Thiên 1 — Kinh Phật dạy phép quán hạnh Bồ Tát Phổ Hiền (trọn kinh)

#  Kinh Quán Phổ Hiền Bồ Tát Hành Pháp (Kinh Phật nói về phép quán tưởng và tu hành của Bồ Tát Phổ Hiền; Bồ Tát: bậc tu hành đã phát tâm cầu thành Phật để cứu độ mọi chúng sinh; Phổ Hiền: tên một vị đại Bồ Tát, tượng trưng cho hạnh nguyện và sự thực hành)

 Kinh Phật nói về phép quán tưởng và tu hành của Bồ Tát Phổ Hiền

 Đời Lưu Tống (triều Tống do họ Lưu lập ở miền nam Trung Hoa), Đàm Vô Mật Đa dịch

 Kinh Phật nói về phép quán tưởng và tu hành của Bồ Tát Phổ Hiền

 Trong niên hiệu Nguyên Gia triều Tống, Đàm Vô Mật Đa dịch tại Dương Châu.

 Tôi nghe như vầy. Một thời Phật ở nước Tỳ Xá Ly, tại giảng đường lầu nhiều tầng trong tinh xá Đại Lâm (tinh xá: ngôi chùa, nơi tăng chúng ở và tu tập; Đại Lâm: Rừng Lớn). Ngài bảo các tỳ kheo (người nam xuất gia đã thọ giới đầy đủ): "Ba tháng nữa ta sẽ nhập bát Niết Bàn (lìa bỏ thân này, vào cảnh giới tịch diệt hoàn toàn, không còn sinh tử)." Tôn giả A Nan (vị đệ tử theo hầu Phật, nổi tiếng nghe nhiều nhớ giỏi) liền đứng dậy khỏi chỗ ngồi, sửa lại y phục, chắp tay, đi nhiễu quanh Phật ba vòng, lễ Phật, rồi quỳ theo kiểu người Hồ (gối phải chạm đất, gối trái dựng lên), chắp tay chăm chú nhìn Như Lai (một danh hiệu của Phật, nghĩa là bậc từ cõi chân thật mà đến), mắt không rời lấy một chút. Trưởng lão Ma Ha Ca Diếp (vị đại đệ tử bậc nhất về hạnh khổ tu) và Bồ Tát Ma Ha Tát Di Lặc (Di Lặc: vị Bồ Tát sẽ thành Phật kế tiếp ở cõi này; Ma Ha Tát: bậc Bồ Tát lớn) cũng đứng dậy, chắp tay làm lễ, ngước nhìn dung nhan Phật.

 Bấy giờ ba vị đại sĩ (bậc tu hành lớn) cùng đồng thanh bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật), sau khi Như Lai diệt độ (qua đời, vào Niết Bàn), chúng sinh làm sao khởi được tâm Bồ Tát, tu hành theo kinh điển Đại thừa Phương đẳng (Đại thừa: "cỗ xe lớn", giáo pháp nhằm đưa hết thảy chúng sinh cùng thành Phật; Phương đẳng: tên chung chỉ các kinh Đại thừa, nghĩa là rộng lớn và bình đẳng), với chánh niệm (ý nghĩ chân chính, tỉnh thức) mà suy tư về cảnh giới nhất thực (cảnh giới chân thật duy nhất, tức bản chất thật của mọi sự vật)? Làm sao không đánh mất tâm cầu vô thượng bồ đề (sự giác ngộ cao tột không gì hơn)? Làm sao không cần dứt phiền não (những tâm trạng tham lam, giận dữ, si mê làm rối loạn và khổ não), không cần lìa ngũ dục (năm thứ ham muốn do năm đối tượng: hình sắc, âm thanh, mùi hương, vị nếm, cảm giác chạm), mà vẫn được các căn (các giác quan: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân, ý) trong sạch, diệt trừ các tội; với đôi mắt thường do cha mẹ sinh ra mà được trong sạch, không dứt ngũ dục mà vẫn thấy được những sự việc ở ngoài các vật che chắn?"

 Phật bảo A Nan: "Hãy lắng nghe, lắng nghe, khéo suy nghĩ ghi nhớ. Xưa kia Như Lai ở núi Kỳ Xà Quật (tức núi Linh Thứu, nơi Phật thường thuyết pháp) và những nơi khác đã phân tích rộng về con đường nhất thực. Nay tại nơi đây, vì chúng sinh đời sau muốn thực hành pháp Đại thừa vô thượng, muốn học hạnh Phổ Hiền, theo hạnh Phổ Hiền, ta sẽ nói phép nhớ nghĩ (quán niệm) ấy. Dù thấy được Phổ Hiền hay không thấy, số tội được trừ ra sao, nay ta sẽ vì các ông phân tích rộng.

 A Nan, Bồ Tát Phổ Hiền sinh ở cõi nước Tịnh Diệu phương Đông. Hình trạng cõi ấy, trong kinh Pháp Hoa (kinh Diệu Pháp Liên Hoa) đã phân tích rộng; nay ở đây ta chỉ nói sơ lược. A Nan, nếu tỳ kheo, tỳ kheo ni (người nữ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ưu bà tắc (nam cư sĩ tại gia giữ giới), ưu bà di (nữ cư sĩ tại gia giữ giới), trời rồng tám bộ (thiên long bát bộ: tám loài thần hộ trì Phật pháp gồm trời, rồng, dạ xoa, càn thát bà, a tu la, ca lâu la, khẩn na la, ma hầu la già) và hết thảy chúng sinh — người tụng kinh Đại thừa, người tu Đại thừa, người phát ý Đại thừa, người muốn thấy sắc thân (thân có hình tướng) của Bồ Tát Phổ Hiền, người muốn thấy tháp Phật Đa Bảo (vị Phật thời quá khứ đã nhập diệt, toàn thân ở trong tháp báu, hiện ra để chứng minh mỗi khi kinh Pháp Hoa được giảng), người muốn thấy Phật Thích Ca Mâu Ni và các vị Phật phân thân (các thân do Phật Thích Ca hóa hiện ra ở khắp mười phương), người muốn được sáu căn thanh tịnh — thì nên học phép quán (quán tưởng: tập trung tâm ý để hình dung và quan sát) này.

 Công đức (phước lành và năng lực có được do tu tập) của phép quán này trừ được mọi chướng ngại, thấy được hình sắc tốt đẹp bậc nhất. Không cần nhập tam muội (trạng thái tâm định tĩnh, chuyên chú vào một điểm), chỉ nhờ tụng trì, chuyên tâm tu tập, tâm này nối tâm kia không gián đoạn, không rời Đại thừa, từ một ngày cho đến ba lần bảy ngày thì thấy được Phổ Hiền. Người có chướng ngại nặng thì hết bảy lần bảy ngày mới thấy. Người nặng hơn thì một đời mới thấy; nặng hơn nữa thì hai đời mới thấy; nặng hơn nữa thì ba đời mới thấy. Nghiệp báo (quả báo do những hành động trước đây gây ra) mỗi người khác nhau như thế, nên nói khác nhau.

