Phần đầu, phẩm So Lường Công Đức (chương so sánh, đo lường công đức, tức phước lành do việc lành đem lại), thứ ba mươi, đoạn hai mươi lăm.
Bấy giờ Thiên Đế Thích (vị vua cõi trời Ba Mươi Ba, thường gọi là Đế Thích) lại bạch Phật: "Bạch Thế Tôn (Đấng được cả thế gian tôn kính, một danh hiệu của Phật)! Những người nam, người nữ có lòng lành ấy làm sao biết được các vị sau đây đã đến chỗ mình: tam thiên đại thiên thế giới (một cõi gồm một nghìn triệu thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có một mặt trời, một mặt trăng) cùng vô số thế giới khác khắp mười phương có các cõi trời: trời Tứ Đại Vương Chúng (tầng trời của bốn vị Thiên vương giữ bốn phương), trời Tam Thập Tam (trời Ba Mươi Ba, nơi Đế Thích làm chủ), trời Dạ-ma, trời Đổ-sử-đa (tức trời Đâu-suất), trời Lạc Biến Hóa, trời Tha Hóa Tự Tại (sáu tầng trời này thuộc cõi Dục, tức cõi mà chúng sinh còn ham muốn); trời Phạm Chúng, trời Phạm Phụ, trời Phạm Hội, trời Đại Phạm, trời Quang, trời Thiểu Quang, trời Vô Lượng Quang, trời Cực Quang Tịnh, trời Tịnh, trời Thiểu Tịnh, trời Vô Lượng Tịnh, trời Biến Tịnh, trời Quảng, trời Thiểu Quảng, trời Vô Lượng Quảng, trời Quảng Quả, trời Vô Phiền, trời Vô Nhiệt, trời Thiện Hiện, trời Thiện Kiến, trời Sắc Cứu Cánh (các tầng trời này thuộc cõi Sắc, tức cõi của những vị đã lìa ham muốn nhờ thiền định nhưng vẫn còn thân hình vi tế); lại có vô lượng các loài có uy đức lớn như rồng, dược-xoa (dạ-xoa, một loài quỷ thần nhanh nhẹn, có sức mạnh), kiện-đạt-phược (càn-thát-bà, thần âm nhạc sống bằng mùi hương), a-tố-lạc (a-tu-la, loài thần hay ganh đua, gây chiến với chư thiên), yết-lộ-đồ (ca-lâu-la, chim thần cánh vàng), khẩn-nại-lạc (khẩn-na-la, thần ca hát, đầu có sừng), mạc-hô-lạc-già (ma-hầu-la-già, thần rắn lớn), cùng người và các loài chẳng phải người. Họ đến chỗ ấy chiêm ngưỡng lễ bái, đọc tụng bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt thấu suốt thật tướng của mọi sự, đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; ở đây cũng chỉ bộ kinh chép giáo lý ấy) thâm sâu mà người ấy đã chép, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay đi vòng quanh theo chiều bên phải (cách tỏ lòng tôn kính), vui mừng che chở và nhớ nghĩ."
Khi ấy Phật bảo Thiên Đế Thích: "Kiều-thi-ca (tên gọi khác của Đế Thích)! Những người nam, người nữ có lòng lành ấy, nếu thấy nơi đặt bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy có ánh sáng tốt đẹp, hoặc ngửi thấy nơi ấy có mùi hương lạ thơm ngát, hoặc nghe như tiếng nhạc cõi trời, thì nên biết lúc ấy có các vị trời, rồng... có thần lực lớn, uy đức rực rỡ đến chỗ đó, chiêm ngưỡng lễ bái, đọc tụng bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu mà người ấy đã chép, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay đi vòng quanh theo chiều bên phải, vui mừng che chở và nhớ nghĩ.
Lại nữa, Kiều-thi-ca! Những người nam, người nữ có lòng lành ấy tu hạnh trong sạch tốt đẹp, giữ nơi ấy trang nghiêm sạch sẽ, hết lòng cúng dường bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, thì nên biết lúc ấy có các vị trời, rồng... có thần lực lớn, uy đức rực rỡ đến chỗ đó, chiêm ngưỡng lễ bái, đọc tụng bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu mà người ấy đã chép, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay đi vòng quanh theo chiều bên phải, vui mừng che chở và nhớ nghĩ.
Kiều-thi-ca! Hễ các vị trời, rồng... có thần lực lớn, uy đức rực rỡ như vậy đến chỗ ấy, thì mọi tà thần ác quỷ ở đó đều kinh sợ lui tan, không kẻ nào dám ở lại. Nhờ nhân duyên đó, tâm của những người nam, người nữ có lòng lành ấy liền trở nên rộng lớn, những việc lành đã tu càng tăng trưởng gấp bội, mọi việc làm đều không bị trở ngại.
