Phẩm thứ bảy: Tướng của các điều lành
Lúc bấy giờ, Bồ-tát (người tu hành phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) Kim Cương Tạng từ chỗ ngồi giữa đại chúng đứng dậy, để trần vai phải, gối phải chạm đất, quỳ thẳng, chắp tay hướng về Phật, dùng kệ (bài thơ có vần điệu trong kinh Phật) mà hỏi rằng:
Kẻ hủy phá giới cấm (những điều răn Phật chế ra cho người tu phải giữ), mất hạnh đầu-đà (lối tu khổ hạnh, sống đơn sơ, bỏ mọi ham muốn ăn mặc ở);
Vì gây tội nghịch (năm tội cực nặng: giết cha, giết mẹ, giết bậc A-la-hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng đoàn) nên không thuộc đạo tịch diệt của ta (?).
Như chư Phật đời quá khứ đã nói:
Kẻ phá giới thanh tịnh không được vào chúng tăng.
Mọi việc của sa-môn (người xuất gia tu hành) đối với họ,
Đều bị bỏ đi như tim đèn đã cháy khét.
Bị ba thứ nhơ (tham lam, giận dữ, mê muội) làm ô uế, xa lìa giải thoát (thoát khỏi mọi trói buộc khổ đau);
Không xứng đáng nhận sự cúng dường của cả nước.
Của cải nuôi sống của chúng tăng bốn phương,
Dù chút phần nhỏ cũng không được phép lấy dùng.
Nếu phạm bốn tội gốc nặng (dâm dục, trộm cắp, giết người, nói dối mình đã chứng đạo),
Bị chúng tăng loại bỏ như xác chết.
Sao kinh này lại nói nhẫn nhục,
Khởi lòng thương xót đối với tỳ-kheo (người nam xuất gia đã thọ đủ giới) xấu ác?
Ngăn cấm mọi sự trách phạt,
Lại còn bảo cúng dường tỳ-kheo xấu ác?
Xưa trong kinh khác lại nói rằng:
Các ngươi đều nên tin Đại thừa (cỗ xe lớn: con đường tu hành cứu độ mình và mọi người, hướng đến thành Phật);
Đó gọi là ngay thẳng, là giác ngộ thù thắng;
Các ngươi nên lìa bỏ nhị thừa (hai cỗ xe nhỏ: Thanh văn và Duyên giác, chỉ lo tự giải thoát cho mình).
Nay trong kinh này lại nói tam thừa (ba cỗ xe: Thanh văn, Duyên giác, Bồ-tát),
Cùng các căn, các lực, các giác chi, các đạo phần (những nhóm phép tu đưa đến giác ngộ: năm căn, năm lực, bảy chi giác ngộ, tám chi chánh đạo),
Thiền định (giữ tâm yên lặng, chuyên chú một chỗ), giải thoát, pháp tam thừa;
Hãy lắng nghe, tin nhận, đó là nhân của giải thoát.
Ở đây có bốn thánh quả của sa-môn (bốn bậc chứng đạo: Tu-đà-hoàn, Tư-đà-hàm, A-na-hàm, A-la-hán);
Ngoài kinh này ra không có sa-môn.
Ba thừa đều cùng chung Bát chánh đạo (tám con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng);
Muốn cầu giải thoát hãy siêng năng tinh tấn.
Nếu có các bậc trí trong cõi người, cõi trời,
Các bậc đại sĩ Bồ-tát đến nơi đây,
Đại chúng này đều đã chứng đắc;
Những người theo Đại thừa như thế,
Ai có thể nói đúng, mở bày nghĩa lý?
Nếu ai nghe được thì được lợi ích gì?
Mười hạng người Thanh văn (người nghe lời Phật dạy mà tu, cầu tự giải thoát) được phân biệt;
Ai nói được như thế thì có ai không được lợi?
Nếu có người nghe thì được pháp gì?
Nghe thế nào mà được tăng trưởng?
Lại có ai nghe mà bị tổn giảm?
Lại có người nghe mà dứt sạch già chết,
Nhàm lìa tất cả pháp hữu vi (mọi sự vật do nhân duyên tạo thành, có sinh có diệt);
Ngày đêm tu tập thiền định,
Đến bao giờ mới được cứu thoát?
Người vượt qua được bốn dòng thác (ham muốn, chấp vào sự tồn tại, thấy biết sai lầm, vô minh) gọi là bậc cứu đời.
Bấy giờ Phật bảo Bồ-tát Kim Cương Tạng: "Thiện nam tử (người con trai hiền lành, lời Phật gọi người nghe)! Hay thay, hay thay! Ông hỏi như vậy là làm lợi ích, an vui cho tất cả chúng sinh. Trong loài người và loài trời không ai hỏi Như Lai (danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân lý) được như thế. Thiện nam tử, hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ điều này, ta sẽ vì ông phân biệt giảng giải."
