Hội thứ nhất – Phẩm So Lường Công Đức, thứ ba mươi, phần hai mươi ba
Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), thế nào là lấy Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác, người tự mình giác ngộ vào thời không có Phật ra đời, không đi giáo hóa rộng rãi chúng sinh) không hai (không chia thành hai bên đối lập) làm phương tiện (cách thức khéo léo để tu hành), không sinh (thấy các pháp vốn không thật có sinh ra) làm phương tiện, không có chỗ được (không thấy có gì để nắm giữ, chiếm lấy) làm phương tiện, mà hồi hướng (hướng toàn bộ công đức tu hành về một mục đích) về nhất thiết trí trí (trí tuệ biết trọn vẹn tất cả mọi điều, tức trí tuệ của Phật), rồi tu tập bố thí (đem của cải, giáo pháp, sự che chở trao cho người khác), tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn, chịu đựng mà tâm vẫn yên), tinh tấn (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định, lắng tâm mà quán xét) và Bát-nhã (trí tuệ thấy thấu bản chất thật của mọi sự vật) ba-la-mật-đa (hạnh tu được hoàn thiện, đưa người tu sang bờ giải thoát)?
Này Khánh Hỷ (tên dịch nghĩa của tôn giả A-nan, người hầu cận Đức Phật), Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không (tánh không: bản chất vốn trống rỗng, không có thực thể riêng tồn tại cố định). Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú (trụ vững trong) nội không (cái bên trong – tức các giác quan – là không), ngoại không (cái bên ngoài – tức các đối tượng của giác quan – là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" ấy cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối cao, tức niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu và kết thúc nên là không), tán không (mọi sự do hợp lại rồi sẽ tan rã nên là không), vô biến dị không (cái tưởng là không đổi khác cũng là không), bản tánh không (bản tánh vốn là không), tự tướng không (đặc tính riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều là không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được nên là không), vô tánh không (không có tự tánh nên là không), tự tánh không (tự tánh vốn là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không tự tánh lẫn tự tánh đều là không)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú chân như (cái "như vậy" chân thật, vốn có của mọi sự vật), pháp giới (toàn thể các pháp xét theo bản chất chân thật), pháp tánh (bản tánh chân thật của các pháp), bất hư vọng tánh (tánh không giả dối), bất biến dị tánh (tánh không đổi khác), bình đẳng tánh (tánh như nhau, không cao thấp), ly sinh tánh (tánh lìa khỏi sinh diệt), pháp định (sự ổn định thường hằng của pháp), pháp trụ (sự an trụ của pháp), thật tế (bờ mé chân thật), hư không giới (cõi hư không), bất tư nghị giới (cõi không thể nghĩ bàn) – đều là những tên gọi khác nhau chỉ bản chất chân thật của mọi sự vật?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với chân như cho đến bất tư nghị giới kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú chân như cho đến bất tư nghị giới.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú khổ, tập, diệt, đạo thánh đế (bốn chân lý mà bậc thánh thấy rõ: khổ là sự thật về khổ đau; tập là nguyên nhân gây ra khổ; diệt là sự chấm dứt khổ; đạo là con đường đưa đến chấm dứt khổ)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với khổ, tập, diệt, đạo thánh đế kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú khổ, tập, diệt, đạo thánh đế.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc), bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: từ – ban vui, bi – cứu khổ, hỷ – vui theo niềm vui của người, xả – buông bỏ, bình đẳng), bốn vô sắc định (bốn tầng định thuộc cõi Vô sắc, nơi không còn hình sắc: Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tám giải thoát (tám phép quán định giúp thoát khỏi sự ràng buộc vào hình sắc và các tầng định), tám thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, chế ngự đối tượng được quán), chín thứ đệ định (chín tầng định nối tiếp theo thứ tự: bốn tầng thiền, bốn tầng định vô sắc và diệt thọ tưởng định), mười biến xứ (mười phép quán một đối tượng – đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức – cho trùm khắp mọi nơi)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn niệm trụ (bốn phép giữ tâm tỉnh giác, quán sát thân, cảm thọ, tâm và các pháp), bốn chánh đoạn (bốn sự siêng năng chân chánh: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa có được sinh, làm cho điều thiện đã có tăng thêm), bốn thần túc (bốn nền tảng của định và thần thông: ý muốn, sự tinh tấn, tâm chuyên nhất, sự quán xét), năm căn (năm gốc lành: lòng tin, tinh tấn, chánh niệm, định, trí tuệ), năm lực (sức mạnh của năm căn ấy khi đã vững chắc), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ: chọn lựa pháp, tinh tấn, hoan hỷ, nhẹ nhàng an ổn, chánh niệm, định, buông xả), tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường chân chánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán thấy mọi pháp là không), vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán thấy mọi pháp không có hình tướng cố định), vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, không tạo tác)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập năm nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt trí tuệ, mắt pháp, mắt Phật), sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, tai nghe khắp nơi, biết tâm người khác, biết các đời trước, mắt thấy khắp nơi, dứt sạch phiền não)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với năm nhãn, sáu thần thông là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập năm nhãn, sáu thần thông.