Vì thế, Kiều-thi-ca, bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa này được đặt ở đâu thì nên dọn bỏ hết các vật dơ bẩn chung quanh, quét lau, trát sửa, rưới nước thơm, bày tòa báu để đặt kinh lên; đốt hương, rải hoa, giăng lọng có rèm che, xen giữa trang trí bằng cờ phướn báu và chuông nhỏ; dùng y phục, chuỗi ngọc, đồ dùng bằng vàng bạc châu báu, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng và vô số lụa nhiều màu để trang hoàng nơi ấy. Nếu cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa được như vậy thì sẽ có vô lượng các vị trời, rồng... có thần lực lớn, uy đức rực rỡ đến chỗ đó, chiêm ngưỡng lễ bái, đọc tụng bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu mà người ấy đã chép, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, chắp tay đi vòng quanh theo chiều bên phải, vui mừng che chở và nhớ nghĩ.
Lại nữa, Kiều-thi-ca! Những người nam, người nữ có lòng lành ấy, nếu cúng dường Bát-nhã ba-la-mật-đa được như vậy, thì thân tâm không mỏi mệt: thân vui, tâm vui; thân nhẹ nhàng, tâm nhẹ nhàng; thân điều hòa mềm dịu, tâm điều hòa mềm dịu; thân an ổn, tâm an ổn. Họ buộc tâm vào Bát-nhã ba-la-mật-đa, nên ban đêm khi ngủ nghỉ không có các ác mộng, chỉ gặp mộng lành.
Nghĩa là họ mộng thấy đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác (ba danh hiệu của Phật: Như Lai là bậc từ chân lý như thật mà đến; Ứng là bậc đáng được cúng dường; Chánh Đẳng Giác là bậc giác ngộ chân chánh và trọn khắp) thân sắc vàng ròng, đủ ba mươi hai tướng đại trượng phu (ba mươi hai đặc điểm thân thể tốt đẹp của bậc vĩ nhân), tám mươi vẻ đẹp phụ (tám mươi nét đẹp nhỏ đi kèm) tròn đầy trang nghiêm, phóng ánh sáng lớn chiếu khắp tất cả, có các vị Thanh văn (người tu nghe lời Phật dạy mà giác ngộ, nhắm đến quả A-la-hán) và Bồ-tát (người tu phát nguyện thành Phật để cứu độ chúng sinh) vây quanh trước sau. Họ thấy mình ở giữa đại chúng ấy.
Họ nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến Bố thí ba-la-mật-đa, Tịnh giới ba-la-mật-đa, An nhẫn ba-la-mật-đa, Tinh tấn ba-la-mật-đa, Tĩnh lự ba-la-mật-đa, Bát-nhã ba-la-mật-đa (sáu hạnh tu đưa người sang bờ giác ngộ: cho đi, giữ giới trong sạch, nhẫn nhục chịu đựng, siêng năng, thiền định, trí tuệ).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến nội không (các giác quan bên trong như mắt, tai... vốn không có thực thể), ngoại không (các cảnh bên ngoài như hình sắc, âm thanh... vốn không có thực thể), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (những gì do nhân duyên tạo tác đều không), vô vi không (những gì không do tạo tác, không sinh diệt cũng là không), tất cánh không (rốt ráo hoàn toàn là không), vô tế không (không có khởi đầu, không có kết thúc, nên là không), tán không (các sự vật vốn do hợp lại rồi tan ra, nên là không), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không), bổn tánh không (bản tánh của mọi sự vốn là không), tự tướng không (đặc tính riêng của mỗi sự vật là không), cộng tướng không (đặc tính chung của các sự vật là không), nhất thiết pháp không (tất cả mọi sự vật, hiện tượng đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được gì, nên là không), vô tánh không (không có tự thể, nên là không), tự tánh không (tự tánh vốn là không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có tự thể lẫn tự tánh đều là không).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến chân như (cái như thật, không đổi của mọi sự), pháp giới (cảnh giới bản thể chân thật của mọi sự), pháp tánh (tánh chân thật của mọi sự), bất hư vọng tánh (tánh không giả dối), bất biến dị tánh (tánh không đổi khác), bình đẳng tánh (tánh bình đẳng như nhau), ly sanh tánh (tánh lìa khỏi sinh diệt), pháp định (sự an định vững chắc của các pháp), pháp trụ (sự an trụ thường hằng của các pháp), thật tế (bờ mé chân thật, tột cùng của thực tại), hư không giới (cảnh giới như hư không, không ngăn ngại), bất tư nghì giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến Khổ thánh đế, Tập thánh đế, Diệt thánh đế, Đạo thánh đế (bốn chân lý cao quý: sự khổ, nguyên nhân của khổ, sự dứt khổ, con đường dứt khổ).