"Dạ vâng, bạch Thế Tôn (danh hiệu của Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), con nay lắng nghe, rất mong được nghe."
"Thiện nam tử, lại có mười điều khiến khó được thân người. Mười điều gì? Không vun trồng căn lành (gốc rễ của điều thiện) từ đời trước; người chưa tu phúc thì tâm thường rối loạn; theo ác tri thức (bạn xấu, thầy xấu dẫn dắt vào đường sai); không sợ đời sau; đắm chấp tham dục, giận dữ, ngu si; điên cuồng mất trí; cho đến tà kiến (cái thấy sai lệch, như không tin nhân quả). Đó gọi là mười pháp khiến khó được thân người.
Lại có mười pháp: do không có chỗ nương tựa mà phạm tội gốc, vì phá giới nên rơi vào đường ác. Mười điều gì? Không có oai nghi (phép tắc đi đứng nằm ngồi đúng mực của người tu) để nương tựa; có người nương pháp ta mà xuất gia (rời bỏ gia đình đi tu): có người nội tâm không hư mà sự tu đạo hư; có người tu đạo không hư mà nội tâm hư; có người nội tâm và tu đạo đều hư; có người giới hư mà kiến (sự hiểu biết, quan điểm) không hư; có người kiến hư mà giới không hư; có người giới và kiến đều hư; có người nội tâm, tu đạo, giới và kiến đều không hư.
Nếu theo ác tri thức, không có oai nghi để nương tựa, tuy gặp thiện tri thức (bạn tốt, thầy tốt dẫn dắt vào đường chánh) mà vẫn ngu si như con dê trắng, nghe pháp lành rồi không thể thọ trì (nhận lấy và giữ gìn thực hành), cũng không vì người khác phân biệt giảng nói, không biết điều lành điều chẳng lành. Không có oai nghi để nương tựa, đồ dùng vô số mà không biết đủ; vì nhân duyên ấy tâm thường tán loạn. Đó gọi là không có oai nghi để nương tựa. Bị các thứ bệnh làm khổ não, vì nhân duyên ấy mà tu các thuật bùa chú.
Nếu có người nương vào mười điều không có oai nghi này, phạm tội gốc nặng, nhưng lại run sợ, trong lòng hổ thẹn, không thường xuyên làm các việc ác — Như Lai vì muốn làm lợi ích cho những người như thế — thì gọi là kẻ làm ô uế đạo.
Vì sao? Nếu làm điều ác như thế thì nên sám hối (ăn năn tội lỗi và hứa không tái phạm), từ bỏ, phát lộ (nói rõ tội lỗi của mình ra trước chúng tăng), trọn không che giấu. Nếu được như vậy thì khiến tội tiêu diệt và không tái phạm. Tuy bị chúng tăng loại ra, mọi cơ nghiệp, đồ trải ngồi nằm và vật cần dùng của chúng tăng đều không được thụ dụng, nhưng những người như thế vì đã thành pháp khí (cái đồ chứa đựng được giáo pháp, tức người có khả năng tiếp nhận lời Phật dạy), nên Như Lai vì họ mà nói pháp Thanh văn, Bích-chi-phật (bậc tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, còn gọi là Duyên giác), Đại thừa; điều đó là có. Nếu đến đời thứ hai, đời thứ ba họ gặp thiện tri thức thì mọi ác nghiệp tiêu diệt không còn, được quả Thanh văn, quả Bích-chi-phật, cho đến vào chánh pháp Đại thừa rất sâu. Người như thế gọi là phá giới, không gọi là phá kiến. Nếu có người nội tâm hư mà hạnh không hư, kiến không hư, Như Lai vì họ nói Tứ vô lượng tâm (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu ban vui, xót thương cứu khổ, vui mừng với niềm vui của người, buông xả không thiên vị), họ cũng kham làm pháp khí Thanh văn, pháp khí Bích-chi-phật. Nếu có người hạnh hư, thể hư thì đối với hai thừa này đều không thành pháp khí; vì chúng sinh như thế, Như Lai bèn nói pháp bố thí (đem của cải, sức lực, lời dạy giúp cho người).
Lại có người kiến hư mà giới không hư, vì chúng sinh như thế mà nói pháp Mười hai nhân duyên (mười hai khâu nối tiếp nhau làm nhân làm quả, giải thích vì sao chúng sinh sinh tử luân hồi). Được lìa kiến hư rồi thì ngay trong một thân được vào pháp Thanh văn; nếu đổi sang thân khác thì được pháp Bích-chi-phật. Nếu có người giới hư mà kiến không hư thì trong pháp thánh kham làm pháp khí.
