Thiên 120 — Hội 1 · Phẩm 29 Nhiếp thọ · phần 2

 Hội thứ nhất, phẩm Nhiếp Thụ (thu nhận và giữ gìn, ở đây chỉ những công đức mà người giữ gìn, tu học kinh này thu nhận được), thứ hai mươi chín, phần hai.

 Bấy giờ Đức Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật) nhìn khắp bốn chúng (bốn nhóm đệ tử của Phật). Bốn chúng ấy là: bật-sô (tỳ-kheo, nam tu sĩ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), bật-sô-ni (tỳ-kheo-ni, nữ tu sĩ xuất gia đã thọ giới đầy đủ), ổ-ba-sách-ca (ưu-bà-tắc, nam cư sĩ tại gia quy y Phật và giữ năm giới) và ổ-ba-tư-ca (ưu-bà-di, nữ cư sĩ tại gia quy y Phật và giữ năm giới).

 Ngài cũng nhìn khắp các vị Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát là người phát nguyện tu hành để thành Phật và cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát nghĩa là "bậc lớn", chỉ các vị Bồ-tát lớn). Ngài cũng nhìn khắp chư thiên (các vị trời) ở các cõi sau đây.

 Các cõi trời ấy gồm: Tứ Đại Vương Chúng Thiên (cõi trời của bốn vị Thiên vương giữ gìn bốn phương), Tam Thập Tam Thiên (cõi trời Ba Mươi Ba, do Đế Thích làm chủ), Dạ-ma Thiên, Đổ-sử-đa Thiên (tức cõi trời Đâu-suất), Lạc Biến Hóa Thiên, Tha Hóa Tự Tại Thiên. Sáu cõi trời này thuộc cõi Dục, tức cõi của chúng sinh còn ham muốn dục lạc.

 Kế đến là Phạm Chúng Thiên, Phạm Phụ Thiên, Phạm Hội Thiên, Đại Phạm Thiên, Quang Thiên, Thiểu Quang Thiên, Vô Lượng Quang Thiên, Cực Quang Tịnh Thiên, Tịnh Thiên, Thiểu Tịnh Thiên, Vô Lượng Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên, Quảng Thiên, Thiểu Quảng Thiên, Vô Lượng Quảng Thiên, Quảng Quả Thiên, Vô Phiền Thiên, Vô Nhiệt Thiên, Thiện Hiện Thiên, Thiện Kiến Thiên và Sắc Cứu Cánh Thiên. Các cõi trời từ Phạm Chúng Thiên đến đây thuộc cõi Sắc, tức cõi của chúng sinh đã lìa dục lạc nhưng còn thân hình vi tế; họ được sinh vào đó nhờ tu thiền định.

 Tất cả đều tụ hội đông đủ để cùng làm chứng một cách rõ ràng. Rồi Đức Phật quay sang bảo Thiên Đế Thích (vua cõi trời Ba Mươi Ba) rằng:

 "Này Kiều-thi-ca (tên họ của Thiên Đế Thích)! Có thể là Bồ-tát Ma-ha-tát; là bật-sô, bật-sô-ni, ổ-ba-sách-ca hay ổ-ba-tư-ca; là các thiên tử hay thiên nữ (con trai, con gái cõi trời); hoặc là các thiện nam, thiện nữ (người nam, người nữ có lòng lành, tin theo Phật pháp). Những người ấy không rời tâm nhất thiết trí trí (tâm hướng về trí tuệ toàn giác của Phật, tức trí biết rõ tất cả mọi pháp). Họ lấy vô sở đắc (không chấp rằng có điều gì để nắm giữ hay đạt được) làm phương tiện (cách thức tu hành). Đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa (trí tuệ hoàn hảo, thấy suốt bản chất trống rỗng của mọi sự vật, đưa người tu sang bờ giác ngộ; cũng là tên kinh này), họ nhận lấy, giữ gìn, đọc và tụng. Họ siêng năng tu tập, suy nghĩ đúng với lẽ thật, giảng nói cho người khác và làm cho kinh được lưu truyền rộng rãi. Nên biết rằng đối với những người ấy, các ác ma vương (vua của loài ma, loài chuyên phá hoại người tu hành) và quyến thuộc của ma đều không tìm được dịp nào để quấy nhiễu, làm hại.

