Kinh Đại thừa lưu chuyển chư hữu do Phật nói (Đại thừa: "cỗ xe lớn", dòng Phật giáo chủ trương tu hành để tự giải thoát và cứu độ tất cả chúng sinh; lưu chuyển chư hữu: trôi lăn mãi trong các cõi tồn tại, tức vòng sinh tử luân hồi)
Kinh Đại thừa lưu chuyển chư hữu do Phật nói
Đời Đường, Nghĩa Tịnh dịch (Nghĩa Tịnh: vị cao tăng đời Đường từng sang Ấn Độ thỉnh kinh, về nước dịch nhiều kinh sách)
Kinh Đại thừa lưu chuyển chư hữu do Phật nói
Tam tạng pháp sư Nghĩa Tịnh nhà Đại Đường vâng chiếu vua mà dịch (Tam tạng pháp sư: danh hiệu tôn xưng vị thầy tinh thông cả ba kho giáo pháp của Phật giáo là kinh – lời Phật dạy, luật – giới luật, và luận – sách giảng giải giáo lý).
Tôi nghe như vầy. Một thuở nọ, Đức Bạc-già-phạm (danh hiệu của Đức Phật, nghĩa là bậc được muôn loài tôn kính) ở trong vườn Trúc Lâm (vườn tre), bên ao Yết-lan-đạc-ca, tại thành Vương Xá (kinh đô nước Ma-kiệt-đà ở miền đông bắc Ấn Độ xưa), cùng với chúng đại bí-sô (bí-sô: vị tăng nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ, còn gọi là tỳ-kheo) một nghìn hai trăm năm mươi vị, lại có các vị đại Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật và nguyện cứu độ chúng sinh; ma-ha-tát: bậc lớn, chỉ các Bồ-tát có địa vị cao), cùng vô số trăm nghìn người và chư thiên (các vị thần sống ở cõi trời) đông đảo, đều một lòng cung kính, vây quanh mà ở đó.
Lúc ấy Đức Thế Tôn (danh hiệu của Đức Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính) giảng cho họ giáo pháp vi diệu do chính Ngài tự chứng ngộ, tức là pháp tốt lành ở phần đầu, tốt lành ở phần giữa, tốt lành ở phần cuối, lời lẽ và ý nghĩa đều khéo léo, tuyệt diệu, nêu rõ dáng vẻ của phạm hạnh (lối sống trong sạch, giữ giới, xa lìa dục lạc của người tu) thuần nhất, tròn đầy, thanh tịnh, trong trắng.
Khi ấy đại vương Ảnh Thắng, vua nước Ma-kiệt-đà (tức vua Tần-bà-sa-la, vị vua quy y Phật), đến vườn Trúc Lâm, cúi đầu lạy sát chân Đức Thế Tôn, đi vòng quanh bên phải ba vòng (nghi lễ bày tỏ lòng tôn kính), rồi ngồi xuống một bên. Bấy giờ vua Ảnh Thắng bạch Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, vì sao nghiệp (hành động có chủ ý bằng thân, lời nói, ý nghĩ, tạo thành nhân để sau này nhận quả báo) mà hữu tình (chúng sinh có tâm thức, tình cảm) đã tạo từ trước, đã tan mất từ lâu, vậy mà lúc sắp chết lại đều hiện ra trước mắt? Lại nữa, bản thể của các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) đều là không, chẳng có thật, thế mà quả báo của nghiệp đã tạo lại không mất đi? Kính mong Thế Tôn thương xót phân tích, giảng giải cho con."
Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo vua Ảnh Thắng rằng: "Đại vương nên biết, ví như có người đàn ông trong lúc ngủ mơ, thấy mình cùng một mỹ nữ xinh đẹp chốn trần gian chung chạ ân ái mặn nồng. Đến khi tỉnh giấc, anh ta nhớ lại người đẹp đã thấy trong mơ. Đại vương nghĩ sao? Người đẹp chốn trần gian trong giấc mơ ấy có thật không?"
Vua đáp: "Không có thật."
Đức Thế Tôn nói: "Đại vương nghĩ sao? Người đàn ông này đối với người đẹp thấy trong mơ ấy mà lòng cứ nhớ nhung, quyến luyến không rời, thì có thể nói người ấy là bậc hiểu biết rộng, sáng suốt, có trí tuệ không?"
Vua đáp: "Không phải vậy. Đó là kẻ ngu, chẳng phải người sáng suốt có trí tuệ. Vì sao thế? Vì người đẹp trần gian trong mơ ấy rốt cuộc bản thể là không, chẳng thể nắm bắt được, thì làm sao có thể cùng nàng ân ái, khiến người đàn ông này trong lòng yêu luyến, sinh ra nhớ nhung được?"
Phật dạy: "Đại vương, những phàm phu (người thường chưa giác ngộ) ngu si không hiểu biết cũng như vậy. Khi mắt thấy sắc (hình dáng, màu sắc, mọi vật mắt nhìn thấy được), lòng sinh vui thích, liền khởi lên chấp trước (bám chặt, cho là thật và là của mình). Đã chấp trước rồi thì sinh ra quyến luyến; đã quyến luyến rồi thì trong lòng nhiễm đắm yêu thích. Vì nhiễm đắm yêu thích nên theo đó mà khởi tham (ham muốn), sân (giận ghét), si (mê muội), rồi từ thân, lời nói, ý nghĩ mà tạo ra các nghiệp.