Nếu có người nội tâm, hạnh, kiến, giới đều hư mà theo thiện tri thức, vì nhân duyên ấy Như Lai vì họ nói chánh pháp Mười điều lành (không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến). Nếu có người ngu si theo ác tri thức, không biết điều lành điều chẳng lành, Như Lai vì họ mà dạy cho tụng tập. Nếu có người bị tà kiến mê hoặc mà muốn cầu giải thoát, Như Lai liền dùng Thanh văn thừa mà nói pháp Tứ đế (bốn chân lý: khổ, nguyên nhân của khổ, sự diệt khổ, con đường diệt khổ).
Nếu có người khởi đoạn kiến (cái thấy sai cho rằng chết là hết, không có đời sau), thì nói cho họ pháp Mười hai nhân duyên. Nếu có người khởi thường kiến (cái thấy sai cho rằng có cái ta thường còn mãi không đổi), thì nói cho họ sự luân hồi sinh tử trong ba cõi (cõi Dục: còn ham muốn; cõi Sắc: còn thân hình vi tế; cõi Vô sắc: chỉ còn tâm thức). Biết pháp như thế: chết ở đây sinh ở kia, thì nói cho họ pháp Thanh văn. Như Lai quán sát, trọn không nói càn. Dù là chúng sinh đã thuần thục hay chưa thuần thục, Như Lai đều dùng phương tiện (cách khéo léo thích hợp với từng người) mà thông đạt, không bị ngăn ngại bởi mọi tội nặng, các tội nghịch v.v. (?).
Nếu có chúng sinh làm điều không lợi ích, cho đến phá hủy pháp nhãn (con mắt thấy chân lý) thanh tịnh — trong khi ta vì muốn lợi ích tất cả chúng sinh mà thuận theo hết thảy Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa và Bồ-tát thừa — nếu phỉ báng chánh pháp, ngăn che, giấu kín không cho hiển hiện, dù chỉ một bài kệ, thì những người như thế gọi là phỉ báng chánh pháp, phá Bát chánh đạo, cũng phá pháp nhãn của tất cả chúng sinh. Người như thế mất lợi ích lớn, cũng làm điều không lợi ích cho chúng sinh, nương vào tăng ngu si mà phỉ báng chánh pháp.
Lại nữa, tộc tánh tử (người con nhà dòng dõi tốt, lời Phật gọi người nghe)! Có bốn loại tăng. Bốn loại nào? Đệ nhất nghĩa tăng (tăng theo nghĩa cao nhất, tức bậc đã chứng thánh), tịnh tăng (tăng trong sạch), á dương tăng (tăng như con dê câm, tức ngu muội), vô tàm quý tăng (tăng không biết hổ thẹn). Thế nào gọi là đệ nhất nghĩa tăng? Chư Phật Thế Tôn, các đại Bồ-tát ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn), các Bích-chi-phật — những vị được tự tại đối với mọi pháp — cùng A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh), A-na-hàm (bậc không còn trở lại cõi Dục), Tư-đà-hàm (bậc chỉ còn trở lại cõi Dục một lần), Tu-đà-hoàn (bậc mới vào dòng thánh): bảy hạng người này gọi là đệ nhất nghĩa tăng. Những người tại gia không mặc pháp phục (áo của người tu), không thể thọ đủ giới ba-la-đề-mộc-xoa (bộ giới luật của người xuất gia), không dự lễ bố-tát (lễ chúng tăng họp nửa tháng một lần đọc giới, kiểm điểm lỗi lầm) và lễ tự tứ (lễ cuối mùa an cư, mỗi người mời chúng chỉ lỗi cho mình) mà được thánh quả; đã được thánh quả thì cũng gọi là đệ nhất nghĩa tăng.
Thế nào gọi là tịnh tăng? Những ai giữ được đầy đủ giới ba-la-đề-mộc-xoa, tu hành đúng theo giới luật, oai nghi không phạm, đó gọi là tịnh tăng.
Thế nào gọi là á dương tăng? Không biết tội gốc, không biết phạm hay không phạm, không biết tội nhẹ tội nặng, không biết tội nhỏ nhặt có thể sám hối, ngu si không hiểu biết, không thấy có tội đáng sợ, cũng không nương tựa thiện tri thức, bậc trượng phu; vì không thường gần gũi thiện tri thức, bậc trượng phu nên không thể thưa hỏi nghĩa sâu trong kinh: điều gì là lành, điều gì chẳng lành, điều gì phạm nặng, điều gì phạm nhẹ, tu hành việc gì là lành, việc gì là ác. Những tướng như thế gọi là á dương tăng. Thế nào gọi là vô tàm quý tăng? Nếu có người vì để kiếm sống mà vào Phật pháp, thọ giới ba-la-đề-mộc-xoa rồi đều hủy phạm hết, phá sự hòa hợp của chúng tăng mà không hổ thẹn, không sợ đời sau, trong lòng chứa điều hôi nhơ, tiếng nói như tù và, lời lẽ cứng cỏi (?), thường ôm lòng ganh ghét, ngu si, kiêu mạn, bỏ ba nghiệp tu tập (?) mà chỉ vì lợi lộc cúng dường, buông thả sáu giác quan, tham đắm năm thứ dục là sắc, tiếng, hương, vị, xúc chạm, phỉ báng chánh pháp. Những người như thế nương vào pháp ta mà tâm không hổ thẹn, vì vậy gọi là vô tàm quý tăng.