 Vì sao vậy? Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của sắc. (Không là thấy mọi thứ đều không có bản chất tự tồn tại. Vô tướng là không bám vào hình tướng. Vô nguyện là không mong cầu, không tạo tác. Sắc là thân thể và mọi thứ vật chất.) Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của thọ, tưởng, hành, thức. (Thọ là cảm giác. Tưởng là sự nhận biết hình ảnh, khái niệm. Hành là các hoạt động của tâm như ý muốn, tạo tác. Thức là sự phân biệt, nhận biết. Năm thứ sắc, thọ, tưởng, hành, thức gọi là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người.)

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì sắc uẩn và các uẩn khác, tự tánh (bản chất tự có) đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của nhãn xứ. (Nhãn xứ là mắt. "Xứ" là chỗ dựa, nơi phát sinh nhận thức; sáu xứ bên trong là sáu giác quan.) Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của nhĩ xứ (tai), tỷ xứ (mũi), thiệt xứ (lưỡi), thân xứ (thân) và ý xứ (ý, tức tâm suy nghĩ). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì nhãn xứ và các xứ khác, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của sắc xứ (hình sắc mà mắt thấy). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của thanh xứ (âm thanh), hương xứ (mùi), vị xứ (vị nếm), xúc xứ (cảm giác khi chạm) và pháp xứ (mọi đối tượng mà ý nhận biết). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì sắc xứ và các xứ khác, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của nhãn giới. ("Giới" là yếu tố cấu thành; nhãn giới là yếu tố mắt.) Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của các thứ sau:
- sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc, đối tượng của mắt, không phải cõi Sắc);
- nhãn thức giới (yếu tố nhận biết của mắt);
- nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và sự nhận biết của mắt);
- các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (các cảm giác vui, khổ, hay không vui không khổ phát sinh nhờ sự tiếp xúc ấy).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì nhãn giới và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của nhĩ giới (yếu tố tai). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của thanh giới (yếu tố âm thanh), nhĩ thức giới (yếu tố nhận biết của tai), nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì nhĩ giới và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của tỷ giới (yếu tố mũi). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của hương giới (yếu tố mùi), tỷ thức giới (yếu tố nhận biết của mũi), tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì tỷ giới và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của thiệt giới (yếu tố lưỡi). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của vị giới (yếu tố vị nếm), thiệt thức giới (yếu tố nhận biết của lưỡi), thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì thiệt giới và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của thân giới (yếu tố thân). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của xúc giới (yếu tố cảm giác chạm), thân thức giới (yếu tố nhận biết của thân), thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì thân giới (?) và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của ý giới (yếu tố ý). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của pháp giới (ở đây là yếu tố đối tượng của ý), ý thức giới (yếu tố nhận biết của ý), ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì ý giới và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của thủy giới (yếu tố nước, tính ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống) và thức giới (yếu tố nhận biết). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì địa giới và các giới kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống vốn chứa đựng khổ đau). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây ra khổ), Diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ) và Đạo thánh đế (chân lý về con đường dẫn đến chấm dứt khổ). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì Khổ thánh đế và các thánh đế kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của vô minh (sự mê muội, không thấy rõ sự thật; là mắt xích đầu trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai khâu nối nhau khiến chúng sinh trôi lăn trong sinh tử). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của các khâu còn lại:
- hành (hành động tạo nghiệp);
- thức (sự nhận biết đầu tiên khi vào thai);
- danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình);
- lục xứ (sáu giác quan);
- xúc (sự tiếp xúc);
- thọ (cảm giác);
- ái (lòng ham muốn);
- thủ (sự bám giữ);
- hữu (sự tồn tại do nghiệp đã tạo, dẫn đến đời sau);
- sinh;
- lão tử (già và chết);
- sầu, thán, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo lắng, phiền muộn).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì vô minh và các khâu kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của nội không (các giác quan bên trong đều là không). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của các loại không sau đây:
- ngoại không (cảnh vật bên ngoài đều là không);
- nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều là không);
- không không (chính cái "không" cũng là không);
- đại không (mười phương rộng lớn cũng là không);
- thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không);
- hữu vi không (những gì do nhân duyên tạo thành đều là không);
- vô vi không (những gì không do tạo tác mà có cũng là không);
- tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không);
- vô tế không (cái không có khởi đầu, không có tận cùng cũng là không);
- tán không (mọi thứ vốn rời rạc, tan rã, là không);
- vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không);
- bản tánh không (bản tánh của mọi thứ vốn là không);
- tự tướng không (đặc tính riêng của từng thứ là không);
- cộng tướng không (đặc tính chung của mọi thứ như vô thường, khổ… cũng là không);
- nhất thiết pháp không (tất cả các pháp, tức mọi sự vật hiện tượng, đều là không);
- bất khả đắc không (không có gì nắm bắt được, và điều ấy cũng là không);
- vô tánh không (cái "không có" cũng là không);
- tự tánh không (tự tánh của mọi thứ là không);
- vô tánh tự tánh không (cả cái không có lẫn tự tánh đều là không).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì nội không và các loại không kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của chân như (bản chất chân thật, vốn như thế, của mọi sự vật). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của:
- pháp giới (ở đây chỉ bản thể chung của mọi pháp);
- pháp tánh (bản tánh của các pháp);
- bất hư vọng tánh (tánh không hư dối);
- bất biến dị tánh (tánh không đổi khác);
- bình đẳng tánh (tánh bình đẳng như nhau);
- ly sinh tánh (tánh lìa khỏi sự sinh khởi);
- pháp định (pháp vốn an định);
- pháp trụ (pháp vốn thường trụ);
- thật tế (bờ mé chân thật);
- hư không giới (cảnh giới rộng lớn như hư không);
- bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì pháp giới và các thứ kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Bố thí Ba-la-mật-đa (Ba-la-mật-đa là hạnh tu hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ; bố thí là đem cho). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Tịnh giới (giữ giới trong sạch), An nhẫn (nhẫn nhục, chịu đựng), Tinh tiến (siêng năng), Tĩnh lự (thiền định) và Bát-nhã Ba-la-mật-đa. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì Bố thí Ba-la-mật-đa và các Ba-la-mật-đa kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của tứ tĩnh lự (bốn bậc thiền định thuộc cõi Sắc). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của tứ vô lượng và tứ vô sắc định.
- Tứ vô lượng là bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ là mong cho chúng sinh được vui, bi là mong cứu chúng sinh khỏi khổ, hỷ là vui theo niềm vui của người khác, xả là buông bỏ, đối xử bình đẳng.
- Tứ vô sắc định là bốn tầng định của cõi Vô Sắc, cõi không còn thân hình.