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến bốn tĩnh lự (bốn bậc thiền định thuộc cõi Sắc), bốn vô lượng (bốn tâm rộng lớn không giới hạn: thương yêu, xót thương, vui theo, buông xả) và bốn vô sắc định (bốn bậc thiền định cao vượt ngoài hình sắc).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến tám giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi ràng buộc), tám thắng xứ (tám phép quán giúp làm chủ, vượt thắng các cảnh), chín thứ đệ định (chín bậc thiền định nhập tuần tự từ thấp lên cao) và mười biến xứ (mười phép quán một yếu tố như đất, nước, lửa, gió, màu sắc... trùm khắp mọi nơi).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến bốn niệm trụ (bốn phép giữ chánh niệm: quán thân, cảm thọ, tâm, các pháp), bốn chánh đoạn (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm điều lành chưa sinh, tăng điều lành đã sinh), bốn thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định: ý muốn, tinh tấn, tâm, quán xét), năm căn (năm gốc rễ của việc tu: tin, siêng năng, chánh niệm, định, tuệ), năm lực (năm sức mạnh do năm căn ấy phát triển thành), bảy đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ) và tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, nhớ nghĩ đúng, định tâm đúng).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn (ba cửa ngõ giải thoát: quán mọi sự là không, quán mọi sự không có hình tướng, không còn mong cầu điều gì).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến năm nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) và sáu thần thông (sáu năng lực siêu phàm: biến hóa tự tại, thấy xa, nghe xa, biết tâm người, biết đời trước, dứt sạch phiền não).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến mười lực của Phật (mười năng lực trí tuệ chỉ Phật mới có), bốn vô sở úy (bốn điều Phật nói ra không chút sợ hãi), bốn vô ngại giải (bốn khả năng hiểu biết và diễn giảng không bị ngăn ngại: về giáo pháp, ý nghĩa, ngôn ngữ, biện tài), đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả (lòng thương yêu lớn, xót thương lớn, vui theo lớn, buông xả lớn) và mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám đức tính riêng chỉ Phật có, không chung với ai khác).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến vô vong thất pháp (pháp không bao giờ quên mất) và hằng trụ xả tánh (tánh luôn an trụ trong sự buông xả, không dính mắc).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp), đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết trọn vẹn mọi khía cạnh, chi tiết của tất cả các pháp, tức trí của Phật).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến tất cả các pháp môn đà-la-ni (pháp nắm giữ, ghi nhớ trọn vẹn mọi điều lành, không để mất) và tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các phép định tâm, giữ tâm chuyên nhất một chỗ).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến tất cả hạnh tu của Bồ-tát ma-ha-tát (Bồ-tát lớn, vị Bồ-tát có tâm nguyện và hạnh tu rộng lớn).
Nghe Phật giảng cho các giáo pháp liên quan đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chánh, trọn vẹn) của chư Phật.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến Bố thí ba-la-mật-đa, Tịnh giới ba-la-mật-đa, An nhẫn ba-la-mật-đa, Tinh tấn ba-la-mật-đa, Tĩnh lự ba-la-mật-đa, Bát-nhã ba-la-mật-đa.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến Khổ thánh đế, Tập thánh đế, Diệt thánh đế, Đạo thánh đế.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến năm nhãn, sáu thần thông.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến tất cả các pháp môn đà-la-ni, tất cả các pháp môn tam-ma-địa.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến tất cả hạnh tu của Bồ-tát ma-ha-tát.
Lại nghe phân tích ý nghĩa của các giáo pháp liên quan đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật.
Hoặc trong mộng họ thấy cây bồ-đề (cây mà dưới gốc Phật thành đạo), cao rộng, được trang hoàng bằng nhiều thứ báu; thấy vị đại Bồ-tát đi đến cây bồ-đề, ngồi kiết-già (ngồi xếp bằng, hai bàn chân đặt ngửa lên hai đùi), hàng phục ma oán (chế ngự ma vương cùng quân ma thù nghịch), chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, chuyển bánh xe diệu pháp (giảng dạy giáo pháp mầu nhiệm), cứu độ vô lượng chúng sinh.
