Phần đầu, phẩm Giáo Giới Giáo Thọ (phẩm răn dạy và truyền dạy) thứ bảy, đoạn hai mươi hai.
"Thiện Hiện (tên một vị đại đệ tử của Phật, nổi tiếng hiểu sâu về tính không), ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ (tên gọi, lời gán thêm do con người đặt ra để chỉ sự vật) 'Đà-la-ni môn (pháp môn tổng trì: năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để quên mất) có phiền não (những trạng thái tâm ô nhiễm như tham lam, giận dữ, mê muội, làm cho khổ đau và trói buộc) hay không có phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát (bậc Bồ-tát lớn: người phát tâm tu hành hướng đến giác ngộ hoàn toàn để cứu độ mọi chúng sinh); chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn (pháp môn thiền định: tâm chuyên chú vững vàng, không tán loạn) có phiền não hay không có phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn (bậc được cả thế gian tôn kính, tức Đức Phật), Đà-la-ni môn có phiền não hay không có phiền não, Tam-ma-địa môn có phiền não hay không có phiền não, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Đà-la-ni môn có phiền não hay không có phiền não' và tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn có phiền não hay không có phiền não'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn có phiền não hay không có phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn có phiền não hay không có phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn là thế gian (thuộc về cõi đời, còn trong vòng luân hồi) hay xuất thế gian (vượt ra khỏi cõi đời, thoát khỏi vòng luân hồi)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Đà-la-ni môn là thế gian hay xuất thế gian, Tam-ma-địa môn là thế gian hay xuất thế gian, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Đà-la-ni môn là thế gian hay xuất thế gian' và tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn là thế gian hay xuất thế gian'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn là tạp nhiễm (bị ô nhiễm, lẫn lộn phiền não) hay thanh tịnh (trong sạch, không còn ô nhiễm)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Đà-la-ni môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh, Tam-ma-địa môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Đà-la-ni môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' và tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn thuộc về sinh tử (vòng luân hồi sống chết nối tiếp không dứt) hay thuộc về Niết-bàn (cảnh giới đã dập tắt hết phiền não, thoát hẳn khỏi sinh tử)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Đà-la-ni môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, Tam-ma-địa môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Đà-la-ni môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' và tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Đà-la-ni môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, Tam-ma-địa môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Đà-la-ni môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' và tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn có thể nắm bắt được (có thể tìm thấy, xác định được như một thực thể có thật) hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Đà-la-ni môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được, Tam-ma-địa môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Đà-la-ni môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' và tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Đà-la-ni môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tam-ma-địa môn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Lại nữa, Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa, Phát Quang địa, Diệm Tuệ địa, Cực Nan Thắng địa, Hiện Tiền địa, Viễn Hành địa, Bất Động địa, Thiện Tuệ địa, Pháp Vân địa' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?" (Đây là mười "địa", tức mười giai đoạn tu chứng của Bồ-tát: Cực Hỷ địa – giai đoạn vui mừng tột độ vì lần đầu thấy được chân lý; Ly Cấu địa – lìa sạch nhơ bẩn, giữ giới trong sạch; Phát Quang địa – phát ra ánh sáng trí tuệ; Diệm Tuệ địa – trí tuệ bừng cháy như ngọn lửa đốt phiền não; Cực Nan Thắng địa – vượt qua được điều cực khó vượt; Hiện Tiền địa – trí tuệ hiện rõ ngay trước mắt; Viễn Hành địa – đi xa, vượt khỏi mọi tầng bậc thấp; Bất Động địa – tâm vững chắc không còn lay động; Thiện Tuệ địa – trí tuệ khéo léo, thuyết pháp tự tại; Pháp Vân địa – giáo pháp che khắp như mây, rưới mưa pháp cho muôn loài.)