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì tứ tĩnh lự và các pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của bát giải thoát (tám phép thiền giúp thoát khỏi sự dính mắc vào thân hình và vật chất). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của:
- bát thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt lên trên cảnh vật);
- cửu thứ đệ định (chín tầng định lần lượt nối tiếp nhau);
- thập biến xứ (mười phép quán, mỗi phép quán một yếu tố như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng… trùm khắp mọi nơi).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì bát giải thoát và các pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của tứ niệm trụ (bốn phép quán chiếu thân, cảm giác, tâm và các pháp). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của:
- tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng đúng: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm phát sinh điều lành chưa có, tăng trưởng điều lành đã có);
- tứ thần túc (bốn nền tảng của định và thần thông: ý muốn, tinh tấn, tâm, quán xét);
- ngũ căn (năm gốc lành: tin, tấn, niệm, định, tuệ);
- ngũ lực (năm sức mạnh phát sinh từ năm gốc lành ấy);
- thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ);
- bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì tứ niệm trụ và các pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán tánh không). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của vô tướng giải thoát môn và vô nguyện giải thoát môn. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì không giải thoát môn và các cửa kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa đi lại tự tại, nghe xa, biết tâm người khác, biết đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì ngũ nhãn và các pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Phật thập lực (mười trí lực đặc biệt của Phật). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của:
- tứ vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi của Phật khi thuyết pháp);
- tứ vô ngại giải (bốn khả năng hiểu và giảng nói không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận);
- đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả;
- thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì Phật thập lực và các pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên sót). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của hằng trụ xả tánh (luôn an trú trong tâm buông xả, bình thản). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì vô vong thất pháp và pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng mọi pháp đều không). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết rõ từng tướng trạng chi tiết của mọi pháp, là trí tuệ trọn vẹn của Phật). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì nhất thiết trí và các trí kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của tất cả các đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, giúp ghi nhớ, giữ gìn mọi điều lành không quên mất). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của tất cả các tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định, giữ tâm chuyên chú một chỗ). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì tất cả các đà-la-ni môn và các pháp môn kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của bậc Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên, người mới bước vào dòng thánh). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của:
- bậc Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi Dục một lần nữa);
- bậc Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục);
- bậc A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh).

 Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì bậc Dự lưu và các bậc kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Dự lưu hướng và Dự lưu quả. ("Hướng" là đang tu hướng tới quả vị ấy; "quả" là đã chứng được quả vị ấy.) Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng và A-la-hán quả. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì Dự lưu hướng, Dự lưu quả và các bậc kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của bậc Độc giác (người tự mình giác ngộ không cần thầy, vào thời không có Phật ra đời). Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Độc giác hướng và Độc giác quả. Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì bậc Độc giác và các bậc kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Bồ-tát Ma-ha-tát. Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Tam-miệu-tam-Phật-đà (bậc Chánh Đẳng Giác, tức là Phật). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì Bồ-tát Ma-ha-tát và các bậc kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của pháp tu của Bồ-tát Ma-ha-tát. Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao nhất, chân chánh và trọn vẹn của Phật). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì pháp của Bồ-tát Ma-ha-tát và pháp kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Thanh văn thừa. ("Thừa" là cỗ xe, ví cho con đường tu; Thanh văn là người nghe lời Phật dạy mà tu chứng.) Họ cũng khéo an trú nơi tánh không, vô tướng, vô nguyện của Độc giác thừa và Vô thượng thừa (cỗ xe cao nhất, tức con đường tu thành Phật). Không thể dùng cái không mà tìm được kẽ hở nơi cái không. Không thể dùng vô tướng mà tìm được kẽ hở nơi vô tướng. Không thể dùng vô nguyện mà tìm được kẽ hở nơi vô nguyện. Vì sao? Vì Thanh văn thừa và các thừa kia, tự tánh đều là không, nên kẻ gây hại, người bị hại và việc gây hại đều không thể nắm bắt được.

 Lại nữa, này Kiều-thi-ca, đối với các thiện nam, thiện nữ ấy, cả người lẫn phi nhân (các loài không phải người như quỷ, thần) đều không tìm được dịp nào để quấy nhiễu, làm hại. Vì sao vậy? Vì các thiện nam, thiện nữ ấy lấy vô sở đắc làm phương tiện, khéo tu tâm từ, bi, hỷ, xả đối với tất cả hữu tình (chúng sinh có tình cảm, có nhận thức).

 Này Kiều-thi-ca, các thiện nam, thiện nữ ấy không bao giờ bị những tai nạn hiểm ác bất ngờ làm hại, cũng không bị chết oan uổng. Vì sao vậy? Vì các thiện nam, thiện nữ ấy tu hành Bố thí Ba-la-mật-đa, chăm lo nuôi dưỡng các hữu tình một cách đúng đắn.

 Lại nữa, này Kiều-thi-ca, trong tam thiên đại thiên thế giới này (một hệ thế giới lớn gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ) có chư thiên ở các cõi: Tứ Đại Vương Chúng Thiên, Tam Thập Tam Thiên, Dạ-ma Thiên, Đổ-sử-đa Thiên, Lạc Biến Hóa Thiên, Tha Hóa Tự Tại Thiên, Phạm Chúng Thiên, Cực Quang Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên, Quảng Quả Thiên, v.v. Những vị đã phát tâm vô thượng chánh đẳng giác (tâm cầu sự giác ngộ cao nhất, chân chánh và trọn vẹn của Phật), mà đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa này chưa từng lắng nghe, nhận giữ, đọc tụng, siêng năng tu học và suy nghĩ đúng đắn, thì nay nên không rời tâm nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hết lòng lắng nghe, nhận giữ, đọc tụng, siêng năng tu học và suy nghĩ đúng với lẽ thật đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa này.

 Này Kiều-thi-ca, nếu các thiện nam, thiện nữ không rời tâm nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, hết lòng lắng nghe, nhận giữ, đọc tụng, siêng năng tu học và suy nghĩ đúng với lẽ thật đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa này, thì dù ở trong nhà hoang, giữa đồng vắng, trên đường hiểm hay nơi nguy nan, họ cũng không bao giờ sợ hãi, kinh hoàng, sởn tóc gáy.

 Vì sao vậy? Vì các thiện nam, thiện nữ ấy không rời tâm nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, khéo tu nội không. Họ cũng khéo tu ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không và vô tánh tự tánh không.