Thế nào gọi là đệ nhất nghĩa tăng? Tuy có thánh đạo nhưng ẩn mà không hiện, nương Bát chánh đạo mà vượt qua được dòng thác phiền não và ba cõi hữu (ba cõi tồn tại: Dục, Sắc, Vô sắc); đó gọi là chân đạo. Vì sao? Chư Phật Thế Tôn, Duyên giác, A-la-hán đã đoạn hết mọi sự tồn tại trong sinh tử, gọi là chân đạo.
Lại các Bồ-tát ma-ha-tát tự xét lỗi mình, cầu mọi pháp, được trí vô ngại (trí tuệ không bị ngăn ngại) mà không vội chứng nhập niết-bàn; vì chúng sinh mà chỉ bày đạo diệt kết (con đường dứt các trói buộc của phiền não).
Nếu lại có người không thành tựu giới ba-la-đề-mộc-xoa, thì gọi là nương vào đệ nhất nghĩa tăng cho đến tịnh tăng (?).
Nếu có phàm phu chân thiện, cho đến người có chánh kiến chân thiện và các phàm phu, dùng thần thông biến hóa chỉ đạo chân chánh cho người khác, những người như thế đều gọi là người chỉ bày đạo. Thứ hai là Tu-đà-hoàn, thứ ba là Tư-đà-hàm, thứ tư là A-na-hàm, thứ năm là Bồ-tát ma-ha-tát ở Sơ địa (bậc thứ nhất trong mười bậc tu của Bồ-tát), cho đến ở Thập địa (bậc thứ mười), bậc Nhất sinh bổ xứ (chỉ còn một đời nữa là thành Phật). Những vị như thế gọi là người chỉ bày đạo.
Nếu lại có người thành tựu giới ba-la-đề-mộc-xoa, đó gọi là nương đạo mà sống. Bồ-tát ma-ha-tát vì thu nhận tất cả chúng sinh đã thuần thục mà tu hành sáu ba-la-mật (sáu hạnh đưa sang bờ giải thoát: bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí tuệ); những vị như thế cũng gọi là người chỉ bày đạo, cũng gọi là nương đạo mà sống, cũng gọi là đạo diệt kết. Như thế gọi là phúc điền (ruộng phúc: người đáng được cúng dường, ai cúng dường thì như gieo hạt vào ruộng tốt, sinh ra phúc) của thế gian. Ngoài những vị này đều gọi là kẻ làm ô uế đạo, cũng gọi là ruộng phúc xấu, nương vào vô tàm quý tăng; trong Phật pháp cũng gọi là xác chết, là kẻ đáng bỏ; trong biển lớn chúng tăng cũng gọi là không thành pháp khí. Họ không phải đệ tử ta, ta cũng không phải thầy họ.
Lại có người không thành pháp khí, nhưng xưng Phật là Thế Tôn của mình; sau khi ta diệt độ (Phật nhập niết-bàn, qua đời), họ có lòng tin hướng về Pháp, Tăng và giới thánh; tự mình không khởi ác kiến, cũng không chê bai cái xấu của người, mà rộng vì người nói rõ pháp ta, không sinh phỉ báng, phát thệ nguyện chân chánh, những điều ác mình đã làm thì thường xuyên sám hối, trừ được vô lượng các tội. Có lòng tin như thế thì còn có thể khiến chín mươi lăm loại ngoại đạo (các tôn giáo, học thuyết ngoài Phật giáo) đều được độ mà hướng về niết-bàn (cảnh giới dứt hết khổ đau, phiền não); công đức của Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng cai trị cả thiên hạ bằng chánh pháp) cũng không bì kịp.
Vì nghĩa ấy, Như Lai quán sát bản nghiệp của tất cả chúng sinh mà nói như vậy. Vì nhân duyên ấy, đối với người xuất gia trong pháp ta, cạo bỏ râu tóc, mặc áo nhuộm màu (áo của người tu), không nên khởi điều ác. Lòng đại bi của tất cả chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại đều hộ trì những người xuất gia mặc áo nhuộm như thế. Vì vậy, nếu đối với bất kỳ người xuất gia nào mà khởi tâm ác, thì không khác gì làm điều ác trước mặt chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại.
Nếu lại có người phá giới, không thành pháp khí, những kẻ như thế sẽ khởi ác kiến và cũng chê bai cái xấu của người.