 Thân lượng Bồ Tát Phổ Hiền không có giới hạn, âm thanh không có giới hạn, hình sắc không có giới hạn. Muốn đến cõi này, Ngài vào thần thông tự tại (năng lực siêu phàm tùy ý biến hóa), thu thân lại cho nhỏ. Vì người cõi Diêm Phù Đề (thế giới loài người chúng ta) có ba chướng (ba thứ ngăn che: phiền não, nghiệp ác, quả báo xấu) nặng, nên Ngài dùng sức trí tuệ hóa ra mà cưỡi voi trắng. Voi có sáu ngà, bảy chi chống đất (bốn chân, vòi, đuôi và sinh thực khí — tướng của voi quý). Dưới bảy chi ấy mọc lên bảy hoa sen. Voi màu trắng tươi, là bậc nhất trong các màu trắng, đến pha lê hay núi tuyết cũng không sánh được. Thân dài bốn trăm năm mươi do tuần (đơn vị đo đường dài của Ấn Độ xưa, mỗi do tuần khoảng mười mấy cây số), cao bốn trăm do tuần. Ở đầu sáu ngà có sáu ao tắm; trong mỗi ao mọc mười bốn hoa sen, to ngang bằng ao. Hoa nở xòe như vua của các cây trên trời. Trên mỗi hoa có một ngọc nữ, sắc mặt hồng tươi hơn cả tiên nữ cõi trời. Trong tay tự nhiên hóa ra năm cây đàn không hầu (một loại đàn dây cổ). Mỗi cây đàn có năm trăm nhạc khí làm quyến thuộc (đi theo phụ họa). Có năm trăm loài chim bay — vịt trời, ngỗng trời, uyên ương — đều mang màu các thứ báu, sinh ra giữa hoa lá. Trên vòi voi có hoa, cuống như màu ngọc trai đỏ, hoa màu vàng, còn ngậm búp chưa nở.

 Thấy việc ấy rồi, hành giả lại sám hối (bày tỏ lỗi lầm, ăn năn và nguyện chừa bỏ), hết lòng chăm chú quán sát, suy nghĩ về Đại thừa, tâm không ngơi nghỉ, thì thấy hoa liền nở, sắc vàng ánh vàng. Đài sen là ngọc báu chân thúc ca (một loại ngọc màu đỏ). Ngọc ma ni Phạm Ma tuyệt đẹp (ma ni: ngọc báu như ý) kết làm tràng hoa; ngọc báu kim cương làm nhụy hoa. Thấy có hóa Phật (Phật do thần lực biến hóa ra) ngồi trên đài sen, nhiều Bồ Tát ngồi trên nhụy sen. Từ khoảng giữa hai mày của hóa Phật cũng phát ra ánh vàng, đi vào vòi voi; từ vòi voi ra, vào mắt voi; từ mắt voi ra, vào tai voi; từ tai voi ra, chiếu lên đỉnh đầu voi, hóa thành đài vàng. Trên đầu voi có ba người hóa hiện: một người cầm bánh xe vàng, một người cầm ngọc ma ni, một người cầm chày kim cương (một loại pháp khí hình chày, tượng trưng cho sức mạnh phá trừ mọi chướng ngại). Người ấy giơ chày chỉ về phía voi, voi liền bước đi; chân không chạm đất, đạp hư không mà đi, cách mặt đất bảy thước. Trên mặt đất có dấu in; trong dấu in, bánh xe nghìn nan, có trục, có vành đều đầy đủ. Giữa mỗi vành mọc một hoa sen lớn. Trên hoa sen này sinh ra một con voi hóa, cũng có bảy chi, theo voi lớn mà đi. Mỗi lần nhấc chân hạ chân, sinh ra bảy nghìn voi làm quyến thuộc theo voi lớn.

 Vòi voi màu hoa sen đỏ, trên có hóa Phật phóng ánh sáng giữa hai mày. Ánh ấy sắc vàng, như trước, vào vòi voi; từ vòi voi ra vào mắt voi; từ mắt voi ra lại vào tai voi; từ tai voi ra đến cổ voi; dần dần lên tới lưng voi, hóa thành yên vàng, với bộ đồ trang sức bằng bảy báu (bảy thứ quý: vàng, bạc, lưu ly, pha lê, xà cừ, xích châu, mã não). Bốn mặt yên có cột bảy báu, các thứ báu trang sức thành đài báu. Trong đài có một hoa sen bảy báu; nhụy sen do trăm thứ báu hợp thành; đài sen là ngọc ma ni lớn. Có một vị Bồ Tát ngồi kiết già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi), tên là Phổ Hiền. Thân màu ngọc trắng, có năm mươi thứ ánh sáng, ánh sáng năm mươi màu làm vầng sáng sau cổ. Các lỗ chân lông trên thân tuôn ra ánh vàng; đầu mỗi tia ánh vàng có vô lượng hóa Phật, các Bồ Tát hóa hiện làm quyến thuộc. Ngài thong thả bước chậm, rưới mưa hoa báu lớn, đến trước hành giả (người tu hành). Voi há miệng; trên ngà voi, các ngọc nữ trong ao đánh đàn ca hát, tiếng nhiệm mầu, ca ngợi con đường nhất thực của Đại thừa.

 Hành giả thấy rồi vui mừng kính lễ, lại tụng đọc kinh điển rất sâu, lễ khắp vô lượng chư Phật mười phương, lễ tháp Đa Bảo và Phật Thích Ca Mâu Ni, cùng lễ Phổ Hiền và các đại Bồ Tát, rồi phát lời thề: "Nếu con nhờ phước đời trước đáng được thấy Phổ Hiền, xin đấng Biến Cát (một tên dịch khác của Phổ Hiền, nghĩa là tốt lành khắp nơi) cho con thấy sắc thân." Phát nguyện xong, ngày đêm sáu thời (sáu buổi trong một ngày đêm: sáng sớm, giữa trưa, chiều, đầu hôm, nửa đêm, cuối đêm) lễ Phật mười phương, thực hành pháp sám hối, tụng kinh Đại thừa, đọc kinh Đại thừa, suy nghĩ nghĩa Đại thừa, nhớ nghĩ việc Đại thừa, cung kính cúng dường (dâng phẩm vật, tỏ lòng tôn kính) người trì Đại thừa; nhìn mọi người đều tưởng như Phật, đối với mọi chúng sinh tưởng như cha mẹ.

 Nghĩ như thế rồi, Bồ Tát Phổ Hiền liền từ giữa hai mày phóng ánh sáng bạch hào (sợi lông trắng xoắn giữa hai mày), một tướng của bậc đại nhân. Khi ánh sáng ấy hiện, thân tướng Bồ Tát Phổ Hiền đoan nghiêm như núi vàng tía, ngay ngắn nhiệm mầu, đủ cả ba mươi hai tướng (ba mươi hai đặc điểm thân thể tốt đẹp của bậc đại nhân). Các lỗ chân lông trên thân phóng ánh sáng lớn, chiếu con voi lớn thành màu vàng; tất cả voi hóa cũng thành màu vàng; các Bồ Tát hóa hiện cũng thành màu vàng. Ánh sáng màu vàng ấy chiếu vô lượng thế giới phương Đông, đều cùng màu vàng. Phương Nam, phương Tây, phương Bắc, bốn hướng phụ, phương trên, phương dưới cũng như thế.

 Bấy giờ ở mỗi phương trong mười phương có một vị Bồ Tát cưỡi voi chúa trắng sáu ngà, y như Phổ Hiền không khác. Như vậy khắp mười phương vô lượng vô biên đầy dẫy voi hóa; nhờ sức thần thông của Bồ Tát Phổ Hiền, khiến người trì kinh đều được thấy. Lúc ấy hành giả thấy các Bồ Tát, thân tâm vui mừng, làm lễ và thưa: "Bậc đại từ đại bi, xin thương xót con mà nói pháp cho con." Khi nói lời ấy, các Bồ Tát đồng thanh, mỗi vị nói pháp kinh Đại thừa thanh tịnh, làm các bài kệ (thơ tụng) khen ngợi hành giả. Đó gọi là cảnh giới đầu tiên khi mới bắt đầu quán Bồ Tát Phổ Hiền.