 Bấy giờ, trong tam thiên đại thiên thế giới này, chư thiên ở các cõi Tứ Đại Vương Chúng Thiên, Tam Thập Tam Thiên, Dạ-ma Thiên, Đổ-sử-đa Thiên, Lạc Biến Hóa Thiên, Tha Hóa Tự Tại Thiên, Phạm Chúng Thiên, Phạm Phụ Thiên, Phạm Hội Thiên, Đại Phạm Thiên, Quang Thiên, Thiểu Quang Thiên, Vô Lượng Quang Thiên, Cực Quang Tịnh Thiên, Tịnh Thiên, Thiểu Tịnh Thiên, Vô Lượng Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên, Quảng Thiên, Thiểu Quảng Thiên, Vô Lượng Quảng Thiên, Quảng Quả Thiên, Vô Phiền Thiên, Vô Nhiệt Thiên, Thiện Hiện Thiên, Thiện Kiến Thiên, Sắc Cứu Cánh Thiên, v.v. đều cùng thưa với Phật rằng:

 "Bạch Thế Tôn! Nếu các thiện nam, thiện nữ không rời tâm nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, thường đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa này mà nhận giữ, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng với lẽ thật, biên chép, giảng giải và làm cho kinh được lưu truyền rộng rãi, thì chúng con sẽ luôn đi theo, cung kính và che chở họ, không để mọi tai họa bất ngờ xâm phạm, quấy nhiễu. Vì sao vậy? Vì các thiện nam, thiện nữ ấy chính là Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các hữu tình mãi mãi dứt khỏi các đường ác hiểm, như địa ngục, bàng sinh (loài súc vật), cõi quỷ (loài quỷ đói), a-tố-lạc (a-tu-la, loài thần có phước nhưng nóng nảy, hay gây chiến) v.v.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà trời và người mãi mãi lìa khỏi mọi khổ não như tai họa bất ngờ, bệnh dịch, nghèo khó, đói khát, nóng lạnh v.v.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có thập thiện nghiệp đạo (mười con đường làm điều lành: không giết hại, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không nói hai lưỡi, không nói lời độc ác, không nói lời thêu dệt, không tham lam, không giận dữ, không tà kiến).

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có tứ tĩnh lự, tứ vô lượng và tứ vô sắc định.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định và thập biến xứ.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Bố thí Ba-la-mật-đa, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự và Bát-nhã Ba-la-mật-đa.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không và vô tánh tự tánh không.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới và bất tư nghị giới.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Khổ thánh đế, Tập thánh đế, Diệt thánh đế và Đạo thánh đế.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi và bát thánh đạo chi.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn và vô nguyện giải thoát môn.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có ngũ nhãn và lục thần thông.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và thập bát Phật bất cộng pháp.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có vô vong thất pháp và hằng trụ xả tánh.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có nhất thiết trí, đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có tất cả các đà-la-ni môn và tất cả các tam-ma-địa môn.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có các dòng họ lớn và những bậc cầm quyền sau đây:
- dòng họ lớn Sát-đế-lợi (giai cấp vua chúa, quan võ);
- dòng họ lớn Bà-la-môn (giai cấp tu sĩ, người lo việc tế lễ);
- dòng họ lớn trưởng giả (những nhà giàu có, đức độ);
- dòng họ lớn cư sĩ (những gia chủ giàu có);
- các vua nước nhỏ;
- Chuyển luân thánh vương (vị vua lý tưởng dùng chánh pháp cai trị cả thiên hạ);
- các quan phụ chính và quan lại giúp việc.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Tứ Đại Vương Chúng Thiên, Tam Thập Tam Thiên, Dạ-ma Thiên, Đổ-sử-đa Thiên, Lạc Biến Hóa Thiên và Tha Hóa Tự Tại Thiên.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Phạm Chúng Thiên, Phạm Phụ Thiên, Phạm Hội Thiên, Đại Phạm Thiên, Quang Thiên, Thiểu Quang Thiên, Vô Lượng Quang Thiên, Cực Quang Tịnh Thiên, Tịnh Thiên, Thiểu Tịnh Thiên, Vô Lượng Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên, Quảng Thiên, Thiểu Quảng Thiên, Vô Lượng Quảng Thiên và Quảng Quả Thiên.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Vô Phiền Thiên, Vô Nhiệt Thiên, Thiện Hiện Thiên, Thiện Kiến Thiên và Sắc Cứu Cánh Thiên.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Không Vô Biên Xứ Thiên (cõi trời chỉ an trú trong khoảng không vô tận), Thức Vô Biên Xứ Thiên (cõi trời an trú trong cái biết vô tận), Vô Sở Hữu Xứ Thiên (cõi trời an trú trong chỗ không có gì cả) và Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Thiên (cõi trời không còn tưởng thô nhưng chẳng phải hoàn toàn không có tưởng). Đây là bốn cõi trời thuộc cõi Vô Sắc.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có các bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán; cùng với Dự lưu hướng, Dự lưu quả, Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng và A-la-hán quả.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có bậc Độc giác, cùng với Độc giác hướng và Độc giác quả.