Nhưng các nghiệp ấy làm xong rồi thì tan mất. Khi tan mất, chúng chẳng hề nương ở phương đông, cũng chẳng nương ở phương nam, tây, bắc, bốn phương góc, phương trên, phương dưới. Đến lúc sắp chết, ý thức (tâm thức nhận biết, suy nghĩ) sắp tắt, thì mọi nghiệp đã làm đều hiện ra trước mắt, giống như người đàn ông sau khi tỉnh ngủ nhớ lại người đẹp trong mơ, hình bóng nàng đều hiện ra như thế.
Đại vương, khi thức trước (tâm thức của đời này) đã diệt, lúc thức sau (tâm thức của đời kế tiếp) sinh ra, thì hoặc sinh vào cõi người, hoặc sinh lên cõi trời, hoặc rơi vào cõi bàng sinh (loài súc vật, đi ngang mình mà sống), cõi ngạ quỷ (loài quỷ đói luôn khổ vì đói khát), hay địa ngục (cõi chịu cực hình khổ sở nhất).
Đại vương, khi thức sau sinh ra thì khởi lên liền ngay, không gián đoạn; dòng tâm cùng loại ấy nối tiếp nhau trôi chảy, và rõ ràng nhận chịu quả dị thục (quả báo chín muồi về sau, khác thời điểm và khác tính chất với nghiệp đã gây ra) mà mình đã chiêu cảm.
Đại vương, chưa từng có pháp nào có thể từ đời này chuyển sang đời sau, thế nhưng vẫn có cái chết, sự sinh, nghiệp và quả báo có thể thấy được. Đại vương nên biết, thức trước diệt thì gọi là chết; phần thức sau (?) khởi lên thì gọi là sinh. Đại vương, thức trước khi diệt thì không đi về đâu cả; phần thức sau khởi lên cũng không từ đâu đến. Vì sao vậy? Vì bản tánh (bản chất vốn có) của chúng là không.
Đại vương, thức trước thì tánh của thức trước là không; cái chết thì tánh của cái chết là không; nghiệp thì tánh của nghiệp là không; thức sau thì tánh của thức sau là không; sự sinh thì tánh của sự sinh là không. Vậy mà nghiệp và quả báo ấy chưa từng mất đi.
Đại vương, nên biết như vầy: tất cả hữu tình đều vì ngu mê lầm lạc, không biết rằng những thứ ấy chẳng có thật, nên vọng khởi quyến luyến mà trôi lăn mãi trong vòng sinh tử luân hồi."
Bấy giờ Đức Thế Tôn muốn nói lại ý nghĩa này, bèn nói bài già-tha (bài kệ, thể thơ dùng để tóm lược giáo lý) rằng:
Các pháp (mọi sự vật, hiện tượng) chỉ là giả danh (tên gọi tạm đặt, không có thực thể),
Chỉ nương vào tên chữ mà lập ra;
Lìa khỏi lời nói dùng để diễn đạt,
Thì cái được diễn đạt chẳng thể tìm thấy.
Đều dùng từng tên gọi riêng khác,
Để diễn đạt các pháp đủ loại kia;
Trong tên gọi, pháp vốn chẳng có,
Đó chính là tự tánh (bản chất thật) của các pháp.
Bởi tên gọi, tánh của tên gọi là không;
Trong tên gọi, tên gọi cũng chẳng có.
Tên của các pháp vốn là không,
Chỉ lầm lẫn dùng tên để diễn đạt tên.
Các pháp đều hư dối, không thật,
Chỉ từ phân biệt (tâm so đo, phân chia, đặt định) mà sinh ra;
Sự phân biệt này cũng là không,
Ở nơi cái không mà phân biệt sai lầm.
Ta nói rằng mọi người thế gian
Cho là mắt thấy được sắc,
Đều do suy tính, tưởng tượng lệch lạc,
Đó gọi là tục đế (chân lý theo cách hiểu thông thường của thế gian, chân lý tương đối).
Ta nói rằng tất cả các pháp
Đều nhờ duyên (các điều kiện hội đủ) mà sinh ra;
Đó gọi là gần với thắng nghĩa (chân lý tột cùng),
Người có trí nên quán xét kỹ.
Mắt không thấy sắc,
Ý cũng không biết pháp (ở đây chỉ những gì tâm ý nhận biết, suy nghĩ);
Đó gọi là thắng nghĩa đế (chân lý tuyệt đối, sự thật rốt ráo),
Kẻ ngu không thể biết được.
Khi Đức Thế Tôn giảng pháp này xong, đại vương Ảnh Thắng, vua nước Ma-kiệt-đà, hết lòng cung kính lĩnh nhận. Bấy giờ các vị bí-sô cùng các vị đại Bồ-tát, người và chư thiên cùng các chúng hội, ai nấy đều rất vui mừng, tin nhận và vâng làm theo.
Kinh Đại thừa lưu chuyển chư hữu do Phật nói
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video