Lại thấy vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa (câu-chi là mười triệu; na-dữu-đa là một con số cực lớn) Bồ-tát ma-ha-tát cùng nhóm họp bàn luận các nghĩa lý của giáo pháp, như là: nên thành thục hữu tình (giúp chúng sinh tiến tu đến chỗ chín muồi) như thế này; nên làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh như thế này; nên hàng phục quân ma như thế này; nên tu hạnh Bồ-tát như thế này; nên thâu nhận nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả mọi sự của Phật) như thế này.
Hoặc lại mộng thấy ở phương đông có vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa đức Phật, cũng nghe tiếng nói rằng: ở thế giới kia có đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác hiệu là như thế, được ngần ấy trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa Bồ-tát ma-ha-tát, ngần ấy trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa đệ tử Thanh văn cung kính vây quanh, và Ngài đang thuyết pháp cho họ. Các phương nam, tây, bắc, bốn phương phụ (đông nam, tây nam, tây bắc, đông bắc), phương trên, phương dưới cũng đều như vậy.
Hoặc lại mộng thấy ở phương đông có vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa đức Phật nhập Bát-niết-bàn (vào cảnh tịch diệt hoàn toàn, tức Phật qua đời). Thấy sau khi mỗi đức Phật nhập Bát-niết-bàn, đều có các thí chủ, vì muốn cúng dường thiết-lợi-la (xá-lợi, tức di cốt của Phật), đã dùng bảy thứ báu quý đẹp mỗi người dựng vô lượng trăm nghìn câu-chi na-dữu-đa ngôi tốt-đổ-ba (tháp thờ). Lại ở mỗi ngôi tháp, họ đều dùng vô lượng tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, trải qua vô lượng kiếp (kiếp là một khoảng thời gian cực kỳ dài) mà cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Các phương nam, tây, bắc, bốn phương phụ, phương trên, phương dưới cũng đều như vậy.
Kiều-thi-ca! Những người nam, người nữ có lòng lành ấy khi thấy các tướng mộng lành như vậy thì dù ngủ hay thức, thân tâm đều an vui; các vị trời, thần... làm tăng thêm tinh khí cho họ, khiến họ tự thấy thân thể nhẹ nhàng thoải mái. Do nhân duyên đó, họ không còn tham đắm nhiều vào đồ ăn uống, thuốc men, y phục, đồ nằm; đối với bốn món cúng dường ấy, lòng ham muốn của họ rất nhẹ. Cũng như vị du-già sư (người tu thiền định) vào định thù thắng, nhờ sức định thấm nhuần thân tâm, nên khi ra khỏi định thì lòng ham đối với các món ăn ngon rất nhẹ; ở đây cũng vậy.
Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì đối với những người nam, người nữ có lòng lành ấy, tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, Thanh văn, Bồ-tát, trời, rồng, dược-xoa, kiện-đạt-phược, a-tố-lạc, yết-lộ-đồ, khẩn-nại-lạc, mạc-hô-lạc-già, người và các loài chẳng phải người... có thần lực lớn và uy đức thù thắng trong tam thiên đại thiên thế giới này cùng vô số thế giới khác khắp mười phương, đều đem lòng từ bi che chở nhớ nghĩ, ngầm rót tinh khí mầu nhiệm vào thân tâm họ, khiến chí họ dũng mãnh, thân thể sung mãn.
Kiều-thi-ca! Nếu những người nam, người nữ có lòng lành muốn được công đức ngay trong đời hiện tại như vậy, thì nên phát tâm cầu nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc (không chấp rằng có gì để đạt được) làm phương tiện, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, thọ trì (nhận lấy và giữ gìn), đọc tụng, siêng năng tu học, như lý tư duy (suy nghĩ đúng với lẽ thật), giảng giải, chép lại và làm cho lưu truyền rộng khắp.
Kiều-thi-ca! Nếu những người nam, người nữ có lòng lành dù không thể lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, như lý tư duy Bát-nhã ba-la-mật-đa, không thể giảng nói và lưu truyền rộng rãi cho chúng sinh, mà chỉ chép kinh, trang hoàng bằng nhiều thứ báu, lại dùng đủ loại tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, thì cũng được công đức như đã nói ở trên. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì những người nam, người nữ có lòng lành ấy có thể làm lợi ích và an vui rộng khắp cho vô lượng chúng sinh."
"Lại nữa, Kiều-thi-ca! Nếu những người nam, người nữ có lòng lành dùng tâm hướng về nhất thiết trí trí, lấy vô sở đắc làm phương tiện, đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, như lý tư duy, giảng nói và lưu truyền rộng rãi cho chúng sinh; hoặc chép kinh, trang hoàng bằng nhiều thứ báu, lại dùng đủ loại tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen; thì những người nam, người nữ có lòng lành ấy, nhờ nhân duyên đó, được vô lượng phước, hơn hẳn phước của người suốt đời dùng vô lượng thứ đồ ăn uống, y phục, đồ nằm, thuốc men và các vật dụng thượng hạng để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác cùng chúng đệ tử ở mười phương thế giới.