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có các Bồ-tát Ma-ha-tát thành thục hữu tình (giáo hóa chúng sinh cho căn lành của họ chín muồi) và nghiêm tịnh Phật độ (trang nghiêm, làm thanh tịnh cõi nước của Phật).

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe Pháp nhiệm mầu (giảng dạy giáo pháp, ví như lăn bánh xe đi khắp nơi) và cứu độ vô lượng chúng sinh. (Như Lai, Ứng, Chánh Đẳng Giác là ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân như mà đến; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chánh, trọn vẹn.)

 Bạch Thế Tôn! Nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thế gian mới có Phật bảo, Pháp bảo và Bật-sô Tăng bảo (Tam bảo, ba ngôi báu: Phật, giáo pháp của Phật, và đoàn thể tu sĩ).

 Bạch Thế Tôn! Vì lý do đó, chúng con thường phải đi theo, cung kính và giữ gìn các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, không để mọi tai họa bất ngờ xâm phạm, quấy nhiễu. Chúng con gồm có:
- trời và rồng;
- a-tố-lạc;
- kiện-đạt-phược (càn-thát-bà, thần âm nhạc);
- yết-lộ-trà (ca-lâu-la, loài chim thần cánh vàng);
- khẩn-nại-lạc (khẩn-na-la, thần ca hát);
- dược-xoa (dạ-xoa, loài quỷ thần nhanh nhẹn);
- la-sát-sa (la-sát, loài quỷ dữ);
- mạc-hô-lạc-già (ma-hầu-la-già, thần rắn lớn);
- người và phi nhân."

 Bấy giờ Đức Thế Tôn bảo Thiên Đế Thích cùng các trời, rồng, a-tố-lạc v.v. rằng: "Đúng vậy, đúng vậy, đúng như các ông nói. Này Kiều-thi-ca, nếu các thiện nam, thiện nữ không rời tâm nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, thường đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa này mà nhận giữ, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng với lẽ thật, biên chép, giảng giải và làm cho kinh được lưu truyền rộng rãi, thì nên biết các thiện nam, thiện nữ ấy chính là Bồ-tát Ma-ha-tát.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các hữu tình mãi mãi dứt khỏi địa ngục, bàng sinh, cõi quỷ, a-tố-lạc v.v.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà trời và người mãi mãi lìa khỏi mọi khổ não như tai họa bất ngờ, bệnh dịch, nghèo khó, đói khát, nóng lạnh v.v.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà thập thiện nghiệp đạo xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà tứ tĩnh lự, tứ vô lượng và tứ vô sắc định xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà bát giải thoát, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định và thập biến xứ xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Bố thí Ba-la-mật-đa, Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự và Bát-nhã Ba-la-mật-đa xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không và vô tánh tự tánh không xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới và bất tư nghị giới xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Khổ thánh đế, Tập thánh đế, Diệt thánh đế và Đạo thánh đế xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà tứ niệm trụ, tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi và bát thánh đạo chi xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn và vô nguyện giải thoát môn xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà ngũ nhãn và lục thần thông xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Phật thập lực, tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và thập bát Phật bất cộng pháp xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà vô vong thất pháp và hằng trụ xả tánh xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà nhất thiết trí, đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà tất cả các đà-la-ni môn và tất cả các tam-ma-địa môn xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà dòng họ lớn Sát-đế-lợi, dòng họ lớn Bà-la-môn, dòng họ lớn trưởng giả, dòng họ lớn cư sĩ, các vua nước nhỏ, Chuyển luân thánh vương, các quan phụ chính và quan lại giúp việc xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Tứ Đại Vương Chúng Thiên, Tam Thập Tam Thiên, Dạ-ma Thiên, Đổ-sử-đa Thiên, Lạc Biến Hóa Thiên và Tha Hóa Tự Tại Thiên xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Phạm Chúng Thiên, Phạm Phụ Thiên, Phạm Hội Thiên, Đại Phạm Thiên, Quang Thiên, Thiểu Quang Thiên, Vô Lượng Quang Thiên, Cực Quang Tịnh Thiên, Tịnh Thiên, Thiểu Tịnh Thiên, Vô Lượng Tịnh Thiên, Biến Tịnh Thiên, Quảng Thiên, Thiểu Quảng Thiên, Vô Lượng Quảng Thiên và Quảng Quả Thiên xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Vô Phiền Thiên, Vô Nhiệt Thiên, Thiện Hiện Thiên, Thiện Kiến Thiên và Sắc Cứu Cánh Thiên xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Không Vô Biên Xứ Thiên, Thức Vô Biên Xứ Thiên, Vô Sở Hữu Xứ Thiên và Phi Tưởng Phi Phi Tưởng Xứ Thiên xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các bậc Dự lưu, Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán, cùng với Dự lưu hướng, Dự lưu quả, Nhất lai hướng, Nhất lai quả, Bất hoàn hướng, Bất hoàn quả, A-la-hán hướng và A-la-hán quả xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà bậc Độc giác, cùng với Độc giác hướng và Độc giác quả xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các Bồ-tát Ma-ha-tát xuất hiện ở thế gian, thành thục hữu tình và nghiêm tịnh Phật độ.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở thế gian, chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe Pháp nhiệm mầu và cứu độ vô lượng chúng sinh.