Ví như đối với Sát-lợi (giai cấp vua chúa, võ tướng ở Ấn Độ) chân thiện, phụ tướng (quan tể tướng phụ giúp vua) chân thiện, đại thần chân thiện, sa-môn chân thiện, Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, giữ việc tế lễ ở Ấn Độ) chân thiện, cư sĩ (người tu tại gia, hay người giàu có tại gia) chân thiện, Tỳ-xá (giai cấp buôn bán, làm ruộng) và Thủ-đà (giai cấp nô lệ, làm thuê) chân thiện, dù nam hay nữ, họ nói rằng: không có cha, không có mẹ, không có A-la-hán ở thế gian, không có chánh đạo, không có người hướng đến chánh kiến, cũng không có quả báo của việc làm lành làm ác, không có người đắc quả, mọi pháp đều không có nhân duyên.
Hoặc có người nói như thế này: cõi Sắc là thường còn, là pháp không hoại. Hoặc cho rằng cõi Vô sắc là thường còn, là pháp không hoại. Hoặc nói khổ hạnh của ngoại đạo, như nằm trên rui đan và gai góc, dùng năm lửa nướng thân (bốn phía đốt lửa, trên đầu là mặt trời), cho là bậc nhất. Hoặc chỉ nói Thanh văn thừa, cho là bậc nhất, không nói Bích-chi-phật thừa, cho đến phỉ báng pháp Đại thừa Ma-ha-diễn (tên gọi khác của Đại thừa), che lấp giấu kín, không thể làm rõ, mở bày, phân biệt. Hoặc có người một mực chỉ tin Ma-ha-diễn, chê ghét Thanh văn thừa và Bích-chi-phật thừa. Hoặc có người nói: bố thí là bậc nhất, giữ giới cho đến trí tuệ không phải bậc nhất. Hoặc có người nói: giữ giới là bậc nhất, bố thí cho đến trí tuệ không phải bậc nhất. Hoặc có người nói: nhẫn nhục là bậc nhất, bố thí, giữ giới cho đến trí tuệ không phải bậc nhất. Hoặc có người nói: tinh tấn là bậc nhất, bố thí, giữ giới, nhẫn nhục cho đến trí tuệ không phải bậc nhất. Hoặc có người nói: thiền định là bậc nhất, bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn cho đến trí tuệ không phải bậc nhất. Hoặc có người nói: trí tuệ là bậc nhất hơn cả, bố thí, giữ giới, nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định không phải bậc nhất. Hoặc có người nói: khổ hạnh của ngoại đạo là bậc nhất.
Như vậy, tộc tánh tử, các tỳ-kheo phá giới làm ác, đối với người thành pháp khí thì sinh đủ thứ phỉ báng, nói với kẻ có ác kiến những lời như thế. Kẻ có cái thấy điên đảo làm hư hoại Sát-lợi chân thiện: lòng tin, giới, sự nghe học, sự buông xả, trí tuệ đều bị phá hoại. Phụ tướng chân thiện, sa-môn và Bà-la-môn chân thiện, cư sĩ chân thiện, Tỳ-xá và Thủ-đà chân thiện, nam nữ chân thiện đều bị phá hoại lòng tin, giới, sự nghe học, sự buông xả, trí tuệ. Bị phá hoại như vậy thì gọi là Sát-lợi Chiên-đà-la (Chiên-đà-la là hạng người thấp hèn nhất ở Ấn Độ, làm nghề giết mổ, bị xã hội khinh rẻ; ở đây chỉ kẻ xấu ác, hèn hạ), cho đến cư sĩ Chiên-đà-la. Tỳ-kheo phá giới tự đoạn căn lành của mình, cũng khiến Sát-lợi chân thiện mất căn lành, cho đến rơi vào địa ngục.
Thiện nam tử, ví như xác chết thối rữa, chỗ nào ở gần nó đều hôi thối; đến chỗ nào thì tự nó hôi mà cũng làm cho thứ khác hôi. Cũng vậy, Sát-lợi chân thiện gần gũi ác tri thức là tỳ-kheo phá giới, thì gần chỗ nào cũng sinh ác kiến hôi thối như thế, có thể khiến Sát-lợi đoạn căn lành, đi đến địa ngục A-tỳ (địa ngục khổ nhất, chịu khổ không ngừng nghỉ). Cũng vậy, phụ tướng chân thiện cho đến phụ nữ chân thiện gần gũi tỳ-kheo phá giới làm ác đều thành Chiên-đà-la, đoạn căn lành, hướng về địa ngục. Tộc tánh tử, ông hãy xem: gần gũi tỳ-kheo phá giới làm ác thì lui mất mọi điều lành. Vì thế, muốn được niềm vui đại niết-bàn, đều nên gần gũi cúng dường người tu đạo diệt kết; đối với người tu học đầy đủ ba thừa, chỉ bày đạo, nên gần gũi cúng dường. Đầy đủ nội tâm, đầy đủ tu đạo, đầy đủ tri kiến, nên nghe đạo Thanh văn, đạo Bích-chi-phật, không phỉ báng hiền thánh, đối với Ma-ha-diễn cũng không phỉ báng; tùy chỗ mình muốn mà tinh tấn; trong ba thừa, tùy theo nguyện đã phát mà tu học một thừa; không nên phỉ báng kinh điển Đại thừa, dù chỉ một câu một kệ. Nếu ai phỉ báng thì không nên ở chung, cũng không nên gần gũi. Nếu gần gũi, ở chung thì liền đi vào địa ngục A-tỳ.