Cũng hơn hẳn phước của người, sau khi chư Phật mười phương cùng đệ tử nhập Bát-niết-bàn, vì cúng dường xá-lợi mà dùng bảy thứ báu quý đẹp dựng tháp cao rộng, trang nghiêm lộng lẫy, lại dùng vô lượng tràng hoa tuyệt đẹp cõi trời, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, suốt đời cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì chư Phật mười phương cùng chúng đệ tử đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy mà được sinh ra."
Bấy giờ Phật bảo Thiên Đế Thích: "Kiều-thi-ca! Giả sử xá-lợi của Phật chứa đầy châu Thiệm-bộ (châu lục phía nam núi Tu-di, nơi loài người ở) này làm một phần, và bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy được chép ra làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy ông chọn phần nào?"
Khi ấy Thiên Đế Thích bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Giả sử xá-lợi của Phật chứa đầy châu Thiệm-bộ này làm một phần, và bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy được chép ra làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa này. Vì sao? Không phải con không tin nhận, không ưa thích, không cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi của chư Phật. Nhưng vì xá-lợi đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra, đều được sức mạnh công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa hun đúc thấm nhuần, nên mới được tất cả trời, người, a-tố-lạc... trong thế gian dùng vô lượng thứ tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen."
Bấy giờ Xá-lợi Tử (vị đệ tử có trí tuệ bậc nhất của Phật) nói với Thiên Đế Thích: "Kiều-thi-ca! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy vốn không thể nắm lấy, không có hình sắc, không thể thấy, không có gì đối ngại, chỉ một tướng, tức là vô tướng (không có hình tướng nào). Ông làm sao chọn lấy được? Vì sao vậy? Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không lấy, không bỏ, không thêm, không bớt, không tụ, không tan, không lợi, không hại, không nhiễm, không sạch.
Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho pháp của chư Phật, không bỏ pháp của dị sanh (phàm phu, người chưa chứng đạo); không trao cho pháp của Bồ-tát, không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho pháp của Độc giác (bậc tự giác ngộ mà không cần nghe Phật dạy, thường tu một mình), không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho pháp của Thanh văn, không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho vô vi giới (cõi của những gì không do nhân duyên tạo tác, không sinh không diệt), không bỏ hữu vi giới (cõi của những gì do nhân duyên tạo tác, có sinh có diệt).
Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho Bố thí ba-la-mật-đa, không trao cho Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho nội không, không trao cho ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.
Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho chân như, không trao cho pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho Khổ thánh đế, không trao cho Tập, Diệt, Đạo thánh đế. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho bốn tĩnh lự, không trao cho bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho tám giải thoát, không trao cho tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho bốn niệm trụ, không trao cho bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho không giải thoát môn, không trao cho vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho năm nhãn, không trao cho sáu thần thông. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho mười lực của Phật, không trao cho bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật.
Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho vô vong thất pháp, không trao cho hằng trụ xả tánh. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho nhất thiết trí, không trao cho đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho tất cả pháp môn đà-la-ni, không trao cho tất cả pháp môn tam-ma-địa. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho quả Dự lưu (quả vị thánh đầu tiên của hàng Thanh văn, mới vào dòng thánh), không trao cho quả Nhất lai (còn trở lại cõi Dục một lần nữa), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục), quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh). Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác). Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho hạnh tu của Bồ-tát ma-ha-tát. Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho vô thượng chánh đẳng bồ-đề."
Bấy giờ Thiên Đế Thích đáp Xá-lợi Tử: "Đúng vậy, đúng vậy, thật như lời ngài nói. Thưa Đại đức (tiếng tôn xưng vị tu sĩ có đức lớn)! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy thật không thể nắm lấy, không có hình sắc, không thể thấy, không có gì đối ngại, chỉ một tướng, tức là vô tướng. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không lấy, không bỏ, không thêm, không bớt, không tụ, không tan, không lợi, không hại, không nhiễm, không sạch.
Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho pháp của chư Phật, không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho pháp của Bồ-tát, không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho pháp của Độc giác, không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho pháp của Thanh văn, không bỏ pháp của phàm phu; không trao cho vô vi giới, không bỏ hữu vi giới.
Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho Bố thí ba-la-mật-đa, không trao cho Tịnh giới, An nhẫn, Tinh tấn, Tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho nội không, không trao cho ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không.
Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho chân như, không trao cho pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho Khổ thánh đế, không trao cho Tập, Diệt, Đạo thánh đế. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho bốn tĩnh lự, không trao cho bốn vô lượng, bốn vô sắc định. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho tám giải thoát, không trao cho tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ.
Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho bốn niệm trụ, không trao cho bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho không giải thoát môn, không trao cho vô tướng, vô nguyện giải thoát môn. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho năm nhãn, không trao cho sáu thần thông. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho mười lực của Phật, không trao cho bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật.
Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho vô vong thất pháp, không trao cho hằng trụ xả tánh. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho nhất thiết trí, không trao cho đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho tất cả pháp môn đà-la-ni, không trao cho tất cả pháp môn tam-ma-địa. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho quả Dự lưu, không trao cho quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho Độc giác bồ-đề. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho hạnh tu của Bồ-tát ma-ha-tát. Thưa Đại đức! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy không trao cho vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Thưa Đại đức! Nếu đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa mà biết được như vậy, thì đó mới thật là chọn lấy Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu, cũng là thật sự tu hành Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu không vận hành theo lối hai bên đối đãi, bởi không có tướng hai. Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa như vậy cũng không vận hành theo lối hai bên đối đãi, bởi không có tướng hai."
Bấy giờ Phật khen Thiên Đế Thích: "Hay thay, hay thay! Đúng như ông nói, Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu không vận hành theo lối hai bên đối đãi. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu không có tướng hai. Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa như vậy cũng không vận hành theo lối hai bên đối đãi. Vì sao? Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa như vậy cũng không có tướng hai.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến chân như cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với chân như không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến chân như cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với chân như không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp giới cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với pháp giới không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp giới cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với pháp giới không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với pháp tánh không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với pháp tánh không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến bất hư vọng tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với bất hư vọng tánh không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến bất hư vọng tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với bất hư vọng tánh không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến bất biến dị tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với bất biến dị tánh không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến bất biến dị tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với bất biến dị tánh không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến bình đẳng tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với bình đẳng tánh không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến bình đẳng tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với bình đẳng tánh không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến ly sanh tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với ly sanh tánh không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến ly sanh tánh cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với ly sanh tánh không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp định cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với pháp định không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp định cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với pháp định không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp trụ cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với pháp trụ không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến pháp trụ cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với pháp trụ không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến thật tế cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với thật tế không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến thật tế cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với thật tế không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến hư không giới cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với hư không giới không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến hư không giới cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với hư không giới không hai, không chia làm hai phần.
Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu có tướng hai, thì tức là muốn khiến bất tư nghì giới cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu với bất tư nghì giới không hai, không chia làm hai phần. Kiều-thi-ca! Ai muốn khiến Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa có tướng hai, thì tức là muốn khiến bất tư nghì giới cũng có tướng hai. Vì sao? Kiều-thi-ca! Vì Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa với bất tư nghì giới không hai, không chia làm hai phần."
Bấy giờ Thiên Đế Thích bạch Phật: "Bạch Thế Tôn! Đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, trời, người, a-tố-lạc... trong thế gian đều nên chí thành lễ bái, đi vòng quanh theo chiều bên phải, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen. Vì sao? Vì tất cả chúng Bồ-tát ma-ha-tát đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy mà siêng năng tu học, nên đã được, sẽ được và đang được vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Bạch Thế Tôn! Như khi con ngồi trên tòa Thiên đế trong điện Thiện Pháp ở cõi trời Ba Mươi Ba, giảng chánh pháp cho chúng chư thiên, khi ấy có vô lượng thiên tử (các vị trời) đến chỗ con nghe con giảng, cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, đi vòng quanh theo chiều bên phải, lễ bái, chắp tay rồi lui ra. Khi con không có mặt, các thiên tử cũng đến chỗ ấy; tuy không thấy con, họ vẫn cung kính cúng dường như lúc con đang ở đó, và đều nói: 'Đây là tòa mà Thiên Đế Thích ngồi thuyết pháp cho chư thiên; chúng ta đều nên cúng dường, đi vòng quanh theo chiều bên phải, lễ bái rồi lui ra như khi Thiên chủ đang có mặt.'
Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy, nếu có ai chép ra, thọ trì, đọc tụng, giảng nói và lưu truyền rộng rãi cho chúng sinh, thì nên biết nơi đó thường có vô lượng vô số trời, rồng, dược-xoa, kiện-đạt-phược, a-tố-lạc, yết-lộ-đồ, khẩn-nại-lạc, mạc-hô-lạc-già, người và các loài chẳng phải người... ở cõi này cùng vô số thế giới khác khắp mười phương đều đến nhóm họp. Dù không có người giảng nói, vì kính trọng giáo pháp, họ cũng ở nơi ấy cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen, lễ bái rồi lui ra.