 Bấy giờ hành giả thấy việc ấy rồi, tâm nhớ Đại thừa, ngày đêm không rời. Trong giấc ngủ, mộng thấy Phổ Hiền nói pháp cho mình, giống như lúc thức không khác, an ủi tâm mình mà nói rằng: "Điều ngươi tụng trì, đã quên câu này, đã quên bài kệ này." Bấy giờ hành giả nghe Bồ Tát Phổ Hiền nói, hiểu sâu nghĩa lý, ghi nhớ không quên. Ngày ngày như thế, tâm dần sáng bén. Bồ Tát Phổ Hiền dạy nhớ nghĩ chư Phật mười phương. Theo lời Phổ Hiền dạy, giữ tâm ý ngay chánh, dần dần dùng con mắt của tâm thấy Phật phương Đông, thân màu vàng ròng, đoan nghiêm nhiệm mầu. Thấy một vị Phật rồi lại thấy một vị nữa; cứ thế dần dần thấy khắp hết thảy chư Phật phương Đông. Vì tâm đã sáng bén nên thấy khắp hết thảy chư Phật mười phương.

 Thấy chư Phật rồi, tâm sinh vui mừng mà nói: "Nhờ Đại thừa nên được thấy bậc Đại sĩ; nhờ sức Đại sĩ nên được thấy chư Phật." Tuy thấy chư Phật nhưng chưa được rõ ràng: nhắm mắt thì thấy, mở mắt thì mất. Nói xong, năm vóc gieo xuống đất (hai đầu gối, hai khuỷu tay và trán chạm đất — cách lễ kính cao nhất), lễ khắp Phật mười phương. Lễ chư Phật xong, quỳ chắp tay mà nói: "Chư Phật Thế Tôn có mười lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật), bốn vô úy (bốn điều không sợ hãi khi thuyết pháp), mười tám pháp bất cộng (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có), đại từ đại bi, ba niệm xứ (ba cách giữ tâm bình thản của Phật dù chúng sinh nghe theo, không nghe theo, hay kẻ nghe người không), thường ở thế gian, là sắc tướng cao nhất trong các sắc tướng. Con có tội gì mà không được thấy?" Nói xong lại sám hối.

 Sám hối thanh tịnh rồi, Bồ Tát Phổ Hiền lại hiện ra trước mặt; khi đi, đứng, ngồi, nằm đều không rời bên cạnh, cho đến trong mộng cũng thường nói pháp. Người này thức dậy được niềm vui pháp hỷ (niềm vui do hiểu và thấm nhuần giáo pháp). Cứ thế ngày đêm trải qua ba lần bảy ngày, sau đó mới được toàn đà la ni (đà la ni: năng lực ghi nhớ, nắm giữ mọi điều đã nghe không quên; toàn đà la ni: loại đà la ni xoay chuyển thông suốt, từ một điều hiểu ra mọi điều). Vì được đà la ni nên diệu pháp do chư Phật, Bồ Tát nói đều ghi nhớ không mất. Cũng thường mộng thấy bảy vị Phật quá khứ, trong đó chỉ riêng Phật Thích Ca Mâu Ni nói pháp cho mình. Các vị Thế Tôn ấy đều khen ngợi kinh điển Đại thừa.

 Bấy giờ hành giả lại sám hối, lễ khắp Phật mười phương. Lễ xong, Bồ Tát Phổ Hiền đứng trước người ấy, dạy nói ra mọi nghiệp duyên (những hành động đã gây nhân cùng các điều kiện kết thành quả) đời trước, phơi bày mọi tội lỗi đen tối xấu ác, tự miệng nói ra trước các Thế Tôn. Phơi bày xong, liền được tam muội chư Phật hiện tiền (trạng thái thiền định trong đó thấy chư Phật hiện ngay trước mặt). Được tam muội ấy rồi, thấy Phật A Súc phương Đông và cõi nước Diệu Hỷ rõ ràng phân minh. Mười phương cũng vậy, đều thấy cõi nước tốt đẹp của chư Phật rõ ràng phân minh. Thấy Phật mười phương rồi, mộng thấy trên đầu voi có một người kim cương, dùng chày kim cương chỉ khắp sáu căn. Chỉ sáu căn xong, Bồ Tát Phổ Hiền vì hành giả nói pháp sám hối để sáu căn được thanh tịnh. Sám hối như vậy từ một ngày đến bảy ngày, nhờ sức tam muội chư Phật hiện tiền và nhờ sự trang nghiêm của pháp do Phổ Hiền nói, tai dần nghe được tiếng ở ngoài các vật che chắn, mắt dần thấy được việc ở ngoài vật che chắn, mũi dần ngửi được hương ở ngoài vật che chắn; nói rộng ra thì như trong kinh Diệu Pháp Hoa.

 Được sáu căn thanh tịnh rồi, thân tâm vui mừng, không còn các tướng xấu, tâm thuần là pháp, hòa hợp với pháp. Lại được trăm nghìn vạn ức toàn đà la ni, lại thấy rộng trăm nghìn vạn ức vô lượng chư Phật. Các vị Thế Tôn ấy đều duỗi tay phải xoa đầu hành giả mà nói: "Lành thay, lành thay! Người tu Đại thừa, người phát tâm đại trang nghiêm, người nhớ nghĩ Đại thừa! Xưa kia khi chúng ta phát tâm bồ đề (tâm cầu giác ngộ thành Phật để cứu độ chúng sinh) cũng đều tha thiết không lơi như ngươi. Vì đời trước chúng ta tu Đại thừa nên nay thành thân Chánh biến tri (bậc biết đúng đắn và khắp cùng mọi sự, một danh hiệu của Phật) thanh tịnh. Ngươi nay cũng nên siêng tu không biếng nhác. Kinh điển Đại thừa này là kho báu của chư Phật, là con mắt của chư Phật ba đời (quá khứ, hiện tại, vị lai) mười phương, là nơi sinh ra hạt giống của chư Như Lai ba đời. Người trì kinh này tức là giữ thân Phật, tức là làm việc Phật. Nên biết người ấy chính là sứ giả của chư Phật, được áo của chư Phật Thế Tôn che phủ, là con thật sự sinh từ pháp của chư Phật Như Lai. Ngươi tu Đại thừa thì hạt giống pháp không bị dứt. Ngươi nay hãy quán kỹ chư Phật phương Đông."

 Khi nói lời ấy, hành giả liền thấy hết thảy vô lượng thế giới phương Đông, đất bằng như bàn tay, không có gò đống, đồi núi, gai góc; đất bằng lưu ly (một loại ngọc xanh trong suốt), xen kẽ vàng ròng. Thế giới mười phương cũng như vậy. Thấy đất ấy rồi, liền thấy cây báu. Cây báu cao đẹp năm nghìn do tuần, thường tỏa ra vàng, bạc, bảy báu trang nghiêm. Dưới cây tự nhiên có tòa sư tử báu (tòa ngồi của Phật, ví Phật như sư tử chúa giữa muôn thú). Tòa sư tử ấy cao hai mươi do tuần, trên tòa cũng tỏa ánh sáng trăm thứ báu. Các cây và các tòa báu khác cũng vậy; mỗi tòa báu đều tự nhiên có năm trăm voi trắng, trên mỗi voi đều có Bồ Tát Phổ Hiền.

 Bấy giờ hành giả lễ các vị Phổ Hiền mà nói: "Con có tội gì mà chỉ thấy đất báu, tòa báu và cây báu, không thấy chư Phật?" Nói xong, trên mỗi tòa có một vị Thế Tôn đoan nghiêm nhiệm mầu ngồi trên tòa báu. Thấy chư Phật rồi tâm rất vui mừng, lại tụng tập kinh điển Đại thừa. Nhờ sức Đại thừa, trong không trung có tiếng khen: "Lành thay, lành thay, thiện nam tử (người nam có lòng lành, tiếng gọi người tu)! Nhờ nhân duyên công đức tu Đại thừa mà ngươi thấy được chư Phật. Nay tuy thấy được chư Phật Thế Tôn, nhưng chưa thấy được các Phật phân thân của Phật Thích Ca Mâu Ni và tháp Phật Đa Bảo." Nghe tiếng trong không trung rồi, lại siêng tụng tập kinh điển Đại thừa. Nhờ tụng kinh Đại thừa Phương đẳng, liền trong mộng thấy Phật Thích Ca Mâu Ni cùng đại chúng ở núi Kỳ Xà Quật nói kinh Pháp Hoa, giảng giải nghĩa nhất thực. Được dạy rồi thì sám hối, khát khao muốn thấy, chắp tay quỳ hướng về núi Kỳ Xà Quật mà nói: "Như Lai, bậc hùng mạnh của đời, thường ở thế gian, xin thương xót con mà hiện thân cho con."