 Này Kiều-thi-ca, nhờ có các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy mà Phật bảo, Pháp bảo và Bật-sô Tăng bảo xuất hiện ở thế gian.

 Này Kiều-thi-ca, vì lý do đó, các ông là trời, rồng, a-tố-lạc v.v. thường phải đi theo, cúng dường (dâng lễ vật tôn kính), cung kính, tôn trọng, ngợi khen và hết lòng giữ gìn các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đừng để mọi tai họa bất ngờ xâm phạm, quấy nhiễu.

 Này Kiều-thi-ca, nếu có người cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen các vị Bồ-tát Ma-ha-tát như thế, thì nên biết rằng đó chính là cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen Ta và tất cả các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ở mười phương. Vì vậy, tất cả các ông là trời, rồng, a-tố-lạc v.v. thường phải đi theo, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen và hết lòng giữ gìn các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đừng để mọi tai họa bất ngờ xâm phạm, quấy nhiễu.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp châu Nam Thiệm-bộ (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người chúng ta ở) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy (những bậc đáng được cúng dường; cúng dường họ thì sinh ra phước như gieo hạt vào ruộng tốt), suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa.

 Đem công đức của người trước so với khối phước của người sau, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần. Một câu-chi (mười triệu) phần không bằng một phần, trăm câu-chi phần không bằng một phần, nghìn câu-chi phần không bằng một phần, trăm nghìn câu-chi phần không bằng một phần. Dù chia nhỏ đến mức đếm số, tính toán, ước lượng hay ví dụ cũng không diễn tả hết, cho đến chia thành ổ-ba-ni-sát-đàm phần (phần nhỏ nhất, nhỏ như hạt bụi cực nhỏ), công đức trước cũng không bằng một phần của công đức sau.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp châu Nam Thiệm-bộ và châu Đông Thắng Thân (châu lục phía đông núi Tu-di) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp châu Nam Thiệm-bộ, châu Đông Thắng Thân và châu Tây Ngưu Hóa (châu lục phía tây núi Tu-di) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp châu Nam Thiệm-bộ, châu Đông Thắng Thân, châu Tây Ngưu Hóa và châu Bắc Câu-lô (châu lục phía bắc núi Tu-di) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp một thế giới bốn châu (một thế giới nhỏ gồm bốn châu lục lớn bao quanh núi Tu-di) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp tiểu thiên thế giới (một nghìn thế giới bốn châu hợp lại) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp trung thiên thế giới (một nghìn tiểu thiên thế giới hợp lại) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp tam thiên đại thiên thế giới của Phật (một nghìn trung thiên thế giới hợp lại, là phạm vi giáo hóa của một vị Phật) đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Này Kiều-thi-ca, giả sử khắp vô lượng vô biên thế giới ở mười phương đầy dẫy các bậc Thanh văn và Độc giác, dày đặc như rừng mía, lau sậy, tre trúc, lúa, gai, không còn một khe hở. Có các thiện nam, thiện nữ đối với ruộng phước ấy, suốt cả đời đem vô số thứ đồ dùng tốt đẹp bậc nhất ra cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Lại có người khác, chỉ trong một khoảnh khắc, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen một vị Bồ-tát Ma-ha-tát mới phát tâm mà không rời sáu Ba-la-mật-đa. Đem công đức trước so với khối phước này, thì một trăm phần không bằng một phần, một nghìn phần không bằng một phần, trăm nghìn phần không bằng một phần, cho đến ổ-ba-ni-sát-đàm phần cũng không bằng một phần.