Vì sao? Vì tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đều nhờ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy mà được sinh ra; tất cả chúng Bồ-tát ma-ha-tát, Độc giác, Thanh văn, cùng các thứ vui sướng thượng hạng của chúng sinh đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy mà phát khởi; xá-lợi của Phật cũng nhờ công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy hun đúc thấm nhuần mà được cúng dường.
Bạch Thế Tôn! Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy đối với hạnh tu của các Bồ-tát ma-ha-tát và nhất thiết trí trí mà các vị chứng được, là nhân, là duyên (điều kiện trợ giúp), là chỗ nương tựa, là cái có khả năng dẫn sinh ra. Bạch Thế Tôn! Vì lý do đó nên con nói rằng: giả sử xá-lợi của Phật chứa đầy châu Thiệm-bộ này làm một phần, và bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy được chép ra làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa này.
Bạch Thế Tôn! Khi con thọ trì, đọc tụng và nhớ nghĩ đúng đắn Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu này, vì tâm khế hợp với pháp nên hoàn toàn không thấy có tướng sợ hãi nào. Vì sao? Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu không có tướng, không có hình trạng, không có lời, không có nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên Tĩnh lự, Tinh tấn, An nhẫn, Tịnh giới, Bố thí ba-la-mật-đa cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bổn tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên chân như, pháp giới, pháp tánh, bất hư vọng tánh, bất biến dị tánh, bình đẳng tánh, ly sanh tánh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên Khổ thánh đế, Tập thánh đế, Diệt thánh đế, Đạo thánh đế cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên bốn tĩnh lự, bốn vô lượng, bốn vô sắc định cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên tám giải thoát, tám thắng xứ, chín thứ đệ định, mười biến xứ cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên bốn niệm trụ, bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy đẳng giác chi, tám thánh đạo chi cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên không giải thoát môn, vô tướng giải thoát môn, vô nguyện giải thoát môn cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên năm nhãn, sáu thần thông cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên mười lực của Phật, bốn vô sở úy, bốn vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên vô vong thất pháp, hằng trụ xả tánh cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên nhất thiết trí, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên tất cả pháp môn đà-la-ni, tất cả pháp môn tam-ma-địa cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên hạnh tu của Bồ-tát ma-ha-tát cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, cho nên tất cả các pháp cũng không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Nếu Bát-nhã ba-la-mật-đa này có tướng, có hình trạng, có lời, có nói, chứ không phải không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, thì đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác đã không thể biết tất cả các pháp là không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, rồi vì chúng sinh mà nói rằng tất cả các pháp đều không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Chính vì Bát-nhã ba-la-mật-đa này không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, chứ không phải có tướng, có hình trạng, có lời, có nói, cho nên đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác biết tất cả các pháp là không tướng, không hình trạng, không lời, không nói, chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, rồi vì chúng sinh mà nói rằng tất cả các pháp đều không tướng, không hình trạng, không lời, không nói.
Bạch Thế Tôn! Vì thế, Bát-nhã ba-la-mật-đa xứng đáng được tất cả trời, người, a-tố-lạc... trong thế gian dùng vô lượng thứ tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Bạch Thế Tôn! Nếu những người nam, người nữ có lòng lành đối với Bát-nhã ba-la-mật-đa này hết lòng lắng nghe, thọ trì, đọc tụng, siêng năng tu học, như lý tư duy, giảng nói và lưu truyền rộng rãi cho chúng sinh; hoặc chép kinh, trang hoàng bằng nhiều thứ báu, dùng vô lượng thứ tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen; thì những người nam, người nữ có lòng lành ấy chắc chắn không còn đọa vào địa ngục, bàng sanh (loài súc vật), cõi quỷ đói, hay sinh vào vùng biên địa hẻo lánh, giữa các dân tộc đạt-nhứ, miệt-lệ-xa (những giống dân man rợ, không biết đến Phật pháp); không rơi vào bậc Thanh văn hay bậc Độc giác, mà nhất định hướng đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Họ thường được thấy chư Phật, luôn được nghe chánh pháp, không lìa bạn lành, làm cho cõi Phật trang nghiêm thanh tịnh, thành thục chúng sinh, đi từ cõi Phật này đến cõi Phật khác để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen chư Phật Thế Tôn cùng chúng Bồ-tát ma-ha-tát, có thể dùng vô lượng tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng để cúng dường."