 Nói xong, thấy núi Kỳ Xà Quật trang nghiêm bảy báu, vô số tỳ kheo, đại chúng thanh văn (người tu nhờ nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, chủ yếu cầu tự giải thoát), cây báu xếp hàng, đất báu bằng phẳng, lại trải tòa sư tử bằng báu đẹp. Phật Thích Ca Mâu Ni phóng ánh sáng giữa hai mày; ánh sáng chiếu khắp thế giới mười phương, lại vượt qua vô lượng thế giới mười phương. Nơi ánh sáng đến, các Phật Thích Ca Mâu Ni phân thân ở mười phương đồng thời tụ hội như mây; nói rộng thì như trong kinh Diệu Pháp Hoa. Mỗi vị Phật phân thân thân màu vàng tía, thân lượng không giới hạn, ngồi tòa sư tử, có trăm ức vô lượng đại Bồ Tát làm quyến thuộc; mỗi vị Bồ Tát có hạnh giống như Phổ Hiền. Vô lượng chư Phật cùng Bồ Tát quyến thuộc ở mười phương cũng như vậy. Đại chúng tụ họp xong, thấy Phật Thích Ca Mâu Ni từ khắp lỗ chân lông trên thân phóng ánh sáng màu vàng, trong mỗi tia sáng có trăm ức hóa Phật. Các Phật phân thân phóng ánh sáng bạch hào giữa hai mày, tướng của bậc đại nhân; ánh sáng ấy chảy vào đỉnh đầu Phật Thích Ca Mâu Ni. Khi thấy tướng ấy, từ tất cả lỗ chân lông của các Phật phân thân phát ra ánh sáng màu vàng; trong mỗi tia sáng lại có hóa Phật nhiều như số hạt bụi nhỏ của cát sông Hằng.

 Bấy giờ Bồ Tát Phổ Hiền lại phóng ánh sáng tướng đại nhân giữa hai mày, đi vào tâm hành giả. Ánh sáng vào tâm rồi, hành giả tự nhớ lại rằng mình đã từng ở nơi vô số trăm nghìn vị Phật thời quá khứ mà thọ trì, đọc tụng kinh điển Đại thừa, tự thấy thân mình ngày trước rõ ràng phân minh, giống như có túc mạng thông (thần thông biết được các đời trước) không khác. Bỗng nhiên tỏ ngộ lớn, được toàn đà la ni và trăm nghìn vạn ức pháp môn đà la ni. Ra khỏi tam muội, thấy tận mặt tất cả các Phật phân thân ngồi giường sư tử dưới các cây báu. Lại thấy đất lưu ly như đống hoa sen từ không trung phương dưới vọt lên; giữa mỗi hoa có Bồ Tát nhiều như số bụi nhỏ ngồi kiết già. Cũng thấy các Bồ Tát phân thân của Phổ Hiền ở trong chúng ấy khen ngợi Đại thừa.

 Bấy giờ các Bồ Tát đồng thanh dạy hành giả làm cho sáu căn thanh tịnh. Có vị nói: "Ngươi nên niệm Phật." Có vị nói: "Ngươi nên niệm Pháp." Có vị nói: "Ngươi nên niệm Tăng." Có vị nói: "Ngươi nên niệm giới." Có vị nói: "Ngươi nên niệm bố thí." Có vị nói: "Ngươi nên niệm trời." Sáu pháp này (sáu điều nhớ nghĩ: nhớ Phật, nhớ giáo pháp, nhớ đoàn thể tăng chúng, nhớ giới luật, nhớ việc bố thí, nhớ các cõi trời do làm lành mà được sinh lên) là tâm bồ đề, sinh ra pháp Bồ Tát. "Ngươi nay nên ở trước chư Phật phơi bày tội trước kia, chí thành sám hối.

 Trong vô lượng đời, do nhân duyên nhãn căn (giác quan mắt) mà ngươi tham đắm các sắc (hình sắc, những gì mắt thấy). Vì đắm sắc nên tham yêu các trần (các đối tượng của giác quan, làm nhơ tâm như bụi bặm); vì yêu trần nên chịu thân người nữ, đời đời sinh ra ở đâu cũng mê đắm các sắc. Sắc làm hỏng mắt ngươi, khiến ngươi làm nô lệ cho ân ái. Sắc sai khiến ngươi trải qua ba cõi (cõi dục, cõi sắc, cõi vô sắc — toàn bộ các cõi luân hồi). Vì sự sai khiến tồi tệ này mà ngươi mù chẳng thấy gì. Nay ngươi tụng kinh điển Đại thừa Phương đẳng; trong kinh này nói sắc thân chư Phật mười phương không diệt; nay ngươi được thấy, có thật như vậy chăng? Nhãn căn bất thiện đã hại ngươi nhiều. Hãy thuận theo lời ta, quy hướng về chư Phật, (hướng về) Phật Thích Ca Mâu Ni mà nói ra mọi tội lỗi của nhãn căn ngươi (?): 'Xin nước pháp trí tuệ sáng suốt của chư Phật, Bồ Tát rửa sạch, khiến con được thanh tịnh.'"

 Nói xong, lễ khắp Phật mười phương, hướng về Phật Thích Ca Mâu Ni và kinh điển Đại thừa, lại nói: "Tội nặng của nhãn căn mà con nay sám hối là chướng che nhơ đục, mù chẳng thấy gì. Xin Phật đại từ thương xót che chở. Bồ Tát Phổ Hiền cưỡi thuyền pháp lớn độ khắp tất cả, cùng vô lượng Bồ Tát bạn lành mười phương, chỉ mong thương xót nghe con hối lỗi về nhãn căn bất thiện, về các nghiệp ác gây chướng ngại." Nói như vậy ba lần, năm vóc gieo xuống đất, chánh niệm Đại thừa, tâm không quên bỏ. Đó gọi là pháp sám hối tội của nhãn căn. Người xưng danh hiệu chư Phật, đốt hương rải hoa, phát ý Đại thừa, treo lụa, phướn, lọng, nói ra lỗi hại của mắt mà sám hối tội — người ấy ngay đời này thấy Phật Thích Ca Mâu Ni và vô lượng Phật phân thân, trong a tăng kỳ kiếp (số kiếp nhiều không đếm xuể; kiếp: khoảng thời gian cực dài) không rơi vào đường ác. Nhờ sức Đại thừa, nhờ nguyện Đại thừa, thường cùng tất cả Bồ Tát đã được đà la ni làm quyến thuộc. Nghĩ như thế là chánh niệm; nghĩ khác thì gọi là tà niệm. Đó gọi là tướng cảnh giới đầu tiên của nhãn căn.

