Thiên 183 — Hội 1 · Phẩm 30 So lường công đức · phần 60

 Phẩm "So sánh công đức" thứ ba mươi, phần sáu mươi (thuộc Phần thứ nhất của kinh)

 Lại nữa, Kiều Thi Ca (tên họ của Thiên Đế Thích, vua cõi trời Đao Lợi; Đức Phật gọi ông bằng tên này)! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân (người nam, người nữ có lòng lành, tức người tu theo Phật) giảng nói về tịnh giới ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề (lòng mong cầu đạt sự giác ngộ cao nhất, không gì hơn được). Ba-la-mật-đa nghĩa đen là "đến bờ bên kia", tức pháp tu trọn vẹn đưa người tu từ bờ mê sang bờ giác ngộ. Tịnh giới ba-la-mật-đa là pháp tu trọn vẹn về việc giữ giới luật trong sạch, không phạm điều răn của Phật. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán (xem xét, nhìn nhận bằng tâm) tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là thường hay vô thường." Bồ-tát là người tu hướng tới quả Phật và cứu giúp chúng sinh. Ma-ha-tát nghĩa là bậc lớn. Hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là các việc tu hành của các bậc Bồ-tát lớn. Thường là còn mãi không đổi, vô thường là luôn đổi thay, không còn mãi.

 "Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều có tự tính là không. Tự tính là bản chất riêng, cố định, tự có của một sự vật. Tự tính là không nghĩa là không hề có bản chất riêng cố định như thế. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều bất khả đắc (không thể nắm bắt, không thể tìm thấy như một cái gì có thật). Cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát nào để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều có tự tính là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều không thể nắm bắt được. Cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát nào để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là ngã hay vô ngã." Ngã là có một cái "ta", một chủ thể thật, tồn tại riêng. Vô ngã là không có cái "ta" như thế. "Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều có tự tính là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều không thể nắm bắt được. Cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát nào để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều có tự tính là không. Tự tính của tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, tất cả hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát đều không thể nắm bắt được. Cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có hạnh Bồ-tát Ma-ha-tát nào để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói tịnh giới ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về tịnh giới ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là thường hay vô thường." Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề là sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn vẹn khắp mọi mặt của các Đức Phật. "Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật không thể nắm bắt được. Cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của nó. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật không thể nắm bắt được. Cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của nó. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật không thể nắm bắt được. Cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của nó. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu tịnh giới ba-la-mật-đa. Ông không nên quán Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật có tự tính là không. Tự tính của Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật ấy chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là tịnh giới ba-la-mật-đa. Trong tịnh giới ba-la-mật-đa này, Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật không thể nắm bắt được. Cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có Vô thượng Chánh đẳng Bồ-đề của chư Phật để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của nó. Nếu ông tu được tịnh giới như thế thì ấy là tu tịnh giới ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói tịnh giới ba-la-mật-đa chân chính.

 Bấy giờ Thiên Đế Thích lại thưa với Phật: "Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Phật, nghĩa là bậc được cả thế gian tôn kính)! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân phải giảng nói bố thí ba-la-mật-đa theo cách vô sở đắc như thế nào thì mới gọi là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính?" Vô sở đắc là không chấp rằng có cái gì để nắm giữ hay đạt được. Bố thí ba-la-mật-đa là pháp tu trọn vẹn về việc cho, giúp người khác bằng của cải, giáo pháp hay sự che chở.

 Phật dạy: "Này Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: 'Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là thường hay vô thường.'"

Sắc, thọ, tưởng, hành, thức gọi chung là năm uẩn, tức năm nhóm hợp thành con người và mọi kinh nghiệm:
- Sắc là phần vật chất, hình thể, như thân thể và vật bên ngoài.
- Thọ là sự cảm nhận vui, khổ hay không vui không khổ.
- Tưởng là sự nhận biết hình ảnh, khái niệm.
- Hành là các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn, toan tính.
- Thức là cái biết phân biệt.

 "'Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính là không, và thọ, tưởng, hành, thức cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Thọ, tưởng, hành, thức đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc cùng các uẩn kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa.'"

 "Người ấy lại nói thế này: 'Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là vui hay khổ, cũng không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính là không, và thọ, tưởng, hành, thức cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Thọ, tưởng, hành, thức đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc cùng các uẩn kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa.'"

 "Người ấy lại nói thế này: 'Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là ngã hay vô ngã, cũng không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính là không, và thọ, tưởng, hành, thức cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Thọ, tưởng, hành, thức đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc cùng các uẩn kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa.'"

