Sơ phần (hội thuyết pháp thứ nhất trong kinh), phẩm Nói về tướng Bát-nhã (Bát-nhã: trí tuệ thấy rõ bản chất thật của muôn sự vật), thứ ba mươi bảy, phần một.
Lúc bấy giờ, nhờ thần lực của Phật, trong tam thiên đại thiên thế giới này (một vùng vũ trụ gồm một nghìn lần một nghìn lần một nghìn thế giới nhỏ, mỗi thế giới nhỏ có một mặt trời, một mặt trăng; đó là phạm vi giáo hóa của một đức Phật), tất cả chư thiên các tầng trời đều có mặt. Thứ nhất là sáu tầng trời cõi Dục (cõi của chúng sinh còn ham muốn ăn uống, dục tình): trời Tứ Đại Vương Chúng, trời Tam Thập Tam, trời Dạ Ma, trời Đổ Sử Đa, trời Lạc Biến Hóa, trời Tha Hóa Tự Tại. Kế đến là các tầng trời cõi Sắc (cõi của những vị trời đã lìa dục tình nhưng còn thân hình vi tế, chia theo bốn bậc thiền định). Bậc thiền thứ nhất có trời Phạm Chúng, trời Phạm Phụ, trời Phạm Hội, trời Đại Phạm. Bậc thiền thứ hai có trời Quang, trời Thiểu Quang, trời Vô Lượng Quang, trời Cực Quang Tịnh. Bậc thiền thứ ba có trời Tịnh, trời Thiểu Tịnh, trời Vô Lượng Tịnh, trời Biến Tịnh. Bậc thiền thứ tư có trời Quảng, trời Thiểu Quảng, trời Vô Lượng Quảng, trời Quảng Quả. Cao nhất là năm tầng trời Tịnh Cư (nơi ở của các bậc Thánh đã dứt dục, không còn trở lại cõi Dục): trời Vô Phiền, trời Vô Nhiệt, trời Thiện Hiện, trời Thiện Kiến, trời Sắc Cứu Cánh.
Các vị trời ấy, mỗi vị đem bột hương chiên-đàn (một loại gỗ thơm quý) mầu nhiệm của cõi trời, từ xa rải lên trên Phật. Rồi họ đến chỗ Phật, cúi đầu lễ hai chân Phật, lui ra đứng một bên.
Bấy giờ có bốn vị Thiên Vương (bốn vua trời giữ gìn bốn phương), Thiên chủ Đế Thích (vua trời Tam Thập Tam), Đại Phạm Thiên Vương là chủ cõi Sách-ha (tức cõi Ta-bà, thế giới chúng ta đang ở, nghĩa là cõi phải nhẫn chịu nhiều khổ), cùng chư thiên các trời Cực Quang Tịnh, Biến Tịnh, Quảng Quả và Tịnh Cư. Nhờ khéo nhớ nghĩ, lại nhờ thần lực của Phật, ở khắp mười phương, mỗi phương họ đều thấy một nghìn đức Phật đang tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa (ba-la-mật-đa: hạnh tu đưa người từ bờ mê sang bờ giác ngộ; Bát-nhã ba-la-mật-đa là hạnh tu bằng trí tuệ ấy). Nghĩa lý, phẩm mục và tên gọi đều giống hệt như ở đây. Vị bí-sô (tức tỳ-kheo, nam tu sĩ xuất gia đã thọ đủ giới) đứng đầu thỉnh Phật nói Bát-nhã ba-la-mật-đa đều tên là Thiện Hiện. Vị đứng đầu chúng trời nêu câu hỏi vặn về Bát-nhã ba-la-mật-đa đều tên là Đế Thích.
Khi ấy, Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Phật) bảo cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành lâu năm, nghĩa là người có đủ tuổi đạo và tuệ mạng) Thiện Hiện (tức Tu-bồ-đề, vị đại đệ tử của Phật nổi tiếng hiểu sâu về lẽ không):
"Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, cũng sẽ ở ngay chỗ này tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. (Bồ-tát là người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ chúng sinh; Ma-ha-tát nghĩa là bậc lớn; Di-lặc là vị Bồ-tát sẽ thành Phật kế tiếp sau Phật Thích-ca ở cõi này; A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề là sự giác ngộ cao tột, chân chính và trọn khắp, tức quả vị Phật.) Các đức Phật sẽ ra đời trong Hiền kiếp này (kiếp hiện tại; kiếp là một thời kỳ cực kỳ dài của vũ trụ, và trong Hiền kiếp có một nghìn đức Phật ra đời) cũng sẽ ở ngay chỗ này tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế."