 Làm sạch nhãn căn rồi, lại tụng đọc kinh điển Đại thừa, ngày đêm sáu thời quỳ gối sám hối mà nói: "Nay con vì sao chỉ thấy Phật Thích Ca Mâu Ni và các Phật phân thân, mà không thấy tháp Phật Đa Bảo với xá lợi (di thể của Phật) toàn thân? Tháp Phật Đa Bảo thường còn không diệt; chính vì mắt con nhơ đục xấu ác nên không thấy." Nói xong lại sám hối. Qua bảy ngày, tháp Phật Đa Bảo từ đất vọt lên. Phật Thích Ca Mâu Ni liền dùng tay phải mở cửa tháp, thấy Phật Đa Bảo nhập tam muội Phổ hiện sắc thân (thiền định hiện thân khắp nơi tùy theo mọi loài), từ mỗi lỗ chân lông tuôn ra ánh sáng nhiều như số bụi nhỏ của cát sông Hằng; trong mỗi tia sáng có trăm nghìn vạn ức hóa Phật. Khi tướng ấy hiện, hành giả vui mừng, đọc kệ khen ngợi, đi nhiễu quanh tháp đủ bảy vòng. Đa Bảo Như Lai phát tiếng lớn khen rằng: "Hỡi con của pháp, nay ngươi thật có thể tu Đại thừa, thuận theo Phổ Hiền sám hối nhãn căn. Vì nhân duyên ấy, ta đến chỗ ngươi để chứng minh cho ngươi." Nói xong lại khen: "Lành thay, lành thay, Phật Thích Ca Mâu Ni có thể nói pháp lớn, rưới mưa pháp lớn, giúp các chúng sinh nhơ đục xấu ác được thành tựu."

 Lúc ấy hành giả thấy tháp Phật Đa Bảo rồi, lại đến chỗ Bồ Tát Phổ Hiền, chắp tay kính lễ thưa: "Bạch Đại sư, xin dạy con hối lỗi." Phổ Hiền lại nói: "Ngươi trong nhiều kiếp, do nhân duyên nhĩ căn (giác quan tai) mà đuổi theo tiếng bên ngoài: nghe tiếng hay thì tâm mê đắm; nghe tiếng dữ thì khởi lên tám trăm thứ phiền não như giặc làm hại. Cái tai xấu như vậy chịu báo những việc xấu, thường nghe tiếng dữ, sinh ra các phan duyên (tâm bám víu, chạy theo đối tượng). Vì nghe một cách điên đảo (thấy biết sai lệch, trái lẽ thật), nên sẽ rơi vào đường ác, vào vùng biên địa (nơi xa xôi không có Phật pháp), vào chỗ tà kiến (hiểu biết sai lầm), nơi không được nghe pháp. Ngươi hôm nay tụng trì kho tàng biển công đức Đại thừa; vì duyên ấy nên thấy Phật mười phương, tháp Phật Đa Bảo hiện ra chứng minh cho ngươi. Ngươi nên tự nói ra lỗi ác của mình, sám hối các tội."

 Lúc ấy hành giả nghe lời ấy rồi lại chắp tay, năm vóc gieo xuống đất mà nói: "Bạch đấng Chánh biến tri Thế Tôn, xin hiện ra chứng minh cho con; kinh điển Phương đẳng là chủ của lòng từ bi; xin chỉ mong xem xét con, nghe lời con nói. Con từ nhiều kiếp cho đến thân này, do nhân duyên nhĩ căn, nghe tiếng thì mê đắm, như keo dính vào cỏ; nghe điều ác thì khởi chất độc phiền não, nơi nơi mê đắm không lúc nào tạm ngừng. Vì những âm thanh lọt qua lỗ tai này làm mệt nhọc thần thức (tâm thức) của con, khiến rơi xuống ba đường (ba nẻo khổ: địa ngục, ngạ quỷ, súc sinh). Nay con mới tỉnh biết, hướng về chư Thế Tôn phơi bày sám hối."

 Sám hối xong, thấy Phật Đa Bảo phóng ánh sáng lớn; ánh sáng màu vàng chiếu khắp phương Đông và các thế giới mười phương; vô lượng chư Phật thân màu vàng ròng. Trong không trung phương Đông có tiếng xướng lên: "Vị Phật Thế Tôn này hiệu là Thiện Đức, cũng có vô số Phật phân thân ngồi kiết già trên tòa sư tử dưới cây báu." Các vị Thế Tôn ấy đều nhập tam muội Phổ hiện sắc thân, đều khen rằng: "Lành thay, lành thay, thiện nam tử! Nay ngươi đọc tụng kinh điển Đại thừa; điều ngươi tụng là cảnh giới của Phật."

 Nói xong, Bồ Tát Phổ Hiền lại nói pháp sám hối: "Ngươi đời trước, trong vô lượng kiếp, vì tham mùi hương nên phân biệt theo các thức (sự nhận biết qua các giác quan), nơi nơi tham đắm, sa vào sinh tử. Nay ngươi nên quán nhân của Đại thừa; nhân của Đại thừa tức là thật tướng các pháp (bản chất chân thật của mọi sự vật, vượt ngoài mọi phân biệt)." Hành giả nghe lời này rồi, năm vóc gieo xuống đất lại sám hối. Sám hối xong nên nói: "Nam mô (kính lạy, xin quy y) Phật Thích Ca Mâu Ni. Nam mô tháp Phật Đa Bảo. Nam mô các Phật phân thân của Phật Thích Ca Mâu Ni ở mười phương." Nói xong, lễ khắp Phật mười phương: "Nam mô Phật Thiện Đức phương Đông và các Phật phân thân." Như những gì mắt đã thấy, mỗi vị đều một lòng lễ, dâng hương hoa cúng dường. Cúng dường xong, quỳ chắp tay, dùng các bài kệ khen ngợi chư Phật. Khen ngợi xong, nói ra mười nghiệp ác (giết hại, trộm cắp, tà dâm, nói dối, nói thêu dệt, nói lời độc ác, nói hai lưỡi, tham lam, giận dữ, si mê) mà sám hối các tội. Sám hối xong lại nói: "Con đời trước trong vô lượng kiếp, tham mùi hương, vị nếm, cảm giác chạm, tạo nhiều điều ác. Vì nhân duyên ấy, vô lượng đời nay thường chịu những thân bất thiện ở địa ngục, ngạ quỷ (loài quỷ đói), súc sinh, vùng biên địa, chốn tà kiến. Nghiệp ác như vậy nay con phơi bày, quy hướng về chư Phật, vua của chánh pháp, nói tội sám hối."

 Sám hối xong, thân tâm không biếng nhác, lại tụng đọc kinh điển Đại thừa. Nhờ sức Đại thừa, trong không trung có tiếng bảo: "Hỡi con của pháp, nay ngươi nên hướng về Phật mười phương mà khen nói Đại thừa, ở trước chư Phật tự nói lỗi mình. Chư Phật Như Lai là cha lành của ngươi. Ngươi nên tự nói các nghiệp ác bất thiện do thiệt căn (giác quan lưỡi) làm ra. Thiệt căn này khởi động các nghiệp ác: nói dối, nói thêu dệt, nói lời độc ác, nói hai lưỡi (đâm thọc gây chia rẽ), phỉ báng, nói sai sự thật, khen ngợi tà kiến, nói lời vô ích. Bao nhiêu nghiệp ác lẫn lộn như thế: xúi giục tranh đấu, phá rối, nói pháp là phi pháp. Các tội như vậy nay đều sám hối trước các bậc hùng mạnh của đời."

