Hội thứ nhất (phần giảng thứ nhất của bộ kinh), phẩm "Dứt bỏ phân biệt" thứ năm mươi bốn, phần hai.
– Bạch Thế Tôn (danh hiệu tôn kính của Đức Phật: bậc được cả thế gian tôn kính), có phải chính ngũ nhãn (năm thứ mắt: mắt thịt, mắt trời, mắt tuệ, mắt pháp, mắt Phật), vốn trống rỗng, không thật có, không có tính tự tại (không tự làm chủ, không tự tồn tại), không có tính bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa (trí tuệ siêu việt đưa đến bờ giác ngộ, thấy suốt bản tính rỗng không của mọi sự vật) chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện (tên một vị đệ tử lớn của Phật, tiếng Phạn là Tu-bồ-đề, nổi tiếng hiểu sâu lý "không"). – Bạch Thế Tôn, có phải lìa ngũ nhãn vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính lục thần thông (sáu năng lực siêu phàm: đi lại biến hóa tự do, nghe xa, biết tâm người khác, biết các đời trước, thấy xa, dứt sạch phiền não), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa lục thần thông vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính mười lực của Phật (mười thứ trí lực đặc biệt chỉ Phật có, như biết rõ điều gì hợp lẽ và không hợp lẽ, biết rõ nghiệp và quả báo trong ba đời…), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa mười lực của Phật vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính bốn điều không sợ hãi (bốn sự tự tin vững vàng của Phật khi thuyết pháp: tự tin đã giác ngộ trọn vẹn, đã dứt hết phiền não, đã chỉ rõ những điều gây chướng ngại cho sự tu, đã chỉ rõ con đường thoát khổ), bốn trí hiểu biết không ngăn ngại (thông suốt không vướng mắc về giáo pháp, về ý nghĩa, về ngôn ngữ và về biện luận), đại từ (lòng thương lớn, ban niềm vui cho chúng sinh), đại bi (lòng xót thương lớn, cứu khổ cho chúng sinh), đại hỷ (niềm vui lớn khi thấy chúng sinh được an vui), đại xả (tâm buông bỏ, đối xử bình đẳng với mọi chúng sinh không thiên vị), mười tám pháp bất cộng của Phật (mười tám phẩm chất riêng của Phật mà không ai khác có), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa bốn điều không sợ hãi, bốn trí không ngăn ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính pháp không quên mất (năng lực ghi nhớ không bao giờ quên sót), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa pháp không quên mất vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính tính luôn an trú nơi xả (tâm luôn bình thản, không dao động trước mọi cảnh), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa tính luôn an trú nơi xả vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính nhất thiết trí (trí biết một cách tổng quát rằng mọi pháp đều rỗng không), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa nhất thiết trí vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính đạo tướng trí (trí biết rõ mọi con đường tu hành và mọi cách thức để dẫn dắt chúng sinh) và nhất thiết tướng trí (trí biết rõ trọn vẹn mọi khía cạnh của tất cả các pháp, tức trí của Phật), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa đạo tướng trí và nhất thiết tướng trí vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính tất cả các pháp môn đà-la-ni (năng lực ghi nhớ và nắm giữ trọn vẹn giáo pháp không để mất), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa tất cả các pháp môn đà-la-ni vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính tất cả các pháp môn tam-ma-địa (các loại thiền định, tâm chuyên chú vào một đối tượng không tán loạn), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa tất cả các pháp môn tam-ma-địa vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính quả Dự lưu (quả vị thứ nhất trong bốn quả vị của người tu theo hàng Thanh văn – những người nghe lời Phật dạy mà tu – tức bắt đầu nhập vào dòng thánh), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa quả Dự lưu vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính quả Nhất lai (quả vị thứ hai, chỉ còn trở lại cõi người một lần nữa), quả Bất hoàn (quả vị thứ ba, không còn trở lại cõi dục) và quả A-la-hán (quả vị cao nhất, dứt sạch phiền não, thoát hẳn sinh tử), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính sự giác ngộ của bậc Độc giác (người tự mình quán xét lẽ nhân duyên mà giác ngộ, không cần nghe Phật dạy), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa sự giác ngộ của bậc Độc giác vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát (các vị Bồ-tát lớn – người phát tâm cầu thành Phật để cứu độ tất cả chúng sinh), vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính vô thượng chánh đẳng bồ-đề (sự giác ngộ chân chính, trọn vẹn, cao tột không gì hơn, tức quả vị Phật) của chư Phật, vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc, có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật vốn trống rỗng, không thật có, không tự