Lúc bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dùng pháp nào, theo hình thức và dáng vẻ nào, để tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế?"
Phật dạy: "Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ sắc (hình chất, tức thân xác và mọi vật chất; là uẩn thứ nhất trong năm uẩn, tức năm nhóm yếu tố hợp thành con người) là chẳng thường (không phải thường còn mãi) chẳng vô thường (cũng không phải biến đổi rồi mất), chẳng lạc (vui) chẳng khổ, chẳng ngã (không phải có một cái tôi làm chủ có thật) chẳng vô ngã (cũng không phải không có cái tôi), chẳng tịnh (trong sạch) chẳng bất tịnh (nhơ uế), chẳng tịch tĩnh (vắng lặng, dứt mọi xao động phiền não) chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly (xa lìa mọi ràng buộc) chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không (trống rỗng), chẳng quá khứ, chẳng vị lai (tương lai), chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ thọ, tưởng, hành, thức (bốn uẩn còn lại: thọ là cảm nhận khổ vui; tưởng là nhận biết hình tướng, đặt tên gọi; hành là các hoạt động tạo tác của tâm như ý muốn; thức là cái biết phân biệt) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ nhãn xứ (con mắt, xét như một trong mười hai xứ, tức sáu giác quan và sáu đối tượng của chúng, là chỗ nương sinh ra nhận thức) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân, ý) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ sắc xứ (hình sắc, cảnh mà mắt thấy) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, cảm giác khi chạm, và pháp tức các đối tượng của ý như ý niệm) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại (?), mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ nhãn giới (con mắt, xét như một trong mười tám giới, tức cách chia muôn pháp thành sáu giác quan, sáu đối tượng và sáu thức) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ sắc giới (cảnh hình sắc mà mắt thấy; ở đây không phải là cõi Sắc), nhãn thức giới (cái biết sinh ra nhờ mắt), nhãn xúc (sự tiếp xúc giữa mắt, cảnh sắc và cái biết của mắt), cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra (các cảm nhận khổ, vui, hoặc không khổ không vui phát sinh nhờ sự tiếp xúc ấy) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ nhĩ giới (tai) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ thanh giới (âm thanh), nhĩ thức giới (cái biết sinh ra nhờ tai), nhĩ xúc, cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ tỷ giới (mũi) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ hương giới (mùi), tỷ thức giới (cái biết sinh ra nhờ mũi), tỷ xúc, cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ thiệt giới (lưỡi) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ vị giới (vị nếm), thiệt thức giới (cái biết sinh ra nhờ lưỡi), thiệt xúc, cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ thân giới (thân thể, giác quan xúc chạm) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ xúc giới (cảm giác khi chạm), thân thức giới (cái biết sinh ra nhờ thân), thân xúc, cùng các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ ý giới (ý, giác quan của tâm) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ pháp giới (ở đây là các đối tượng của ý như ý niệm, ý tưởng), ý thức giới (cái biết sinh ra nhờ ý), ý xúc, cùng các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ địa giới (yếu tố đất, tức chất cứng; thuộc sáu giới, sáu yếu tố hợp thành thân người và vạn vật) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới (yếu tố nước tức chất ướt, lửa tức hơi nóng, gió tức sự chuyển động, không tức khoảng trống, thức tức cái biết) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ vô minh (sự mê mờ không thấy rõ chân lý; là khâu đầu tiên trong mười hai nhân duyên, tức chuỗi mười hai khâu nối nhau khiến chúng sinh sống chết luân hồi) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ hành (hành động tạo nghiệp), thức (thức tái sinh), danh sắc (thân và tâm lúc mới thành hình), lục xứ (sáu giác quan), xúc (tiếp xúc), thọ (cảm nhận), ái (tham đắm), thủ (bám giữ), hữu (sự tồn tại, nghiệp dẫn đến đời sau), sinh, lão tử (già và chết), sầu thán khổ ưu não (buồn rầu, than khóc, đau khổ, lo âu, phiền muộn) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ bố thí ba-la-mật-đa (hạnh đem cho để đến bờ giác ngộ) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ tịnh giới (giữ giới trong sạch), an nhẫn (nhẫn nhục chịu đựng), tinh tiến (siêng năng), tĩnh lự (thiền định) và bát-nhã (trí tuệ) ba-la-mật-đa là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ nội không (sáu giác quan bên trong là không; "không" ở đây nghĩa là không có thực thể cố định, tự mình tồn tại) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ ngoại không (sáu đối tượng bên ngoài là không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều không), không không (chính cái "không" cũng là không), đại không (mười phương rộng lớn cũng là không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng cũng là không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành là không), vô vi không (các pháp không do tạo tác, như niết-bàn, cũng là không), tất cánh không (rốt ráo là không), vô tế không (không có khởi đầu hay kết thúc, nên là không), tán không (các pháp do hợp lại rồi tan rã, nên là không), vô biến dị không (cái không đổi khác cũng là không), bản tính không (tính vốn có của các