 Vì sao vậy? Này Kiều-thi-ca, không phải nhờ có Thanh văn và Độc giác mà có Bồ-tát Ma-ha-tát và các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở thế gian. Chính nhờ có Bồ-tát Ma-ha-tát mà mới có Thanh văn, Độc giác và các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác xuất hiện ở thế gian. Vì vậy, tất cả các ông là trời, rồng, a-tố-lạc, kiện-đạt-phược, yết-lộ-trà, khẩn-nại-lạc, dược-xoa, la-sát-sa, mạc-hô-lạc-già, người và phi nhân v.v. thường phải giữ gìn, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy, đừng để mọi tai họa bất ngờ xâm phạm, quấy nhiễu."

 Bấy giờ Thiên Đế Thích thưa với Phật rằng: "Bạch Thế Tôn, thật là kỳ diệu, hiếm có! Các vị Bồ-tát Ma-ha-tát ấy đối với Bát-nhã Ba-la-mật-đa rất sâu xa này mà nhận giữ, đọc tụng, siêng năng tu học, suy nghĩ đúng với lẽ thật, biên chép, giảng giải và làm cho kinh được lưu truyền rộng rãi, nên thu nhận được những công đức như thế ngay trong đời hiện tại.

 Họ thành thục hữu tình và nghiêm tịnh Phật độ. Họ đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác, gần gũi và phụng sự các đức Phật Thế Tôn. Những thiện căn (gốc lành) thù thắng nào mà họ ưa thích, nhờ cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật, đều liền được thành tựu trọn vẹn. Họ được nghe chánh pháp nơi chư Phật, và cho đến khi đạt vô thượng chánh đẳng bồ-đề, họ không bao giờ quên mất những điều cốt yếu của pháp đã nghe.

 Họ mau chóng có được những điều trọn vẹn sau đây:
- dòng họ trọn vẹn;
- mẹ trọn vẹn;
- sự sinh ra trọn vẹn;
- quyến thuộc (người thân và người theo hầu) trọn vẹn;
- tướng hảo trọn vẹn (thân có đủ các tướng tốt và vẻ đẹp như thân Phật);
- hào quang trọn vẹn;
- mắt trọn vẹn;
- tai trọn vẹn;
- giọng nói trọn vẹn;
- đà-la-ni trọn vẹn;
- tam-ma-địa trọn vẹn.

 Họ lại dùng sức thiện xảo phương tiện (cách thức khéo léo, thích hợp với từng người) mà hóa thân giống như Phật, đi từ thế giới này đến thế giới khác, tới những cõi không có Phật để ngợi khen và giảng nói các pháp sau đây:
- Bố thí Ba-la-mật-đa; Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tiến, Tĩnh lự và Bát-nhã Ba-la-mật-đa;
- nội không; ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không và vô tánh tự tánh không;
- chân như; pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới và bất tư nghị giới;
- Khổ thánh đế; Tập, Diệt, Đạo thánh đế;
- tứ tĩnh lự; tứ vô lượng và tứ vô sắc định;
- bát giải thoát; bát thắng xứ, cửu thứ đệ định và thập biến xứ;
- tứ niệm trụ; tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi và bát thánh đạo chi;
- không giải thoát môn; vô tướng giải thoát môn và vô nguyện giải thoát môn;
- ngũ nhãn; lục thần thông;
- Phật thập lực; tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả và thập bát Phật bất cộng pháp;
- vô vong thất pháp; hằng trụ xả tánh;
- nhất thiết trí; đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí;
- tất cả các đà-la-ni môn; tất cả các tam-ma-địa môn;
- Phật bảo; Pháp bảo và Bật-sô Tăng bảo.

 Họ lại dùng sức thiện xảo phương tiện mà giảng nói những điều cốt yếu của pháp cho các hữu tình, tùy theo căn cơ mà đặt họ vào pháp của ba thừa (ba con đường tu: Thanh văn, Độc giác và Bồ-tát), khiến họ mãi mãi thoát khỏi sinh, già, bệnh, chết, chứng vào cảnh giới vô dư y bát Niết-bàn (Niết-bàn trọn vẹn, không còn sót lại thân năm uẩn, hoàn toàn dứt khổ). Hoặc họ cứu vớt chúng sinh ra khỏi khổ đau của các đường ác, khiến được hưởng mọi niềm vui ở cõi trời và cõi người."

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ

 một trăm.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm lẻ một.

 Tam tạng Pháp sư (vị thầy thông suốt ba kho kinh điển: Kinh, Luật, Luận) Huyền Trang (cao tăng đời Đường, người sang Ấn Độ thỉnh kinh) vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video