 Nói xong, năm vóc gieo xuống đất, lễ khắp Phật mười phương, chắp tay quỳ thẳng mà nói: "Lỗi hại của cái lưỡi này vô lượng vô biên. Những gai nhọn nghiệp ác từ thiệt căn mà ra; việc cắt đứt bánh xe chánh pháp (giáo pháp chân chánh lan truyền như bánh xe lăn) cũng từ cái lưỡi này mà khởi. Cái lưỡi ác như vậy cắt đứt hạt giống công đức; trong điều phi nghĩa lại cố nói đủ cách; khen ngợi tà kiến như lửa thêm củi; như lửa dữ làm hại chúng sinh; như người uống thuốc độc, không có vết thương mụn nhọt mà vẫn chết. Tội báo như vậy là ác, tà, bất thiện, sẽ rơi vào đường ác trăm kiếp nghìn kiếp. Vì nói dối nên rơi vào đại địa ngục. Nay con quy hướng chư Phật phương Nam, phơi bày tội lỗi đen tối xấu ác." Khi nghĩ như vậy, trong không trung có tiếng: "Phương Nam có Phật tên Chiên Đàn Đức; Phật ấy cũng có vô lượng phân thân. Tất cả chư Phật đều nói Đại thừa, trừ diệt tội ác." (Hành giả nói:) "Các tội như vậy, nay con hướng về vô lượng chư Phật mười phương, các bậc Thế Tôn đại bi, phơi bày điều đen tối xấu ác, thành tâm sám hối." Nói xong, năm vóc gieo xuống đất, lại lễ chư Phật. Lúc ấy chư Phật lại phóng ánh sáng chiếu thân hành giả, khiến thân tâm tự nhiên vui mừng, phát lòng đại từ bi, nghĩ đến khắp tất cả.

 Bấy giờ chư Phật vì hành giả nói rộng pháp đại từ, đại bi, cùng hỷ và xả (từ: ban niềm vui; bi: cứu khổ; hỷ: vui theo điều lành của người; xả: buông bỏ, bình đẳng không thiên vị), cũng dạy nói lời ái ngữ (lời dịu dàng, thương yêu), tu sáu pháp hòa kính (sáu cách sống hòa hợp, tôn kính nhau trong đoàn thể tu hành: thân, lời nói, ý nghĩ, giới luật, hiểu biết, lợi lộc đều hòa đồng). Bấy giờ hành giả nghe lời dạy ấy, tâm rất vui mừng, lại tụng tập mãi không biếng nghỉ. Trong không trung lại có tiếng nhiệm mầu nói: "Nay ngươi nên sám hối thân và tâm. Thân là giết hại, trộm cắp, dâm dục; tâm là nghĩ các điều bất thiện, tạo mười nghiệp ác và năm tội vô gián (năm tội nặng nhất, phải rơi vào địa ngục Vô Gián chịu khổ không ngừng: giết cha, giết mẹ, giết bậc A La Hán, làm thân Phật chảy máu, phá sự hòa hợp của tăng đoàn). Tâm như con khỉ (chuyền nhảy không yên), lại như keo dính bẫy chim, nơi nơi tham đắm, lan khắp vào tất cả sáu tình căn (sáu giác quan). Nghiệp của sáu căn này như cành nhánh hoa lá, phủ đầy khắp mọi nơi sinh ra trong ba cõi, hai mươi lăm cõi hữu (hai mươi lăm loại cõi sống của chúng sinh trong luân hồi), cũng làm tăng trưởng mười hai việc khổ từ vô minh (si mê, không thấy lẽ thật) cho đến già chết (tức mười hai nhân duyên: chuỗi mười hai khâu nối nhau tạo thành vòng sinh tử); tám tà (tám điều sai trái, ngược với tám con đường chân chánh) và tám nạn (tám hoàn cảnh khó gặp Phật, khó nghe pháp) không cái nào là không trải qua. Nay ngươi nên sám hối các nghiệp ác bất thiện như thế."

 Bấy giờ hành giả nghe lời ấy rồi, hỏi tiếng trong không trung: "Nay con nên thực hành pháp sám hối ở nơi nào?" Khi ấy tiếng trong không trung liền nói: "Thích Ca Mâu Ni còn có tên là Tỳ Lô Giá Na (nghĩa là ánh sáng chiếu khắp), có mặt khắp mọi nơi. Chỗ Phật ấy ở tên là Thường Tịch Quang (cõi thường còn, vắng lặng, sáng suốt — cõi chân thật của Phật). Đó là nơi thành tựu do thường ba la mật thâu nhiếp (ba la mật: sự viên mãn, đến được bờ giác ngộ; thường: thường còn bất biến), là nơi an lập của ngã ba la mật (ngã: cái ta chân thật, tự tại), là nơi tịnh ba la mật (tịnh: trong sạch) diệt hết tướng có, là nơi lạc ba la mật (lạc: an vui) không trụ vào tướng thân tâm, là nơi không thấy tướng có hay không của các pháp, như sự giải thoát vắng lặng, cho đến bát nhã ba la mật (trí tuệ viên mãn thấu suốt bản chất thật của mọi sự). Vì sắc này là pháp thường còn. Nên quán Phật mười phương như vậy."

 Khi ấy Phật mười phương đều duỗi tay phải xoa đầu hành giả mà nói: "Lành thay, lành thay, thiện nam tử! Vì ngươi tụng đọc kinh Đại thừa nên chư Phật mười phương nói pháp sám hối, là điều Bồ Tát thực hành: không dứt kết sử (các phiền não trói buộc và sai khiến) mà cũng không trụ trong biển kết sử. Quán tâm thì thấy không có tâm; tâm từ tư tưởng điên đảo mà khởi; tâm tưởng như vậy lại từ vọng tưởng (ý nghĩ hư dối, không thật) mà khởi, như gió trong không trung, không có chỗ nương tựa. Tướng của các pháp như vậy không sinh không diệt. Cái gì là tội? Cái gì là phước? Tâm ta tự nó là không (không có thực thể cố định), tội và phước không có chủ. Tất cả các pháp đều như vậy, không trụ, không hoại. Sám hối như vậy: quán tâm thì không có tâm, pháp không trụ trong pháp, các pháp đều giải thoát, là diệt đế (chân lý về sự chấm dứt khổ đau) vắng lặng. Nghĩ như vậy gọi là đại sám hối, gọi là sám hối trang nghiêm, gọi là sám hối vô tội tướng (sám hối mà thấy tội vốn không có tướng thật), gọi là phá hoại tâm thức (phá tan sự bám chấp vào tâm phân biệt). Người thực hành sám hối này thân tâm thanh tịnh, không trụ trong pháp, như nước chảy; trong từng niệm (từng khoảnh khắc ý nghĩ) đều được thấy Bồ Tát Phổ Hiền và Phật mười phương."

 Khi ấy chư Thế Tôn dùng ánh sáng đại bi, vì hành giả nói pháp vô tướng (pháp không bám chấp vào hình tướng). Hành giả được nghe nói về đệ nhất nghĩa không (cái "không" ở nghĩa cao tột: chân lý tối thượng rằng mọi pháp đều không có tự tính cố định). Hành giả nghe rồi, tâm không kinh sợ, ngay lúc ấy liền vào chánh vị Bồ Tát (địa vị vững chắc của Bồ Tát, không còn thoái lui).

 Phật bảo A Nan: "Hành giả như vậy gọi là sám hối. Sự sám hối này là pháp sám hối của chư Phật mười phương và các đại Bồ Tát." Phật bảo A Nan: "Sau khi Phật diệt độ, các đệ tử của Phật nếu muốn sám hối nghiệp ác bất thiện, chỉ nên tụng đọc kinh điển Đại thừa. Kinh Phương đẳng này là con mắt của chư Phật; chư Phật nhờ đó mà đủ năm thứ mắt (mắt thịt, mắt trời, mắt trí tuệ, mắt pháp, mắt Phật). Ba thân của Phật (pháp thân: thân chân lý; báo thân: thân quả báo viên mãn; hóa thân: thân hóa hiện để độ chúng sinh) từ kinh Phương đẳng mà sinh ra. Đây là dấu ấn pháp lớn, ấn vào biển Niết Bàn; từ biển ấy sinh ra ba thân thanh tịnh của Phật. Ba thân này là ruộng phước (nơi gieo phước, cúng dường thì được phước) của trời và người, là bậc cao nhất trong những vị đáng được cúng dường. Ai tụng đọc kinh Đại Phương đẳng, nên biết người ấy đủ công đức của Phật, các điều ác vĩnh viễn diệt, từ trí tuệ Phật mà sinh ra." Bấy giờ Thế Tôn nói kệ rằng:

 Nếu nhãn căn có ác, nghiệp chướng khiến mắt không sạch,

 chỉ nên tụng Đại thừa, suy nghĩ nghĩa đệ nhất (chân lý tối thượng).