Vì thế, tộc tánh tử, trong ba thừa nên tùy chỗ ưa thích mà hướng về một thừa. Người muốn xa lìa mọi khổ thì nên tin Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa do Như Lai nói, đều nên nương các pháp mà Ma-ha-diễn nói, không nên phỉ báng, che lấp, giấu kín; dù một câu một kệ cũng nên lắng nghe, phát thệ nguyện chân chánh. Nếu có người phỉ báng chánh pháp thì không nên ở chung, cũng không nên đến chỗ người ấy thưa hỏi, nghe pháp. Nếu đến đó nghe pháp, vì nhân duyên ấy mà thường đi vào địa ngục A-tỳ chịu khổ não lớn. Vì sao? Tộc tánh tử, xưa khi ta còn tu hạnh Bồ-tát cầu đạo vô thượng, nương Thanh văn thừa, vì cầu một bài kệ mà cho đến bỏ thân, tay chân, các đốt các khớp, đầu, mắt, tủy, não. Cầu Bích-chi-phật thừa và cầu Phật thừa cũng như thế. Xưa khi ta làm Bồ-tát, vì đạo vô thượng cũng lại như vậy: vì một bài kệ mà bỏ thân, tay chân, đầu mắt, tủy não, máu thịt, da xương. Khổ hạnh như thế cho đến rốt cùng thành đạo vô thượng. Pháp ba thừa này đều là điều mà chư Phật nhiều như cát sông Hằng trong ba đời đã giảng nói, dùng sức thần thông giữ gìn, vì muốn thương xót các chúng sinh, cũng vì muốn nối giống Tam bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) không cho đoạn tuyệt.
Lại ở đời vị lai, nếu có Sát-lợi Chiên-đà-la cho đến phụ nữ Chiên-đà-la, vì ngu si mà tự cho là có trí, nhiều điều ác, thô bạo, không sợ đời sau, làm các việc sát sinh cho đến tà kiến, ganh ghét, keo tham, theo ác tri thức;
lại đối với ba thừa không thành pháp khí: đối với Thanh văn thừa được nghe chút ít rồi, thì đối với Bích-chi-phật thừa cho đến Đại thừa — là pháp mà tất cả chư Phật hộ trì — lại sinh phỉ báng, che lấp không cho hiển hiện; nếu đối với Ma-ha-diễn được nghe chút ít, thì đối với các Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa — là pháp được thần lực chư Phật hộ trì — lại sinh phỉ báng chê bai, không tin Đại thừa của ta và người có thể phân biệt nói Đại thừa; nếu nói: "Ta nghe Đại thừa, không nhận Thanh văn thừa, Bích-chi-phật thừa", đó là do sức trí ít ỏi, ngu tối của chính mình; [ba thừa] cũng là do sức đại bi của chư Phật quá khứ, vị lai, hiện tại (?).
Vì muốn lợi ích tất cả chúng sinh, có hai cách hộ trì. Thứ nhất, vì muốn nối giống Tam bảo không cho đoạn tuyệt, [cho người] xuất gia tu đạo, cạo bỏ râu tóc mà mặc ca-sa (áo của người xuất gia, nhuộm màu sẫm).
Thứ hai, nói pháp Tứ đế thích ứng để hướng về ba thừa. Hai cách hộ trì như thế là của Như Lai, không phải Thanh văn, Bích-chi-phật có thể giữ được; cho đến trăm nghìn Đế Thích (vua cõi trời Đao-lợi), Phạm Thiên (vua cõi trời Phạm) cũng không giữ được, trăm nghìn na-do-tha (số rất lớn, khoảng hàng trăm nghìn ức) Chuyển luân thánh vương cũng không giữ được.
Lại có Sát-lợi Chiên-đà-la, nếu thấy có người xuất gia trong pháp ta — những đệ tử Thanh văn như thế — thì giam vào ngục, đánh roi đánh gậy, trách phạt, hoặc đến cướp mạng. Đối với pháp rất sâu được tất cả chư Phật, Bồ-tát hộ trì này, đều làm cho rối loạn, phỉ báng, che giấu chánh đạo ba thừa. Người như thế không biết Đại thừa. Sát-lợi Chiên-đà-la như thế còn không kham làm pháp khí Thanh văn, huống nữa là Đại thừa.
