mươi bảy.
Kinh Đại Phương Quảng Phật Hoa Nghiêm, quyển thứ hai mươi tám.
Do Tam tạng (danh hiệu dành cho vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Thật-xoa-nan-đà, người nước Vu Điền (một nước xưa ở vùng Tây Vực, nay thuộc Tân Cương, Trung Quốc), vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video