tại, không bền chắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như (bản thể chân thật, như vậy mãi không đổi của mọi sự vật), pháp giới (toàn thể các pháp xét về bản chất chung), pháp tánh (bản tính chân thật của các pháp), tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng (mọi pháp như nhau về bản chất), tính lìa sinh (vốn không hề sinh ra), pháp định (pháp tánh vững chắc cố định), pháp trụ (pháp tánh thường còn), thật tế (chỗ tột cùng của sự thật), hư không giới (cảnh giới rộng không như hư không), bất tư nghì giới (cảnh giới không thể nghĩ bàn) của sắc (hình chất, phần vật chất của thân và thế giới) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thọ (cảm giác vui, khổ, hoặc không vui không khổ), tưởng (sự nhận biết hình ảnh, khái niệm), hành (các hoạt động tạo tác của tâm, như ý muốn) và thức (sự phân biệt nhận biết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thọ, tưởng, hành, thức mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn xứ (mắt, xét như chỗ dựa để nhận biết hình sắc) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn xứ mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ xứ, tỷ xứ, thiệt xứ, thân xứ, ý xứ (tai, mũi, lưỡi, thân và ý, xét như chỗ dựa để nhận biết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xứ mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sắc xứ (hình sắc, đối tượng được mắt nhận biết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sắc xứ mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thanh xứ, hương xứ, vị xứ, xúc xứ, pháp xứ (âm thanh, mùi, vị, vật chạm vào thân, và các đối tượng của ý) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thanh, hương, vị, xúc, pháp xứ mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn giới (mắt, xét như một yếu tố trong mười tám yếu tố cấu thành sự nhận biết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ giới, tỷ giới, thiệt giới, thân giới, ý giới (tai, mũi, lưỡi, thân, ý xét như những yếu tố của sự nhận biết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sắc giới (yếu tố hình sắc, tức đối tượng của mắt; ở đây không phải là "cõi Sắc") có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sắc giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thanh giới, hương giới, vị giới, xúc giới, pháp giới (các yếu tố âm thanh, mùi, vị, vật chạm và đối tượng của ý) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thanh, hương, vị, xúc, pháp giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn thức giới (yếu tố sự nhận biết bằng mắt) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn thức giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ thức giới, tỷ thức giới, thiệt thức giới, thân thức giới, ý thức giới (các yếu tố sự nhận biết bằng tai, mũi, lưỡi, thân và ý) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý thức giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn xúc (sự gặp gỡ giữa mắt, hình sắc và sự nhận biết của mắt) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhãn xúc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ xúc, tỷ xúc, thiệt xúc, thân xúc, ý xúc (sự gặp gỡ giữa tai, mũi, lưỡi, thân, ý với đối tượng và sự nhận biết tương ứng) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên (làm điều kiện) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của các cảm thọ sinh ra do nhãn xúc làm duyên mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của các cảm thọ sinh ra do nhĩ, tỷ, thiệt, thân, ý xúc làm duyên mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của địa giới (yếu tố đất, tức tính cứng chắc) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của địa giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thủy giới, hỏa giới, phong giới, không giới, thức giới (các yếu tố nước – tính ẩm ướt, lửa – tính nóng, gió – tính chuyển động, khoảng trống, và sự nhận biết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của thủy, hỏa, phong, không, thức giới mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của vô minh (sự mê muội không thấy rõ sự thật, khâu đầu tiên trong mười hai nhân duyên – chuỗi nguyên nhân nối tiếp nhau dẫn đến sinh tử luân hồi) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của vô minh mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của hành (hành động tạo nghiệp), thức (tâm thức đi đầu thai), danh sắc (thân và tâm lúc mới hình thành), lục xứ (sáu giác quan), xúc (sự tiếp xúc), thọ (cảm giác), ái (lòng tham luyến), thủ (sự bám giữ), hữu (sự hình thành đời sống mới), sinh (sự ra đời), lão tử (già và chết) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của hành, thức, danh sắc, lục xứ, xúc, thọ, ái, thủ, hữu, sinh, lão tử mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bố thí ba-la-mật-đa (hạnh