 "Người ấy lại nói thế này: 'Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc là trong sạch hay nhơ uế, cũng không nên quán thọ, tưởng, hành, thức là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì sắc có tự tính là không, và thọ, tưởng, hành, thức cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thọ, tưởng, hành, thức cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Thọ, tưởng, hành, thức đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc cùng các uẩn kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa.'"

 "Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính."

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ là thường hay vô thường."

"Xứ" là chỗ dựa để sự nhận biết phát sinh. Nhãn xứ, nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ là sáu giác quan bên trong: mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và tâm ý.

 "Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính là không. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn xứ không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là vui hay khổ, cũng không nên quán nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính là không. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn xứ không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là ngã hay vô ngã, cũng không nên quán nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính là không. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn xứ không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn xứ là trong sạch hay nhơ uế, cũng không nên quán nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì nhãn xứ có tự tính là không. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của nhãn xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn xứ không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ là thường hay vô thường."

Đây là sáu đối tượng bên ngoài của sáu giác quan:
- Sắc xứ là hình dáng, màu sắc mà mắt thấy.
- Thanh xứ là âm thanh mà tai nghe.
- Hương xứ là mùi mà mũi ngửi.
- Vị xứ là vị mà lưỡi nếm.
- Xúc xứ là cảm giác chạm mà thân biết.
- Pháp xứ là các đối tượng mà tâm ý nhận biết, như ý nghĩ, khái niệm.

 "Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính là không. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc xứ không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là vui hay khổ, cũng không nên quán thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính là không. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc xứ không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là ngã hay vô ngã, cũng không nên quán thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính là không. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc xứ không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán sắc xứ là trong sạch hay nhơ uế, cũng không nên quán thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì sắc xứ có tự tính là không. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng có tự tính là không. Tự tính của sắc xứ ấy chẳng phải là tự tính, tự tính của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, sắc xứ không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có sắc xứ cùng các xứ kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc, và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên, là thường hay vô thường."

"Giới" ở đây là yếu tố cấu thành sự nhận biết:
- Nhãn giới là yếu tố con mắt.
- Sắc giới ở đây là yếu tố hình sắc mà mắt thấy, không phải cõi Sắc trong ba cõi.
- Nhãn thức giới là yếu tố cái biết phát sinh nơi mắt.
- Nhãn xúc là sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và cái biết của mắt.
- Duyên là điều kiện giúp cho một sự việc phát sinh.
- Các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên là các cảm nhận vui, khổ, hoặc không vui không khổ, phát sinh nhờ sự tiếp xúc ấy làm điều kiện.

 "Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính là không. Sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng vậy: từ sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều có tự tính là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn giới không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là vui hay khổ. Ông cũng không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc, và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên, là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính là không. Sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng vậy: từ sắc giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn giới không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là ngã hay vô ngã. Ông cũng không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc, và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên, là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính là không. Sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng vậy: từ sắc giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn giới không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhãn giới là trong sạch hay nhơ uế. Ông cũng không nên quán sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc, và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên, là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì nhãn giới có tự tính là không. Sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng vậy: từ sắc giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhãn giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhãn giới không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Sắc giới cho đến các thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhãn giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc, và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên, là thường hay vô thường."

Các yếu tố về tai như sau:
- Nhĩ giới là yếu tố cái tai.
- Thanh giới là yếu tố âm thanh.
- Nhĩ thức giới là yếu tố cái biết phát sinh nơi tai.
- Nhĩ xúc là sự tiếp xúc giữa tai, âm thanh và cái biết của tai.

 "Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính là không. Thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng vậy: từ thanh giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhĩ giới không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhĩ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là vui hay khổ. Ông cũng không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc, và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên, là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính là không. Thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng vậy: từ thanh giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhĩ giới không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhĩ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là ngã hay vô ngã. Ông cũng không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc, và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên, là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính là không. Thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng vậy: từ thanh giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhĩ giới không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhĩ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán nhĩ giới là trong sạch hay nhơ uế. Ông cũng không nên quán thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc, và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên, là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì nhĩ giới có tự tính là không. Thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng vậy: từ thanh giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của nhĩ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, nhĩ giới không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Thanh giới cho đến các thọ sinh ra do nhĩ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có nhĩ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc, và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên, là thường hay vô thường."

Các yếu tố về mũi như sau:
- Tỷ giới là yếu tố cái mũi.
- Hương giới là yếu tố mùi.
- Tỷ thức giới là yếu tố cái biết phát sinh nơi mũi.
- Tỷ xúc là sự tiếp xúc giữa mũi, mùi và cái biết của mũi.