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ biết rõ mọi điều của Phật), bốn vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), bốn vô ngại giải (bốn thứ trí biện giải thông suốt không vướng mắc: về pháp, về nghĩa, về lời lẽ, về tài biện thuyết), đại từ (lòng thương lớn, ban vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (niềm vui lớn theo sự an vui của chúng sinh), đại xả (sự buông bỏ lớn, đối với chúng sinh bình đẳng, không vướng mắc), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức riêng chỉ Phật mới có, không chung với ai khác)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp (đức không bao giờ quên sót, luôn nhớ rõ), hằng trụ xả tánh (tánh luôn an trụ trong sự buông xả, bình thản)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí (trí biết toàn thể các pháp một cách tổng quát), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành để dẫn dắt chúng sinh), nhất thiết tướng trí (trí biết rõ đến từng tướng trạng riêng biệt của mọi pháp, tức trí tuệ trọn vẹn của Phật)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì, giúp ghi nhớ và giữ gìn giáo pháp không quên mất), tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định, giữ tâm chuyên chú vào một chỗ)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát (hạnh tu của các bậc Bồ-tát lớn – những người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh và trọn khắp của Phật)?
Này Khánh Hỷ, Độc giác bồ-đề thì tự tánh của Độc giác bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của Độc giác bồ-đề cùng với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy Độc giác bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với chân như cho đến bất tư nghị giới kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú chân như cho đến bất tư nghị giới.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú khổ, tập, diệt, đạo thánh đế?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với khổ, tập, diệt, đạo thánh đế kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú khổ, tập, diệt, đạo thánh đế.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập năm nhãn, sáu thần thông?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với năm nhãn, sáu thần thông là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập năm nhãn, sáu thần thông.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề?
Này Khánh Hỷ, hạnh Bồ-tát ma-ha-tát thì tự tánh của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của hạnh Bồ-tát ma-ha-tát cùng với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy hạnh Bồ-tát ma-ha-tát không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú nội không cho đến vô tánh tự tánh không.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với chân như cho đến bất tư nghị giới kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú chân như cho đến bất tư nghị giới.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú khổ, tập, diệt, đạo thánh đế?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với khổ, tập, diệt, đạo thánh đế kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà an trú khổ, tập, diệt, đạo thánh đế.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập năm nhãn, sáu thần thông?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với năm nhãn, sáu thần thông là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập năm nhãn, sáu thần thông.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát.
Bạch Thế Tôn, thế nào là lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề?
Này Khánh Hỷ, vô thượng chánh đẳng bồ-đề thì tự tánh của vô thượng chánh đẳng bồ-đề vốn là không. Vì sao? Vì tánh không của vô thượng chánh đẳng bồ-đề cùng với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là không hai, không phân làm hai. Này Khánh Hỷ, do vậy mà nói: lấy vô thượng chánh đẳng bồ-đề không hai làm phương tiện, không sinh làm phương tiện, không có chỗ được làm phương tiện, hồi hướng về nhất thiết trí trí, mà tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa đạt đến chỗ rốt ráo, viên mãn. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với bố thí, tịnh giới, an nhẫn, tinh tấn, tĩnh lự ba-la-mật-đa kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc an trú nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với nội không cho đến vô tánh tự tánh không kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc an trú chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sinh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với chân như cho đến bất tư nghị giới kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc an trú khổ thánh đế, tập thánh đế, diệt thánh đế, đạo thánh đế đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với khổ, tập, diệt, đạo thánh đế kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập năm nhãn, sáu thần thông đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với năm nhãn, sáu thần thông là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với tất cả đà-la-ni môn, tất cả tam-ma-địa môn kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập hạnh Bồ-tát ma-ha-tát đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với hạnh Bồ-tát ma-ha-tát kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Này Khánh Hỷ, nên biết rằng: nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa này mà có thể hồi hướng về nhất thiết trí trí; lại nhờ hồi hướng về nhất thiết trí trí mà có thể khiến cho việc tu tập vô thượng chánh đẳng bồ-đề đạt đến chỗ rốt ráo. Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa này đối với vô thượng chánh đẳng bồ-đề kia là bậc đứng đầu, là người dẫn đường.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm hai mươi lăm.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười sáu (?).
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video