pháp là không), tự tướng không (tướng riêng của từng pháp là không), cộng tướng không (tướng chung của các pháp là không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được, nên là không), vô tính không (không có tính tự thể, nên là không), tự tính không (tự tính vốn là không), vô tính tự tính không (cả cái không có tự tính lẫn tự tính đều là không) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ chân như (cái như thật, bản tính chân thật không đổi của muôn pháp) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ pháp giới (ở đây chỉ thể tính chân thật bao trùm muôn pháp), pháp tính (bản tính của các pháp), bất hư vọng tính (tính không hư dối), bất biến dị tính (tính không đổi khác), bình đẳng tính (tính bình đẳng như nhau), ly sinh tính (tính lìa sinh diệt), pháp định (pháp vốn ổn định như thế), pháp trụ (pháp vốn an trụ như thế), thực tế (chỗ tột cùng của chân thật), hư không giới (cõi hư không), bất tư nghị giới (cõi không thể nghĩ bàn) — đều là những tên gọi khác của chân như — là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ; thuộc bốn thánh đế, tức bốn chân lý cao quý) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân của khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ tứ tĩnh lự (bốn bậc thiền định thuộc cõi Sắc) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ tứ vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng đến vô lượng chúng sinh) và tứ vô sắc định (bốn tầng định của cõi Vô sắc, nơi không còn thân hình: Không vô biên xứ, Thức vô biên xứ, Vô sở hữu xứ, Phi tưởng phi phi tưởng xứ) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ bát giải thoát (tám pháp thiền quán giúp thoát khỏi sự đắm nhiễm vào cảnh có hình sắc và không hình sắc) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ bát thắng xứ (tám pháp quán giúp làm chủ, vượt thắng cảnh được quán), cửu thứ đệ định (chín tầng định nhập liên tiếp theo thứ tự: bốn thiền, bốn định vô sắc và diệt thọ tưởng định), thập biến xứ (mười pháp quán một đối tượng như đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức trùm khắp mọi nơi) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ tứ niệm trụ (bốn pháp an trú sự tỉnh giác: quán thân, quán cảm thọ, quán tâm, quán các pháp) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ tứ chính đoạn (bốn sự siêng năng chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm cho điều thiện chưa có được sinh, làm cho điều thiện đã có thêm lớn), tứ thần túc (bốn nền tảng sinh thần thông: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên chú, quán xét), ngũ căn (năm căn lành: lòng tin, siêng năng, tỉnh giác, định, trí tuệ), ngũ lực (năm sức mạnh phát ra từ năm căn ấy), thất đẳng giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), bát thánh đạo chi (tám nhánh của con đường Thánh: thấy biết chân chính, suy nghĩ chân chính, lời nói chân chính, việc làm chân chính, nghề sống chân chính, siêng năng chân chính, tỉnh giác chân chính, định chân chính) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán các pháp đều là không) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán các pháp không có hình tướng để bám vào) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ Bồ-tát thập địa (mười bậc tu chứng từ thấp lên cao của Bồ-tát) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ ngũ nhãn (năm loại mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ lục thần thông (sáu năng lực siêu việt: biến hóa đi lại tự tại, nghe xa, biết tâm người khác, biết đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ tứ vô sở úy (bốn điều không hề sợ hãi của Phật khi thuyết pháp), tứ vô ngại giải (bốn trí hiểu biết và diễn đạt không trở ngại: về pháp, về nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), đại từ (lòng thương ban vui), đại bi (lòng thương cứu khổ), đại hỷ (vui theo niềm vui của chúng sinh), đại xả (buông bỏ, đối xử bình đẳng), thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ vô vong thất pháp (phẩm chất không bao giờ quên mất, luôn nhớ rõ không sai sót) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ hằng trụ xả tính (tính luôn an trú trong sự buông xả bình thản) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ nhất thiết trí (trí biết tổng quát tất cả các pháp) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành) và nhất thiết tướng trí (trí của Phật biết rõ mọi tướng trạng sai khác của tất cả các pháp) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ tất cả các pháp môn đà-la-ni (đà-la-ni: năng lực ghi nhớ, giữ gìn mọi điều đã nghe không quên mất) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ tất cả các pháp môn tam-ma-địa (tam-ma-địa: định, trạng thái tâm chuyên chú vào một chỗ) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ quả Dự lưu (quả vị đầu tiên của bậc Thánh, nghĩa là mới vào dòng Thánh) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế. Sẽ dựa vào chỗ quả Nhất lai (chỉ còn trở lại cõi người một lần), quả Bất hoàn (không còn trở lại cõi Dục) và quả A-la-hán (bậc đã dứt sạch phiền não, không còn tái sinh) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ độc giác bồ-đề (sự giác ngộ của bậc Độc giác, người tự mình ngộ đạo vào thời không có Phật ra đời) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ hạnh tu của tất cả các Bồ-tát Ma-ha-tát là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế.
Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ dựa vào chỗ vô thượng chính đẳng bồ-đề của chư Phật (sự giác ngộ cao tột, chân chính, trọn khắp, tức đồng nghĩa với A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề) là chẳng thường chẳng vô thường, chẳng lạc chẳng khổ, chẳng ngã chẳng vô ngã, chẳng tịnh chẳng bất tịnh, chẳng tịch tĩnh chẳng phải không tịch tĩnh, chẳng viễn ly chẳng phải không viễn ly, chẳng trói buộc chẳng giải thoát, chẳng có chẳng không, chẳng quá khứ, chẳng vị lai, chẳng hiện tại, mà tuyên nói Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa như thế."
Lúc bấy giờ, cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: "Bạch Thế Tôn! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ chứng pháp gì, và lại nói pháp gì?"
Phật dạy: "Thiện Hiện! Khi Bồ-tát Ma-ha-tát Di-lặc chứng đắc A-nậu-đa-la tam-miệu tam-bồ-đề, sẽ chứng pháp sắc rốt ráo thanh tịnh (tức tất cánh tịnh: trong sạch tuyệt đối, vì bản tính vốn không, không có gì để nhiễm ô), và nói pháp sắc rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp thọ, tưởng, hành, thức rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp thọ, tưởng, hành, thức rốt ráo thanh tịnh.
Chứng pháp nhãn xứ rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp nhãn xứ rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp sắc xứ rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp sắc xứ rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ rốt ráo thanh tịnh.
Chứng pháp nhãn giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp nhãn giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc, cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp sắc giới, nhãn thức giới, nhãn xúc, cùng các thọ do nhãn xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp nhĩ giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp nhĩ giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc, cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp thanh giới, nhĩ thức giới, nhĩ xúc, cùng các thọ do nhĩ xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp tỷ giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp tỷ giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc, cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp hương giới, tỷ thức giới, tỷ xúc, cùng các thọ do tỷ xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh.
Chứng pháp thiệt giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp thiệt giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc, cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp vị giới, thiệt thức giới, thiệt xúc, cùng các thọ do thiệt xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp thân giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp thân giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp xúc giới, thân thức giới, thân xúc, cùng các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp xúc giới, thân thức giới, thân xúc, cùng các thọ do thân xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp ý giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp ý giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp pháp giới (đối tượng của ý), ý thức giới, ý xúc, cùng các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp pháp giới, ý thức giới, ý xúc, cùng các thọ do ý xúc làm duyên mà sinh ra rốt ráo thanh tịnh.
Chứng pháp địa giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp địa giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp vô minh rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp vô minh rốt ráo thanh tịnh. Chứng pháp hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu thán khổ ưu não rốt ráo thanh tịnh, và nói pháp hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử, sầu thán khổ ưu não rốt ráo thanh tịnh."
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ hai trăm chín mươi hai.
Kinh Đại Bát-nhã ba-la-mật-đa, quyển thứ hai trăm mười ba (?).
Tam tạng pháp sư (vị pháp sư thông suốt ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang (cao tăng đời Đường, Trung Quốc) vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video