Thiên 276 — Hội 1 · Phẩm 34 Khó tin hiểu · phần 71
Hội thứ nhất, phẩm Khó Tin Khó Hiểu, thứ ba mươi bốn, phần bảy mươi mốt. Thiện Hiện (tức ngài Tu-bồ-đề, một vị đại đệ tử của Đức Phật, người đang được Phật giảng cho nghe)! Vì nhất thiết trí trí (trí tuệ thấu biết trọn vẹn tất cả mọi điều, là trí tuệ của Phật) thanh tịnh (trong sạch tuyệt đối, không chút nhiễm ô; ở đây chỉ bản tính vốn rỗng lặng, không có gì để bám chấp) nên ngũ nhãn (năm thứ mắt, năm tầng thấy biết từ thấp đến cao: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) thanh tịnh. Vì ngũ nhãn thanh tịnh nên tất cánh không (cái "không" rốt ráo, tuyệt đối: mọi sự vật xét đến tận cùng đều không có thực thể) thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ngũ nhãn thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không phải hai, không chia làm hai, không khác biệt, không đứt rời nhau. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: thần túc thông – đi lại, biến hóa tự tại; thiên nhãn thông – thấy xa không bị ngăn ngại; thiên nhĩ thông – nghe xa không bị ngăn ngại; tha tâm thông – biết được tâm người khác; túc mạng thông – biết các đời trước; lậu tận thông – dứt sạch phiền não) thanh tịnh. Vì lục thần thông thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, lục thần thông thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ và điều gì không hợp lẽ, biết rõ nghiệp và quả báo trong ba đời, v.v.) thanh tịnh. Vì Phật thập lực thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Phật thập lực thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi giảng pháp giữa đại chúng), tứ vô ngại giải (bốn khả năng hiểu biết và diễn đạt không trở ngại: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương lớn, muốn đem niềm vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, muốn cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an vui), đại xả (tâm buông xả lớn, bình đẳng, không thiên vị), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám đức tính riêng chỉ Phật mới có, không chung với các bậc tu hành khác) thanh tịnh. Vì tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô vong thất pháp (đức tính không bao giờ quên mất, luôn ghi nhớ rõ ràng, không sai sót) thanh tịnh. Vì vô vong thất pháp thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô vong thất pháp thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hằng trụ xả tính (tính luôn an trú trong sự buông xả, tâm bình thản trước mọi cảnh) thanh tịnh. Vì hằng trụ xả tính thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hằng trụ xả tính thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng mọi sự vật đều là không; là trí của hàng Thanh văn và Duyên giác) thanh tịnh. Vì nhất thiết trí thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhất thiết trí thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu tập để dẫn dắt chúng sinh, là trí của Bồ-tát) và nhất thiết tướng trí (trí biết rõ mọi tướng trạng chi tiết của mọi sự vật, là trí của Phật) thanh tịnh. Vì đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tất cả đà-la-ni môn (các pháp môn tổng trì: năng lực ghi nhớ, nắm giữ vô lượng giáo pháp không để quên mất) thanh tịnh. Vì tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tất cả tam-ma-địa môn (các pháp môn thiền định, giữ tâm chuyên chú vào một đối tượng, không tán loạn) thanh tịnh. Vì tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên quả Dự lưu (quả vị đầu tiên trong bốn quả vị của người tu theo lời Phật dạy để tự giải thoát: người mới bước vào dòng thánh) thanh tịnh. Vì quả Dự lưu thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, quả Dự lưu thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên quả Nhất lai (quả vị thứ hai: chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (quả vị thứ ba: không còn trở lại cõi Dục, tức cõi còn ham muốn), quả A-la-hán (quả vị cao nhất: dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) thanh tịnh. Vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác – người tự mình giác ngộ nhờ quán xét lẽ nhân duyên, không cần thầy chỉ dạy) thanh tịnh. Vì Độc giác bồ-đề thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Độc giác bồ-đề thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát (Bồ-tát: người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát: bậc đại sĩ, tức Bồ-tát lớn) thanh tịnh. Vì hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp) của chư Phật thanh tịnh. Vì Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh nên tất cánh không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh và tất cánh không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Lại nữa, Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc (hình chất vật lý, gồm thân thể và mọi vật chất; là uẩn thứ nhất trong năm uẩn – năm nhóm yếu tố hợp thành con người) thanh tịnh. Vì sắc thanh tịnh nên vô tế không (cái "không" không có bờ mé: mọi sự vật không có điểm khởi đầu hay điểm kết thúc nào là có thực) thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, sắc thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thọ (cảm giác vui, khổ, không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết hình tướng, hình dung), hành (các hoạt động tạo tác của tâm ý), thức (sự nhận biết phân biệt) thanh tịnh. Vì thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhãn xứ (giác quan mắt, xét như chỗ nương để nhận thức phát sinh) thanh tịnh. Vì nhãn xứ thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhãn xứ thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (giác quan tai, mũi, lưỡi, thân và ý) thanh tịnh. Vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc xứ (hình sắc, đối tượng mà mắt thấy) thanh tịnh. Vì sắc xứ thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, sắc xứ thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi hương, vị, những gì thân chạm xúc, và các đối tượng của ý) thanh tịnh. Vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhãn giới (mắt, xét như một trong mười tám yếu tố cấu thành mọi kinh nghiệm) thanh tịnh. Vì nhãn giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhãn giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc giới (ở đây là yếu tố hình sắc, đối tượng của mắt), nhãn thức giới (yếu tố nhận biết qua mắt), nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, hình sắc và sự nhận biết) và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (những cảm giác vui, khổ, không vui không khổ phát sinh từ sự tiếp xúc ấy) thanh tịnh. Vì sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhĩ giới (yếu tố tai) thanh tịnh. Vì nhĩ giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhĩ giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thanh giới (yếu tố âm thanh), nhĩ thức giới (yếu tố nhận biết qua tai), nhĩ xúc (sự tiếp xúc qua tai) và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tỷ giới (yếu tố mũi) thanh tịnh. Vì tỷ giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tỷ giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hương giới (yếu tố mùi hương), tỷ thức giới (yếu tố nhận biết qua mũi), tỷ xúc (sự tiếp xúc qua mũi) và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thiệt giới (yếu tố lưỡi) thanh tịnh. Vì thiệt giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thiệt giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vị giới (yếu tố vị), thiệt thức giới (yếu tố nhận biết qua lưỡi), thiệt xúc (sự tiếp xúc qua lưỡi) và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thân giới (yếu tố thân) thanh tịnh. Vì thân giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thân giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên xúc giới (yếu tố những gì thân chạm xúc), thân thức giới (yếu tố nhận biết qua thân), thân xúc (sự tiếp xúc qua thân) và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên ý giới (yếu tố ý) thanh tịnh. Vì ý giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ý giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên pháp giới (ở đây là yếu tố các đối tượng của ý), ý thức giới (yếu tố nhận biết của ý), ý xúc (sự tiếp xúc của ý) và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) thanh tịnh. Vì địa giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, địa giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thủy giới (yếu tố nước, tính ẩm ướt), hỏa giới (yếu tố lửa, tính nóng), phong giới (yếu tố gió, tính chuyển động), không giới (yếu tố khoảng trống), thức giới (yếu tố nhận biết) thanh tịnh. Vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thủy, hỏa, phong, không, thức giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô minh (sự mê mờ, không thấy rõ chân lý; là khâu đầu tiên trong mười hai nhân duyên – chuỗi mười hai khâu nối tiếp nhau dẫn đến sinh tử luân hồi) thanh tịnh. Vì vô minh thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô minh thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hành (những tạo tác do mê mờ mà có), thức (sự nhận biết khi bắt đầu thọ sinh), danh sắc (tâm và thân), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng khát khao ham muốn), thủ (sự bám giữ), hữu (sự hiện hữu, tức nghiệp dẫn đến đời sau), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết), sầu, than, khổ, ưu, não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo âu, phiền muộn) thanh tịnh. Vì hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên bố thí ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu đưa người sang bờ bên kia, tức đến giác ngộ; bố thí: đem của cải, giáo pháp, sự che chở cho người khác) thanh tịnh. Vì bố thí ba-la-mật-đa thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, bố thí ba-la-mật-đa thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tịnh giới (giữ giới hạnh trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhịn chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lười), tĩnh lự (thiền định, giữ tâm lắng yên), bát-nhã (trí tuệ thấu suốt bản chất thật của mọi sự vật) ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nội không (sáu giác quan bên trong là không, không có thực thể) thanh tịnh. Vì nội không thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nội không thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên ngoại không (sáu đối tượng bên ngoài là không), nội ngoại không (cả bên trong lẫn bên ngoài đều không), không không (chính cái "không" ấy cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức Niết-bàn, cũng là không), hữu vi không (những gì do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (những gì không do nhân duyên tạo thành cũng là không), tất cánh không, tán không (cái không của sự buông bỏ: xét đến cùng chẳng có gì thật để buông, để vứt, để bỏ), vô biến dị không (những gì không biến đổi cũng là không), bản tính không (bản tính vốn có của mọi sự vật là không), tự tướng không (đặc điểm riêng của từng sự vật là không), cộng tướng không (đặc điểm chung của các sự vật là không), nhất thiết pháp không (tất cả mọi sự vật đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được gì, nên là không), vô tính không (sự không có tự tính cũng là không), tự tính không (tự tính của các sự vật là không), vô tính tự tính không (cả sự không có tự tính lẫn tự tính đều là không) thanh tịnh. Vì ngoại không cho đến vô tính tự tính không thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ngoại không cho đến vô tính tự tính không thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên chân như (bản chất chân thật, như thế mà không đổi, của mọi sự vật) thanh tịnh. Vì chân như thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, chân như thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên pháp giới (ở đây là cảnh giới chân thật làm nền tảng cho mọi sự vật), pháp tính (bản tính của mọi sự vật), bất hư vọng tính (tính không giả dối), bất biến dị tính (tính không biến đổi), bình đẳng tính (tính bình đẳng như nhau), ly sinh tính (tính lìa khỏi sinh diệt), pháp định (sự an định vững bền của các pháp), pháp trụ (sự an trụ thường còn của các pháp), thật tế (chỗ tận cùng chân thật của thực tại), hư không giới (cảnh giới rộng lặng như hư không), bất tư nghị giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) thanh tịnh. Vì pháp giới cho đến bất tư nghị giới thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, pháp giới cho đến bất tư nghị giới thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: cuộc đời luân hồi là khổ) thanh tịnh. Vì khổ thánh đế thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, khổ thánh đế thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) thanh tịnh. Vì tập, diệt, đạo thánh đế thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tập, diệt, đạo thánh đế thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ tĩnh lự (bốn tầng thiền định thuộc cõi Sắc – cõi đã lìa ham muốn nhưng còn hình thể) thanh tịnh. Vì tứ tĩnh lự thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ tĩnh lự thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ vô lượng (bốn tâm rộng lớn không lường: từ, bi, hỷ, xả trải khắp chúng sinh) và tứ vô sắc định (bốn tầng định thuộc cõi Vô sắc, vượt khỏi mọi hình thể vật chất) thanh tịnh. Vì tứ vô lượng, tứ vô sắc định thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ vô lượng, tứ vô sắc định thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên bát giải thoát (tám pháp thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc của tham