 Đó gọi là sám hối mắt, dứt hết các nghiệp bất thiện.

 Nhĩ căn (tai) nghe tiếng loạn, phá rối nghĩa hòa hợp,

 do đó khởi cuồng loạn, như con khỉ ngu si.

 Chỉ nên tụng Đại thừa, quán pháp là không, không có tướng,

 dứt hẳn mọi điều ác, được thiên nhĩ (tai trời — thần thông nghe được mọi âm thanh xa gần) nghe khắp mười phương.

 Tỷ căn (mũi) đắm các hương, theo nhiễm mà khởi các xúc (cảm giác tiếp chạm);

 cái mũi cuồng mê như vậy, theo nhiễm sinh ra các trần.

 Nếu tụng kinh Đại thừa, quán pháp đúng như thật tế (bản thể chân thật của mọi sự),

 lìa hẳn các nghiệp ác, đời sau không còn sinh (vào khổ) nữa.

 Thiệt căn (lưỡi) khởi năm thứ nghiệp ác bất thiện của miệng.

 Nếu muốn tự điều phục, nên siêng tu lòng từ,

 suy nghĩ nghĩa chân thật vắng lặng của pháp, không có các tướng phân biệt.

 Tâm căn (ý) như khỉ vượn, không lúc nào tạm dừng.

 Nếu muốn chế phục nó, nên siêng tụng Đại thừa,

 niệm thân đại giác của Phật, do mười lực, bốn vô úy tạo thành.

 Thân là chủ của bộ máy (?), như bụi theo gió xoay.

 Sáu giặc (sáu giác quan tham đắm sáu đối tượng, cướp mất công đức như giặc) rong chơi trong ấy, tự do không ngăn ngại.

 Nếu muốn diệt điều ác này, lìa hẳn các trần lao (phiền não làm nhọc mệt tâm),

 thường ở thành Niết Bàn, an vui, tâm điềm tĩnh,

 nên tụng kinh Đại thừa, niệm mẹ của các Bồ Tát (tức trí tuệ bát nhã, nơi sinh ra các Bồ Tát).

 Vô lượng phương tiện thù thắng (cách thức khéo léo, tuyệt diệu để hóa độ), từ suy nghĩ thật tướng mà có được.

 Sáu pháp như thế này gọi là sáu tình căn.

 Tất cả biển nghiệp chướng đều từ vọng tưởng sinh ra.

 Nếu ai muốn sám hối, ngồi ngay ngắn niệm thật tướng.

 Các tội như sương móc, mặt trời trí tuệ có thể làm tan.

 Vì vậy nên hết lòng sám hối sáu tình căn.

 Nói kệ xong, Phật bảo A Nan: "Nay ông hãy giữ lấy pháp sám hối sáu căn và quán Bồ Tát Phổ Hiền này, vì khắp chư thiên và người đời mười phương mà phân tích giảng rộng. Sau khi Phật diệt độ, các đệ tử của Phật nếu có ai thọ trì, đọc tụng, giải nói kinh điển Phương đẳng, nên ở nơi yên tĩnh — hoặc giữa bãi tha ma, hoặc dưới gốc cây trong rừng, hoặc nơi a lan nhã (chốn vắng vẻ xa làng xóm, thích hợp cho việc tu hành) — mà tụng đọc kinh Phương đẳng, suy nghĩ nghĩa Đại thừa. Vì sức niệm mạnh nên thấy được thân ta, tháp Phật Đa Bảo, vô lượng chư Phật phân thân mười phương, Bồ Tát Phổ Hiền, Bồ Tát Văn Thù Sư Lợi (vị Bồ Tát tượng trưng cho trí tuệ), Bồ Tát Dược Vương, Bồ Tát Dược Thượng (hai vị Bồ Tát chữa bệnh thân tâm cho chúng sinh). Vì cung kính pháp, các vị ấy cầm hoa đẹp đứng giữa không trung, khen ngợi và cung kính người tu hành trì pháp. Chỉ vì tụng kinh Đại thừa Phương đẳng mà chư Phật, Bồ Tát ngày đêm cúng dường người trì pháp ấy."

 Phật bảo A Nan: "Ta cùng các Bồ Tát trong Hiền kiếp (kiếp hiện tại, trong đó có một nghìn vị Phật ra đời) và chư Phật mười phương, nhờ suy nghĩ nghĩa chân thật của Đại thừa mà trừ được tội sinh tử trong trăm vạn ức ức a tăng kỳ kiếp. Nhờ pháp sám hối thù thắng nhiệm mầu này mà nay ở mười phương đều được thành Phật. Nếu muốn mau thành A nậu đa la tam miệu tam bồ đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp — tức quả vị Phật), nếu muốn ngay thân này thấy Phật mười phương và Bồ Tát Phổ Hiền, thì nên tắm gội sạch sẽ, mặc áo sạch, đốt các thứ hương quý, ở chỗ vắng vẻ, tụng đọc kinh điển Đại thừa, suy nghĩ nghĩa Đại thừa."

 Phật bảo A Nan: "Nếu có chúng sinh muốn quán Bồ Tát Phổ Hiền, nên quán như vậy. Quán như vậy gọi là chánh quán; quán khác đi thì gọi là tà quán. Sau khi Phật diệt độ, các đệ tử Phật thuận theo lời Phật mà sám hối, nên biết người ấy thực hành hạnh Phổ Hiền. Người thực hành hạnh Phổ Hiền không thấy tướng ác và quả báo của nghiệp ác. Có chúng sinh nào ngày đêm sáu thời lễ Phật mười phương, tụng kinh Đại thừa, suy nghĩ pháp không rất sâu của đệ nhất nghĩa, thì trong khoảng một cái búng tay trừ được tội sinh tử trong trăm vạn ức ức a tăng kỳ kiếp. Người thực hành hạnh này thật là con Phật, từ chư Phật sinh ra. Chư Phật mười phương và các Bồ Tát làm hòa thượng (vị thầy chính truyền giới) cho người ấy,

 đó gọi là người đầy đủ giới Bồ Tát (những giới luật dành cho người tu theo hạnh Bồ Tát), không cần yết ma (nghi thức tác pháp trước tăng chúng để truyền giới) mà tự nhiên thành tựu, đáng nhận mọi sự cúng dường của trời và người."

 Bấy giờ hành giả nếu muốn đầy đủ giới Bồ Tát, nên chắp tay ở chỗ vắng vẻ, lễ khắp Phật mười phương, sám hối các tội, tự nói lỗi mình. Sau đó ở chỗ yên tĩnh bạch với Phật mười phương mà nói: "Chư Phật Thế Tôn thường ở tại đời; vì con có nghiệp chướng nên tuy tin kinh Phương đẳng mà thấy Phật chưa rõ. Nay con quy y Phật. Chỉ xin Phật Thích Ca Mâu Ni, đấng Chánh biến tri Thế Tôn, làm hòa thượng cho con; xin Văn Thù Sư Lợi, bậc đủ trí tuệ lớn, dùng trí tuệ trao cho con các pháp thanh tịnh của Bồ Tát; xin Bồ Tát Di Lặc, mặt trời đại từ thù thắng, vì thương xót con cũng nhận cho con thọ pháp Bồ Tát; xin chư Phật mười phương hiện ra làm chứng cho con; các đại Bồ Tát — (hành giả) xưng tên từng vị — là những bậc đại sĩ thù thắng che chở chúng sinh, xin giúp đỡ bảo hộ chúng con. Hôm nay con thọ trì kinh điển Phương đẳng, cho đến mất mạng, dù rơi vào địa ngục chịu vô lượng khổ, trọn không hủy báng chánh pháp của chư Phật. Nhờ nhân duyên và sức công đức ấy, nay xin Phật Thích Ca Mâu Ni làm hòa thượng cho con, Văn Thù Sư Lợi làm a xà lê (vị thầy dạy phép tắc, hướng dẫn tu hành) cho con, đức Di Lặc sẽ ra đời trong tương lai xin trao pháp cho con, chư Phật mười phương xin chứng biết cho con, các vị đại đức Bồ Tát xin làm bạn của con. Nay con nương theo nghĩa sâu xa nhiệm mầu của kinh Đại thừa, quy y Phật, quy y Pháp, quy y Tăng."