cho tặng, giúp đỡ người khác được tu đến mức hoàn hảo, đưa sang bờ giác ngộ) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bố thí ba-la-mật-đa mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tịnh giới (giữ giới luật trong sạch), an nhẫn (nhẫn nại chịu đựng), tinh tiến (siêng năng không lùi bước), tĩnh lự (thiền định, lặng tâm suy xét) và Bát-nhã ba-la-mật-đa có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tịnh giới, an nhẫn, tinh tiến, tĩnh lự, Bát-nhã ba-la-mật-đa mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nội không (các giác quan bên trong đều rỗng không) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nội không mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của ngoại không (các đối tượng bên ngoài đều rỗng không), nội ngoại không (cả trong lẫn ngoài đều rỗng không), không không (chính cái "không" cũng rỗng không), đại không (mười phương rộng lớn cũng rỗng không), thắng nghĩa không (chân lý tối thượng, tức niết-bàn, cũng rỗng không), hữu vi không (các pháp do nhân duyên tạo thành đều rỗng không), vô vi không (các pháp không do nhân duyên tạo thành cũng rỗng không), tất cánh không (rốt ráo rỗng không), vô tế không (không có đầu, không có cuối nên rỗng không), tán không (các pháp tan rã nên rỗng không), vô biến dị không (cái không biến đổi cũng rỗng không), bản tánh không (bản tính vốn rỗng không), tự tướng không (đặc tính riêng của mỗi pháp là rỗng không), cộng tướng không (đặc tính chung của các pháp là rỗng không), nhất thiết pháp không (tất cả các pháp đều rỗng không), bất khả đắc không (không thể nắm bắt được nên rỗng không), vô tánh không (không có thực thể nên rỗng không), tự tánh không (tự tính vốn rỗng không), vô tánh tự tánh không (cả cái không có thực thể lẫn tự tính đều rỗng không) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, thắng nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô tế không, tán không, vô biến dị không, bản tánh không, tự tướng không, cộng tướng không, nhất thiết pháp không, bất khả đắc không, vô tánh không, tự tánh không, vô tánh tự tánh không mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của khổ thánh đế (chân lý cao quý về khổ: đời sống vốn đầy khổ) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của khổ thánh đế mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tập thánh đế (chân lý về nguyên nhân gây ra khổ), diệt thánh đế (chân lý về sự chấm dứt khổ), đạo thánh đế (chân lý về con đường dứt khổ) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tập, diệt, đạo thánh đế mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn tĩnh lự (bốn bậc thiền định từ thấp đến cao, tâm ngày càng lắng sâu) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn tĩnh lự mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn tâm vô lượng (bốn tâm từ, bi, hỷ, xả trải rộng đến vô số chúng sinh) và bốn định vô sắc (bốn bậc thiền định vượt lên trên mọi hình sắc: định thấy hư không vô tận, định thấy thức vô tận, định thấy không có gì cả, định chẳng phải có tưởng cũng chẳng phải không có tưởng) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn tâm vô lượng, bốn định vô sắc mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tám giải thoát (tám phép thiền quán giúp thoát khỏi sự trói buộc của tham đắm) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tám giải thoát mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tám thắng xứ (tám cách quán hình sắc để làm chủ, vượt thắng đối tượng, không bị nó lôi cuốn), chín định thứ lớp (chín bậc thiền định nhập vào lần lượt từ thấp đến cao không gián đoạn) và mười biến xứ (mười phép quán đất, nước, lửa, gió, xanh, vàng, đỏ, trắng, hư không, thức trải khắp mọi nơi) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tám thắng xứ, chín định thứ lớp, mười biến xứ mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn niệm trụ (bốn cách giữ tâm tỉnh giác: quán sát thân, cảm thọ, tâm và các pháp) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn niệm trụ mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn chánh đoạn (bốn sự nỗ lực chân chính: dứt điều ác đã sinh, ngăn điều ác chưa sinh, làm sinh điều thiện chưa có, tăng trưởng điều thiện đã có), bốn thần túc (bốn nền tảng thiền định đưa đến năng lực siêu phàm: ý muốn, siêng năng, tâm chuyên nhất, quán xét), năm căn (năm gốc lành: lòng tin, siêng năng, tỉnh giác, định, tuệ), năm lực (năm sức mạnh do năm căn ấy lớn mạnh mà thành), bảy giác chi (bảy yếu tố đưa đến giác ngộ), tám thánh đạo chi (tám nhánh của con đường thánh: thấy biết đúng, suy nghĩ đúng, nói đúng, làm đúng, sống đúng, siêng năng đúng, tỉnh giác đúng, thiền định đúng) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn chánh đoạn, bốn thần túc, năm căn, năm lực, bảy giác chi, tám