 "Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính là không. Hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng vậy: từ hương giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, tỷ giới không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có tỷ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là vui hay khổ. Ông cũng không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc, và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên, là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính là không. Hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng vậy: từ hương giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, tỷ giới không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có tỷ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử (?),

 ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là ngã hay vô ngã. Ông cũng không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc, và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên, là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính là không. Hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng vậy: từ hương giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, tỷ giới không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có tỷ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán tỷ giới là trong sạch hay nhơ uế. Ông cũng không nên quán hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc, và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên, là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì tỷ giới có tự tính là không. Hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng vậy: từ hương giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của tỷ giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, tỷ giới không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Hương giới cho đến các thọ sinh ra do tỷ xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có tỷ giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Lại nữa, Kiều Thi Ca! Giả sử có thiện nam tử, thiện nữ nhân giảng nói về bố thí ba-la-mật-đa cho những người đã phát tâm Vô thượng Bồ-đề. Người ấy nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán thiệt giới là thường hay vô thường. Ông cũng không nên quán vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc, và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên, là thường hay vô thường."

Các yếu tố về lưỡi như sau:
- Thiệt giới là yếu tố cái lưỡi.
- Vị giới là yếu tố vị nếm.
- Thiệt thức giới là yếu tố cái biết phát sinh nơi lưỡi.
- Thiệt xúc là sự tiếp xúc giữa lưỡi, vị và cái biết của lưỡi.

 "Vì sao vậy? Vì thiệt giới có tự tính là không. Vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng vậy: từ vị giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của thiệt giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, thiệt giới không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của nó cũng không thể nắm bắt được. Vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái thường hay vô thường của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có thiệt giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái thường và cái vô thường của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán thiệt giới là vui hay khổ. Ông cũng không nên quán vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc, và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên, là vui hay khổ. Vì sao vậy? Vì thiệt giới có tự tính là không. Vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng vậy: từ vị giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của thiệt giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, thiệt giới không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của nó cũng không thể nắm bắt được. Vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái vui và cái khổ của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có thiệt giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái vui và cái khổ của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán thiệt giới là ngã hay vô ngã. Ông cũng không nên quán vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc, và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên, là ngã hay vô ngã. Vì sao vậy? Vì thiệt giới có tự tính là không. Vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng vậy: từ vị giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của thiệt giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, thiệt giới không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của nó cũng không thể nắm bắt được. Vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái ngã hay vô ngã của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có thiệt giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái ngã và cái vô ngã của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Người ấy lại nói thế này: "Này thiện nam tử! Ông nên tu bố thí ba-la-mật-đa. Ông không nên quán thiệt giới là trong sạch hay nhơ uế. Ông cũng không nên quán vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc, và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên, là trong sạch hay nhơ uế. Vì sao vậy? Vì thiệt giới có tự tính là không. Vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc và các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng vậy: từ vị giới cho đến các thọ ấy đều có tự tính là không. Tự tính của thiệt giới ấy chẳng phải là tự tính. Tự tính của vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên cũng chẳng phải là tự tính. Đã chẳng phải tự tính thì đó chính là bố thí ba-la-mật-đa. Trong bố thí ba-la-mật-đa này, thiệt giới không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của nó cũng không thể nắm bắt được. Vị giới cho đến các thọ sinh ra do thiệt xúc làm duyên đều không thể nắm bắt được, cái trong sạch hay nhơ uế của chúng cũng không thể nắm bắt được. Vì cớ sao? Vì ở đây còn không có thiệt giới cùng các yếu tố kia để nắm bắt, huống gì lại có cái trong sạch và cái nhơ uế của chúng. Nếu ông tu được hạnh bố thí như thế thì ấy là tu bố thí ba-la-mật-đa."

 Này Kiều Thi Ca! Các thiện nam tử, thiện nữ nhân ấy nói như vậy, đó là giảng nói bố thí ba-la-mật-đa chân chính.

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm sáu mươi hai (Bát-nhã nghĩa là trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự vật).

 Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ một trăm mười ba (?) (có lẽ là quyển một trăm sáu mươi ba).

 Tam tạng Pháp sư Huyền Trang vâng chiếu vua dịch. Tam tạng Pháp sư là danh hiệu dành cho vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: Kinh, Luật và Luận. Ngài Huyền Trang là vị cao tăng đời Đường.

◄ Trước Sau ►

Quay lại danh sách thiên · Giỏ video