Nghèo giàu, họa phúc — Thiên thứ sáu
Sách *Hiếu Kinh* (sách kinh điển của Nho gia bàn về đạo hiếu) nói: "Từ bậc thiên tử (vua) cho đến thường dân, đạo hiếu vốn không phân đầu cuối, sang hèn, ai cũng làm được; vậy mà lại lo mình không làm nổi, thì chưa từng có." Người làm con đem lòng hiếu thảo trọn vẹn, dốc sức phụng dưỡng cha mẹ, thì không có lý gì lại không trọn trước sau, không làm tới được. Chỉ có điều việc cung phụng có dày có mỏng, là vì giàu nghèo mỗi người có giới hạn riêng.
Có người sống giàu sang, đối với mình thì hậu mà đối với cha mẹ thì bạc. Người như thế bị người đời ruồng bỏ, trời đất không dung, tuy ở cảnh giàu sang mà thật ra chẳng khác gì nghèo hèn. Có người tuy sống nghèo hèn mà biết dè sẻn cho mình để phụng dưỡng cha mẹ đầy đủ. Người như thế được người đời kính phục, được trời giúp đỡ ban cho, tuy ở cảnh nghèo hèn mà thật ra chính là giàu sang.
Làm điều thiện thì trời ban xuống trăm điều lành; làm điều bất thiện thì trời giáng xuống trăm tai họa. Điều thiện không gì lớn hơn chữ hiếu; lòng hiếu cảm động đến trời, nên trời ban phúc cho, vì vậy tuy nghèo hèn mà chính là giàu sang. Tội lỗi không gì lớn hơn bất hiếu; sự bất hiếu cũng thấu đến trời, nên trời giáng họa xuống, vì vậy tuy giàu sang mà chính là nghèo hèn. Quả báo của thiện và ác theo sát như bóng theo hình, như tiếng vang theo tiếng động; người làm con há lại không tin hay sao?
Đạo phụng dưỡng cha mẹ cũng không phải ở chỗ ngày nào cũng dâng tam sinh (ba loại thịt quý dùng trong lễ lớn: bò, dê, lợn), mà chỉ cần biết chiều theo nét mặt, ý muốn của cha mẹ, dốc hết lòng hiếu, nhà có gì thì dâng nấy. Đó là thuận theo lẽ trời.
Nhà nào khá giả, dư dật thì không được lơ là với người già, phải theo đúng các phép dưỡng lão đã nêu mà gắng sức thực hành. Còn nhà nghèo khó, thiếu thốn, đối với các phép dưỡng lão tuy có lòng muốn làm mà không có sức để làm, thì cứ tùy nhà giàu hay nghèo, dốc sức lo cho cha mẹ, lễ nghi thì giản lược, bày biện thì đơn sơ, miễn sao cho người già biết rằng con cháu đã dốc hết sức phụng dưỡng là được.
Rồi sẽ thấy lòng hiếu cảm động thấu đến trời đất, thần linh âm thầm phù hộ. Như chuyện cá chép nhảy ra cho Khương Thi (người thời Đông Hán, mẹ thích ăn cá chép, bỗng bên nhà phun ra dòng suối, sáng nào cũng có đôi cá chép nhảy lên để ông dâng mẹ), hay chuyện Mạnh Tông khóc mà măng mọc (người nước Ngô thời Tam Quốc, mẹ ốm muốn ăn măng giữa mùa đông, ông vào rừng trúc ôm cây mà khóc, măng liền mọc lên), đều do lòng hiếu cảm động mà nên. Đó là bằng chứng ứng nghiệm của việc làm tròn đạo hiếu!
Vì lo những người con hiếu, cháu thảo gặp cảnh túng thiếu, không thể theo đúng các phép này, trong lòng áy náy cho là mình làm chưa đủ, nên mới lập ra thuyết về nghèo giàu, họa phúc này để mọi người được như nhau.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video