Cụ thọ (bậc đáng tôn kính, lời tôn xưng dành cho vị tu hành lâu năm) Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thường (thường còn, không đổi) hay vô thường (đổi thay, không bền lâu)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là thường hay vô thường, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thường hay vô thường, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thường hay vô thường' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thường hay vô thường'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là vui hay khổ, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là vui hay khổ, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là vui hay khổ' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là vui hay khổ'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là ngã (cái tôi thường hằng, tự làm chủ) hay vô ngã (không có cái tôi thường hằng nào cả)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là ngã hay vô ngã, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là ngã hay vô ngã, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là ngã hay vô ngã' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là ngã hay vô ngã'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là sạch hay không sạch' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sạch hay không sạch' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là sạch hay không sạch, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sạch hay không sạch, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là sạch hay không sạch' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sạch hay không sạch'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là sạch hay không sạch' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sạch hay không sạch' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là không (trống rỗng, không có tự tính cố định riêng) hay bất không (không trống rỗng)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là không hay bất không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là không hay bất không, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là không hay bất không, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là không hay bất không' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là không hay bất không'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là không hay bất không' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là không hay bất không' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu tướng (có hình tướng, dấu hiệu để bám víu) hay vô tướng (không có hình tướng, dấu hiệu nào để bám víu)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là hữu tướng hay vô tướng, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu tướng hay vô tướng, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu tướng hay vô tướng' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu tướng hay vô tướng'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu nguyện (còn có mong cầu, ước muốn) hay vô nguyện (không còn mong cầu điều gì)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu nguyện hay vô nguyện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là hữu nguyện hay vô nguyện, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu nguyện hay vô nguyện, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu nguyện hay vô nguyện' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu nguyện hay vô nguyện'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu nguyện hay vô nguyện' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu nguyện hay vô nguyện' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là tịch tĩnh (vắng lặng, dứt mọi xao động của phiền não) hay không tịch tĩnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là viễn ly (xa lìa mọi ràng buộc, dính mắc) hay không viễn ly' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là viễn ly hay không viễn ly' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là viễn ly hay không viễn ly, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là viễn ly hay không viễn ly, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là viễn ly hay không viễn ly' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là viễn ly hay không viễn ly'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là viễn ly hay không viễn ly' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là viễn ly hay không viễn ly' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu vi (do nhân duyên tạo tác mà thành, có sinh có diệt) hay vô vi (không do tạo tác, không sinh không diệt)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu vi hay vô vi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là hữu vi hay vô vi, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu vi hay vô vi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu vi hay vô vi' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu vi hay vô vi'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu vi hay vô vi' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu vi hay vô vi' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu lậu (còn rỉ chảy phiền não, còn bị phiền não chi phối) hay vô lậu (không còn phiền não rỉ chảy)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu lậu hay vô lậu' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là hữu lậu hay vô lậu, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu lậu hay vô lậu, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu lậu hay vô lậu' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu lậu hay vô lậu'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là hữu lậu hay vô lậu' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là hữu lậu hay vô lậu' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là sinh hay diệt' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sinh hay diệt' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là sinh hay diệt, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sinh hay diệt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là sinh hay diệt' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sinh hay diệt'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là sinh hay diệt' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là sinh hay diệt' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thiện hay chẳng phải thiện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thiện hay chẳng phải thiện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là thiện hay chẳng phải thiện, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thiện hay chẳng phải thiện, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thiện hay chẳng phải thiện' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thiện hay chẳng phải thiện'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thiện hay chẳng phải thiện' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thiện hay chẳng phải thiện' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là có tội hay không có tội' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là có tội hay không có tội' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là có tội hay không có tội, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là có tội hay không có tội, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là có tội hay không có tội' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là có tội hay không có tội'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là có tội hay không có tội' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là có tội hay không có tội' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa có phiền não hay không có phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có phiền não hay không có phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa có phiền não hay không có phiền não, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có phiền não hay không có phiền não, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa có phiền não hay không có phiền não' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có phiền não hay không có phiền não'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa có phiền não hay không có phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có phiền não hay không có phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là thế gian hay xuất thế gian, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thế gian hay xuất thế gian, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thế gian hay xuất thế gian' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thế gian hay xuất thế gian'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Cực Hỷ địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được, Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Cực Hỷ địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' và tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Cực Hỷ địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Ly Cấu địa cho đến Pháp Vân địa có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Lại nữa, Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt của chư thiên, mắt trí tuệ, mắt pháp, mắt Phật)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự tại, nghe xa mọi âm thanh, biết tâm người khác, biết các đời trước, thấy xa mọi cảnh, và dứt sạch phiền não)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Cụ thọ Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn, Lục thần thông còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn' và tăng ngữ 'Lục thần thông'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là thường hay vô thường, Lục thần thông là thường hay vô thường, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thường hay vô thường' và tăng ngữ 'Lục thần thông là thường hay vô thường'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là vui hay khổ, Lục thần thông là vui hay khổ, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là vui hay khổ' và tăng ngữ 'Lục thần thông là vui hay khổ'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là ngã hay vô ngã, Lục thần thông là ngã hay vô ngã, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là ngã hay vô ngã' và tăng ngữ 'Lục thần thông là ngã hay vô ngã'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là sạch hay không sạch' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là sạch hay không sạch' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là sạch hay không sạch, Lục thần thông là sạch hay không sạch, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là sạch hay không sạch' và tăng ngữ 'Lục thần thông là sạch hay không sạch'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là sạch hay không sạch' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là sạch hay không sạch' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là không hay bất không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là không hay bất không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là không hay bất không, Lục thần thông là không hay bất không, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là không hay bất không' và tăng ngữ 'Lục thần thông là không hay bất không'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là không hay bất không' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là không hay bất không' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là hữu tướng hay vô tướng, Lục thần thông là hữu tướng hay vô tướng, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu tướng hay vô tướng' và tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu tướng hay vô tướng'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu nguyện hay vô nguyện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu nguyện hay vô nguyện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là hữu nguyện hay vô nguyện, Lục thần thông là hữu nguyện hay vô nguyện, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu nguyện hay vô nguyện' và tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu nguyện hay vô nguyện'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu nguyện hay vô nguyện' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu nguyện hay vô nguyện' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, Lục thần thông là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' và tăng ngữ 'Lục thần thông là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là tịch tĩnh hay không tịch tĩnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là viễn ly hay không viễn ly' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là viễn ly hay không viễn ly' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là viễn ly hay không viễn ly, Lục thần thông là viễn ly hay không viễn ly, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là viễn ly hay không viễn ly' và tăng ngữ 'Lục thần thông là viễn ly hay không viễn ly'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là viễn ly hay không viễn ly' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là viễn ly hay không viễn ly' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu vi hay vô vi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu vi hay vô vi' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là hữu vi hay vô vi, Lục thần thông là hữu vi hay vô vi, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu vi hay vô vi' và tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu vi hay vô vi'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu vi hay vô vi' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu vi hay vô vi' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu lậu hay vô lậu' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu lậu hay vô lậu' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là hữu lậu hay vô lậu, Lục thần thông là hữu lậu hay vô lậu, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu lậu hay vô lậu' và tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu lậu hay vô lậu'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là hữu lậu hay vô lậu' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là hữu lậu hay vô lậu' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là sinh hay diệt' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là sinh hay diệt' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là sinh hay diệt, Lục thần thông là sinh hay diệt, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là sinh hay diệt' và tăng ngữ 'Lục thần thông là sinh hay diệt'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là sinh hay diệt' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là sinh hay diệt' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thiện hay chẳng phải thiện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là thiện hay chẳng phải thiện' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là thiện hay chẳng phải thiện, Lục thần thông là thiện hay chẳng phải thiện, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thiện hay chẳng phải thiện' và tăng ngữ 'Lục thần thông là thiện hay chẳng phải thiện'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thiện hay chẳng phải thiện' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là thiện hay chẳng phải thiện' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là có tội hay không có tội' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là có