đắm) thanh tịnh. Vì bát giải thoát thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, bát giải thoát thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên bát thắng xứ (tám pháp quán giúp làm chủ, vượt thắng các đối tượng quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định nối tiếp nhau theo thứ tự), thập biến xứ (mười pháp quán thấy một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, màu xanh… trải khắp mọi nơi) thanh tịnh. Vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ niệm trụ (bốn chỗ an trú sự tỉnh giác: quán thân, quán cảm giác, quán tâm, quán các pháp) thanh tịnh. Vì tứ niệm trụ thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ niệm trụ thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ chánh đoạn (bốn sự siêng năng đúng đắn: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm phát sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), tứ thần túc (bốn nền tảng của năng lực thiền định: ý muốn, sự tinh tấn, tâm chuyên nhất, sự quán xét), ngũ căn (năm gốc lành: lòng tin, sự tinh tấn, sự tỉnh giác, định, tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh do năm gốc lành ấy phát triển thành), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy đúng, nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, tỉnh giác đúng, định đúng) thanh tịnh. Vì tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi sự vật đều là không) thanh tịnh. Vì không giải thoát môn thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, không giải thoát môn thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán không có hình tướng nào để bám chấp) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu điều gì) thanh tịnh. Vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Bồ-tát thập địa (mười giai vị tu chứng từ thấp đến cao của Bồ-tát) thanh tịnh. Vì Bồ-tát thập địa thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Bồ-tát thập địa thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên ngũ nhãn thanh tịnh. Vì ngũ nhãn thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ngũ nhãn thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên lục thần thông thanh tịnh. Vì lục thần thông thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, lục thần thông thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Phật thập lực thanh tịnh. Vì Phật thập lực thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Phật thập lực thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh. Vì tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô vong thất pháp thanh tịnh. Vì vô vong thất pháp thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô vong thất pháp thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hằng trụ xả tính thanh tịnh. Vì hằng trụ xả tính thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hằng trụ xả tính thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhất thiết trí thanh tịnh. Vì nhất thiết trí thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhất thiết trí thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh. Vì tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh. Vì tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên quả Dự lưu thanh tịnh. Vì quả Dự lưu thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, quả Dự lưu thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh. Vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Độc giác bồ-đề thanh tịnh. Vì Độc giác bồ-đề thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Độc giác bồ-đề thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh. Vì hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh. Vì Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh nên vô tế không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh và vô tế không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Lại nữa, Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc thanh tịnh. Vì sắc thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, sắc thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh. Vì thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhãn xứ thanh tịnh. Vì nhãn xứ thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhãn xứ thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ thanh tịnh. Vì nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc xứ thanh tịnh. Vì sắc xứ thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, sắc xứ thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ thanh tịnh. Vì thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhãn giới thanh tịnh. Vì nhãn giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhãn giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc và các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, sắc giới cho đến các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhĩ giới thanh tịnh. Vì nhĩ giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhĩ giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc và các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thanh giới cho đến các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tỷ giới thanh tịnh. Vì tỷ giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tỷ giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc và các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hương giới cho đến các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thiệt giới thanh tịnh. Vì thiệt giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thiệt giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc và các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vị giới cho đến các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thân giới thanh tịnh. Vì thân giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thân giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên xúc giới, thân thức giới, thân xúc và các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, xúc giới cho đến các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên ý giới thanh tịnh. Vì ý giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ý giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên pháp giới (yếu tố các đối tượng của ý), ý thức giới, ý xúc và các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh. Vì pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, pháp giới cho đến các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên địa giới thanh tịnh. Vì địa giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, địa giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên thủy, hỏa, phong, không, thức giới thanh tịnh. Vì thủy, hỏa, phong, không, thức giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, thủy, hỏa, phong, không, thức giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô minh thanh tịnh. Vì vô minh thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô minh thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não thanh tịnh. Vì hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hành cho đến lão tử, sầu, than, khổ, ưu, não thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên bố thí ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì bố thí ba-la-mật-đa thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, bố thí ba-la-mật-đa thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh. Vì tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tịnh giới cho đến bát-nhã ba-la-mật-đa thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nội không thanh tịnh. Vì nội không thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nội không thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, vô biến dị không, bản tính không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tính không, tự tính không, vô tính tự tính không thanh tịnh. Vì ngoại không cho đến vô tính tự tính không thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ngoại không cho đến vô tính tự tính không thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên chân như thanh tịnh. Vì chân như thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, chân như thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên pháp giới (cảnh giới chân thật làm nền tảng cho mọi sự vật), pháp tính, bất hư vọng tính, bất biến dị tính, bình đẳng tính, ly sinh tính, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghị giới thanh tịnh. Vì pháp giới cho đến bất tư nghị giới thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, pháp giới cho đến bất tư nghị giới thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên khổ thánh đế thanh tịnh. Vì khổ thánh đế thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, khổ thánh đế thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tập, diệt, đạo thánh đế thanh tịnh. Vì tập, diệt, đạo thánh đế thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tập, diệt, đạo thánh đế thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ tĩnh lự thanh tịnh. Vì tứ tĩnh lự thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ tĩnh lự thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ vô lượng, tứ vô sắc định thanh tịnh. Vì tứ vô lượng, tứ vô sắc định thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ vô lượng, tứ vô sắc định thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên bát giải thoát thanh tịnh. Vì bát giải thoát thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, bát giải thoát thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ thanh tịnh. Vì bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, bát thắng xứ, cửu thứ đệ định, thập biến xứ thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ niệm trụ thanh tịnh. Vì tứ niệm trụ thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ niệm trụ thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ chánh đoạn, tứ thần túc, ngũ căn, ngũ lực, thất đẳng giác chi, bát thánh đạo chi thanh tịnh. Vì tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ chánh đoạn cho đến bát thánh đạo chi thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên không giải thoát môn thanh tịnh. Vì không giải thoát môn thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, không giải thoát môn thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thanh tịnh. Vì vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô tướng, vô nguyện giải thoát môn thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Bồ-tát thập địa thanh tịnh. Vì Bồ-tát thập địa thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Bồ-tát thập địa thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên ngũ nhãn thanh tịnh. Vì ngũ nhãn thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, ngũ nhãn thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên lục thần thông thanh tịnh. Vì lục thần thông thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, lục thần thông thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Phật thập lực thanh tịnh. Vì Phật thập lực thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Phật thập lực thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tứ vô sở úy, tứ vô ngại giải, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh. Vì tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tứ vô sở úy cho đến thập bát Phật bất cộng pháp thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên vô vong thất pháp thanh tịnh. Vì vô vong thất pháp thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, vô vong thất pháp thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hằng trụ xả tính thanh tịnh. Vì hằng trụ xả tính thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hằng trụ xả tính thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên nhất thiết trí thanh tịnh. Vì nhất thiết trí thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, nhất thiết trí thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh. Vì đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh. Vì tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tất cả đà-la-ni môn thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh. Vì tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, tất cả tam-ma-địa môn thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên quả Dự lưu thanh tịnh. Vì quả Dự lưu thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, quả Dự lưu thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh. Vì quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Độc giác bồ-đề thanh tịnh. Vì Độc giác bồ-đề thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Độc giác bồ-đề thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh. Vì hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, hạnh của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Thiện Hiện! Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh nên Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh. Vì Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh nên tán không thanh tịnh. Vì sao vậy? Vì nhất thiết trí trí thanh tịnh, Vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật thanh tịnh và tán không thanh tịnh đều không hai, không chia hai, không khác biệt, không đứt rời. Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (kinh lớn về trí tuệ đưa người sang bờ giác ngộ), quyển thứ hai trăm năm mươi hai. Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ hai trăm mười ba (?). Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho giáo điển: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.