thánh đạo chi mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của không giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi pháp đều rỗng không) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của không giải thoát môn mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của vô tướng giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ quán mọi pháp không có hình tướng thật) và vô nguyện giải thoát môn (cửa giải thoát nhờ không còn mong cầu, tạo tác điều gì) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của vô tướng, vô nguyện giải thoát môn mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của Cực hỷ địa (bậc thứ nhất trong mười bậc tu chứng của Bồ-tát, bậc vui mừng tột độ) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của Cực hỷ địa mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của Ly cấu địa (bậc lìa mọi nhơ bẩn), Phát quang địa (bậc phát ra ánh sáng trí tuệ), Diễm tuệ địa (bậc trí tuệ rực cháy), Cực nan thắng địa (bậc rất khó vượt qua), Hiện tiền địa (bậc trí tuệ hiện rõ trước mắt), Viễn hành địa (bậc đi xa), Bất động địa (bậc không còn lay động), Thiện tuệ địa (bậc trí tuệ khéo léo), Pháp vân địa (bậc như mây pháp che khắp, tuôn mưa pháp) có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của Ly cấu địa, Phát quang địa, Diễm tuệ địa, Cực nan thắng địa, Hiện tiền địa, Viễn hành địa, Bất động địa, Thiện tuệ địa, Pháp vân địa mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của ngũ nhãn có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của ngũ nhãn mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của lục thần thông có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của lục thần thông mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của mười lực của Phật có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của mười lực của Phật mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn điều không sợ hãi, bốn trí không ngăn ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của bốn điều không sợ hãi, bốn trí không ngăn ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của pháp không quên mất có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của pháp không quên mất mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tính luôn an trú nơi xả có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tính luôn an trú nơi xả mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhất thiết trí có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của nhất thiết trí mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của đạo tướng trí, nhất thiết tướng trí mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tất cả các pháp môn đà-la-ni có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tất cả các pháp môn đà-la-ni mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tất cả các pháp môn tam-ma-địa có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tất cả các pháp môn tam-ma-địa mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của quả Dự lưu có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của quả Dự lưu mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của quả Nhất lai, Bất hoàn, A-la-hán mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sự giác ngộ của bậc Độc giác có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của sự giác ngộ của bậc Độc giác mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của tất cả hạnh của các Bồ-tát Ma-ha-tát mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
– Bạch Thế Tôn, có phải chính chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải lìa chân như, pháp giới, pháp tánh, tính không hư dối, tính không biến đổi, tính bình đẳng, tính lìa sinh, pháp định, pháp trụ, thật tế, hư không giới, bất tư nghì giới của vô thượng chánh đẳng bồ-đề của chư Phật mà có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
Bấy giờ cụ thọ (tiếng tôn xưng bậc tu hành lâu năm, đáng kính) Thiện Hiện thưa Phật rằng: – Bạch Thế Tôn, nếu tất cả các pháp như thế đều không thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa, thì làm sao Bồ-tát Ma-ha-tát có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa?
Phật bảo Thiện Hiện: – Ông nghĩ thế nào? Ông có thấy có pháp nào có thể thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa không? Thiện Hiện đáp: – Bạch Thế Tôn, không. Phật bảo Thiện Hiện: – Ông nghĩ thế nào? Ông có thấy Bát-nhã ba-la-mật-đa là chỗ thực hành của Bồ-tát Ma-ha-tát không? Thiện Hiện đáp: – Bạch Thế Tôn, không. Phật bảo Thiện Hiện: – Ông nghĩ thế nào? Pháp mà ông không thấy, pháp ấy có thể nắm bắt được không? Thiện Hiện đáp: – Bạch Thế Tôn, không. Phật bảo Thiện Hiện: – Ông nghĩ thế nào? Pháp không thể nắm bắt được thì có sinh, có diệt không? Thiện Hiện đáp: – Bạch Thế Tôn, không.