Lại có phụ nữ Chiên-đà-la lừa dối người đời, tự nói: "Ta là người tu Ma-ha-diễn", vì ngu tối, vì keo tham ganh ghét mà phá hoại pháp ta, nói rằng: "Ta sẽ tự mau đến niết-bàn."
Nhưng họ lại gây ra tội lỗi đối với chư Phật Như Lai Thế Tôn; đối với tất cả Bồ-tát ma-ha-tát, tất cả đệ tử Thanh văn của chư Phật cũng đều phạm tội, khiến thọ mạng ngắn ngủi, nhiều khổ não, các giác quan khuyết hỏng, tay chân không đủ, thường lắm bệnh tật.
Sát-lợi Chiên-đà-la cho đến phụ nữ Chiên-đà-la làm các nghiệp ác đều sinh cái thấy điên đảo, đoạn mọi căn lành; tuy bố thí nhiều nhưng chịu quả báo trong loài súc sinh với đủ loại thân. Ở đời vị lai, khi thân hoại mạng chết, trọn không thể sinh căn lành cõi Sắc, thành trí vô ngại, cũng không thể hướng đến nhất thiết chủng trí (trí tuệ của Phật, biết rõ hết thảy mọi sự mọi pháp), mà nhiều bệnh tật, lưỡi không nói được, đi về địa ngục A-tỳ. Vì thế Như Lai, vì muốn lợi ích cho Sát-lợi chân thiện, khiến họ được an vui, cũng khiến phụ nữ chân thiện được lợi ích, vì nhân duyên ấy mà không cho phép làm khổ người xuất gia trong pháp ta,
cũng như khởi các lời phỉ báng đối với pháp ta đã nói; vì những việc ấy mà mắc quả báo tội lớn như đã nói ở trước. Vì sao? Mặc ca-sa là tướng giải thoát của tất cả chư Phật.
Vì thế tất cả chư Phật hộ trì lá cờ lớn chánh pháp có vị giải thoát của Thanh văn, cũng là lá cờ vị giải thoát Đại thừa bậc nhất của Bích-chi-phật. Vì thế người cầu giải thoát trước hết nên đọc tụng Thanh văn thừa v.v., lắng nghe pháp ấy, xa lìa mọi ác tri thức, gần gũi mọi thiện tri thức, cúng dường cung kính; sau đó đọc tụng kinh phương đẳng (kinh Đại thừa, giáo lý rộng lớn bình đẳng) Đại thừa, sáu ba-la-mật; mọi điều ác bất thiện đã làm đều phát lộ, sám hối đúng pháp, phát thệ nguyện lớn. Khi thân hoại mạng chung, ở đời sau đều có thể thành tựu pháp khí Thanh văn — điều đó là có; cũng là hạt giống Bích-chi-phật, cho đến hạt giống vô thượng A-bệ-bạt-trí (bậc không còn thoái lui trên đường tu thành Phật) của Đại thừa. Vì sao? Thiện nam tử, lại có mười thứ y chỉ luân (bánh xe nương tựa); nếu thành tựu bánh xe này rồi, Sát-lợi chân thiện cho đến phụ nữ chân thiện liền có thể mau chóng thành giống pháp khí Thanh văn, giống Bích-chi-phật, giống A-bệ-bạt-trí của Đại thừa. Mười thứ gì?
Đó là Sát-lợi chân thiện cho đến phụ nữ chân thiện như thế: tin có nghiệp báo, đầy đủ lòng hổ thẹn; xa lìa tà kiến và ác tri thức; giữ giới không sát sinh cho đến không uống rượu; có lòng từ với tất cả, lìa giận dữ, làm khổ, làm hại; đầy đủ lòng bi, cứu giúp người lo âu khổ sở; có lòng vui mừng đối với chúng sinh yếu kém; xa lìa nói hai lưỡi (đâm thọc gây chia rẽ), nói dối, nói lời thêu dệt; được tâm không tranh cãi, lìa keo tham ganh ghét; trọn không nương theo các đạo tà khác, lìa mọi lưới nghi và việc tin các điềm lành; phát tinh tấn lớn, vững chắc trong mọi pháp, mau chứng tịch tĩnh, được niềm vui của pháp.
Tộc tánh tử, đó là mười thứ y chỉ luân. Sát-lợi chân thiện cho đến phụ nữ chân thiện thành tựu mười bánh xe ấy thì liền mau được pháp khí Thanh văn, giống Bích-chi-phật, hạt giống A-bệ-bạt-trí của Đại thừa. Đó gọi là y chỉ luân. Những bánh xe như thế đều chung với Thanh văn và Bích-chi-phật." Bấy giờ Thế Tôn muốn nói lại nghĩa này nên nói kệ rằng:
Trong đại chúng là bậc nhất:
Người cạo đầu, mặc ca-sa;
Sao tỳ-kheo xấu ác
Phá giới mà vẫn được cúng dường?