 Nói như vậy ba lần. Quy y Tam Bảo (ba ngôi báu: Phật, Pháp, Tăng) rồi, tiếp đến tự thề thọ sáu pháp trọng (sáu giới nặng). Thọ sáu pháp trọng rồi, tiếp đến siêng tu phạm hạnh (đời sống trong sạch, giữ giới) không ngăn ngại, phát tâm cứu giúp rộng khắp, thọ tám pháp trọng (tám giới nặng). Lập lời thề này xong, ở chỗ vắng vẻ đốt các thứ hương quý, rải hoa, cúng dường tất cả chư Phật, các Bồ Tát và kinh Đại thừa Phương đẳng mà nói: "Hôm nay con phát tâm bồ đề, nguyện đem công đức này độ khắp tất cả." Nói xong lại cúi đầu lễ tất cả chư Phật và các Bồ Tát, suy nghĩ nghĩa kinh Phương đẳng, từ một ngày cho đến ba lần bảy ngày.

 Dù xuất gia hay tại gia, không cần hòa thượng, không cần các vị thầy, không cần tác bạch yết ma (nghi thức tuyên bạch trước tăng chúng); nhờ sức thọ trì đọc tụng kinh điển Đại thừa, nhờ Bồ Tát Phổ Hiền khuyến khích giúp cho tu hành — đây là con mắt chánh pháp của chư Phật mười phương — nhờ pháp này mà tự nhiên thành tựu năm phần pháp thân (năm phần làm nên thân chân lý của bậc giác ngộ): giới, định, tuệ, giải thoát, giải thoát tri kiến (giữ giới, thiền định, trí tuệ, sự giải thoát, và sự thấy biết rõ ràng rằng mình đã giải thoát). Chư Phật Như Lai từ pháp này mà sinh ra, từ kinh Đại thừa mà được thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy sẽ thành Phật).

 Vì vậy, người có trí, nếu là hàng thanh văn mà phá hủy ba quy y (quy y Phật, Pháp, Tăng), cùng năm giới (năm giới của người tại gia: không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu), tám giới (giới người tại gia giữ trong một ngày một đêm), giới tỳ kheo, giới tỳ kheo ni, giới sa di (người nam mới xuất gia, chưa thọ giới đầy đủ), giới sa di ni (người nữ mới xuất gia), giới thức xoa ma na (người nữ xuất gia đang học giới trong thời gian chuẩn bị thọ giới tỳ kheo ni), và các oai nghi (phép tắc đi đứng nằm ngồi, cử chỉ đúng mực của người tu) — vì tâm ngu si, bất thiện, ác tà mà phạm nhiều giới và phép oai nghi — nếu muốn trừ diệt cho không còn lỗi hại, trở lại làm tỳ kheo đầy đủ pháp sa môn (người xuất gia tu hành), thì nên siêng tu đọc kinh điển Phương đẳng, suy nghĩ pháp không rất sâu của đệ nhất nghĩa, khiến trí tuệ về tính không này hòa hợp với tâm. Nên biết người ấy trong từng niệm, hết thảy cấu nhơ tội lỗi đều sạch hẳn không còn sót. Đó gọi là đầy đủ khuôn phép sa môn, đủ các oai nghi, đáng nhận mọi sự cúng dường của trời và người.

 Nếu là ưu bà tắc phạm các oai nghi, làm việc bất thiện — việc bất thiện là: nói lỗi xấu của Phật pháp, bàn nói những việc ác mà bốn chúng (tỳ kheo, tỳ kheo ni, ưu bà tắc, ưu bà di) đã phạm, trộm cắp, dâm dật mà không biết hổ thẹn — nếu muốn sám hối diệt các tội, nên siêng đọc tụng kinh điển Phương đẳng, suy nghĩ đệ nhất nghĩa. Nếu là vua, đại thần, bà la môn (giai cấp tu sĩ lo việc tế lễ ở Ấn Độ xưa), cư sĩ, trưởng giả (người giàu có, có đức độ), quan cai trị — những người ấy tham cầu không biết chán, làm năm tội nghịch (năm tội vô gián kể trên), phỉ báng kinh Phương đẳng, đủ mười nghiệp ác — quả báo rất ác ấy khiến rơi vào đường ác còn nhanh hơn mưa xối, nhất định sẽ rơi vào địa ngục A Tỳ (địa ngục khổ nhất, chịu khổ không gián đoạn). Nếu muốn trừ diệt nghiệp chướng này, nên sinh lòng hổ thẹn, sửa đổi, hối cải các tội.

 Thế nào gọi là pháp sám hối của sát lợi (giai cấp vua chúa, quý tộc võ sĩ ở Ấn Độ xưa) và cư sĩ? Pháp sám hối là: chỉ nên giữ tâm ngay chánh, không phỉ báng Tam Bảo, không ngăn cản người xuất gia, không gây điều ác làm khó dễ người tu phạm hạnh; nên buộc tâm tu pháp sáu niệm (sáu điều nhớ nghĩ: Phật, Pháp, Tăng, giới, bố thí, cõi trời); cũng nên cung cấp, cúng dường người trì Đại thừa, không nhất thiết phải lễ lạy; nên nhớ nghĩ pháp kinh rất sâu là đệ nhất nghĩa không. Suy nghĩ pháp này gọi là sát lợi, cư sĩ tu sám hối thứ nhất. Sám hối thứ hai là hiếu dưỡng cha mẹ, cung kính thầy và bậc trên; đó gọi là tu pháp sám hối thứ hai. Sám hối thứ ba là dùng chánh pháp trị nước, không làm oan sai nhân dân; đó gọi là tu sám hối thứ ba. Sám hối thứ tư là vào sáu ngày trai (sáu ngày trong tháng giữ giới thanh tịnh: mồng tám, mười bốn, rằm, hai mươi ba, hai mươi chín, ba mươi) ra lệnh trong cõi mình cai trị, ở những nơi sức mình với tới, khiến mọi người không sát sinh; tu pháp như vậy gọi là tu sám hối thứ tư. Sám hối thứ năm là chỉ nên tin sâu nhân quả, tin con đường nhất thực, biết rằng Phật không diệt; đó gọi là tu sám hối thứ năm.

 Phật bảo A Nan: "Đời vị lai, nếu có ai tu tập pháp sám hối như thế này, nên biết người ấy mặc áo hổ thẹn, được chư Phật hộ trì giúp đỡ, không bao lâu sẽ thành A nậu đa la tam miệu tam bồ đề." Khi nói lời ấy, mười nghìn thiên tử (người ở cõi trời) được pháp nhãn tịnh (con mắt pháp trong sạch, thấy rõ chân lý — bước đầu chứng đạo). Bồ Tát Di Lặc cùng các đại Bồ Tát và A Nan nghe Phật nói đều vui mừng vâng làm.

 Kinh Phật nói về phép quán tưởng và tu hành của Bồ Tát Phổ Hiền

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video