Phật bảo Thiện Hiện: – Bản tính chân thật của các pháp đúng như ông thấy đó, chính là vô sinh pháp nhẫn (sự chấp nhận và an trú vững chắc nơi chân lý rằng mọi pháp vốn không sinh không diệt) của Bồ-tát Ma-ha-tát. Nếu Bồ-tát Ma-ha-tát thành tựu được vô sinh pháp nhẫn như thế, thì sẽ được đức Như Lai, Ứng, Chánh đẳng giác (ba danh hiệu của Phật: bậc đến từ chân như, bậc xứng đáng được cúng dường, bậc giác ngộ chân chính trọn vẹn) trao cho lời thọ ký (lời Phật báo trước rằng người ấy chắc chắn sẽ thành Phật) không thoái chuyển (không bao giờ lùi bước) về vô thượng chánh đẳng bồ-đề.
Này Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đối với các công đức thù thắng như mười lực của Phật, bốn điều không sợ hãi, bốn trí không ngăn ngại, đại từ, đại bi, đại hỷ, đại xả, mười tám pháp bất cộng của Phật…, siêng năng tu hành, thường không lười mỏi, thì không có lẽ nào lại không chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề, nhất thiết trí trí (trí tuệ biết tất cả của Phật), tức trí tuệ mầu nhiệm của Đại thừa (giáo pháp ví như cỗ xe lớn, đưa tất cả chúng sinh đến giác ngộ). Vì sao vậy? Này Thiện Hiện, vì Bồ-tát Ma-ha-tát ấy chắc chắn đã đạt được vô sinh pháp nhẫn, cho đến vô thượng chánh đẳng bồ-đề, đối với các pháp đã đạt được thì không lùi sụt, không giảm bớt.
Cụ thọ Thiện Hiện lại thưa Phật rằng: – Bạch Thế Tôn, có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tính không sinh của tất cả các pháp mà được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề chăng? Thế Tôn đáp: – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tính sinh của tất cả các pháp mà được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tính vừa sinh vừa không sinh của tất cả các pháp mà được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện. – Bạch Thế Tôn, có phải các Bồ-tát Ma-ha-tát nhờ tính chẳng phải sinh cũng chẳng phải không sinh của tất cả các pháp mà được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề chăng? – Không phải vậy, Thiện Hiện.
Bấy giờ cụ thọ Thiện Hiện thưa Phật rằng: – Bạch Thế Tôn, vậy thế nào thì Bồ-tát Ma-ha-tát được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề? Phật bảo Thiện Hiện: – Ông nghĩ thế nào? Ông có thấy có pháp nào được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề không? Thiện Hiện đáp: – Bạch Thế Tôn, không. Con không thấy có pháp nào được Phật thọ ký không thoái chuyển về vô thượng chánh đẳng bồ-đề, cũng không thấy có pháp nào là người có thể chứng vô thượng chánh đẳng bồ-đề của Phật; nơi chứng, lúc chứng và cái nhờ đó mà chứng, đều không thể nắm bắt được.
Phật nói: – Này Thiện Hiện, đúng vậy, đúng vậy, đúng như ông nói. Này Thiện Hiện, nếu Bồ-tát Ma-ha-tát đối với tất cả các pháp không còn chỗ nắm bắt, thì khi ấy không khởi ý nghĩ rằng: "Ta sẽ có thể chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề; ta dùng pháp này để chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề; ta nhờ pháp này, vào lúc như thế, ở nơi như thế, mà chứng được vô thượng chánh đẳng bồ-đề." Vì sao vậy? Này Thiện Hiện, vì các Bồ-tát Ma-ha-tát khi thực hành Bát-nhã ba-la-mật-đa sâu xa thì không có tất cả những sự phân biệt như thế. Vì cớ sao? Này Thiện Hiện, vì Bát-nhã ba-la-mật-đa rất sâu xa vốn không có phân biệt.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm ba mươi sáu.
Kinh Đại Bát-nhã Ba-la-mật-đa, quyển thứ ba trăm mười bảy (?).
Pháp sư Tam Tạng (danh hiệu dành cho vị thầy thông suốt cả ba kho kinh điển Phật giáo: kinh, luật, luận) Huyền Trang vâng chiếu chỉ của vua mà dịch.
◄ Trước
Sau ►
Quay lại danh sách thiên · Giỏ video