Hủy giới cấm, mất hạnh đầu-đà,
Nói lời dối trá, ôm giữ tà kiến;
Kẻ không phải pháp khí làm hư đạo,
Nhưng không nên trách phạt họ.
Nếu từ nơi họ nghe pháp
Mà tin niết-bàn tịch diệt,
Nếu nhờ đó được giải thoát,
Thì họ là thuốc hay cho người kia.
Trong các kinh khác
Chỉ nói đạo một thừa,
Nói rằng không có hai thừa,
Đó là giải thoát bậc nhất.
Làm lợi ích các chúng sinh,
Dứt hết nghiệp báo, phiền não,
Luôn có lòng thương xót;
Sát-lợi ưa chuộng chánh pháp.
Bà-la-môn, Tỳ-xá,
Thủ-đà… bị nhiễm tội,
Mà muốn làm khổ tỳ-kheo,
Ắt sẽ đi vào đường ác.
Như vậy tất cả chư Phật
Hộ trì áo ca-sa nhuộm màu;
Đạo giải thoát của chư Phật,
Ấy gọi là bậc nhất.
Mặc áo giải thoát,
Mau chóng bỏ ác kiến,
Hướng đến niết-bàn,
Như thuốc chữa bệnh.
Tuy phá giới cấm,
Cũng có thể diệt khổ cho người.
Ta trọn không cho phép kẻ ấy
Ở trong chúng mà dự lễ bố-tát.
Nếu vì người khác nói pháp,
Thì cả hai bên đều được phúc.
Xưng ta là Thế Tôn,
Quy y Tam bảo,
Ngăn dứt các nghiệp ác,
Vẫn còn hơn ngoại đạo.
Ví như vua la-sát (loài quỷ dữ ăn thịt người),
Khiến thương nhân rơi vào sợ hãi;
Nắm được một sợi lông ngựa (ngựa thần cõng người vượt biển thoát khỏi đảo quỷ),
Ắt vượt qua được nạn biển lớn.
Kẻ phá giới mà bỏ điều ác tà,
Thì lìa được la-sát phiền não.
Vì thế, hộ trì giải thoát
Là điều chư Phật gìn giữ.
Không làm khổ kẻ phá giới,
Thì ắt bỏ được các tội ác.
Vì thế người có phúc
Muốn cầu giải thoát,
Biết che chở cả pháp khí lẫn không phải pháp khí,
Thì giải thoát cũng không khó.
Đối với điều này không có sức,
Ngu tối đối với Thanh văn,
Chẳng phải hàng Duyên giác v.v.
Mà lại đòi nói Đại thừa;
Không hiểu Duyên giác
Mà khen ngợi Đại thừa;
Kẻ ấy đã phá lòng tin,
Dù đọc tụng kinh Đại thừa,
Không hộ trì các thừa khác,
Thân, miệng, ý đều phạm lỗi;
Chỉ nói đoạn kiến,
Phá hoại chánh pháp;
Về sau dù được làm người,
Rồi lại rơi vào ngục A-tỳ.
Vì thế khi nhìn chúng sinh,
Chớ cho ai là không phải pháp khí.
Nếu phạm, hủy giới cấm,
Không thương xót, dua nịnh quanh co,
Cũng nên biết đó là nhân
Của ác khẩu và đoạn kiến;
Không phải Thanh văn, Duyên giác,
Cũng chẳng phải Đại thừa;
Phỉ báng chư Phật ba đời,
Ắt đi vào ngục A-tỳ.
Dua nịnh mà giữ giới,
Tâm tán loạn, keo tiếc pháp,
Chán ghét tranh cãi, tham lam, ganh ghét:
Ấy gọi là Thanh văn.
Có trí, ưa làm bố thí,
Quán xét được tướng sinh diệt,
Giữ tâm, thường ở một mình:
Ấy gọi là Duyên giác.
Giữ giới không tiếc thân,
Như sư tử dũng mãnh,
Chí cầu đạo tịch diệt:
Ấy gọi là Đại thừa.
Giữ gìn chánh pháp,
Khéo nói và chỉ bày,
Được các pháp nhẫn (sự an trú vững vàng, chấp nhận chân lý) sâu xa:
Ấy gọi là Đại thừa.
Pháp khí hay không phải pháp khí,
Tâm luôn đối xử bình đẳng,
Không nhiễm pháp thế gian:
Ấy gọi là Đại thừa.
Vì thế đối với ba thừa,
Người trí nói đúng như pháp;
Giữ gìn hàng Thanh văn của ta,
Thì mau thành Chánh giác (giác ngộ hoàn toàn, tức thành Phật) tối thượng.
Hết quyển thứ năm Kinh Đại Phương Quảng Thập Luân.
Kinh Đại Phương Quảng Thập Luân, quyển thứ sáu.
Mất tên người dịch, nay xếp vào danh mục kinh dịch đời Bắc Lương.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video