"Bạch Thế Tôn! Giả sử xá-lợi của Phật chứa đầy tam thiên đại thiên thế giới này làm một phần, và bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu như vậy được chép ra làm một phần nữa, thì trong hai phần ấy con thà chọn Bát-nhã ba-la-mật-đa này. Vì sao? Vì tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác và xá-lợi của Phật khắp tam thiên thế giới đều từ Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra. Lại nữa, xá-lợi của Phật khắp tam thiên thế giới đều nhờ sức mạnh công đức của Bát-nhã ba-la-mật-đa hun đúc thấm nhuần, nên được trời, người, a-tố-lạc... cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen.
Do nhân duyên đó, những người nam, người nữ có lòng lành cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen xá-lợi của Phật thì chắc chắn không còn đọa vào ba đường ác (địa ngục, quỷ đói, súc sinh), thường sinh làm trời, người, hưởng mọi sự vui sướng, giàu sang tự tại, muốn gì được nấy, rồi theo pháp ba thừa (ba con đường tu, ví như ba cỗ xe: Thanh văn, Độc giác, Bồ-tát) mà đi đến Niết-bàn (cảnh giới dứt sạch phiền não, ra khỏi sinh tử).
Bạch Thế Tôn! Thấy đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác, và thấy bộ Bát-nhã ba-la-mật-đa thâm sâu đã được chép ra, hai công đức ấy ngang nhau, không khác. Vì sao? Vì Bát-nhã ba-la-mật-đa như vậy với chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác bình đẳng, không hai, không chia làm hai phần.
Bạch Thế Tôn! Nếu có đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác dùng ba thị đạo (ba cách Phật hiển hiện để dẫn dắt chúng sinh: hiện thần thông, nói rõ tâm ý người khác, và dạy bảo giáo giới) mà giảng chánh pháp cho chúng sinh, tức là: khế kinh (lời Phật dạy bằng văn xuôi), ứng tụng (kệ lặp lại ý của phần văn xuôi), ký biệt (lời Phật thọ ký, báo trước việc đệ tử sẽ thành đạo), phúng tụng (kệ đứng riêng, không lặp lại văn xuôi), tự thuyết (lời Phật tự nói ra không đợi ai hỏi), nhân duyên (chuyện kể duyên do việc Phật thuyết pháp hay chế giới), bổn sự (chuyện đời trước của các đệ tử), bổn sanh (chuyện các đời trước của Phật), phương quảng (giáo lý sâu rộng), hy pháp (chuyện những điều hiếm có, kỳ diệu), thí dụ (lời ví dụ), luận nghĩa (lời luận bàn, phân tích giáo lý); còn những người nam, người nữ có lòng lành thì thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa này và giảng rộng cho người khác, thì hai công đức ấy ngang nhau, không khác. Vì sao? Vì đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ấy, ba thị đạo ấy, và mười hai phần giáo được giảng ra ấy, đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra.
Bạch Thế Tôn! Nếu tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nhiều như cát sông Căng-già (sông Hằng ở Ấn Độ) khắp mười phương thế giới dùng ba thị đạo mà giảng chánh pháp cho chúng sinh, tức là: khế kinh, ứng tụng, ký biệt, phúng tụng, tự thuyết, nhân duyên, bổn sự, bổn sanh, phương quảng, hy pháp, thí dụ, luận nghĩa; còn những người nam, người nữ có lòng lành thì thọ trì, đọc tụng Bát-nhã ba-la-mật-đa này và giảng rộng cho người khác, thì hai công đức ấy ngang nhau, không khác. Vì sao? Vì tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nhiều như cát sông Căng-già khắp mười phương thế giới ấy, ba thị đạo ấy, và mười hai phần giáo được giảng ra ấy, đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra.
Bạch Thế Tôn! Nếu những người nam, người nữ có lòng lành dùng vô lượng thứ tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen tất cả chư Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác nhiều như cát sông Căng-già khắp mười phương thế giới; lại có những người nam, người nữ có lòng lành chép Bát-nhã ba-la-mật-đa, cũng dùng vô lượng tràng hoa thượng hạng, hương thoa, hương bột..., y phục, chuỗi ngọc, cờ phướn báu, lọng, các vật quý lạ tốt đẹp, âm nhạc, đèn sáng, đem hết mọi thứ mình có để cúng dường, cung kính, tôn trọng, ngợi khen; thì hai công đức ấy ngang nhau, không khác. Vì sao? Vì các đức Như Lai Ứng Chánh Đẳng Giác ấy đều nương vào Bát-nhã ba-la-mật-đa mà sinh ra."
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm hai mươi bảy.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười tám (có lẽ là một trăm hai mươi tám) (?).
Tam tạng pháp sư (vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video