tội hay không có tội' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là có tội hay không có tội, Lục thần thông là có tội hay không có tội, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là có tội hay không có tội' và tăng ngữ 'Lục thần thông là có tội hay không có tội'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là có tội hay không có tội' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là có tội hay không có tội' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn có phiền não hay không có phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông có phiền não hay không có phiền não' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn có phiền não hay không có phiền não, Lục thần thông có phiền não hay không có phiền não, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn có phiền não hay không có phiền não' và tăng ngữ 'Lục thần thông có phiền não hay không có phiền não'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn có phiền não hay không có phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông có phiền não hay không có phiền não' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là thế gian hay xuất thế gian' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là thế gian hay xuất thế gian, Lục thần thông là thế gian hay xuất thế gian, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thế gian hay xuất thế gian' và tăng ngữ 'Lục thần thông là thế gian hay xuất thế gian'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là thế gian hay xuất thế gian' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông là tạp nhiễm hay thanh tịnh' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn là tạp nhiễm hay thanh tịnh, Lục thần thông là tạp nhiễm hay thanh tịnh, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' và tăng ngữ 'Lục thần thông là tạp nhiễm hay thanh tịnh'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông là tạp nhiễm hay thanh tịnh' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, Lục thần thông thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' và tăng ngữ 'Lục thần thông thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông thuộc về sinh tử hay thuộc về Niết-bàn' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, Lục thần thông ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' và tăng ngữ 'Lục thần thông ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông ở bên trong, ở bên ngoài hay ở khoảng giữa hai bên' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Lục thần thông có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Ngũ nhãn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được, Lục thần thông có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Ngũ nhãn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' và tăng ngữ 'Lục thần thông có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Ngũ nhãn có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Lục thần thông có thể nắm bắt được hay không thể nắm bắt được' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Lại nữa, Thiện Hiện, ông xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực (mười năng lực trí tuệ đặc biệt của Phật, như biết rõ điều gì hợp lẽ và không hợp lẽ, biết rõ nghiệp báo, biết rõ căn cơ chúng sinh…)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy (bốn điều không sợ hãi của Phật khi thuyết pháp giữa đại chúng), Tứ vô ngại giải (bốn trí hiểu biết và diễn đạt thông suốt không vướng mắc: về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn từ, về biện luận), Thập bát Phật bất cộng pháp (mười tám phẩm chất riêng chỉ Phật mới có, không chung với các bậc tu hành khác)' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Cụ thọ Thiện Hiện đáp: "Bạch Thế Tôn, Phật thập lực, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là thường hay vô thường' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Phật thập lực là thường hay vô thường, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là thường hay vô thường, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực là thường hay vô thường' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là thường hay vô thường'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là thường hay vô thường' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là vui hay khổ' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Phật thập lực là vui hay khổ, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là vui hay khổ, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực là vui hay khổ' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là vui hay khổ'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là vui hay khổ' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là ngã hay vô ngã' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Phật thập lực là ngã hay vô ngã, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là ngã hay vô ngã, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực là ngã hay vô ngã' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là ngã hay vô ngã'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là ngã hay vô ngã' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực là sạch hay không sạch' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là sạch hay không sạch' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Phật thập lực là sạch hay không sạch, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là sạch hay không sạch, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực là sạch hay không sạch' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là sạch hay không sạch'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực là sạch hay không sạch' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là sạch hay không sạch' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực là không hay bất không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là không hay bất không' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Phật thập lực là không hay bất không, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là không hay bất không, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực là không hay bất không' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là không hay bất không'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực là không hay bất không' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là không hay bất không' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Thiện Hiện, ông lại xét theo nghĩa nào mà nói rằng: chính tăng ngữ 'Phật thập lực là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát; chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là hữu tướng hay vô tướng' không phải là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
"Bạch Thế Tôn, Phật thập lực là hữu tướng hay vô tướng, Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là hữu tướng hay vô tướng, còn rốt ráo không thể nắm bắt được, vì tự tính của chúng không thật có; huống chi lại có tăng ngữ 'Phật thập lực là hữu tướng hay vô tướng' và tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là hữu tướng hay vô tướng'. Tăng ngữ ấy đã không thật có, thì làm sao có thể nói rằng chính tăng ngữ 'Phật thập lực là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát, chính tăng ngữ 'Tứ vô sở úy, Tứ vô ngại giải, Thập bát Phật bất cộng pháp là hữu tướng hay vô tướng' là Bồ-tát Ma-ha-tát?"
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa (bộ kinh lớn về trí tuệ hoàn hảo đưa người sang bờ giác ngộ), quyển thứ ba mươi hai.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba mươi ba.
Tam tạng pháp sư (vị thầy tinh thông cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video